

D4268

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བི་ཤཱ་ལཱ་ཨ་མ་ལ་ཝ་ཏི་ནཱ་མ་པྲ་མཱ་ཎ་ས་མུཙྪ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ཡངས་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་བཤད། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདེ་གཤེགས་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་།མཐའ་དག་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས མཆོད་བྱ་བ།།ཡོན་ཏན་རབ་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་།དངོས་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགྲ་ལ་ཡང་། །གཞན་རྗེས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དམ་པས་བསྔགས། །གཞན་གྱི་ལུགས་རྣམས་ རྙེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་།།གཞན་ལ་ཕན་པ་དེ་ནི་བྱ་བར་འོས། །དེ་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡི། །སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་རྣམས་ཡང་དག་པར། །ཀུན་ནས་ལྟ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི། །སྐྱེ་བོ་ ལ་ནི་བློ་ཞན་བདག་ལས་ཀྱང་།།ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་དང་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིའང་། །ལུགས་ལས་ཅུང་ཟད་ངེས་པར་བསྡུས་བྱས་ནས། །དེ་ལས་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཀྱང་། །འབད་པས་ རང་གིས་མངོན་པར་བརྟག་པར་བྱ།།དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རབ་ཕྱེ་རོ་ཞིམ་ཅན། །ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི། །རྣམ་པར་བཤད་པ་ཟ་མ་ཏོག་ལྟ་བུ། །འདི་ནི་བདག་གིས་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་བྱ། །ཚད་ མར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར། ཁྱོད་ནི་རི་རབ་རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད། །མགོན་ཁྱོད་དཔག་བསམ་རྐང་འཐུང་སྟེ། །སྨན་པ་བཟང་ཁྱོད་སྒྲོན་མ་ཁྱོད། །ཁྱོད་ནི་སྒྲོལ་བྱེད་དམ་པའོ། །ཞེས་པ་འདི་འདྲ་བའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་མེད་པར་ ཡང་དེའི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་ངོ་ཞེས་པས་ཚད་མ་དང་འདྲ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་སྔར་མ་རྟོགས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་ ཅིང་མི་བསླུ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་གང་ལ་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་མཆོག་རག་ལས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནས། ངེས་པར་ལེགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་ བ་རྣམས་ལ།ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་མི་བསླུ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མའོ། །གྱུར་པ་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ་བྱུང་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གྱུར་པའི་ཚིག་ནི་མ་བྱུང་བ་རྟག་པ་དབང་ཕྱུག་ལ་ སོགས་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དགག་པའི་དོན་དུའོ།།ཚད་མ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་གྱུར་པའང་ཡིན་པས་ཚད་མར་གྱུར་པ་སྟེ། ཚད་མར་གྱུར་པ་དེ་ལའོ།

我来为您翻译这段藏文：
梵文题目：Viśālāmalavati-nāma-pramāṇasamuccaya-ṭīkā
藏文题目：《广大无垢论》——《集量论》释
汉译：
敬礼佛陀！
愿具大悲心的善逝获得胜利！
愿以出离法常得胜利！
愿为三界所供养，
愿功德广大的圣众获得胜利！
已获得事物者对敌人也要，
善待他人此为圣者所赞。
即使是获得他人教法者，
利益他人实为应当之事。
因此对于极其广大的，
诸位论师的教法正理，
无力完全通达理解的，
众生乃至我这智慧浅薄者。
从法称等诸论师的，
教法中稍加摄取要义，
从中所见的诸方面，
当以努力自行观察。
善分别义理甘美味，
陈那论师教法论典的，
此解释犹如宝函盒，
我为利益而造此论。
关于"成为量"等词，就如同：
"您是须弥山和大海，
怙主您是如意树，
良医即您明灯即您，
您是最胜度脱者。"
这样的词句虽无直接关联，但其义可知，此处也是如此。由于与量相似，故佛为量。因为如同现量等量对于有情义利所需、能显明未知义且无欺，如是薄伽梵对于依赖最胜士夫义利的四圣谛自性真实义，通过生起以此为境的智慧，对于希求解脱者，能显明未悟解者且无欺，故由与量相似之故即是量。
"成为"即是生起、出现之义。使用"成为"一词是为了遮遣其他永恒不生的自在天等所计度的量。既是量又是所成，故称"成为量"，即对于彼成为量。

།འོ་ན་འདིར་ཇི་ལྟར་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པར་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཞེས་པ་ལྟར་ གཉིས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ། བརྗོད་འདོད་འདི་ནི་མཆོག་གི་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་ལ། གང་གི་ཚེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ལྟག་པར་ཞེན་པའི་བྱ་བ་འདི་དག་གི་མཆོག་ཏུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོབ་པའི་ ལས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱག་འཚལ་བའི་བྱ་བས་མངོན་པར་འདོད་པ་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ལས་ལ་བཞི་པ་ཉིད་རིགས་ཏེ།ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ནར་ཐོབ་པའི་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཉལ་བས་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་པོ་ཆེད་དུ་བྱ་བར་བརྗོད་པར་ འདོད་པ་ན་བདག་པོ་ལ་ཉལ་ལོ་ཞེས་པ་འདིར་བཞི་པ་ཁོ་ནར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ངོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་ལ་ཞེས་པ་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་ནི་དོར་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཐབས་དང་བཅས་པ་དག་གི་འདོར་བ་དང་ལེན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དག་སྟེ། དེ་བཞེད་པའི་ ངང་ཚུལ་ཅན་ལའོ།།ཕྱག་འཚལ་ནས་ཞེས་པ་ཡིད་དང་ངག་དང་ལུས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བཏུད་པར་བྱས་ནས་སོ། །འདི་ཡང་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བྱ། །ཞེས་པ་འདི་དང་སྦྲེལ་ལོ། །འདིས་ཕྱག་འཚལ་བ་ལས་མཆོད་པ་བྱས་པའོ། །སྟོན་ལ་ཞེས་པ་འདིར་ཨིཊ་མེད་དེ་ཤམ་སི་ཀྵད་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཏྲིན་ཏྲི་ཙ་དག་མིང་ལ་ཨིཊ་མེད་པ་སྟེ།གཞན་དུ་ཡང་མང་པོར་རོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་བྱེད་པ་པོ་སྟོན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །འདིར་ནི་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱི་རྒྱུ་ལམ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་སྒྲ་འཇུག་གོ།།བསྟན་པ་དེ་བྱེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ལ་སྟོན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །བདེ་གཤེགས་ཞེས་པ་ལེགས་པར་གཤེགས་ཤིང་ཐོབ་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤང་ བྱ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།།སྐྱོབ་ལ་ཞེས་པ་འདིས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་སྐྱོབ་སྟེ་དེ་ཡང་རང་གིས་མཐོང་བའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་སྐྱོབ་པའོ།

那么，此处为何不像在此论释中所说的"礼敬具此等功德之导师"那样出现第二种说法呢？
诚然，由于此处所要表达的是随顺最胜加行，当想要表达业用时，由于欲求获得这些所希求和执著的最胜事业，故以礼敬导师的行为来表达圆满赐予所欲求事业之义时，于业处用第四格是合理的。就如同确实因为是以获得业名的睡眠所欲求的缘故，当想要表达主格为所为时，在"向主人睡觉"中唯用第四格一样，此处也是如此，因此无过。
"欲利众生"中，利益众生是指对于应舍应取及其方便的殊胜舍取，具有欲求此等本性者。
"礼敬"是指以意语身恭敬顶礼。此与"我当造此集论"相连。此处以礼敬而作供养。
关于"导师"一词，此处无"iṭ"音，因为如同"śaṃsikṣat"等词，"tṛn"和"tṛc"词尾在名词中无"iṭ"音，如说"在其他多处也是如此"。
宣说灭苦方便即是教法，其作者称为导师，这是就果位而言。此处由于是以教法之因——修习道而假立果名，故用"教"字。作此教法的薄伽梵在菩萨位时以"导师"之名称呼。
"善逝"即善妙地趣入并获得，由于在一切方面断除一切所断而善妙趣入。
"救护"是指作救护者为救护，即开示自己所见之道。由于具此故为救护。

།རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩོམ་པ་ལ་དགོས་པས་ཁྱབ་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།དེ་ལོག་ན་རྩོམ་པ་ཡང་ལྡོག་ཅིང་། དེ་ཡང་འདི་ལ་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་དགོས་པ་མེད་པ་དེ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་བརྩམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་བཞིན། འདི་ལ་ཡང་དེ་ མེད་དོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པའོ་ཞེ་ན།འདི་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། ཚད་མ་གྲུབ་ཆེད་ཅེས་སོ། །ཚད་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཚད་མ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་དེའི་དོན་དུ་འདི་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བརྩམ་པར་བྱའོ། །གང་དགོས་པ་ཅན་དེ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་བརྩམ་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བསྒྲུབ་པར་འོས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་བཞིན། འདི་ཡང་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་དོན་དུ་འདི་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བརྩམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཚད་མ་གྲུབ་པ་ནི་རིགས་པའི་ སྒོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་གཞུང་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་ཁོ་ནར་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གང་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་བརྩམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཟན་བཞིན། ཚད་མ་སྒྲུབ་པ་ཡང་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ དང་འགལ་བའོ་ཞེ་ན།འདི་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། རང་གཞུང་རྣམ་འཐོར་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ་ལྔ་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་ལའོ། །རྣམ་པར་འཐོར་བ་ནི་རབ་ཏུ་བཀྲམ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་བཀྲམ་པའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སླར་ཡང་མདོས་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རམ་དུ་མ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ནི་འདིའི་དོན་གཞན་པ་སྟེ། འགྲོ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་པས་སྲྀ་ཏ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་པྲ་སྲྀ་ཏའོ། །གང་ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་བི་པྲ་སྲྀ་ཏ་སྟེ། རང་གི་གཞུང་རིགས་པའི་སྒོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མ་གཏན ལ་འབེབས་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་དེར་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ལ་དམིགས་བསལ་བྱས་པ་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱས་པ་དང་ བྲལ་བ་ཡང་དེ་སྟེ་མདོར་བསྡུས་པའོ།།དེས་ན་གང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཕྱོགས་ཙམ་མཐོང་བས་ཀྱང་མ་བརྗོད་པའི་དོན་བརྟག་པར་ནུས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ།

由于一切先行思维的创作都必定具有目的，若无此目的则创作也会停止。而此论若无目的则不应创作，因为凡是无目的者，具有思维者不应创作，如同宣说考察非所立境之认识一样。此处也无目的 - 这是不见能遍的论式。
为了说明此论并非无目的而说："为成立量故"。成立量即是详细了知量，为此目的而作此论，因此应当创作。凡是有目的者，具思维者应当创作，如同宣说考察应成立境之认识一样。此论也具有目的 - 这是自性因。
若说此论是为彼目的而作，则不应创作，因为您已在《理门论》等自著中先前已经成立了量。凡是已成立者，具思维者不应为成立之目的而创作，如同已煮熟的饭一样，而量的成立也是已成立的 - 这是与能遍相违。
为了遣除此过而说："因自论散失故"。此第五格表示因由。"散失"即是分散、广布之义。或因再被经典环绕，或因无力胜任。
这里有另一层含义：为了了知一切众生的利益之义，其中"sṛta"是了解，即遍知；"prasṛta"是通达；远离通达者即是"viprasṛta"，即自著《理门论》等远离了决定量的通达。
如此，彼论中说"远离现量了解"，即对现量的定义未作简别，因此月亮双现等认识也将成为现量。远离广说者即是略说。因此，唯有通过提及开端、见到少许部分就能推知未说内容者，才能成为决定之因，其他则不能。

།དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཉིད་དུ། སྒོ་ཙམ་འདི་ནི་དམ་པའི་དོན་གྱི་ཚུལ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་སྔ་མས་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཆེད་དུ་འདི་བྱས་སོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱས་ལ།གཡོ་སྒྱུ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་ཅིག་ཤོས་རྣམས་ལ་འདིས་ཕན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །མུ་སྟེགས་པའི་ རྟོག་གེས་འཁྲུལ་པར་གྱུར་པ་བློ་ཞན་པ་རྣམས་ནི་རྒྱས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ།གཡོ་སྒྱུ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་བྱས་ནས། དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ལ་རྟེན་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཅི་ལྟར་གྱི་སྒྲས་མི་སྲིད་པར་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །གང་རྣམས་ནི་ བློ་ཁ་བྱེ་བའི་ཡུལ་ལ་སྨོན་པའི་དོན་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ།བློ་ཁ་བྱེ་བའི་དུག་ཅན་མུ་སྟེགས་པའི་རྟོག་གེས་འཁྲུལ་པས་བྱས་པ་རྣམས་ལམ་ངན་པ་དང་བྲལ་ནས་ཅི་ལྟར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། མུ་སྟེགས་པའི་རྟོག་གེ་རྣམས་སྐྱོན་ ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཅན་ཏེ་དེ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་མཚོན་པ་ཡིན་ལ།གང་མ་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་རྣམས་ཕྱོགས་ཙམ་མཐོང་བས་རང་གིས་བརྟག་པར་ནུས་པ་དེ་རྣམས། མཚོན་པར་སླ་བ་ཆེས་རགས་པའི་སྐྱོན་ཅན་མུ་སྟེགས་པའི་རྟོག་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ ལམ་ལོག་པར་དྲང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་མི་སྲིད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་རང་གི་གཞུང་སྟེ། དེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་མ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་བྱེད་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་གཞུང་མདོར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚད་མ་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་རབ་ཏུ་གྱུར་ པ་མ་བྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར།བློ་དམན་པ་རྒྱས་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་གདགས་པའི་ཆེད་དུ་སྤྱིར་བཏང་དང་བཅས་པ་དམིགས་བསལ་དང་བཅས་རྒྱས་པ་དང་བཅས་པ་ཚད་མ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བྱའོ། ། དེ་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རེ་རེར་གཞུང་གཞན་འཕངས་ནས་ཀུན་ནས་བཏུས་པ་བྱའམ་ཞེས་དྲི་བའི་སྐབས་ལ་གསུངས་པ། འདིར་གཅིག་པར་ནི་ཞེས་སོ། །འདིར་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཅིག་པོ་འདིར་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བྱའོ། ། གཞུང་རྣམ་པར་འཐོར་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཐ་དད་པས་ན་བདེ་བླག་ཏུ་ཀུན་ནས་བལྟ་བར་མི་ནུས་སོ། །གཅིག་པར་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཨཱ་དི་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏ་སིའོ།

如此，在彼论中说："此门仅是胜义之理"等偈颂的前半部分，明确指出此论是为利益那些聪慧而喜好简略者而作。后半部分"诸邪诈者"等则说明此论于其他人无益。
对于为外道邪论所迷惑的智慧薄弱者，应当广为开示，因为要使他们远离诡诈，理解"如何能依止实相"即"决定不能"的道理。此处"如何"字显示其不可能性。
有些人为了祈愿开启智慧之境而说话，愿那些被具有开慧毒性的外道邪论所迷惑者，远离恶道之后，无论如何都能依止实相真谛。
他们的这种想法是不合理的。外道邪论有极大过失，这些过失通过如是种种方式容易显示。而那些即便未说出但难以理解的义理，仅见一斑就能自行推知者，不可能被具有粗大过失且易于显示的外道邪论引入邪道。
由于如是这般的自论并非详细阐明一切量，因此为了简略自论，以及未作量的详细抉择为因，为了利益那些智慧低劣而好乐广说者，当造包含总说、别说及广说的《集量论》，使其成为抉择量的圆满论著。
对于"是否应当如《理门论》等那样在每一品中引用其他论著而作集论"的询问，回答说："于此唯一中"。即在此单一品中，为易于理解而作集论。因为论著分散于不同品中则难以全面观察。"唯一中"的"中"字，是因为有ādi（等）等的缘故而有ta-si（处格）语尾。

།དེ་ལྟར་ནི་མཆོག་གི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཙ་ར་ཀ་བསྡུས་པར། མེ་དབལ་རྣམས་རབ་ཞི་དོན་དུ། །འདིར་ནི་ལས་རྣམས་གང བཤད་པ།།དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་སྟེ། །ཁྲག་འབྱིན་བྱེད་པ་གཅིག་ཏུའོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་ཞེས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ། བྷ་གའི་སྒྲ་འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དབང་ཕྱུག་དང་ ནི་གཟུགས་བཟང་དང་།།དཔལ་དང་གྲགས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། །དྲུག་རྣམས་བྷ་ག་ཅེས་པར་བཤད། །ཅེས་སོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པས་དེ་ཁོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཡང་ན་ངེས་པའི་ཚིག་གི་རྣམ་པས་ བདུད་བཞི་བཅོམ་པར་གྱུར་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།།དེའི་བསྟོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། འདིས་བསྟོད་པར་བྱ་བས་ན་བསྟོད་པས་ཏེ་ཡོན་ཏན་དམ་པ་ཡང་དག་པ་སྟོན་པའི་ངག་གོ། །བརྗོད་པ་ནི་འདིར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་སྒྲས་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །བསྟོད་པས་ བརྗོད་པ་སྟེ།བསྟོད་པའི་ཚིག་གིས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ། ཚད་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཞེས་སོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ་རྒྱུ་དེས་སོ། །གང་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། རྒྱུའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་བསྟོད་པ་བརྗོད་ཅིང་བསྟོད་པའི་ཚིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ ཉིད་དུ་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ཇི་སྲིད་པའོ།།དེ་ཡང་ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་དང་པོར་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཞེས་སོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་བརྗོད་པས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྩོམ་པ་ལ་གུས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ ཏན་གཞན་རྣམས་ཡོད་ན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྟོད་པས།སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་གསལ་བར་བྱ་སྟེ། གང་འདི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ། ད་ལྟ་ཁོ་བོས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་རྣམ་ པར་མ་བཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པར་ཡང་གསུངས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

如是为最胜瑜伽。如《遮罗迦精要》中说：
"为息诸猛火，
此中所说业，
彼等悉为一，
唯一出血法。"
此处"此中"指偈颂中。关于"薄伽梵"一词，"薄伽"(bhaga)可用于自在等义，如说：
"自在及妙相，
吉祥与名声，
智慧及精进，
圆满此六者，
即说为薄伽。"
此等圆满唯有如来具足，故唯其为薄伽梵。或从词源学角度解释，因已降伏四魔，故称薄伽梵。
其赞颂之表述，因以此而赞颂，故为赞颂，即显示殊胜功德之语。表述是指以声音使所欲表达之义得以理解并正确表达。赞颂表述，意即以赞颂语显明具足功德。
若问以何等功德如是显明？答曰：以成为量故。若问此功德又以何因？答曰：以因果圆满故。因果圆满殊胜，即以此为因。成为量即是不共功德，以此因或理由表述赞颂，以赞颂语使听者了知世尊具足功德，此为所至。
若问此为何目的？答曰：为使初学者对论典生起恭敬心故。
若问：为何对世尊作赞颂表述能使人对论典生起恭敬？因为虽有其他功德，但以量性功德赞颂，论师欲明示：此现量等量的定义唯依世尊教示而成立，非是我今自行思维而安立。正因如此，在《阿毗达磨》中亦如是说。

།རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་ནི་དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གྲུབ་པར་རིགས་མོད། ཉེ་བར་མ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་ཡང་སྦྱོར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ མཚན་ཉིད་མཛད་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་གང་ཅུང་ཟད་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་ཅི་ལྟར་ འགྱུར་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟེན་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཏེ། སྦྱོར་བ་འདིས་ཀྱང་རྟགས་སྐྱེ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགོག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་གསལ་བ་ཁོ་ནར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་བོ།།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པ་སྐྱེས་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་བསྟན་བཅོས་པ་རྣམས་དེ་ལ་གུས་པ་སྐྱེ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་གུས་ནས་ཉན་ པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་གོ།།ཡང་ན་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དང་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། བསྟོད་བྱའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་སྟེ། འདིས་དེ་ལ་གུས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་གསལ་བར་བྱས་ལ།དེ་ལས་སྔར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་བསྟན་བཅོས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་གུས་པ་སྐྱེ་ན་ཅིག་ཤོས་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ལ་གུས་པ་ལས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་བསགས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ གཟུང་བའི་ཆེད་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་དེ་ལ་གུས་པ་ཡང་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ།།འོ་ན་འགའ་ཞིག་རྣམས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེ་ལ་བསྟོད་པ་བརྗོད་པས་གུས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་དེས་མ་མཐོང་བ་ལས་ལྡོག་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ རྣམས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགལ་བར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། འགལ་བ་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པར་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

且说，现量因见其所教示而从彼成立固然合理，但未经教示的比量又如何？因见其运用，应知唯是作其定义。如言："凡有集法者，皆有灭法"等，如是可见世尊运用比量。
若问：此言何以成为比量定义？因为比量所依即不相离之相，此运用中亦明确显示：世尊说相之生起与所证灭法不相离。是故比量定义亦唯依世尊教示而成立。
因此，对于"此论是随顺世尊教示所成立的量之定义"生起决定解，已成就论典者对此生起恭敬，由此恭敬而趣入闻法等。
或者，此处论初述说世尊赞颂，是为对所赞世尊生起恭敬。若问：何以此能生起对彼恭敬？因为此偈以理证明世尊具足量性功德，由此即使先前未成就论典者亦能生起恭敬，何况其他人？由对彼恭敬，为摄受福德资粮而趣入论典者将无障碍及邪引导，是故对彼恭敬实具意义。
若问：某些人为否定如是之士，岂非正以补特伽罗性等为能立而作论证？故何以说述其赞颂能生恭敬？因为彼非能证，以相违及随行之能立不可得故。对超越感官者，因未见而相违不成立，以彼等不知已有者故。正因如此，以相违未成立故，不相违与共存亦不相违。

།སྐྱེས་བུ་ཅིག་ཤོས་དང་མཚུངས་པ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལ། འདི་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་མཚུངས་ན་ཡང་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་པ་ཡོད་ན་གཞན་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་སྲིད པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མ་མཐོང་ན་ཡང་མི་ནུས་སོ། །དེའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གང་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་དེས་དེ་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནད་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ནད་པ་རྣམས་བཞིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཚད་མའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་ནོ། །གང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པ་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་བསམ་པ་དང་། །སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ་ཞེས་སོ་བསམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། བསམ་པ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་ པར་བཞེད་པའོ་ཞེས་སོ།།དེ་ཡང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པ་ཅན་བསྐལ་པ་མི་ཉུང་བར་གོམས་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཐུགས་རྗེའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པར་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་ལྡན། །ཞེས་པ་འདིས་བསྟན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་ལ་ ཕན་བཞེད་ལྡན་དུ་འགྱུར་རོ།།གོམས་པ་ལས་དེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྲིད་དོ། །གང་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཡོད་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རིག་བྱེད་པ་དང་ཡིད་འབྱུང་བ་ཉིད་བཞིན། །སྙིང་རྗེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ནོ།

与其他补特伽罗相等性亦未成立，因不能知差别是否可能，且对此类事物，不可观察不应成为因相。虽在补特伽罗性等方面相等，然见其具足正直等功德差别，如是若有造作者，其他亦可能存在。即使差别可能存在，随行亦未成立。
是故，此比量具有余，以于相违有疑故，即使未见趣入相违品亦不能成立。如是相状之知识性量亦非不可能，以其能立可随成故。凡随成不颠倒能立者，皆可获得彼果，如病人随行不颠倒治病之方便而得无病。世尊亦随成不颠倒量之能立，此为自性。
为显示从随成能立而可获得量性，故说："于此因为意乐及加行圆满。"显示意乐即："意乐者，欲利有情。"此复由于无数劫修习欲令一切有情远离极苦之行相，而成为大悲自性。以偈颂"具足利生意乐"显示此义，以具足彼故成为具利生意乐。
由修习故彼可成为其自性。凡意之功德，若有极大修习，即成其自性，如明论者与厌离性。大悲亦是意之功德，此为自性。

།དེ་དེས་གཞན་གྱི་ དོན་ལ་རབ་ཏུ་བསྐུལ་བ་ནི།རང་གིས་མངོན་དུ་མ་བྱས་པར་ཕ་རོལ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་བསྟན་པར་མི་འཕྲོད་དོ་ཞེས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐབས་སྒོམ་པའི་དོན་དུ་རེ་ཞིག་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། སྦྱོར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལས་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་གང་གང་ལ་བརྩེ་བ་དེ་དེས་ཇི་ལྟར་དེའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཏེ།དཔེར་ན་མ་བུ་ལ་བརྩེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་དེའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བཞིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་འགྲོ་བ་ལ་བརྩེ་བར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་པ་དངོས་ནི། རང་གིས་མཐོང་བའི་སྡུག་ བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ།།འདིར་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱས་ནས། ཐབས་གོམས་པར་བྱེད་པ་འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། དེ་སེམས་ཅན་ལ་སྟོན་པར་རུང་བའི་ཐབས་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐབས་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་པའི་དོན་དུའོ།།འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལས་ཞེས་པ་འདི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྲ་བ་ཉིད་ལས་སའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། སྲ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་སའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལས་སྟོན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ བརྗོད་པ་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་སྟོན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་ཅན་དང་། ནད་གཞི་ཟད་པས་ནད་བཞིན་དུ་འདི་རྒྱུ་ཟད་པས་ཟད་པར་ནུས་ལ། གཞན་དུ་ ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་ནས་འདིའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཅེས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་གཙོ་བོར་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྲེད་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་དགའ་བ་སྔོན་མ་ཅན་དམན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ པ་དེ་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་དོར་བ་དང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྦྲང་བུ་རྣམས་མངོན་པར་འདོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་མི་གཙང་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བཞིན། སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པར་མངོན་པར་དགའ་བ་སྔོན་མ་ཅན་མངལ་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུའོ། །སྲིད་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་སུ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ན་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

彼为利他而劝导，若未亲身实践，则不宜向他人宣说寂灭痛苦之方便，故为修习自身寂灭痛苦之方便而暂时修行。为显示此义而说："加行即为向众生宣说"等。凡对何者生起慈悲，即如何为其利益而精进修行，如母亲对子女生起慈悲，即如何为其利益而精进修行。世尊亦对众生生起慈悲，此为自性。
向众生实际宣说，即开示自己所见寂灭痛苦之方便。此中以果标因，以"向众生宣说"之语表达修习方便，为令知晓此由堪为众生宣说方便之故，较其他修习方便更为殊胜。
"由向众生宣说"此为相之因，故如说"由坚性故为地"时，了知具坚性者为地，如是说"由向众生宣说故为导师"时，意为具彼自性者为导师。
彼由五取蕴性质之苦为暂时性之因相，知其无常，以此故为无常之因，如病因病根灭尽而灭，此亦因其因灭尽而可灭，若非如此则不能灭。如是决定已，思维此因为何，了知痛苦之因主要即是具我执之贪爱。
凡非为他众生所引导，而以欢喜为先而执持低劣处所者，即由具我执而欲舍苦得乐为先，如蜜蜂以欲求为先而执持不净处，有情亦非为他众生所引导，而以欢喜为先执持胎等低劣处所。此为果。由轮回于论中为主要，故称为集谛。

།གཙོ་བོ་ཡང་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་འབད་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །མི་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ཡང་། འདོད་ཆགས་མེད་པར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་པས་ཀྱང་སྲེད་པ་ཁོ་ན་གཙོ་བོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི། ལས་ཡོད་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་མ་རིག་པའི་ས་རྡུལ་གྱིས་གཡོགས་པ་དང་སྲེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ མངོན་པར་བརླན་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དཔེར་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་དེ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མཛད་དོ། །བདག་མེད་དོ་བདག་གི་བ་མེད་དོ་ཞེས་མཐོང་བ་ ལ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པས་འགར་ཡང་ཆགས་པ་མེད་ལ།ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་བ་མེད་དོ། །བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་ཉེ་བར་མ་འབྲེལ་བ་ཅན་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་སོ་སོར་བཅོམ་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་རིགས་མཐུན་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེས་ན་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པས་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་སྐྱེས་པའོ།།དེ་ཉིད་ནི་མི་ཤེས་པར་བརྗོད་དེ་དེ་ནི་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ།གང་ལས་སྐྱོན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལས་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ཟད་པ་ལས་སྲེད་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཟད་དོ་ཞེས་བསམས་ནས་གང་གོམས་པས་དེ་སྤང་བར་བྱ་བ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བརྟག་པ་མཛད་དོ། །བརྟག་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་ པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མཛད་དོ།།གང་གང་ལས་བཟློག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། རླུང་ནད་ལས་བཟློག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏིལ་མར་རླུང་ནད་ཀྱི་བཞིན། བདག་མེད་པ་ ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ།།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་འགལ་བའི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་བདག་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་གྱི་ཚོགས་དང་ཡང་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མཁྱེན་ནོ། །གང་གང་གི་རྒྱུ་དང་ འགལ་བ་དེ་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ།རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་དེའི་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་ཏིལ་མར་བཞིན། བདག་མེད་པར་ལྟ་ཁ་ཡང་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ།

主要由其所引发的努力力量而趋向生处，且因其为直接之故。虽有无明，若无贪欲则不可能趣入，故较业而言贪爱更为主要。如是，虽有业，但若未为无明尘垢所覆，未为贪爱所润湿，则不能生果，如诸阿罗汉。
是故了知彼贪爱及其他过患皆唯从我见而生。于见"无我无我所"者，因无执取故于何处亦无贪著，无贪著者亦无嗔恨。因于破除我与我所之相联与不相联之分别者，彼即不存在故。
若生起与此同类修习所生之我见及我所贪著，则有嗔恨等。由此说明贪爱等一切过患皆从萨迦耶见而生。此即称为无明，因其为智慧之违品故。
此即我见，思维从彼过患之因而生，从彼灭尽则贪爱及其他过患灭尽，故观察以何修习可断除我见之对治。观察时，因其为相违之相，唯无我见是我见之对治，如是了知。凡与何者性质相违者即是其对治，如风病之对治性质为芝麻油，无我见亦是与我见性质相违。此为自性。
了知与我见相违之无我见，必然与以我见为先的我执等过患之聚亦相违。凡与何者之因相违，即能损害彼，如芝麻油与风病之因相违而治风病，无我见亦与我执等之因即我见相违。此为自性。

།དེ་དེ་ལྟར་མཁྱེན་ནས་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་མང་པོ་རྣམ་པ་ དུ་མར་དུས་རིང་པོར་གོམས་པ་ལས་དེ་དང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་གང་ལ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་མང་པོར་རྣམ་པ་དུ་མར་དུས་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་དེ་དང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ ཏན་རྣམས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ཤེས་རབ་ཅན་འགའ་ཞིག་བཟོའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་གོམས་པ་བཞིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་རྣམ་པ་དུ་མར་མང་པོས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་མཛད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །རང་ བཞིན་ནོ།།ཐབས་གོམས་པར་བྱེད་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཐབས་གོམས་པ་གཞན་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་བག་ཆགས་ཀྱང་མ་ལུས་ཏེ། འདི་ཁོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསེ་རུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ རོ།།གཞན་གྱི་དོན་ལ་གཙོ་བོར་འཇུག་པས་ཀྱང་འདིས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་གོམས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་ན། གཞན་རྣམས་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་ཉེ་བར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་པའོ།།ཐབས་གོམས་པར་བྱེད་པ་འདི་དང་སྔར་བསྟན་པའི་ཐུགས་རྗེ་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཐབས་གོམས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྔ་མ་རང་གི་ངང་གིས་ འགག་པ་ན་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་གང་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའོ།།དེ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ དོ།།རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སུའི་སྒྲ་འདི་ནི་འདིར་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་གསུངས་པ། དོན་ རྣམ་པ་གསུམ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མཆོག་ཏུ་གཤེགས་ཤིང་ཐོབ་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། མཆོག་ཉིད་ཀྱང་སླར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་བདེ་བ་དང་དེའི་རྒྱུ་ནི་མཆོག་ཅེས་བརྗོད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བདག་ མེད་པར་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如是了知后，由于长时间多方面修习无我见，其与对治品的功德过患一切方面都将清晰显现。若智者于某事长时间多方面修习，则于彼及其对治品之过患功德皆将明显，如同智者于某种工艺专注修习一般。世尊亦已于无我见作多方面长时间修习。此为自性。
此修习方便即称为道谛。由此种相之修习方便与其他不共之修习，令苦因习气无余，此即是世尊较独觉等之殊胜处。
为主要趣入利他，亦当必定作如是修习，因不能遍知对治品与违品之全部，故不能为他人开示对治品与违品之理。
此修习方便及前说大悲为圆满因。其果为自他二利圆满。其中自利圆满者，即由如前所说修习方便，当苦因前者自然灭时，以无我见为体性而住，后苦因不生之特殊状态，即所谓灭谛。彼以三种殊胜而超胜，即称为善逝。
为显示自利圆满而说："自利圆满即由善逝"等。此处"su"（善）字应知显示最胜等义。如说："摄受三种义"等。最胜趣证即善逝，最胜性亦因非复为苦所依，世间说安乐及其因为最胜。非为苦所依者，亦因极善修习无我见故。

།ཡང་ན་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཐབས་ཀྱིས་རིགས་པ་མཐོང་བས་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གཤེགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་གང་རིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཇུག་པ་དེ་མཆོག་ཏུ་བྱ་བའོ། །སླར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་ པ་སྟེ།སླར་མི་ལྡོག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེའི་རྒྱུ་སྔར་བརྗོད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ཆགས་པ་དག་མེད་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་མེད་དེ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་དེའི་བདག་ ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ཆགས་པ་དག་མེད་དོ།།རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ། །མ་ལུས་པར་གཤེགས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། འདིའི་ལུས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ལུས་ལ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་སུ་མི་རུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ རྩ་བཀྲོལ་ཅན་མ་ཡིན་ན་ཡང་གོམས་པ་ལས་མཆོང་ཞིང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།ངའི་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་ན་ཡང་རྨངས་མོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་པས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ གོམས་པ་མེད་པས་ལམ་དང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར།ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟོན་པ་ཡང་མི་གསལ་བ་ཉིད་ལུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤངས་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །དོན་གསུམ་པོ་འདི་ཡང་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དེའི་དབང་གིས་སླར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་ལ། རིགས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ རྣམས་མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་འཇིག་རྟེན་ན། གང་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་དང་། རིགས་པ་སྔོན་མ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པ་དེ་བསྔགས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྨད་པར་འོས་པ་ཁོ་ནའོ། །སློབ་པ་རྣམས་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་དང་རིགས་ པས་ངེས་པའི་ལམ་གྱིས་མཆོག་ཏུ་གཤེགས་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་དང་སྐྱེ་བ་ཡང་སླར་ཡང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གཉིས་པའི་དོན་གྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱང་དོན་གཉིས་ཀྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པར་ནི་ འདོད་ཀྱི།མ་ལུས་པའི་དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལུས་ལ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྒྲོལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཞེས་པ་འདིས་སྐྱོབ་པའི་སྒྲའི་དོན་གསུངས་སོ།

或者，由前述方便而见理而行故为最胜行，世间中凡以理为先而行者即为最胜。由无复退转而行故为善逝，无复退转即无生及过患，此亦因其因如前所说不存在故。若无我见及贪著，则无生及贪等过患，如虚空然。于成就无我见者亦无我见及贪著，因不见其因故。
无余而行即善逝，此处应作"成为无余"之词义解释。关于"余"，即身等不堪任用，此复如其次第，虽非根解脱却由修习而能跳跃行走等，虽无我慢却说"我"等，以及虽非恒时等持而有非等持心之状态。
或者，由无如是行相之道的修习，故于道及其违品极不了知，是故通达道之分别开示亦不明晰为余，此亦为世尊所断，故此为善逝。
"此三义亦"等，其中外道离贪者随顺我见，以苦所依之道而行，故由其力复依于苦，亦非以见理之道而行，是故彼等非最胜至。如是世间中，凡依于苦及非以理为先而行者，非应赞叹，反应呵责。
学人虽以非苦所依及以理决定之道最胜而行，然彼等过患及生仍复生起，故彼等以第二义非善逝。无学虽许以二义为善逝，然以无余义则不然，因未断如前所说之余故。圆满利他即以度义，此说救护声之义。

།འདིས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྒྲལ་བར་བྱ་བས་ན་སྒྲོལ་བ་ སྟེ་རང་གིས་མཐོང་བའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ།།དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཏེ། ཐར་པའི་ཐབས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བས་ནའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱོབ་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ཁོ་ན་ཏཱ་ཡ་ཏིའི་དོན་གཞན་སྐྱོང་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བའོ།།དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་ལེགས་པར་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་འམ། ཁ་ཅིག་དགོས་ པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་མེད་དེ། བརྩེ་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡང་གཞན་གྱི་དེ་ཁོ་ནར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པའི་ཐབས་བསྒྲུབས་ནས། ཅི་ལྟར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྟོན། །གང་གང་གི་ཚེ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་མེད་པ་དེ་དེའི་ཚེ་བརྫུན་མི་སྨྲ་སྟེ། དཔེར་ན་གཞན་འགའ་ཞིག་བདེན་པར་སྨྲ་བའི་དུས་ན་བཞིན་ བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་དེ་ལ་བརྫུན་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་མེད་དོ།།རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ། །གང་ཞིག་གང་གི་དོན་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གང་ལ་བརྩེ་བས་དོན་གང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་བའི་དོན་དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ན་དེའི་ཡུལ་ལ་སྙིང་རྗེ་མ་བཏང་བ་དེ་དེར་དེ་ལ་མི་སླུ་སྟེ། དཔེར་ན་བུ་ལ་ཕན་པའི་ཟས་ཀྱི་ ཆེད་དུ་བཟའ་བ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་མ་བཞིན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་བསྒྲུབས་ཤིང་དེའི་ཡུལ་ལ་ཐུགས་རྗེ་མ་བཏང་བའོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མའོ། །གང་ཞིག་གང་དོན་དུ་ གཉེར་བ་ལ་དོན་དེའི་ཐབས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་དེ་ལ་ཚད་མ་སྟེ།དཔེར་ན་ནད་པ་ནད་མེད་པ་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ། ནད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པའི་སྨན་པ་ལ་དེ་བཞིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་སྡུག་ བསྔལ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་དོ།།རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ན་བསྟོད་པའི་ཚིག་སྟེ། འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་བྱས་ཤིང་། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ དེ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ།།ཡོན་ཏན་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་སོ། །བདེ་གཤེགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཡེ་ཤེས་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྡུས་པ་གསུངས་སོ།

由于要从轮回大海中度脱众生故称为度脱者，即示现自己所见之道。此即真实义，因为是求解脱方便者所追求之义故。由"此中有此"之义，故世尊即是救护者。此即"tāyati"的另一含义为护持他人，即从轮回大海中度脱。
彼不可能颠倒宣说，因为无其因且为悲心本性，因为善知道故。贪等过患是颠倒宣说之因或某些需要，而此亦不存在。成为悲心本性者，为他真实成办苦尽之方便后，怎会以他方式宣说？
若何时无说妄语之因，则彼时不说妄语，如他人说实语时般。善逝位时亦无妄语之因，因不见其因故。若某者为成办某义利而以悲心为某者成办某义，当彼义已成就时，未舍对彼境之悲心者，则于彼不欺诳，如为子利益之食而已成办饮食之母亲般。世尊亦为众生义利，以悲心于众生成办尽苦方便，且未舍对彼境之大悲。此为遍及相违。是故为量。
若某者对求某义者如实宣说彼义之方便，则彼于此为量。如病人欲求无病，如实宣说无病方便之医生般。世尊亦对求尽苦者如实宣说尽苦方便。此为自性。
如是"成为量"即是赞叹语，此显明世尊智慧相之量性不共功德，由具彼故成为量。显示此功德非无因成就，故说圆满因。善逝声则说此智慧之违品断除差别所摄之圆满果。

།དེ་མེད་ན་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པར་ འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་ངག་ལས་གོ་བར་བྱ་བའི་དོན་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལུས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱེད།རྨངས་མོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མི་ལེགས་པ་གཞན་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྨྲ་བར་བྱེད། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གནས་ སྐབས་ན།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་མཐའ་དག་ནུས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་གསལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་རྟོགས་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡོད་ན་ནི་སྐྱོན་འདི་རྣམས་ འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་གསུངས་སོ།།སྐྱོབ་པ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་མི་འགྱུར་ན་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དེའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྟོགས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའམ། དེ་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །བརྩེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ན། གང་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བདེ་བར གཤེགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མ་བརྗོད་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་མ་བརྗོད་དོ།།དེ་མེད་ན་ཕན་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མི་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དེ་ཡང་དེའི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ངོར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བཅས་པ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ།རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་བཅས་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་རེ་ཞིག་རིམ་པ་བཞིན་བཤད་པ་སྟེ། གང་དུ་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པའོ།།ད་ནི་རིམ་པ་བཟློག་པས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་ན་སྐྱོབ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བདེན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དེ་ནི་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ ལ་ཚད་མའོ།

若无此，则如往供养等一般，以身作不合理之语言所表达之义的行为。如说"愚痴女"等，有时也说其他不善语。由于并非恒时入定之故，在无记状态时，或将无法成办一切众生利益，或因未断除明显违品及其习气故，此证悟道不能成为明显，若有此则不生此等过失，为显示此义故说断除差别。
"救护"一词显示彼智慧之作用差别即示现如所见之道。若非如此则不成为量，若成为如是之果，则由具此故，世尊能显明未悟之义或于此不欺诳，若非如此则不然，是故显示作用差别。
悲心于菩萨位时，凡自然生起者，于善逝位时虽未说亦必定成就，故未说。若无此则必定不能示现利益，应知此亦成为彼利他之助缘。
如是已显明世尊智慧相之量性具因、具违品断除差别、具作用差别及具为因之差别，此是依次第解说，即由悲心等推度彼为导师等。今当逆次第解说：或救护即示现无颠倒谛，世尊为众生显示寂灭苦之因，故于求此者，彼于此为量。

།གང་ཞིག་གང་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ད་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དེ་དང་། དེའི་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཆད་པ་དེ་དེའི་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ ན་ནད་པ་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་འཆད་པའི་སྨན་པ་ནི་དེའི་དེ་ལ་བཞིན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་ནོ། །བདེན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤས་ཀྱིས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་སྲེད་པ་སྟེ། དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འབྱུང་བའོ། །འགོག་པ་ནི་ ལམ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྔ་མ་འགགས་པར་གྱུར་ན།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ལམ་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་ལས་འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ སྔར་ཁོ་ནར་བསྡུས་པས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་གྲོལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པའོ། །འདི་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྤང་ བྱ་དང་།བླང་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐབས་དང་བཅས་པ་སྟོན་པའོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཛད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་འདི་ལས་ལགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། འདིར་གཤེགས་པ་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ལ་ བརྟེན་པ་ལས་སོ།།སྔར་ནི་གཤེགས་པ་ཐོབ་པའི་དོན་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུར་བརྗོད་ལ། ད་ལྟ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྟེ་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ནས་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ལེགས་པ་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་དེས་བསྟན་པའི་ལམ་ཚད་མས་མི་བསླུ་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། །སླར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་དེས་ངེས་པའི་ལམ་ལ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་ པ་མེད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།

若有人为寂灭痛苦而求法，对于此人，如实宣说苦的自性、苦因、苦的寂灭以及寂灭苦的方法者，即是彼人于此之量。譬如对于欲求病苦寂灭的病人，医生如实宣说病苦的自性等，即是彼人于此之量。世尊亦对欲求寂灭轮回苦的众生，如实宣说轮回苦的自性等。
此等诸谛已分别宣说：苦即是五取蕴之相；其集即是爱，由此如理生起诸苦；灭即是住于彼道体性时，前际苦因已灭，后际苦因不生之特殊状态；道即是修习无我见，由此而得灭。此一切已于前文摄要中说明。
是故由见四谛而得解脱。因此，示现此理者即是救护，因为能成办从轮回大海中解脱。此等皆是为利他而作，即是宣说应断应取之真实及其方便。此亦是世尊所作。
是故从此果，可推知具足三种殊胜差别的智慧，此依于证悟趣入义。前文依于证得趣入义而说断德圆满之果，今说智慧圆满，即从善巧了知乃至遍知。如是应知善逝性。
其中"善"是因为彼智慧的境是真实性，此可从其所示之道不欺诳而推知。"不退"是因为坚固，此可从其所定之道无他量所违而了知。

།ཡང་ན་རྣམ་པར་གཡོ་བ་མེད་པའི་སྟེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གསུང་གཞོམ་དུ་མེད་པ་སྟེ། གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ལ་གསུང་ངག་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་པ་ཡང་འདིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་ པ་རྣམས་ལ་ཡང་།ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་མཁས་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པ་ལས་མ་ལུས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། ཐབས་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་མཁས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་སྟེ། དེ་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པ་ལས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བསྟན་པ་ཉིད་དང་མ་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་རོལ་པ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་རྣམས་ལས་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཕྱི རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལས་ལྷག་སྟེ།དེ་ལྟར་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མས་མི་བསླུ་བའི་སྤང་བྱ་དང་བླང་བྱའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་སློབ་པ་རྣམས་ལས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ འདུ་བྱེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཀུན་དུ་དཔྱོད་པའི་དུས་ན་སླར་ཡང་ལྡོག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་མི་སློབ་པ་རྣམས་ལས་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལུས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དོན་དུ་ལམ་གོམས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་ནས་ཀྱང་རང་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་བྱ་བ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ལམ་འཆད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཁོ་ནར་གྱུར་པས་སོ། །གང་གང་རྟོགས་ན་ཡང་བྱ་བ་ལས་མི་ལྡོག་པ་དེ་ དེ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཟས་ཐོབ་ན་ཡང་ཟས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་མི་ལྡོག་པར་འཇུག་པ་བཞིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱི་བྱ་བ་ལས་ལོག་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་ བའོ།།ལམ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཉིད་དེ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལས་ཀྱང་བརྩེ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་གཞན་དོན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མའོ།།དེ་ལྟར་ནི་བརྩེ་བས་དོན་ཁོ་ན་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འདོད་ཅིང་། བརྩེ་བ་མེད་པ་ནི་ཤེས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྩེ་བ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ལ་ཡན་ལག་གི་དངོས་པོའོ།

或者说"不动摇"，即前后言教不可摧破，因为在一切圣教中宣说四圣谛时言语一致。"遍知"是指，即便对于已证悟四圣谛者，在智慧修证上也不善巧，由此可推知遍智，因为以种种方便宣说诸谛。声闻们的善巧仅是少分，这也是从随学于彼而来。
因此，世尊以真实性、教法性及遍知性的殊胜差别智慧，超胜于外道、有学及无学。以真实性殊胜的智慧超胜于外道离欲者，因为彼等之智非是量无欺且非断证境。以坚固性殊胜超胜于诸有学，因为彼等未断非造作的身见，故于观察时有退转可能。以遍知殊胜超胜于诸无学，因为彼等尚有如前所说的余习。
从如是智慧可知为利他而修道，因为证得此后并非如独觉般舍弃事业，而是专注于宣说所证之道。即便证得，亦不舍离事业，非仅求证如是果位。譬如获得食物后仍不舍弃为食所作事业，世尊亦是如此，即便证得如前所说的殊胜智慧，亦不舍离如是事业。遍行相违。
已说明修道即是显示真实之假立。由此亦可推知大悲，因为具大悲者趣入利他，余者则否。是故，以如是因果圆满，世尊即是量。如是，由大悲唯欲显示义利，无大悲者虽知亦作异说，故大悲是量性之支分。

།བརྩེ་བ་དང་ལྡན་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པར་ མི་ནུས་ལ།ཡེ་ཤེས་ལས་ནི་ཡང་དག་པ་ཁོ་ན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་ངོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའོ། །ཚད་མ་ཉིད་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ལས་འདི་འབྱུང་བར་རིགས་སོ་ཞེས་པས་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་ བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་ན་དེའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་འགའ་ཞིག་མེད་ན་ནི།གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཚད་མ་ཉིད་དེ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་དེ་མེད་པར་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ ངོར་གདོན་མི་ཟ་བར་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དགེ་ལེགས་དང་ཡང་དག་པ་འཆད་ཅིང་དེ་འཆད་པ་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མའོ། །གང་གང་གི་ཆེད་དུ་ལེགས་པ་ཡང་དག་པ་འཆད་ཅིང་དེ་འཆད་པ་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་ པ་དེ།ཤེས་ལྡན་དེས་ཚད་མར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་མའི་ཆེད་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་མཁན་པོ་ནི་སློབ་མ་ཤེས་ལྡན་གྱིས་བཞིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལེགས་པ་ཡང་དག་པ་འཆད་ཅིང་དེ་འཆད་པ་ལ་ ཡང་འབད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ན་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བཤད་པར་བྱ་བ་ཚད་མ་ཉིད་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་ པར་བྱ་སྟེ།ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། གང་ཡོད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་ཡང་མི་བསླུ་བར་འགྱུར་རོ། །ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི་ཅིག་ཤོས་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། ། རང་གི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་པ་འདི་ནི་རང་གཞུང་ཞེས་པ་འདིའི་བཤད་པའོ། །སྒོ་ཡི་སྒྲ་ཁོ་ནས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་འཐོར་བའི་སྒྲའི་དོན་གསལ་བ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་རྣམ་དབྱེ་མེད་པའོ། །སྒོ་ནི་དྭཱར་ར་སྟེ་ཕྱོགས་ཙམ་སྟོན་པ་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་རྒྱས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྣམས ཀྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཁོ་ནའོ།།མང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་གཞུང་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རང་གཞུང་ཞེས་གཅིག་གི་ཚིག་གོ། །འགྲེལ་པར་ནི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན་རང་གི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་མང་པོའི་ཚིག་གོ།

虽具大悲但无智慧则不能显示真实，而由智慧则能显示真实，故智慧亦是量性之能立事。此量性亦具因，以"由此应生此"说明因圆满。若有如是果圆满而无其近缘，则虽无因圆满亦定成量性果圆满，然此离彼不可能，故摄受彼。
以救护性必定具足趣入令他了知，因为如是宣说善妙与真实且具精进故为量。凡为谁宣说善妙真实且具精进者，彼智者应视为量。譬如具前说功德为弟子开示的阿阇黎为具慧弟子所视，世尊亦为众生宣说善妙真实且具精进。自性也。精勤于此所说诸相。
若智亦立为量性之能立，则所说大悲等为何所立之量性为何？答曰：殊胜能力，由具此故，世尊能了悟未了义且于此无欺。此殊胜能力唯具大悲等者有之，余者则无，故立为彼之能立。
"从自论"者，此是解释"自教"。仅由"门"字亦当了知前说散文义明显，此为无分别。"门"即dvāra(梵文)，表示略说方向，欲广知者不作决定，此即极为著名。对多数而言，由教义相同故，偈颂"自教"用单数。注释中欲说分类时则说"从自诸论"用复数。

། བཏུས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔར་བྱས་པ་དང་གཞན་ཅུང་ཟད་སྔར་མེད་པ་བློ་ལ་གནས་པ་ཡང་། ཡང་དག་པར་བླངས་ནས། ཚད་མ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་བྱའོ། །འདིར་ཡང་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་དང་དེར་སྣང་བ་ལ་སོགས པ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པར་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཚད་མའི་ཞར་ལ་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ།།གཞན་གྱི་ཚད་མ་དགག་པའི་ཆེད་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཚད་མ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲའི་དོན་གསུངས་སོ། །རང་གི་ཚད་མ་ནི་འདིར་དངོས་སོ། །གཞན་གྱི་ཚད་མ་ནི་ གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཚད་མར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཚད་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་དག་གི་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་ཚད་མ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་དམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ལ་འདི་ནི་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དེ་དགག་པ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ནི་དེ་གྲུབ་པའོ། །རང་གི་ཚད་མ་ཁོ་ན་ཡོན་ཏན་ཏེ། དོན་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགྲང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་དང་། དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་ བརྗོད་པས་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ།།དེ་ཁོ་ན་ཡང་དེ་གྲུབ་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཚད་མ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དོན་མེད་པའོ་ཞེས་པས་བྱ་བ་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞལ་བྱར་ཡང་ འདིར་དོར་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་སྨྲ་སྟེ། ཚད་མ་རྣམས་ནི་རང་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་ སུ་འབྲངས་པ་གཞན་རྣམས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཀློག་པར་བྱེད་དེ།ཚད་མ་རྣམས་དང་དེས་བྱས་པའི། །ཐ་སྙད་ཀྱང་ནི་རབ་གྲགས་ན། །ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ལ། །དགོས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། འདི་ལ་ཡང་ལོག་པར་ རྟོགས་པ་མང་བས་ནའོ་ཞེས་ཏེ།ཡང་གི་སྒྲས་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་རྗེས་སུ་འགུགས་པར་བྱེད་དོ། །འགལ་བའི་རྟོགས་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཚད་མའོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་མ་གྲུབ་པར་རང་ཉིད་ལས་ཚད་ མར་འགྱུར་ན།མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཚད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་ཚད་མའི་རང་གི་ངོ་བོ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།

"摄集"等词，是指将先前所作及其他少许未有而存于心者，如实摄取，当正确汇集诸量之总集。此中量、所量、似现等一切正因被遮蔽者，皆因是量之附带而以量名说之。
以"为破他量"等词说明成立量之词义。此处自量为主，他量则因他者执为量而称量。如实遍知彼等各自体性即是量成就。于此，他量非量而增益为胜义量之自性，抉择"此非量之自性"即是破除，唯此即是彼之成就。唯自量为功德，欲求义者应数数思维，且因能得义故。宣说彼即以无颠倒相之显说而抉择，唯此即是彼之成就。
以"由何"等词显示量于士夫义之所需性。否则，抉择彼之所需性无义，故成非所作。此处所量亦是应舍及应取。由于了知彼依赖于量，故为成就量而作努力具有果报，此为密意。
此中有人说："诸量唯从自成就。"随顺彼宗者诵颂云："诸量及彼所作，名言亦极著名，说量之相时，不应知有义。"为破除此故说："此中邪解众多故。"以"亦"字摄"由何"等。相违解即诸邪解，因作相互相违之相故。若未成立"此是量"之相之决定而自成为量，则诸立相者不应作相互相违之相，且量生时量之自性即成就故，立相应唯一相。

།ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་ལོག་པར་རྟོགས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པ་ རྣམས་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བས་ཞུགས་པ་རྣམས་འགའ་ཞིག་སླུ་བཞིན་པ་མཐོང་ལ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་རྣམས་སུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་གྱུར་ན། འགའ་ཡང་སླུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་ ལས་ཏེ་ཚད་མའི་རང་རིག་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ལ།འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི། གང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལས་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ ཚད་མ་གཞན་གྱི་འཇུག་པས་དང་པོར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།ཕྱི་མའི་དུས་ན་ན་ཡང་ཡང་དུ་ཚད་མ་ཕྱི་མའི་འཇུག་པས་ཤེས་པའི་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་ཅིང་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཅན་ནི་ཚད་མ་ཕྱི་མའི་འཇུག་པ་མེད་པར་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ གཞན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་དོ།།གོམས་པས་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་མང་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་ རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་བསྟན་བཅོས་སོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ལ་འབྲས་བུ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཡུལ་དང་གྲངས་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ལས་གྲངས་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་།ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གལ་ཏེ་ཚད་མ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་ལ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དོན་མེད་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཟློག་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གྲངས་ལ་ལོག་པར རྟོགས་པ་མི་སེལ་བར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་འབའ་ཞིག་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དེའི་ཚེ་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།འདིའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པར་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། གང་ཚད་མ་གཞན་རྣམས་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།འོ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་དགོས་པ་འདི་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟར་ན། ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་བདག་ཅག་འདོད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ན་དེ་ནི་འདིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་མ་བྱས་སོ་ཞེས་དོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གྲངས་གཏན་ལ་དབབ་པའོ།

名言施设者们也邪解，即颠倒了解者，是于非量增益为量性者，此为其义。如是，见到以似量趣入者有些正在欺诳，若一切皆唯成立为量，则任何也不会欺诳。因此，从自，即从量的自证，仅成立自性而已。
具有能获得所欲义事功用实体之相者，唯从彼是量性之存在，由其他量的趣入最初决定以量遍见实体所成办之作用境。后时中，也由后量趣入而了知某些明显者决定为量性并熏习，由此具慧者即使无后量趣入，仅从如是类他者之自性正确了知，便能决定为量性。如同由熏习而了知宝等之无破等差别。
如是，由于对量有众多邪解，故为遣除彼等邪解而造论。其中有四种邪解：对果、自性、境及数量的邪解。为遣除其中对数量的邪解而说："现量与比量"等。
若问：于抉择量时，抉择数量等岂非无义？答：不然，因论典主要在于遮遣对量与非量的邪解。若于此不遣除对数量的邪解，而仅抉择现量与比量二者之自性，则诸对方将作是念："唯于此境我等有邪解，而非于我等所许其他量之境。"
若问：为说彼等过失，何须此义？答：若尔，如现量与比量二者之自性异于我等所许之自性，如是彼等若确实存在，则此论未作抉择，将生疑惑。是故当抉择数量。

།སྤྱོད་ཡུལ་གཏན་ལ་མ་ཕབ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་བཟུང་བ་ཚད་མར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་དེ་བསླུ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཡང་ཚད་མ་མ་ ཡིན་པར་རྟོགས་པ་པོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཡུལ་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ།།ཚད་མ་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གི་ཚེ་གཏན་ལ་དབབ་པར་མི་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་ནི་ཚད་མའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་འབྲས་བུ་ནི་རེ་ཞིག་དོན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་ངེས་ པར་ཁས་བླངས་ཏེ།གཞན་དུ་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་འབྲས་བུའོ། །དེས་ན་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ལ། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཚད་མའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འབྲས་བུ་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་གྲངས་ལ་སོགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་གཉིས་པོ་དག་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ལ་སྟོབས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ཆེད་དུ་བསྡུ་བའི་ཚིག་གོ། །ངག་འདིའི་དོན་ཅི་ཡིན། ཅི། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་།ཚད་མ་དག་གོ་ཞེས་པ་འདིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དག་གཉིས་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་དག་ཚད་མ་དག་ཁོ་ན་སྟེ། ཚད་མ་གཅིག་དང་ཚད་མ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའམ། འོན་ཏེ་མངོན་སུམ དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཚད་མ་དག་ཁོ་ན་སྟེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཡིན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ན་གལ་ཏེ། རྟོག་པ་དང་པོ་ཡིན་ན་ཚིག་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གཉིས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གཉིས་ཉིད་ཀྱི་ངོར། སུའི་ཡང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཉིས་པ་ཡིན་ན་ནི་གྲངས་ངེས་པར་གཟུང་བ་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཚད་མའོ་ཞེས་གང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་མ་བསྒྲུབས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། ། གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། དེ་དག་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཙཱར་བཱ་ཀའི་ངོར་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ངག་གཉིས་ཡིན་པ་ན་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ དཔག་།ཅེས་པ་ངག་གཅིག་དང་ཚད་མ་དག་གོ་ཞེས་པ་གཉིས་པའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཚད་མ་དག་ཁོ་ན་སྟེ་ཚད་མ་རྣམས་དང་ཚད་མ་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

若不抉择行境，则当非境被执为量时，彼时于彼有欺诳，如是了解者亦将了知于自境亦非量，故当抉择境。
当不抉择"量果非异于量"时，量之自性将有所损，因为果必须承许为了解义之体性，否则不应理为果。因此，了解之体性即是果。若知之体性异于量，则彼将成非知之体性，而非知之体性亦不成为量之自性，如色等，故当抉择果。因此，抉择数量等非无义。
"与"字是合集词，用以说明二者于自境力量相等。此语何义？"现量与比量，是量"此句，是否成立现量与比量二量唯二，即现量与比量唯是量，非一量亦非诸量？抑或是成立现量与比量是量性，即现量与比量唯是量而非非量？
由此如何？若是第一种理解，则语言无果，因为彼二已成立为二故。对现量与比量二性，谁亦无邪解故。若是第二种理解，则未作数量决定，由此亦不能成立所欲证明之"唯二是量"。且成立已成，因为彼等已成立为量性故。
若对顺世外道而言，虽尔，唯就现量而成立已成。此非过失，因为此处有二语：一为"现量与比量"，二为"是量"。亦当如是解释：唯是量，非诸量亦非一量，此为其义。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲེལ་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་མཛད་དེ་གཉིས་དག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སོ། །ངག་གི་རྣམ པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁོ་ནའི་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དེའི་དོན་འཐོབ་བོ།།དེ་ལྟར་ངག་འདིས་ཚད་མ་གཉིས་དག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྒྲུབས་སོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ཅི་ཞིག་དག་།ཅེས་དོགས་པའི་དྲི་བའི་སྐབས་ལ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་།ཅེས་པའོ། ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཚད་མ་གཉིས་པོ་དག་སྟེ། གཞན་འགའ་ཞིག་གཉིས་དག་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ། །བཤད་པ་འདི་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གྱི་སྐབས་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཚད་མ་གཅིག་ཉིད་དམ་མང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག གཅིག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ནི་འདི་ཚད་མའོ། །འདི་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཤེས་པའི་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་གི་འཇུག་པ་ལ་བསླུ་བ་དང་མི་བསླུ་བ་དག་ དམིགས་ནས།དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ཡང་མི་བསླུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་ངེས་པ་ལས་ཚད་མ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ ཉིད་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་བསྟན་བཅོས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གཞན་ལས་མི་རྟོགས་ཏེ་མངོན་སུམ་ནི་ ལུས་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ལུས་ཉིད་ནི་བློ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲུབ་ཀྱང་བློའི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ལ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་མི་རྟོགས་སོ། །འདིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་ ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་པ་མེད་ན་ནི་བར་དུ་ཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །མང་པོ་ཉིད་དུ་ནི་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡང་ཡུལ་མང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། ཡུལ་གཅིག་ལ་ཡང་ཚད་མ་དུ་མ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཡུལ་མང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ མཚན་ཉིད་གཉིས།གཞལ་བྱ་ཞེས་སོ།

为此，注释中作了决定说"唯二"。虽无"唯"字，因语言遮遣之果性，亦得其义。如是此语成立"唯二量"。
对于"此二为何"之疑问，当说"现量与比量"。现量与比量是二量，非其他任何二者，此为其义。于此解释中，前述过失不复存在。
若问："如何了知非一量亦非多量？"且说，首先不应为一，因比量亦是量性故。否则，"此是量，彼是量"等安立将不成立。如是，于某些明了知识的运作中，观察到欺诳与不欺诳，由其类性，于其他知识亦决定为不欺诳与相反，而安立为量与非量，非由他故。如是依所见相似性而遍计度者，亦不离比量所量性。
复次，若比量非量性，则不应造论，因为论典是为令他了解而造，而他人之了解唯从比量得，非由他故。现量唯缘身体自身，而身体非是心识，即使成立身体，于心识之观察仍有疑惑故。此与他相关联者，非仅由补特伽罗现量可知。
彼者诽谤比量，而否定后世等亦非现量所应为，因彼唯缘实法故。彼亦待义力故。若无所待，则于间隔等事物亦应生起，此为其义。是故，应许比量亦是量性。
因此非唯一量。若谓成多量，因境多故，或因于一境亦有多量转故。且说，首先非因境多，对此说因："由二相，所量"。

།དེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་དོན་གྱི་བྱ་བ་ནུས་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་དངོས་པོའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་དམིགས་ པ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བར་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་གཞལ་བྱ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ གང་ལ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་རྣམས་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འདི་ཡིན་ལ།རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་ཉིད་དུ་མོས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྤྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ཡུལ་དུ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡོད་དོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་ སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ།།ཤེས་པ་གང་ལ་དེ་རྣམས་སོ་སོར་སྣང་བ་དེས་ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་དེ་རྣམས་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་རྣམས་སྤྱིའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་ཞེ་ན། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་ངོ་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་འདིའི་ཞེས་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་སྤྱིའི་རྣམ་པས་མི་གསལ་བར་སྣང་བཞིན་པ་རྣམས་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་སྤྱི་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་ལ། དེ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་དུ་ནི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དོན་གཞན་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ངོ་ཤེས་པའི་བློ་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ གྱིས་དེ་རྣམས་ལས་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པ་བཞིན་དུ་ཁོ་ནར་མཐོང་ངོ་ཞེས་པས་བློས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དོན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直译：
如"彼等无法解释"等所说。其中，自相是指能作事的功能，唯此即是实法。共相则是与此相反。
若如是，则有过失：对于眼翳者等所见发丝等，非是自相，因为发丝等无法成办所欲作事的功能故；亦非共相，因为明显各别显现故。彼等应成为另一种所量。
此非过失，因为此考察是针对那些被执为对象之言说，而眼翳者等所见发丝等，作为自身知识显现者，彼等并未信解为对象。
若问："那么无实法不应成为共相，因为彼非应执为对象故？"答：不然，因为增上执著为所知性故，于彼亦有增上信解为对象。
又，当如无实法般，眼翳者等所见发丝等为其他知识所执为所知性时，唯许为共相体性。唯说彼等非共相体，因为对于彼等各别显现的知识，并未执取彼等为所知性。
若问："若彼等非实法，如何明显显现？"答：因为以知识体性故是自相。当了别知识执取'此如发丝等'为对象时，以共相行相不明显显现者，安立为共相体性。
若问："若彼等因是知识体性故是实法，则共相亦应有此过失？"答：如是亦许彼为自相，故无过失。而彼安立为共相体性是依对象而立，即依离于他义的事物而生的了别心，以无差别行相见彼等如无差别性，故由心所了知的行相安立为诸法的共相。正因如此，此亦是非实法性，因为于执为外境体性时，非是彼体性故。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྤྱི་ནུས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་གཞལ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན།དེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་བདེན་ ཏེ་གང་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་གཞལ་བྱའོ།།གང་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཁོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དག་གིས་རྟོགས་པ་ལས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ལས་ གཞལ་བྱ་གཅིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་གཟུང་བྱའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་དེའི་དངོས་པོར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་ངོ་བོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་རྟོགས་ སོ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཆ་ཤས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉིད་དུ་ཞེན་ནས། དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པས་སོ། །གཞན་ དུ་ན་གལ་ཏེ་སྤྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་གྱུར་ན་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་།བུམ་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་བུམ་པ་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པ་དེའི་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བུམ་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའམ། མི་འཇུག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་ནི་གང་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན། དེས་ན་དེའི་དངོས་པོར་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་རྟོགས་ལ། འདི་ནི ཁྱད་པར་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མཐུན་པས་ཐུན་མོང་བར་གྱུར་པའི་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་དོན་འཛིན་ཞིང་།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དག་གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བཤད་ དོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ནི་རང་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་གང་ཁོ་ན་རང་རིག་པ་དེ་ཁོ་ན་དོན་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །ཤེས་པ་ལ་དོན་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་དོན་རྟོགས་སོ་ཞེས་སེམས་པས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཞལ་ བྱ་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་ཞེས་གཞན་རྣམས་སོ།

若如是，则共相既然完全离于功能，应成为不堪为所量，即非所量。那么阿阇黎所说"除自相与共相外，无有其他所量"，如何安立境为二种？
此说为真。唯有对士夫目的有所需要的自相才是所量。阿阇黎所说境为二种，是依自体与他体的了知而言。因为唯有实法，由现量以自体了知，故一所量为自相；而同一实法由比量以共相行相随顺、所取分之他体性增上执著其实性而了知，故第二为共相。
若问："如何理解'以他体了知唯自相'？"答：因为比量分别念中显现为外境的部分虽非自相，然执为自相，而求作事的士夫唯趣入自相故。否则，若共相为比量所行境，则求作事者应唯趣入彼，而已确定瓶后住于瓶的了知者，其求作事不应趣入瓶，或必定不趣入，因为共相于任何处都无所需故。由比量趣入自相能获得所欲作事，故应知是增上执著其实性。
现量亦唯以他体了知，区别在于：比量以共同的他体执取对象，而现量则以不共的他体。因此，由共同与不共他体了知故，说有二种所量。
如同识，对境非由自身如实了知，而是唯有具对境行相的知识之自证，才是对境的如实了知。当经验到知识中显现对境时，认为了知对境，故于外境对象所量，亦安立自证为果，如是他人所说。

།འདི་སོང་ངོ་། །འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ནིའི་ སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཅན་ནོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཚད་མ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དོན་འདི་ཡང་རྒྱས་པར། རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་བྱ་མིན། །གཟུང་བྱ་ཐ་དད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པས་གསུངས་པ།རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ཡང་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་འདིས་ནི་གཅིག་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པའང་གཞལ་བྱར་བསྟན་པས་ཚད་མ་མངོན་སུམ་མ་ ཡིན་པའང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཚད་མ་གཅིག་ཡིན་པ་བསལ་བར་བྱས་ལ།གཞལ་བྱ་གསུམ་པོ་མེད་པར་བསྟན་པས་ཚད་མ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བསལ་ལོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་ངེས་ཏེ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་གཞལ་བྱ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཁས་ ལེན་པ་དེ་ལྟ་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་བསྟན་པ་ལས་གཟུགས་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ལ་འདི་དག་འདྲེས་པས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཅི་ཁོ་ནའམ། རང་ གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཁྱད་པར་དང་སྤྱིའི་ངོ་བོ་གཞལ་བྱ་གཞན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མི་འཇལ་བར་འགྱུར་ན་འཇལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དང་སྤྱིའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཚད་མ་གཞན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ་སྤྱི་ཡང་འཛིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཡང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟགས་མེད་པར་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་འཛིན་པ་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཚད་མ་གཞན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཅིག་གི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མེ་དང་དུ་བ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ན། སླར་ཡང་བརྒྱུད་པས་གང་གི་ཚེ་དུ་བ་དེ་ཁོ་ནས་མེ་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་མཐོང བ་ཞེས་བྱ་བ་མེ་འཛིན་པ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྤྱི་ལས་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཡང་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འདོད་ལ། མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལ་མི་སྲིད་དེ་ཁྱད་པར་དང་རྟགས་འབྲེལ་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

这已经过去了。这应当解说：如何理解"因为所量有二，故量有二"？说道："具有自相境者"等。其中"ni"字表示确定之义。唯有具自相境的现量和具共相境的比量，再无其他量。此义将由"自相非所诠，因所取各异"等广说而了知，如是导师所说"将了知"。
或者，此说二种所量是为遮除一量、三量等：由说自相以外亦有所量，故遮除唯现量一量；由说无第三所量，故遮除三量等。
若如是，则"若"等。若承许所量决定唯有自相与共相二者，则不应由显示青等为所作性等因而执取"色无常"等。如是，因为青等是自相而无常性是共相，此二和合而执取，故非唯是自相。因此，这确实是另一所量，即特殊与普遍之性的结合，虽应不能度量却能度量，故执取"色无常"等特殊与普遍境的是另一量。
如是，彼非现量，因亦执取共相故；亦非比量，因亦执取特殊故，且无因亦可如是了知故。"如何"者，意为如何非另一量？"非一次"者，此亦显示"见特殊"即比量是另一量。
譬如，某时由现量确定火与烟时，后来间接地，当由彼烟确定彼火为"此"时，所谓"见特殊"即执取火是另一量。因为比量是从共相见故。此处正是主张为比量，而彼相不可能在见特殊中，因为特殊与因相之关联不合理故。

།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ དག་གིས་ཚད་མ་མང་པོ་ཉིད་སྲིད་དེ།གཞལ་བྱ་མང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། ཡུལ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་ཚད་མ་དུ་མ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་ཕ་རོལ་པོས་འོ་ན་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པའོ། །ཡང་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཀ་བསྟན་པ་ལས་གང་ཚད་མ་གཅིག་དང་ དུ་མ་བསལ་བ་སྔར་བརྗོད་པ་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབས་པའོ།།རེ་ཞིག་ཡུལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་གྲངས་གཅིག་བསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཚད་མ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ། མངོན་སུམ་ཡང་སྤྱི་ལ་འཇུག་པ་མི་འགལ་ བའི་ཕྱིར།མངོན་གྱུར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་བསལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་གཞན་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་བརྗོད་ན་གང་གི་ཚེ་གཞལ་བྱ་གཞན་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཚད་མ་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ཚད་མ་གཉིས་དག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་ཀྱི་ཞེས་པ་འདི་ལ་བསྙོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་། དེ་ལ་རབ་སྦྱོར་བ། ཚད་མ་གཞན་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་རེ་ཞིག་སྔ་མའི་ལན་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །རབ་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །གང་དེ་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྦྱོར་བ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དང་པོར་རེ་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་ནོ། །ཕྱིས་དེ་ཁོ་ནའམ་ཁ་དོག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱིས རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཡང་གང་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་བཟུང་ནས། དེ་ནས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་བྱས་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ཡིད་ཀྱིས་ཁ་དོག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་མི་རྟག་པ་ ཉིད་སྤྱི་ཉིད་དང་།སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ་ལྡན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའོ། །ཁྱད་པར་དང་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་དེས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是由二种方式可有多量：或因所量众多，或因于一境亦有多量转起。此二种情况，对方皆以"若"等论文显示。或者，由显示二种所量而遮除一量与多量，如前所说"无"而成立。
首先，并非因境确定而遮除一数，因为当比量不仅是共相境，而是什么？亦转于其他量境时，现量亦不相违于转于共相，因为非现见故，不应为了了知境而观察比量，故将成唯一量。亦非遮除三等之数，因为可有其他所量故。因为若由所量二性而说二量，则当有其他所量时，了知彼者将成其他量，故说非唯二量。
若谓："执取彼者虽有"，此不应诽谤，然而，于彼相应者非他量。这首先是前者之答："于彼"即于无常等及色等。相应即是结合。凡趣入彼结合者，其因缘之智非他量。
若问彼结合如何？说道："由自相与共相"等。首先，色等为非言说之自相，由现量执取。后来，由具分别意识了知彼自身或色性等共相。因此，于共相无常性等，先如是执取"凡所作皆无常"，然后意以色性等共相与无常性共相相应，即相结合。因此非他量，而是唯比量。若问不与特殊相应之因为何？因为彼不能执取故。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་ཁ་དོག་གི་སྤྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ སྦྱོར་བར་བྱེད་ན།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་སུ་འགྱུར་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དངོས་པོ་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་རྣམས་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ཁོ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་སྤྱི་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་ཞེན་པས་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་ཡོད་བཞིན་པ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་ངོ་།།དེ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཁོ་ནར་ཞེན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་།དེ་ལ་དེའི་རྣམ་པ་གྲུབ་པས་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལས་རྣམ་པ་དེ་གྲུབ་བོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པས་བཞིན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ སོགས་པ་དོན་ལས་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་དོན་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཁོ་ནར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་བཟུང་བ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་དུ་ན་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གསལ་བར་སྣང་བར་ འགྱུར་རོ།།གང་གིས་མི་གསལ་བར་བཟུང་བ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་དག་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ཁ་དོག་ གི་སྤྱི་ཁོ་ན་ལ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པའོ། །གང་གི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་བས་འདི་ཞིག་གོ་ཞེས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་ བཞིན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བཟུང་ཟིན་པ་ཁོ་ན་ངེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་འདི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཚེ་ཡང་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཞེས་པ་འདིའི་ཐུན་མོང་གི་ལན་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐུག་མེད་འགྱུར་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིར་ཤེས་པར་བྱའོ།

虽然如此，若以色之共相配合无常性等，如是则无常性等诸法将成唯是无实体之共相法，而非自相法，因为不转于彼故。凡不转于实体者，彼等非实体之法，如无生等。
若作是难，此非过失，因为唯实体以无常性等诸相如是成立故。即使由分别显现唯共相而执著如是实体，然而彼实体之刹那性等实有诸相显现于比量分别中。依止了知如实存在之事物之因相而生者，唯执著实体中存在之诸相。
因此，即使在以色共相成立无常性等时，由于彼中成立彼相，应知唯从实体成立彼相。如从和合差别所生之面容影像知识境中，由成立相貌等而成立面容圆满等义。彼比量分别虽然增上执著唯是真实生起之相，然而彼仍未执取自相之本性。否则，如同所见般，彼中当显现实体本性明了。
非由一者所执不明了，而由另一者不然，于一实体中亦无互相性相不同之诸相。因此，由于不执取差别故，不以有配合无常性，然唯于自境色共相。是故非他量。如是，此是就比量执取色等为无常性而说。
当由见最后刹那而决定"此已坏"时，由现量了知无常性之自性故，唯是决定已执取者，故此不成量。彼时亦"非一次"，此之共同答复将解说，此中应知"因成无穷故"。

།ཡང་ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་སྔར་བཟུང་བ་ཁོ་ན་ཕྱིས་ ངེས་པའི་ཤེས་པས་འཛིན་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་གཡོ་བ་ལས་གཞན་འགའ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ། དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་འདྲ་བ་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་། དེའི་རང་བཞིན་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཉིད་དུ་ཡང་རྟོགས་སོ་ ཞེས་པ་དང་།དེ་ཁོ་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་བོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ཡོད་པ་ན་གཞན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལས་དངོས་པོ་ འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རང་ཉིད་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་རང་བཞིན་གཞན་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཞན་འབྲས་བུ་མེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ དག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་།དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཁོ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་ན་མི་རྟག་ པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་ཆོས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ལ། དེ་གྲུབ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་འཁྲུལ་བ་པོའི་མངོན་སུམ་ནི་དེ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་། དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་མ བཟུང་བ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་ན།དེ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་གང་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་ཁོ་ན་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ལ་ ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མའོ་ཞེས་པས་མི་མཚུངས་སོ།

若问：如何由现量先前所执取者，后为决定知所执取？因为所谓无常性非是实体变异之外的其他，故现量遍断最后刹那与其他相似者无相续，并了知其本性为坏灭自性，即是无常性，故由现量成立。
若无常性是异于实体之他法时，则不应成为本性坏灭自性，因为不能说"此有时彼坏"。若谓由此实体生起坏灭自性之本性，此不应理。非自身变异本性者，不能由他生起异本性；若本性即是变异自体，则另一无常性无果。
若说不可说为即是或异，由于非实体性故，彼非本性之实体，故成世俗与无常，而非胜义。因此，唯实体即是无常性。是故，当执取色等有法时，亦唯执取无常性，故由执取已执取者，此非量。
若无常性等非异于有法，则比量亦应成非量。如是，若有法未成则不能成立法，若已成则由即是其体性故法亦已成立。
答：不然，因为彼不决定故。由生起相似者，现量于"唯此是彼"有迷乱者，不能于彼生起决定，由无决定故，彼唯如未执取及相似，故彼于此非是量，然唯于生起决定及由忆念趣入之彼相而已。何以故？量以趣入为果故。
因此，由于对不决定诸相生起决定并趣入彼故，比量是量，故不相同。

།འོ་ན་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་ཚད་མ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་པའི་གཞུང་ཅི་ལྟར་དྲང་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ཀྱིས་འདི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་རིགས་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་བདེན་མོད་འོན་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོས་ཚད་མ་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བཀག་པའོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ་ངོ་ཤེས་པ་འབྲས་བུར་བྱ་བ་ན་གང་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཤེས་པ་དང་ངོ་ཤེས་པ་དག་དངོས་པོར་ན་ཐ་དད་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་ན་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ནི་སྔར་བཟུང་བའི་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པའོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་གི་ སྒྲས་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་ཁོ་ན་ལ་སླར་ཡང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་གང་འཛིན་པ་དེ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།ཡང་ཡང་ཞེས་པ་འདིས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་འདིའི་དོན་གསུངས་སོ། །འོ་ན་སྔར་གཟུང་བའི་དོན་ལན་ཅིག་འཛིན་པ་ན་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ན་ལན་ཅིག་མ་ ཡིན་པར་ཞེས་པ་དེ་བརྗོད་པ་ཅི་ཞེ་ན།ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་པས་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཚེ་དུ་བ་དེ་ཁོ་ནས་མེ་དེ་ཁོ་ན་ཡང་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ ཕྱིར་དེའི་འདོད་པ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་སྐད་བརྗོད་ཀྱི་ཡང་ལན་ཅིག་འཛིན་པ་ལས་ཚད་མའོ་ཞེས་བྱས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཡུལ་རྟོགས་ཟིན་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་མ་ ཡིན་པ་ལ་རྒྱུ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ།ཐུག་མེད་ཐལ་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་ལས་ཚད་མ་རྣམས་འདི་ཙམ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཚད་མའོ། །སྤྱིར་ཚད་མའི་མཚན་ ཉིད་དེ།གྲངས་གཉིས་གསུམ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ཞེས་པ་འདིས་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །ཐུག་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པས་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་སོགས་བཞིན་ཞེས་པ་དཔེ་གསུངས་ པའོ།།ཡུལ་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དྲན་པ་ཁོ་ན་དྲན་པའོ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་ལ་ཀྟ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：如何解释"第二分别无别量"之论文？因为只要此非是量，就应当说此非量，这样说岂不应理？
答：此虽为实，然因对方立为"别量"而设，故如是遮破，无过失。
复次，亦非再认知。此意为：若以再认知为果，则见差别之知非是量。虽然认知与再认知于事物上无差别，然如量与果般应分别观察，由再认知义相而生起之知，因执取先前所取义故，是再认知。
"复次"之词表明：唯由现量所取者，后复执取"色等无常"者亦非量。"复复"之词说明"非一次"之义。
若问：若执取先前所取义一次亦是量，为何说"非一次"？答：为显示他方观点故无过，因为数论师说见差别是比量相，谓由彼烟即彼火，了知反复存在。故为显示彼观点而如是说，非是由一次执取成量。
因为诤论所依事物非无因了知，故问"何以故"。
阿阇黎显示已了知境非量之因说："因成无穷过"。由数量与相状决定诸量唯尔许为边际，无此则成无穷，此为其义。
未知义之能了知者是量，此为总的量相。"二三数"等则非如是。若许一切知皆是量，此说与前宗相违，因无穷安立能遮遣故。"如忆等"者说明譬喻。
若谓于境亦如是显示，则说："唯忆即是忆"，因于事物上作kt词尾故。

།དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དཔེ་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ། །གང་ལྟར་རྟོགས་ ཟིན་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན།ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །འདིར་འགྱུར་མོད་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ཁོ་ན་དེས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་དེ་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྔར་མཐོང་བ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཕྱི་མ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ལས་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ།།འདིར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དེར་ཡང་མེའི་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་ལ་གནས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཐུན་ མོང་བ་ཉིད་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ནི་ཨ་ཀ་རུའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མེ་རྟོགས་པས་ཡང་མེའི་སྤྱི་ཁོ་ན་རྟོགས་ཀྱི་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །འདིར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གང་དུ་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་དག་ཐ་དད་པ་དེར་དེ་དག་སྤྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྲིད་ དོ།།འདིར་ནི་གང་དཔེ་དེ་ཁོ་ན་དཔེ་ཅན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་འདིའི་ཞེས་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གང་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་དཔེ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་དེས་བཟུང་ཟིན་པ་མ་བརྗེད་པས་འབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དཔེར་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ ཡིན་པས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དེ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་འདི་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྔར་མཐོང་བའི་དོན་གྱིས་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་རྟོགས་པ་འདིས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་ན། འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ རེ་ཞིག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་མཐོང་བའི་དོན་དག་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟར་ན་གྱུར་ན་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེའི་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ན་སྟེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་དག་ཡིན་ན། རྟོགས་ཟིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །སྔར་མཐོང་བའི་དོན་གྱི་ དངོས་པོ་དེའི་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་པར་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་དོན་གྱི་ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་སྔོན་མ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ནོ་ཞེས་པས་དངོས་པོ་ ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།

"譬如"等词显示所立因于喻上之随行。"如是"者为量果。凡是已了知义之境者非是量，如忆等，见差别亦复如是。此为遍及相违。
若问：虽然如此，然所见差别非唯彼所取，而是与彼相似。答：若尔，则比量非见差别，而是由先见相似而执后，故唯从共相而见。
若问：虽然如此，于彼处亦非仅执取火之共相，因执取安住于各别决定境故。答：依于差别仅此程度不失共相性。如是，由沉香烟等了知能生之火时，唯了知火之共相，而非各别决定之差别，故此为过。
若问：虽然如此，凡喻与所喻二者相异处，彼等由共相比度乃成。此中，凡为喻者即是所喻，因显示"即彼之此"故。是故非共相比度。答：若唯所立即是喻者，如是则应由彼已取未忘而生，否则不应成为喻故。是故亦因是已了知境者，即是彼过。
若念此非已了知境者，因为由已了知法相之先见义，此当了知未了知之事物法。此不应理。若暂时先后所见义相异者，于非彼增益彼之事物唯是颠倒，非是量。若无差别，因是已了知境故，彼定非量。
若问：岂非说先见义之事物，其未了知当了知耶？答：说此不应理。因为此非少许法先无后生。若是者，即彼等自性差别所依故，事物成相异。于彼过失已说。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་དྲན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དྲན་པའི་རང་བཞིན་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ་མཐོང་བའི་འདུ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཉམས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ འདིའོ་ཞེས་སྔར་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་ཞེན་པའོ།།དེ་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་པས་དྲན་པ་ཁོ་ནའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། མངོན་སུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་སོ་སོར་གྱུར་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ་པྲ་ལ་སོགས་པའི་བསྡུ་བའོ། །འདི་ནི་མཚོན་ བྱའོ།།རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་མཚན་ཉིད་དོ། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་མེད་ཅིང་བྲལ་བ་འམ་རྟོགས་པས་ལྡན་པ་མེད་ཅིང་བྲལ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་། དེ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ ལ་རྟོག་པ་དང་འདྲེས་པ་ཡོད་ལ།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཀག་པས་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་སོ། །དཔེར་ན་བཞོན་མ་བེའུ་མེད་པ་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅེས་བེའུ་བཀག་པས་བ་ལང་བཞོན་མ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱའི་གཞན་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་ཏེ། རྟོག་པ་རྣམས་མང་པོ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་འཆད་པར་འདོད་པའི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་དྲི་བའོ།།མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བའོ། །མིང་ནི་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྡུས་ན་ཡང་། རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ནུས་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བྱས་པའོ། །ནུས་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ མིང་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཀྲྀ་ཏའི་ སྦྱོར་བ་ཡང་དྲུག་པའི་བསྡུ་བའོ་ཞེས་པ་ཚིག་སྡུད་དོ།།ཀྲྀ་ཏས་སྒྲུབ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ཡང་ནའོ། །འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་མིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་དང་ལྡན་པའི་དོན་དང་གང་གིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཡང་དག་པར་སྲེ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་རྟོག་པའོ། །འདིར་ཡང་སྦྱོར་བར་བྱས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་བརྗོད་ པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་གང་ཡང་སྦྱོར་བ་བྱས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་རུང་བར་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གང་ལ་རུང་བ་དེ་དེ་ལ་བྱེད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་འོས་ཏེ། མེ་ལ་འཚེད་བྱེད་ཀྱི་ས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ནུ་ཞོ་འཐུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བྱིས་ པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མིང་ལ་སོགས་པ་དང་སྲེ་བ་མེད་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

因此，欲显现"即是此"之决定为差别见，实与忆念无异。此即忆念之自性，如是：于非见行为之衰损，执著"即是此"之先见相。此中亦有此故，唯是忆念。
为遣除于自体之邪解而说"现量"等。各别事物即是现量，为"pra"等之合成词。此为所表。"离分别"为能表。无分别且离者，或无了知且离者，即是离分别。由确定显示离分别，亦当了知彼为识之本性。因唯识有与分别相杂，故遮遣彼即了知彼。如说"取无犊之母牛来"，由遮遣犊子，当了知唯是母牛，非他。
若问何为分别？因分别众多，故疑问此处所欲说明之分别为何。答：名与类等之结合。名虽为"等"字所摄，然因与类等诸法功能不同故别立。功能不同性即因名是实有，类等则相反，因类等是遍计，非真实有者。
名与类等之结合即名类等结合，kṛta结合亦为第六格合成词。或说由kṛta成立。此为何？凡能将名等与具彼之义相结合、正和合之识即是分别。此处亦非唯说已结合之识为分别，而凡于未结合者亦显现为可能者亦是。凡于何处可能，虽非正作，亦应由彼显示，如火之炊煮性。是故，于饮乳等，虽无与名等和合，婴儿等之分别识亦成立为有分别。

།འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིགས་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་རྒྱལ་ བའི་སྒྲ་རྣམས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡིན་གྱི་སྒྲའི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་མིང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ལ་རྟོག་པ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྒྲ་དང་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་པ་གསུངས་པའོ། །དེ་ ཡང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ལ།དེའི་ཕྱིར་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །ཌིཏ་ཐ་ཞེས་པ་ཌིཏ་ཐའི་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དེ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོར་ རྟོགས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་གྲག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་དོན་དེ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །དབྱུག་པ་ཅན་རྭ་ཅན་ཞེས་པ་སྦྱོར་བ་ཅན་དང་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དཔེར་བརྗོད་གཉིས་སོ། །འདི་ལ་ཞེས་པ་བྱ་བ་ དང་རྫས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་སྟེ།བྱ་བ་དང་རྫས་དག་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་བྱེད་པ་ཉིད་དབྱུག་པ་ཅན་ཉིད་ཅེས་པ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ནི་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་བ་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཚིག་སྡུད་དང་ཀྲྀཏ་དང་ དེ་ལ་ཕན་པ་རྣམས་ལ་འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་སོ།།སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཡང་དངོས་པོའི་རྐྱེན་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། ཡོན་ཏན་གང་གི་དངོས་པོ་ལས་རྫས་ལ་སྒྲ་ངེས་པར་དེ་འཇུག་པ་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཏྭ་དང་ཏ་ལ་དག་གོ་ཞེས་སོ། །འཚེད་པ་དབྱུག་ པ་ཅན་ཞེས་ཡང་ཀྲྀཏ་དང་དེ་ཕན་དག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིར་འབྲེལ་པ་ལ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ནོ། །གཞན་རྣམས་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་རང་གི་ལུགས་བཟང་པོ་སྟོན་ཏེ། དོན་དེ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ནོ།

关于"任意名称的声音"等，即不依赖于类等运用之因由者，为任意名称的声音。因分别是识之法，非声之法，故为显示分别与显现声音和境相同性，而说"应说由名所限定之义为所取"。此亦为令知如显现般，分别识亦非自相之境，因此欲显其非现量性。
关于"ḍiṭṭha"，传说应了知以ḍiṭṭha声之自性本质，彼义与彼为不异体性。如是，由类等假立为不异之义，即为所诠义。"持杖者"、"有角者"为结合性和和合性实物差别之两个例证。
"于此"即于作用和实物之声，作用与实物及具彼者之关系，即是声之运用因由。如是，"作者性"、"持杖者性"等实物词缀用于作用、作者等关系，如所说："复合词、kṛt词缀及其助缀表示关系"。
于声运用因由亦有实物词缀，如所说："由何性质之实物，声确定运用于实物者，表达彼者有tva和tal词缀"。"煮者持杖"亦为kṛt及其助缀。故此处实物词缀表关系。
其他诸法以"由无义者"表示自宗善说，意为由离类等差别之义。

། ཇི་ལྟར་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་རྣམས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འཇུག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཁོ་ནར་བརྡའི་དབང་ལས་རང་གི་དོན་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། འདོད་པ་ཅན་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་སྒྲ་དེ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པས་གང་དང་གང་དུ ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་དང་དེའི་དོན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཅིས་རྗོད་པར་བྱེད།རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མ་གྲུབ་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡིན་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ ཡང་རུང་བ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ལ་རག་ལས་ནས་འཇུག་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་གཉིས་ལ་རག་ལས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ལ་དབང་པོ་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱིས་མ་ཡིན།སྣང་བ་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཞིང་། འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་མ་བཀོད་ལ།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡུལ་བཞིན་དང་མིག་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་མ་བཀོད་དོ། །ཡང་ན་ཡུལ་སྨོས་པས་རྒྱུ་གཞན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་མོ། །འདིར་ཇི་ལྟར་ཅི་ཞིག་ལྟ་བར་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་བཤད་ནས། དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མིང་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཤད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པའོ། །གཞན་གྱིས་དེ་མི་ཤེས་པར་དབང་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཏེ། འདི་མིང་གི་སྒྲ་མ་ཡིན་ཞེས་བསམས་ནས་དྲིས་པའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས ལན་གསུངས་པའོ།།ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་ནི་རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དབང་པོ་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་མི་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཁོ་ནས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་བསྟན་པ་རིགས་ཏེ།དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནུས་ཤིང་། ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཡུལ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐུན་མོང་བ་སྟེ། ཟླ་བ་གསར་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱུད་དུ་མའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

正如任意名称的声音不依赖于类等差别而运用，仅依约定力表达自身义，同样牛等声音也是如此。由具意愿者的力量而运用的这些声音，人们依愿望将其确定应用于何处何种情况，即能表达如是义理。由于类等诸法不成立，故思维："彼等如何能成为声音运用的实在因由？"
关于"为何"等，由于缺一即无，故依赖二者而运用。为何仅以感官说明依赖二者而生的认识，而不以境说明？虽有显现，但并非一切感官识的因由，也非某些眼识的因由，故未列举。作意在世间中不似境和眼根那样广为人知是因，故未列举。或者说提及境仅是表征其他因。
此处，如何解释现量之声后，说"应广说彼为一切无分别之正确认识的名称"，此为阿阇黎之密意。他人不解此义，认为是感官因缘，想着"此非名称之声"而发问。阿阇黎应允后作答。
"因为是不共因"，由于诸根既不成为自相续的意识之所依，也不成为他根识之所依，故唯由彼等说明有色根识是合理的，因为彼是不共因。如是能令理解唯眼等识，而由境说明则不能，因为彼非能令理解彼，且彼是共因。
如是，诸境是意识与他相续识的共因，因为如观新月等时，是多相续眼等识的因，且是随后所得意识的因。

།འདི་འདིར་དགོངས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྒྲ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འདི་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མངོན་པར་མཐོང་ནས་སྒྲ་སྦྱོར་ལ། གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་ཡང་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དབང་པོས་བསྟན་པས་ ན་ཡོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྒྲ་སྦྱར་བར་འོས་པ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་ཡུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྡོག་པས་དེ་སྦྱར་བར་འོས་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་པའོ།།འོ་ན་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་སྒྲ་རྣམས་དོན་ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱེད་པར་རུང་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འདོད་པ་ཁོ་ནས་འཇིག་རྟེན་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་སྟོན་པ་ལ་ཡོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནས་སྟོན་ པར་བྱེད་དོ།།སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐ་སྙད་ཉིད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་དེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདིར་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སེམས་སོ། །འདི་འཐད་དོ་ཞེས་པ་རིགས་པ་སྟེ། གང་གི་ ཕྱིར་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་གྲུབ་ན།འདིར་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་ཅེས་དགོངས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་རིག་པ་འམ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། མངོན་སུམ་ཡང་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ནར་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀུག་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ལུས་པ་ནུབ་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱིས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་ པས་གཟུགས་མཐོང་སྟེ།དེ་ཡང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའོ། །དབང་པོའི་བློ་རྣམས་རྟོག་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཏམ་ཙམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐབས་ལས་ཕྱིས་ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེས་ བདག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་སྲེ་བར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འགྱུར་ན་སྔར་ཡང་མཚོན་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་དེ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།

这是完整的直译：
此处密意为：由于世间见到此声音对所诠表对象具有令人理解的功能而使用声音，而这种令人理解的功能在感官识中是由感官显示的，而非由境显示。由令人理解的功能也遍及声音的适用性。因此，由于令人理解的功能在境显示中缺失，故其适用性也随之缺失。因此，不应由诸境显示。
若问：难道不是说由意愿力运用的声音能令理解一切义吗？诚然，仅由意愿，世人以不共显示，而非以共显示。如是，世间唯以不共显示。
关于何为显示，如"见到由不共施设"等。思维：世间中的施设也应由此建立，因为具有令人理解的功能。
"此为合理"是指合乎道理，因为若离现量理解而仅由现量成立，此处何需其他道理？
一切言说所混杂的分别，是由自证或他识各自了知，而现量因不与分别混杂，唯离分别而生起自体决定。如是，从一切境收摄分别，即使是心住于分别完全息灭的有情，也以眼识见色，彼亦是离分别的唯现量。
若说感官认识唯是分别性的，但彼等不应标示，此仅是言说而已。如是，在无分别阶段之后，由些许分别而生起"我的分别如是如是"的心相续。因此，此分别唯具有应标示的自性，若是从感官识而生，则先前也应成为所标示，然而在摄收分别的阶段并非标示。故应了知彼中无彼。

།དེ་ནི་འགྱུར་མོད། དབང་པོའི་བྱ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཁྱེད་ཅག་མངོན་པར་འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་འདྲེས་པ་སྦྲུལ་ལོ་སྦྲུལ་ལོ་ཞེས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་འདི་ རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག་སྦྱོར་བ་པོ་དང་དོན་མཐོང་བ་པོ་སྟེ།དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་མཐོང་བ་རྣམ་པར་ཆད་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་མཐོང་ བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་མཐོང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་འདི་ཁོ་ན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་མངོན་སུམ་དུ་སྨྲ་བའི་ ཡང་།བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ན། དོན་གཞན་གྱི་མིང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་ན། སོ་སོར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཅི་ལྟར་ཆོད་པ་མ་ཡིན། ཆོད་ན་ ཡང་ཅི་ལྟར་མཐོང་བ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་བརྩད་པ་མཚུངས་སོ།།འདིར་འགྱུར་མོད། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དུས་ན་མཐོང་བ་མེད་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རྣམ་པར་ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འཇུག་པས་མཐོང་བ་གཞན་ སྐྱེད་པས་ན་དེས་སྟོང་པའི་དུས་ན་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མགལ་མེ་བཞིན་ནོ།།མགལ་མེ་ནི་ཡུལ་སྔ་མ་སྔ་མ་སྤངས་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འཁོར་ལོར་སྣང་བའི་ཡུལ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཡུལ་སྣང་བ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་སོང་བ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན།འོན་ཀྱང་འཁོར་ལོར་སྣང་བའི་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལས་ངས་འཁོར་ལོ་མཐོང་ངོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མངོན་སུམ་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ།གང་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འཇུག་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་མཐོང་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མ་ཆད་པ་མཐོང་བ་ཞེན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཁོ་ནའོ།

虽然如此，你们明显认为凡是具有感官作用的知识即是意识，这种与言说混杂的、以"蛇啊蛇啊"等相续运行的认知，是能诠与所诠的结合者，是对象的见者。虽然它是分别，但应当承认它如同无分别知识一样是现量。否则，见将中断，且分别也是如此，因为分别不能见，见也不能分别，且二者不能同时运行。然而确实存在不间断的见。
若说：因此这具有分别的认知正是从感官生起。那么，对于主张分别性现量者而言，当现量缘取牛等近前的对境时，若有回忆其他事物名称的另一分别显现，如何不会中断缘取各自近前对境的分别性知识之现量性？若中断，又如何能成为不间断的见？这样的诘难是相同的。
此处虽然如此，在异类分别的时候虽无见，但应了知彼并非中断，因为由极快速运行而生起其他见，故在无彼时由于相续衔接的缘故，如同火轮。火轮是舍弃前前处而趣入后后处，并非遍及显现为轮相的一切处所。由此，对彼成为唯缘定境显现的识，而非显现为遍及一切方向的随行。然而，显现为轮相而成为所见。因此，若说如同由相续衔接而有"我见到轮"的认知一样，此处也是如此。
这对主张现量无分别者也同样适用。所说的"由极快速运行"等，对于主张现量无分别者而言，也完全足以成立次第生起的见与分别二者显现为不间断见的执著。

།ཡང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་དག་ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་སྟེ། དེ་དག་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་ངེས་པར་མ་ཟིན་པའི་རྟོགས་པ་པོས་རྨོངས་པ་ལས་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ནའོ།།དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའམ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཡང་རུང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་གནས་སོ། །མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། །མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་ སོ།།འདིར་ཁ་ཅིག་སྨྲ་སྟེ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲས་མངོན་སུམ་བརྗོད་པར་བྱ་ན། དེ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་མ་བརྗོད་པ་རྟོགས་ཤེའོ། །དེ་ནི་རྟོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཁོ་ནས་བསལ་ལོ། །གང་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ལུང་གིས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། ཆོས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། འགྲོགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ཏེ་དེ་འདི་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འགྲོགས་པ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །སྔོན་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་སྔོན་པོའོ། ། དོན་རང་གི་ངོ་བོས་ཤེས་ཀྱི། སྔོན་པོའོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་མིང་གིས་འདི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་ནི་ཤེས་པར་མི་བྱེད་དོ། །འདི་ཁོ་ན་ཚིག་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། དོན་ལ་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཞེས་པ་དོན་རང་གི་ངོ་བོར་འདུ་ཤེས་ཀྱི། དོན་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན ཞེས་པ་དོན་ལ་མིང་གི་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་རྣམས་ནི་བསགས་པ་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་འདི་དེ་ཅི་ལྟར་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་གཅིག་ཏུ་སྟེ་གཅིག་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལ་མི་རྟོག་ ནའོ།།འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། བསགས་པའི་སྒྲས་ཚོགས་པ་བརྗོད་དོ། །དངོས་པོ་ལ་ནི་ཥྛཱས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་པ་དང་བསགས་པ་དང་བསྡུས་པ་དང་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་སོ། །བསགས་པ་དེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འོན་ཀྱང་མང་པོ་ རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཡིན་ལ།སྤྱི་དེ་ལ་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་བློ་རབ་ཏུ་འཇུག་ན། དེའི་ཚེ་འདི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིའི་བློ་ནི་ངེས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་སོ།

或者，有分别和无分别的两种识同时运行，由于认知者未能确定把握它们的本性差别而迷惑，因此过分执著为一体。因此，这具有分别的识唯是意识。感官知识，无论是与之同时生起还是次第生起，都唯是无分别的。这一点是成立的。如说："现量离分别，唯由现量成。"
此处有人说：如果用"现量"一词来表述现量，它如何是离分别的？怎能了知未说之义？这通过正确说明分别的自性而得以遣除。不应了知所说的"离分别"是排除的意思，那么是什么呢？是了知的特征。
不仅仅是唯由现量成立离分别性，而且也由教证成立，为了显示这一点而说"法等"。"正相应"即是相应，意思是伴随。"与眼识相应"即是"此中有彼"的意思，即与眼识相应，也就是与眼识伴随的意思。"了知青色"即是青色。是以对境自性而了知，而非以"这是青色"这样的名称来了知。这一点由后两句话明确说明："于境作境想"即是以对境自性而作想，"非于境作法想"即是不以名称而作想的意思。
"那么如何"等，五识身缘积聚的这一教义如何合理，若不分别一体性的所缘则合理。这样思维：积聚一词表示聚合，因为在事物上以"ṣṭhā"词根而成立。集合、积聚、摄集、聚合是同义词。这积聚确实不存在于单一极微中，而是多法的共同属性。若感官认识趣入这一共相，则此时它将成为有分别的，因为共相认识必定与分别相关联。

།སྤྱི་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེས་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།གང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ངོར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཏེ། རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རྫས་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་རྣམས་སོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་བཀག་པས་ཤུགས་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་གང་སྤྱི་ཐ་དད་མེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་འགལ་ཏེ། དེའི་བསྟན་བཅོས་དེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་དྲང་བར་ཅི་ལྟར་ནུས་ཞེས་པ་བསམ་པའོ། །དེ་གཉི་གའི་ཡང་ལན་ཅིག་གསུངས་པ། དེར་དོན་དུ་མས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེར་ཞེས་པ་བསྟན་བཅོས་སུའོ། །གཅིག་མིན་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕན་ཚུན་ཐག་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཁོ་ནར་གྱུར་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ནི་བསགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། བསགས་པ་བསྡུས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཅན་འདི་ རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་པ་བསགས་པ་རྣམས་ཏེ།པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་བྱིངས་ལས་སྐྱེས་པའིའོ་ཞེས་པ་ཚིག་ཕྱི་མ་ཕྱིས་པ་ཅན་གྱི་འབྲུ་མང་པོ་བའོ། །དཔེར་ན་རབ་ཏུ་བསྡམས་པ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཀྟའི་རྐྱེན་དངོས་པོ་བྱས་པའང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ལས་ཁོ་ན་ལས་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་ཕན་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་བསགས་ཏེ་འདུས་པར་བྱས་པས་སོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དུ་མ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་སྣང་བ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པས་བསགས་པ་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལའང་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི ཁྱད་པར་གྱིས་དམིགས་པ་སྟེ།རྫས་གཅིག་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །གང་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོར་འདི་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་འདི་ལ་ཡང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་འདུས་པ་ཁོ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ཀྱི། གཅིག་ཁོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། གཅིག་མིན་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །རང་དོན་ལ་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤྱི་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

并非主张共相实有的宗义。因此，说它对此唯作分别。
"凡是"等，处的自相即是眼识所取性等。对于它而言，这五识身是自相的对境者，而非实体自相的对境者。这里的实体是指青等差别。由否定青等实体自相为对境，间接表明它们的对境是无差别的共相。因此，也与离分别性相违。如何能将此论典作他解，这是其意趣。
对这两者的回答一并说道："于此由多法所生"等。"于此"即在论典中。"非一义所生故"的意思是由非单一极微所生的缘故。从自因缘中，唯获得极微互相邻近的状态时，能生起各别识的诸法生起，以积聚词来表述。积聚是具有摄集等同义词的这些法中正生起的意思，即从"pa"等词根所生的，是具后缀的多音节词，如"善防护"一样。此处"kta"词缀并非表示已作成的事物，那是什么呢？唯是业，因为由互相资助的诸缘积聚而合集。由如是多法生起自显现，故说"缘积聚者"。对一切彼等而言，都是以积聚为特征而缘取，并非唯一实体，这样说明。
对于所说的"对于处的自相，这些"等，对于如前所说的极微和合体，唯由它们生起眼等识，而非由单一者。因此说："非一义所生故，于自义是共相境。"此句应作"其行境是共相"的语法安排。

།འོ་ན་སྤྱི་ནི་ཐ་མི་དད་པ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་བྱ བ་གཅིག་མིན་གྱི་དངོས་པོ་སྟེ།དེ་ཅི་ལྟར་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ། ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ། གང་དེ་བསགས་པའི་སྒྲ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་གསུངས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་མིན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ན་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་ནུས་པས་ཆོས་མཐུན་པས་ན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་ཐུན་མོང་བས་ཏེ།ཐུན་མོང་བ་ཁོ་ནའང་སྤྱིའོ། །རང་གི་དོན་ལ་དེ་ཕན་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རིགས་བཞི་ཉིད་ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། བསགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་པའོ།།ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཐ་མི་དད་པར་རྟོག་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གསུངས་པ་ཞེས་པ་འདི་དང་སྦྲེལ་ལོ། །ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོག་པས་ན་བསགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ ཡུལ་ཅན་དུ་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་རྫས་ལ་ངེས་པ་བསལ་བ་བསྟན་བཅོས་སུ་མཛད་པར་བལྟ་བར་བྱའི། ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། གང་རྣམས་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་ཡང་། རྫས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རིམ་པ་ཁོ་ནས་སོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་རྣམས་ལ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་རྫས་མང་པོ རྣམས་འཛིན་པ་མེད་ན།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཏིལ་དང་མ་ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་རྣམས་ལན་ཅིག་ལ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལྡན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་རྫས་གཞན་གཅིག་པ་རྩོམ་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ ཏེ་མཐོང་བ་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པས་རིམ་པ་ལྡན་པ་ཡང་དེར་རིམ་པ་མེད་པར་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་རིམ་གྱིས་ལྷུང་བ་དེ་རྣམས་ལའང་མྱུར་བ་ཉིད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་འཛིན་ནོ་ཞེས་ལྷག་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ར་ཡིག་དང་ས་ཡིག་ལ་ སོགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་མྱུར་བར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བ་རིམ་པ་མིན་པར་འཛིན་པ་དང་ལྷག་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ཞིང་།དེ་ལས་ཀྱང་ར་ས་དང་ས་ར་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ཐ་དད་པ་ལས་མཉན་པ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

那么，共相是无差别的假立，而根识的对境是极微这种非一实体，如何理解它是共相的行境呢？此过失并不存在。因为以积聚之名和处的自相之名所说的非一极微实体，正是能生起各别决定识，由法的相同性而互相观待成为共同，而共同性即是共相。如同"由互相成立故为四种性"之说。因此，这样解释：说它是积聚的行境者和处的自相的行境者。
"并非由对差别法作无差别的分别"这句，与"说为共相的对境"相连。意思是说，并非因为对差别法作无差别的分别，而说它是积聚的对境者和处的自相的对境者。"非实体自相"这句也应理解为论典中否定对单一极微实体的决定，而不与间接表述的共相对境性相违。
有人说，虽然由一根识果性而摄为一色处等，但并非同时取多实体，而是唯由次第。对他们应说：若无同时取多实体，那么如何能同时取位于间断处的芝麻、豆等？因为它们无和合性，且由种类不同，并无能取的其他单一实体的构成。若说由见的迅速转起，错乱地执著有次第者为无次第。那么，对于次第落下者，由速度相同的缘故，也应错乱执著为同时取。
又，对于"ra"字、"sa"字等文字，由迅速转起，见应无次第而取，并执著为如是。由此，对于"ra-sa"与"sa-ra"等声音，次第差别就不会产生所闻的差别。

།མྱུར་དུ་འཁོར་བའི་ཆུའི་ཐིགས་ པ་ལྷུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་བ་མྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།རིམ་གྱིས་འཛིན་ཞེས་པའི་བསམ་པས་འཛིན་པར་ལྷག་པར་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །སྨྲས་པ་ཡང་ཞེས་པ། སྤྱོད་ ཡུལ་ལས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སེལ་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་གཞུང་འཛུགས་ཏེ།ཆོས་ཅན་གཅིག་མིན་ངོ་བོ་ནི། །ཞེས་སོ། །དོན་གཞན་ལས་ལོག་པ་ལ་བརྟེན་པས་གང་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་བརྟགས་པ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་པས་དུ་ མའི་ངོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི།ཡང་དངོས་པོར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་འདི་ནི་ཆ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བརྟགས་པའི་དབྱེ་བ་དེ་རྣམས་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས། དབང་པོ་ལས་རྟོགས་ཀུན་ དུ་མིན།།ཞེས་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་ཞེས་པ་ལ་རྒྱུ་ལ་ལྔ་པའོ། །ལག་པ་ཕྱིས་པ་ལ་ཡང་ནའོ། །དབང་པོའི་རྒྱུ་ལས་སམ་ཡང་ན་དབང་པོ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་དེའི་དམིགས་པ་ཅི་འདྲ་ བ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ།རང་གིས་རིག་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །བསྟན་བྱ་མིན་ན་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་ན་རང་གིས་རིག་བྱ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ནི་ཅི་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། བསྟན་བྱ་ མིན་པ་ཞེས་པ་སྟེ།བསྟན་བྱ་མིན་པ་ཉིད་ནི་དེའི་ཤེས་པ་དག་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་གང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་གང་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འདི་དག་གི་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་ཐ་དད་དེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དབང་པོའི་བྱ་བ་ ཅན་ལ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་གསལ་བའི་རྣམ་པས་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་མེད་དེ།གལ་ཏེ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྟན་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་སོ་སོར་སྣང་བར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲ་དོན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསྟན་བྱ་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།

对于迅速旋转的水滴落下等，也因见的迅速性，不会错执为"以次第取"的想法而取。因此，凡成为行境者，皆应同时了知。
所说"又"者，是遮除对行境的错误了知，确立无分别性，即"非一有法之体性"。依止于从他义的遮遣，凡是所分别的诸法差别，即是共相体性、所知性等。相对于此，称为多体性。但实际上，具色等相的此有法并无部分。显示其所分别的诸差别唯是分别识的对境，而非其他识的对境，故说："非皆从根了知"。
"从根"中的"从"是第五格表因。"后手"也用第五格。意思是说，从根识之因，或者得根后，不能以一切方式通过自相和共相二者而取。
若问：那么它的所缘是什么样的？故说："自所知"等。自所知即非遍行。若不可示，则非所诠。或者，对于所说"自所知"，若问其自性是什么？答曰："不可示"。不可示性是由于其诸识体性差别的缘故。
如是，凡从声生的了知与从根生的了知，此二者的各别显现是不同的，因为明显与不明显的缘故。如同在根作用者中，对境的体性以明显的相貌各别显现于根识中，而在从声生者中则无如是显现。若根境唯是所示，则在从声生者中也应如是各别显现，然而并非如此。凡于从声生者中不显现者，亦非声义。
因此，由于是不同方式的识之所取，故说白性等言说所示非根境。

།གང་གང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་གཟུང་བྱ་དེ་ནི་དེ་ མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དཔེར་ན་རྟ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཧེ་བཞིན། སྒྲའི་ཡུལ་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལའང་། དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་གཟུང་བྱ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་།སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ནི་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཐ་དད་པ་ལས་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ན་ཡང་། དེ་དག་གི་སྣང་བ་ཐ་དད་པའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། ཅི་ལྟར་ད་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དོན་ཐ་དད་པ་ཞེས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ངེས། དེར་ཡང་དེ་ རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ནི་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་ལས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པས་སོ།།གལ་ཏེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅིའི་ཡང་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དག་ཡུལ་གཅིག་མ་ཡིན་ན། གང་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བ་ལང་ངོ ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་བ་ལས་རྟོགས་ནས་ཕྱིས་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་པོས།གང་འདི་ནི་བདག་གིས་ཐོས་པའོ། །འདི་ནི་འདིའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུར་ཅི་ལྟར་རྟོགས། བ་ལང་འོན་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ན་དབང་པོའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་ཡང་ཅི་ལྟར་འཇུག་།གཞན་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་ལྡན་ པས་གཞན་ལ་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་ཅིང་།གཞན་ལ་སྐུལ་བ་ན་གཞན་དུ་འཇུག་པ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ལས་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དང་འཇུག་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡུལ་གཅིག་པའོ་ཞེས་པའི་རྟོག་པ་གང་དེ་ ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའི་འཆད་པ་པོ་རྣམས་ནི་ཡུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱི། ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་ བྱས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་འཕྲོས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་བསྟན་བྱ་མིན་པའི་ངོ་བོ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲ་དང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཡུལ་ངེས་པར་བསྟན་པས་ཀྱང་ མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཞུང་བཙུགས་པར་འགྱུར་རོ།

凡是从某事物差别方式的识所取者，必定非彼事物。譬如，从马差别的识所取之水牛。对于声境白性等，也是从根境差别方式的识所取。此为遍行相违。
虽然如此，根识之所依是眼等，而从声生者则不然。因此，即便是同一对境，由于所依不同，彼等显现也有差别。若如是，那么你们如何确定眼识等是不同对境？因为在彼处也可说：彼等唯一对境，而显现差别是由所依差别所致。
若谓：由于随顺某些义相，唯从声生者是一境，而眼识等则不然，因为彼等之间无任何义相的相互随顺。答：不然，彼处也确实有所知性等的随顺性。
若声生识与根识非一境，则如何解释：由"具垂胡等者是牛"之教示而了知牛，后见明显差别者会想："此即我所闻，此即是彼"？当说"牵牛来"时，如何能趣向唯根境？若见此而了知彼为"此即是彼"是不合理的，且催促此而趣向彼也不应理，然而从声对根境确实产生如是分别与趣入。因此，认为彼等是一境的分别也完全不合理。
真实性的观察者作如是境的区分，而非言说者。他们由于执著真实性，将显现与所分别义合为一而作言说，此为极大的延伸。
如是，自所知之不可示性是现量境。此种情况下分别也不趣入，因为它与声是一境的缘故。通过确定境，也确立了现量无分别性。

།འོ་ན་ད་ནི་མངོན་སུམ་མ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཅི་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར། འདི་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པས་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དག་ཐོབ་པ་དང་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ནི་ མེད་དེ་མངོན་སུམ་དོན་ལ་ལྟ་བ་ཙམ་ཡིན་ན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གཞག་པའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་དྲན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཏེ། གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དྲན་པའི་ས་ བོན་འཇོག་ཅིང་ཇི་ལྟ་བུའི་བདེ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ་སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་འདྲ་བ་མཐོང་བ་ལས།འདི་སད་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་གིས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་ཇི་ ལྟར་འོས་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། འདིར་དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དབང་པོ་ལྔ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས། རེ་ཞིག་གི་སྒྲས་དབང་པོ་ལྔ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་ལ། དེའི་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལོགས་སུ་ འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་གསལ་བར་བྱས་སོ།།དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་འཐད་པའི་སྒོ་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱས་སོ། །དེས་ན་མཁས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་འགའ་ཞིག་གི་རྩོད་པ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་རྩོད་པ་སྟེ། འོ་ན་མངོན་ སུམ་གྱི་དབྱེ་བ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་ཡང་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ནས་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་འཐད་པའི་སྒོས་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་བྱས་སོ། །དེས་ན་འདིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པ་འདི་ལོགས་སུ་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན་ཞེས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིའི་ལན་གླན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། འདིར་ཁྱད་པར་ན་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་པའོ། །ཁྱད་པར་དང་བྱེ་བྲག་དང་དབྱེ་བ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ཡང་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། འདིར་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པར་རོ། །གང་འདི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལོག་པ་དེ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་འདོད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་ནོ་ཞེས་འགའ་ཞིག ལོག་པར་རྟོགས་སོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་རིག་པ་དེ་མེད་དེ་ཞེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་འདི་ཁོ་ནར་རོ།

那么，现在对于现量不确定的自性如何言说？由于"此即是"的确定，为获得和舍弃乐与苦的成因而趣入。对此过失的回答是：虽然现量仅是观察对境，但由现量亲证所建立的力量所生的忆念为先导，通过希求与厌离而成言说。
这是事物的法则：凡是极为明显的经验会留下忆念的种子，无论是经历何种乐的成因或苦的成因，从见到类似的情况时，当此被唤起时，便会忆念"此即是彼"。由此产生希求或厌离任一。由此又生起相应的趣入。
"如是首先"等是总结语。此处从"首先是从五根所生"这句话中，"首先"一词表明除五根所生外还有其他，其特征差别将另行解说，这里已明确说明。
一切这些唯是无分别，已通过正理门而完全了知。因此，某些具智者可能产生争议疑问。其争议为：现量的这些分类不都是无分别吗？因此"现量离分别"这一说法已涵盖，如是通过正理门而区分这些特征。那么，在此另外宣说特征差别有何意义？
为此回答说："此中差别是依据他人主张"。差别、殊异、分类是同义词。由于语境，应理解为现量特征的差别。"此中"是指在此论中。此特征差别的宣说是针对他人错误理解的特征主张。
关于意识现量，有人错误理解为：唯取根识所经验的彼对境。贪等无自证。对于瑜伽行者的智慧也是如此。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པས། མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས། །ཅེས་པ་འདིས་བསྡུས་ཀྱང་དབང་ པོ་ལྔ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལོག་པར་བརྗོད་དེ་གཞན་གྱི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།།གཞན་རྣམས་ནི་གང་ལས་ཁྱད་པར་འདི་བྱེད་པ་དབང་པོ་ལྔ་ལས་སྐྱེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡོད་དམ་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པའང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་རྣམས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ་གང་ཐ་སྙད་ལ་བྱང་བའིའོ། །འགའ་ཞིག་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ་གང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིའོ་ཞེས་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ ཞེས་པ་འདིར་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ།ཕ་རོལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཆད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པས་ཁྱད་པར་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཁྱད་པར་འདི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ན། རང་གི་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་བརྗོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅིར་འགྱུར། རྩོད་པ་འདི་ཡང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཐམས ཅད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་ནིའི་སྒྲས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལོག་པར་བརྗོད་པ་འདི་རང་གི་ལུགས་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལོག་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་འདི་ཁོ་ནས་མཚོན་བྱ་ ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ།།ཡིད་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན། །དོན་གྱི་སྒྲ་འདི་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་ནི། ཆགས་ལ་སོགས། རང་ངོ་། །རང་གི་སྒྲ་འདི་ནི་བདག་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་དང་ཆགས་པ་ སོགས་རང་ངོ་།།དེ་རིག་པ་ནི་དོན་དང་ཆགས་ལ་སོགས་རང་རིག་པ་སྟེ། འདིས་རིག་པར་བྱ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་རིག་པའོ། །རིག་པ་ནི་སོ་སོར་མངོན་པར་སྦྲེལ་ལོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་དེ་ནི་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོས་གཟུང་བ་ཁོ་ནའི་དོན་ འཛིན་ནམ།དེ་ལས་གཞན་པའོ་ཞེས་པ་བརྟགས་པ་གཉིས་ཏེ། གལ་ཏེ་དང་པོ་ཡིན་ན་དེ་ལས་དེ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཉིས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལོང་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དོན་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།

由于他人如此错误理解，因此依据此点，虽然"现量离分别"这一说法已涵盖，但为了遣除他人的错误理解，仍另外宣说非五根所生现量的特征差别，这是其意趣。
若问："他人"是相对于何者而作此差别，五根所生是否也有具分别者？对此说道："依据他人主张"等。他人认为根识有些具分别，即善于言说者；有些无分别，即其他者。因此，依据此点，此处"离分别"是根识的差别，为了遮遣他方所计度的具分别根识而作解释。
按照他们的观点，若说此差别是依据他人主张而说，如此则当不依他人主张作此差别时，将成为完全未说自宗特征，由此现量特征将成何物？此争论也将不得安立。这是不合理的。"一切唯是无分别"中的"唯"字明确表明：特征差别的另说并非依据自宗，因为无错误理解之故。"现量离分别"这一差别已涵摄一切所表。
"意亦"等中，"亦"字表示摄集义。"境"字是所知的异名。"贪等自"中，"贪等"、"自"，"自"字表示自性。"境与贪等自"。"彼了知"即境与贪等自证，此中"了知"即"应了知、应知"之义。"了知"分别相连。无分别之意即是现量。
关于意识，是否唯取根所摄境？抑或取其他？这是两种推测。若是第一种，则彼非量，因为取已取故，如同忆念等。若是第二种，则盲者等也应能取境。

། གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་ན་དེའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པ་མ་ཚང་བས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཐོབ་བོ། །དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཡིན ལ་ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པ་ལས་འཛིན་པའོ།།འོ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡུལ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། ཡུལ་སྨོས་པ་དེ་ཅིའི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་བཞིན་པ་མིན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བཞིན་པ་མ་ ཡིན་པ་རྣམས་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་བཏགས་པས་དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་གྱི། ཡུལ་དངོས་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་རྣམས་ཅིའི་ཡུལ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཐག་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་སྟེ། སྐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནའིའོ། །གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་བཤད་དོ། །ཚོགས་པ་དང་རྣམ་འགྱུར་དང་དྲུག་པའི་ཡང་འབྲུ་མང་པོ་པ་སྟེ། ཚིག་ཕྱི་མ་དབྱི་བ་ཡང་ངོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་ཚིག་སྡུད་དང་། ཚིག་ཕྱི་མ་དབྱི་བ་ཡང་སྟེ། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་དེས་བསྐྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་དེ་དེའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱ་བ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཅི་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་གནས་པ་ལ་ཆོས་གཞན་ལྡོག་པ་ན། ཆོས་གཞན་གསལ་བར་འགྱུར བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གྲངས་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་དམིགས་པའོ་ཞེས་པའོ། །འདིས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ པའི་སྐྱོན་སྤངས་སོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་གང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་རང་གི་ཡུལ་གྱིས་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ཁོ་ནས་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཁོ་ ནའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག་།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །རྣམ་པ་ནི་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་གང་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་དེ རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཆེད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྨོས་སོ།།གང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པ་ཡིན་པ་དེ་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ།

若意识不依赖根识而直接趣入外境，则盲等根缺者也应获得见。若问此究竟如何，则说"意亦"等。色等即是彼等，从"境等"中摄取。
若问：色等不就是境吗？为何又说"境"？为了遮除非正被缘取的色等，因为非正被识知者不成为境。由假立而以同类性显示为境的名言，但非实境。
若问：彼等是何者之境？是无间根识之境，因为此即是此处所说。色等境的转变即是色等境之变异。彼所缘即如是说。复合词、变异词及第六格也是多词根，由"后词省略"之语而有词组合及后词省略，如"金饰"。
由彼所生后刹那的差别即是其变异，此境之变异的名言作用是什么？有法安住时其他法转变而其他法显现非是，因为已遮遣数论所计度的转变。因此当如是说：是缘取从根识境所生无间色等刹那。此遮除非量之过。
若问：为何其境是确定的？因为其无间缘的差别唯由自境所生无间色等刹那的助缘而生。因此应知唯如上所说具有彼境。
"以领受相而转"，此中"应领受"即领受。"相"即显现。为遮遣非如忆等领受方式者，故说领受。其领受即是相，故如是说。

།དེ་ཡང་ཅི་ཞེ་ན་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་དེས་ཞུགས་ཤིང་སྐྱེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའོ། །འདི་ སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་པའོ།།འདིས་ཀྱང་ལོང་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དོན་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་བསལ་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དབང་པོའི་རྐྱེན་ ལ་ལྟོས་ལ།ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པས་དེ་མེད་དོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རང་རིག་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། རང་ཉིད་ལ་རིག་པ་ནི་རང་རིག་གོ། །འདིས་རིག་པར་བྱ་བས་ན་རིག་པ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ།།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསལ་བ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་རིག་པ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མའོ།།གང་ཡང་རིག་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཞལ་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་གསལ་བའི་རིག་པ་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། ཤེས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་བརྡ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལ་བརྡ་བྱེད་པར་ནུས་ཤིང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་ནི་རིག་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་རིག་པས་བརྗོད་པ་སྦྱོར་བ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་དེས་བརྗོད་པ་བཟུང་ནས་དེར་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། བརྗོད་པ་ཟིན་པ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ དེ་མེད་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་པས་ཅི་ཞིག་ཅི་ཞིག་གིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེས་བརྡ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་རིག་ནི་བརྗོད་པ་དང་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་གང་ལ་སྒྲའི་བརྡ་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་སྒྲ་ སྦྱར་ནས་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་དྲི་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་དེ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་སྒྲའི་བརྡ་མ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ།

若问此为何，则如前所说理，唯根识以领受相而趣入生起，即是以领受相而趣入。当如是说：从根识无间缘所生。此亦遮除盲等亦能取境之说。因为彼不能自主趣入外境，而是依赖根缘，盲等亦无根识，故无彼。
于贪等亦是自证，即自身了知为自证。由此所了知故为了知，即如实说为能取相的领受自性。由领受自性故，贪等以领受本性而极为明显者能正确了知自身，即应说为自身了知者。因此，此领受自性即是彼等之量。
又所谓了知事物本性自觉之自性，应知为彼之果，自身即是彼等所量。说贪等是为显示明显的了知，因为一切识的自证皆是现量性故。无分别性是因为于彼不能施设名言故。
能对所缘施设名言，而未生起的贪等自性亦非了知所缘，因为彼以贪等自性之本质故是未生起。于已生起的贪等自性，了知亦不施设言说，因为如是执取彼言说而施设，当执取言说时，由刹那性故彼已无，贪等亦无，故何者对何者施设？因不能施设名言故，贪等之自证非与言说相杂。
若于何者不执取声之名言，则不以声施设而执取彼，如眼识于香，于贪等自性，彼正知亦不执取声之名言。此为因不可得。

།འདིར་འགའ་ཞིག་གཞི་མ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ནི་རང་ རིག་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ན།དེ་ཡང་རེ་ཞིག་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མེད་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ག་ལ་ཡིན། དེ་རྣམས་ནི་བདག་གཅིག་པུ་ལ་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུ་བའི་ཕྱིར། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་དེས་གཟུང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ སྟེ།རང་ཉིད་གཞལ་བྱའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་གཞན་གྱི་ཡང་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། བདག་ཉིད་ག་ལས་ཡིན་ཞེའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཤེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དེ་རྣམས་དེའི་རིག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་མི་ འགྱུར་རོ།།ཤེས་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དོན་རྣམས་ཀྱི་རིག་པར་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གང་ཞིག་གང་གི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དེའི་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་གི་ ཤེས་པ་རྟའི་བཞིན།བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་མོད། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལས་འདི་སྟེ། གང་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ ལྡན་པ་དེ་ཁོ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་བོ།།དངོས་པོ་ཚིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ནི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མིང་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱོས་ ཤིག་།འདི་ལས་བཟློག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་ཚིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ཟིན་ཏེ། འདིར་ནི་གཞུང་མངས་པའི་འཇིགས་པ་ལས་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་མི་བྱའོ། ། གང་ཞིག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ནང་མ་ཡིན་ལ། སེམས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལས་བཟློག་པའི་རང་བཞིན་གཞལ་བྱ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེའི་ཡང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་གྲུབ་ཅིང་། དེ་ཁོ་ན་ཡང་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་རྟེན་མ་གྲུབ་པ་མེད་དོ།

此处有人主张所依不成立，如是欲证成无分别的自证，彼且于识亦无，则于乐等非识本性者岂有？彼等唯于一我与识共聚故，为具有聚于一义者所取，即唯是自身所量之本性。是故，彼等既不为他所了知，则如何是自身？
彼等必须承认了知乐等之相，否则彼等将不唯是其所了知。唯是欲了知者不应理为诸义之能了知，因为彼于一切无差别故，将成能取一切义故。若某识离某相，则非彼之能了知，如牛识于马；乐等之识亦离乐等之相。此为遍及相违。
若谓识成为彼相，则有何过？由此则此：唯具喜及忧恼等相者即是乐等，如是成立乐等为识之本性。彼等亦成立具满足等本性之事物为了知之本性，于彼可随意称为识、乐、苦等。此全无相违。
如何识之满足等相非由无识本性之乐等所作，如是已于他处了知。此处因惧文繁而不广说。
若有人说乐等非内，亦非有心，则为何？唯是与彼相违自性之所量。对彼者，亦以如所说理成立为具满足等相了知本性之事物，即彼唯说为自证现量，而非彼外由他遍计之乐等。自证亦当成立，故无所依不成。

།འོ་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་དང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡང་རྟེན་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཁོ་ན་ཡིད་ལས་བྱུང་བར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དབང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ དགོངས་པའོ།།གང་གི་རྟེན་ཡིད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་གང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་རིག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་རིག་པའི་སྤྱི་ བོས་དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དབང་པོ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ན། མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་ཅི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། ཇི་ཙམ་གྱིས་དབང་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཐ་སྙད་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡོངས་སུ་བཤད། ཡོད་པ་ཅན་ནི་མིང་འདིའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ ན་ཡིད་ཀྱང་དབང་པོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་ལ་ཡང་སྐྱོན་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། །རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་གང་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་རྣལ་ འབྱོར་པ་རྣམས་སོ།།བླ་མས་བསྟན། མ་འདྲེས་པའི་ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་བསྟན་པ་ལ། ལུང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བླ་མས་བསྟན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །དེ་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་བྲལ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །འདིས་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལ་ཐོས་ པར་བྱས་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུའོ། །དེས་ན་གང་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་དེ་ཁོ་ན་ཚད་མ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་ ཡུལ་ཅན་བསླད་པ་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དོན་འདི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་བསལ་ཁོ་ན་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ཙམ་སྨོས་པ་ཅི་ཞེ་ན། འདི་བདེན་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཙོ་བོར་ཤེས་པའི་དོན་དུ་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངག་ཁོ་ན་ལ་དོན་འདི་ཡོངས་སུ་ གསལ་བར་བྱས་སོ།།གཙོ་བོ་ཉིད་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་དེའི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ནི་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

那么，岂不应当承许一切识以及感官所生者皆有所依？因为已说"五识蕴是以二根为所依"。若问：为何唯说此为意生？答：因不依于根，即因不依于有色根之意。
凡唯以意为所依而非有色根者，即说为意的现量。那么，五识蕴及与之相应的贪等诸法的自证如何是意现量？因为以自证的总相而言，彼等即属于此类故。
若问：既然不依于根，如何合理称为现量？答：凡以根为因者即可施设为现量，此已于识差别中详细说明，此名即具有此义。或者，因为意亦是根，故于另一方面亦无过失。
同样，所谓"瑜伽行者的"，即如意的无分别是现量，瑜伽行者的亦如是。瑜伽即是三摩地，具有彼者即是瑜伽行者。
"上师所教导的"、"无杂染的"，此中以境表境者，以上师教导之声诠表教理分别。"无杂染"即是离之义。此亦表明其明显显现，因为无分别于明显性中不错乱故。"唯"字是为遮遣增益义。
因此，唯有如见圣谛般以真实义为境者方是量，而非如见枯竭大地等以非真实义为境者。若问：此义岂不应唯在将说的特例中获得，何须说"唯"字？答：此虽为实，然为主要令知故，唯于此相之语中明显显示

།གང་སྒོམ་པ་རྫོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་གསལ་བར་སྣང་ བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་འདོད་པ་དང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསླད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པའང་དེ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་ནོ། །རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་རང་རིག་པ་ བྱ་བ་དེ་རང་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ངོར་མངོན་སུམ་སྟེ།ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན། རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་བདེན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་གྲུབ་པར་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་དགོངས་པ་སྟེ། ཡུལ་གང་ལ་ཤེས་པ་གང་སྒྲའི་བརྡ་འཛིན་ པ་དེ་ནི་དེ་ལ་སྒྲའི་སྒོ་ནས་དེའི་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་བརྡ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལས་སོ། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མངོན་ སུམ་ཞེས་པ་ལ།རེ་ཞིག་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་ལ་སྟེ། མངོན་སུམ་བརྗོད་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་རིམ་པའོ། །འོ་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་སྨྲས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་སྔར་ཁོ་ནར་མིང་ དང་རིགས་སྦྱོར་བས་བཤད་ན།དེ་ལ་ཅིའི་དོན་དུ་སླར་ཡང་དེ་བརྗོད་ཅེ་ན། གང་གི་དོན་དུ་ཡིན་པ་དེ་ཕྱི་མར་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་ཤེས་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདིས་ནི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་ པའི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་འདིས་དོན་གཞན་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཅི་རེ་ཞིག་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་མེད་པ་ཁོ་ན་བརྡ་ལ་བརྟེན་པ་ལས། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་ཅིང་རྟོག་པ་སྐྱེའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། བརྡ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྟོག་པའི་འཇུག་པ་གཉིས་པའོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་གང་ཤེས་པ་དེ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་པའི་ཅིའི་རྒྱུས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། དོན་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས པ་རྣམས་ལ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་སོ།

凡修习圆满的果位智慧，必成为无分别且明显显现，如同被贪欲、忧愁等所染污者对喜乐等境的认知一样，瑜伽行者的智慧亦复如是。这是其本性。
所谓"分别知亦然"，其义如下：凡是自证之事，于自证知的层面上即是现量，如贪等之知，分别知亦复如是，此乃其本性。"此诚然"等文句表明所许已成。
其意趣如下：于某境中，某识执持声音的约定，则彼于彼处由声音而执持其境，故成有分别，然其自性亦非约定所能及，如前所说。因此，从所证知而言，一切识唯是现量。
如是，首先关于"现量"，"首先"一词表示次第，即先说现量后说似现量之次第。若问：既然已说现量离分别，则说有分别者为似现量，而此前已由名与类的结合而说明，为何又重复说此？答：其所为之义将于后文明示。
关于"错乱与世俗有的认知"等，此说明似现量有四种。其中"错乱知"说明了第一种执著他义的分别知。即如于无水等他义处，依靠约定而对阳焰等产生增益分别。"于诸世俗有"等说明依靠约定增益的第二种分别行相。
若问：为何说"于诸世俗有的认知是似现量"？答：因为从增益他义而来。即于假立的色等事物上，增益为他义的瓶等，而非仅仅了知为假立事物故。

།དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེའི་ངོ་བོར་བཏགས་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ ལ་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་སྐྱེ་སྟེ།སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་ལན་ཅིག་ལ་བརྗོད་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲའི་བརྡ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟེན་དུ་བྱས་ནས།དོན་གཞན་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དངོས་པོའི་དོན་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟོག་པ་བུམ་པའོ།།སྣམ་བུའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་སྒྲར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་པས་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ ཞེན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མང་པོ་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བར་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཆེད་དུ་སྒྲའི་བརྡ་ བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ལས་དང་།ཡོད་པ་ཉིད་དང་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྡན་པ་ལ་སོགས་པར་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟོག་པ་ཉེ་བར་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་སྒྲའི་རྟོག་པ་ཁོ་ན་བརྡ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ནི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་པའོ། ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་དེ་ནི། གང་གིས་བརྡ་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལོགས་སུ་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཆུ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཆེད་དུ་ཆུར་བྱས་པའི་བརྡ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེར འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལ་བརྡ་ལ་བརྟེན་པ་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་སྔར་མཐོང་བའི་དོན་གཞན་ཁོ་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།བརྡ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཁོ་ན་དེར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟོག་པའོ་ཞེས་པ་སྔ་མ་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་དོ།

若问："如何了知此义？"答：因为执著其本性而趣入之故。即于诸世俗有法上生起他义分别，因为由增益义的分别而趣入之故，世俗有的认知对瓶等进行增益，而非仅仅了知为假立事物。
首先，对于色等与持水等果相同者，由于与其他诸法有别而同时表述者，为了与自果相应，依于世间语言约定，于离开他义瓶等的诸色等上，增益实体他义的分别"是瓶"、"是毯"等而趣入。同样，依于执著于诸遮遣聚合等果的声音，而执著为一性等。
如是，于他处生起者，及于诸存在者，及于多个同果的聚合者，及于无间性等诸状态，为了遮遣非如是者，依于语言约定而增益，相应地生起增益为他义的业、有性、瓶性等，及具有等的分别。如是，由分类而言，唯依约定的声音分别，此为第二种分别知。
于阳焰等处的水等分别，因为仅依约定而摄入其中，故不另外说明。非为遮遣非水而依仅约定为水而趣入，而是如何？由依约定于彼生起的诸大种上，增益唯非存在的、前已见到的他义水等，故说"因为水等分别趣入之故"。瓶等唯是无异于自因缘，唯依约定因缘而增益的分别，此异于前者而说。

།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་རྟགས་སོ། །དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་དུ་བ་འདིའོ་ ཞེས་འབྲེལ་པའི་དུས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ནི་ཤེས་པའོ།།དེའི་འབྲས་བུ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྟོག་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཁོ་ན་འདིར་མེའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ལ་ཡང་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་བདག་གིས་མྱོང་ངོ་ཞེས་པའོ། །མངོན་པར་འདོད་པ་ཅན་ཡང་སྔར་མྱོང་བའི་རྟོག་པ་ལས་མ་འདས་ཏེ། དེ་མེད་ན་མངོན་པར་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་བཟུང་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ཅི་དེ་ཁོ་ན་འདིའམ་འོན་ཏེ་གཞན་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ ཅན་སྔར་མྱོང་བའི་རྟོག་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་སྔར་མྱོང་བའི་དོན་ཅན་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གསུམ་པའོ།།རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པ་འདིས་དབང་པོ་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་བཞི་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་སྔ་ མ་གཉིས་དག་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ།།གང་གིས་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་འཆད་པར་བྱ་བ་སླར་ཡང་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་དོགས་པ་ཅི་ལས་ཤེ་ན། དེ་དག་ནི་མངོན་སུམ་ཉེ་བར་འཇུག་པ་དག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཕྲ་མོ་རྟོགས་ པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མེད་པ་ལས་འདི་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་དག་གོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་པར་འགྱུར་ཞིང་།འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟར་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཆེད་དུ་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བྱས་པས་སོ། །དེ་ནི་དབང་པོ་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པ་ལས་སྐྱེས་ པའི་ཤེས་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུའོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་ཕྲད་པ་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ལས་དོན་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཤེས་པ་ནི།ཇི་ལྟར་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བརྡ་དྲན་པའི་སྟོབས་ལས་འཇུག་པ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའང་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ།

推理及其果等的认知，即由所推理而成为推理，即因相。于彼中，正如"此即是烟"，在关联时所经验的对境分别趣入即是认知。其果即具因相的认知中也有先前经验的分别，因为推理"此处正有火"之故。
于忆念中也有具先前经验相的分别，即如"此为我所经验"。具有希求者也不离先前经验的分别，因为无彼则无希求之故。"等"字所摄取的是怀疑的认知，于彼中也生起如"是否正是此者抑或他者"这样形相的先前经验分别。此即是第三种具先前经验义的分别认知。
"具翳障"一语，说明由感官损害所生的翳障等认知，是第四种似现量。其中，前二种分别认知非现量，为说明此义而说。若问：为何为遮遣彼而说明时，复次怀疑彼等为现量？彼等是现量趣入，因此由于生起时的细微差别难以了知，有些人由于无法辨识而认为"此等唯是现量"，也见到某些人错误理解，例如说"于瓶等世俗有的认知，及于阳焰等的水等认知唯是现量"。
如是，为遮遣于阳焰等的水等认知，于现量定义中加入"无错乱"的特征。若说此是为了遮遣由感官损害所生的认知，则不然，因为由唯缘取境相触而遮遣无境所生的二月等认知故。否则，应说唯是感官所生的认知。
推理等认知，如何由先前经验的名言忆念力而趣入及非现量，已成立故。

།དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་ནའང་གང་འདིར་ཉེ་བར་བླངས་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དག་དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ ཆེད་དུ་སྟེ།གང་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བརྡ་དྲན་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་ངང་ཅན་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་བཞིན་ཤེས་པ་སྔ་མ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ།མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་གོ་བས་བསལ་བའོ། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་བཞི་པ་གང་དེ་ནི་འདིར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བར་བལྟ་བར་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་གོ་བས་བསལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཚིག་དེས་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཉེ་བར་གནོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཅོམ་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནའང་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བར་བརྗོད་དོ། །རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པ་འདིར། རབ་རིབ་ནི་དབང་པོ་ཉེ་བར་ བཅོམ་པའི་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ལོ།།གང་ཞིག་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ་འོན་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དབང་པོ་ཡོད་པ་ དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ་ཞེ་ན།དེ་འདི་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་འདི་འདོད་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་འདི་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་བཟློག་པར་ནུས་པས་སོ།།གཞན་ཡང་དབང་པོ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལྡོག་པ་ན་ཡང་བརྟགས་པ་ལས་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡང་། དེ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་བསླད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ བཤད་ཟིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྡེ་ཚན་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེས་རྣམ་པར་གཅད་པ་ལས་ལོགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ།

虽已成立彼非现量，此处所取者是为了证成前述分别认知确实非现量，因为凡由先前经验的名言忆念力所生之性者非现量，如推理等认知，前述诸认知亦复如是。遍及相违。
如是分别认知唯有三种，由定义词义理解而遣除。至于第四种似现量，应视为此处特别遣除，而非以定义词义理解遣除的举例。否则，定义将成错乱。
因此，由特别遣除之语，说明由内外损害缘所毁坏的感官认知，虽离分别亦是似现量。此处"具翳障"，应视翳障仅是表征一切感官损害缘。
有人说：二月等认知非唯由感官所生，而是唯由意识。因此应说：何为感官所生之相？若说是随顺感官有无，此于此处亦相同。若说是由彼变异而成变异者，此处亦同是答案。
又如蛇等错乱，此将由欲求而转，因此分别可由观察力遣除。又若感官变异者的变异虽止，观察亦不能遣除，然实不尔。是故此处亦唯是感官所生。
大师亦说："彼等实际上以异相存在者，成为二月等显现及青等显现的认知之因。"于此不应执著。因为如是虽从感官所生亦有染污。因此，大师以"错乱"等已说明的分别类别之文字遣除之外，另说无分别似现量为"具翳障"。

།འདིར་བརྩད་པར་བྱ་སྟེ་འདིར་སླུ་བ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མར་མངོན་པར་ འདོད་དེ།འདི་དག་གིས་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་ལ་སླུ་བ་མེད་པས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཅིག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འདོད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཁོ་ ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་འདི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་གི་ཡང་དག་པར་འདོད་པ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སླུ་བ་མེད་ཅིང་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་མོད། གང་འདི་མིག་སེར་གྱིས་ཉེ་བར་བསླད་པའི་མིག་ཅན་གྱིས་དུང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ དུང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་།གང་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་རབ་རིབ་ཀྱིས་མིག་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་ཐག་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསལ་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མིག་གསལ་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། གང་ཡང་གྲུ་དང་བཞོན་པ་བསྐྱོད་པས་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཤིང་ སྡོང་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྐང་འཐུང་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་།དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་འབྲེལ་པ་ལས་འདོད་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ དྲང་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ནི་དེ་ལས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་གེགས་མེད་ན་ངེས་པར་དུང་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་ལས་འོངས་པའི་དོན་བྱ་བ་ནུས་པའི་དོན་མངོན་པར་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འོན་ཏེ་འདི་རྣམས་སླུ་བ་མེད་ཀྱང་ལོག་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འདོད་པར་བྱས་ན།མི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་ནུས་པ་དུང་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་གང་དུ་མི་བསླུ་བ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་བར་མཐོང་ཞིང་། སྨྲ་བར་ཡང་ནུས་ཏེ། ཤེས་པ་གང་ལ་རབ་ཏུ་ ཞུགས་པའི་སྐྱེས་བུས་གེགས་མེད་ན་ངེས་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དེ་དེ་ལ་དེའི་ཚད་མ་སྟེ།དཔེར་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཤེས་པ་ལས་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་གེགས་མེད་ན་ངེས་པར་མངོན་པར་ འདོད་པ་དུང་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ།།འདི་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་གསུམ་པ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཁས་བླང་ བར་བྱའོ།

此处应当论辩：此处显然认为无欺入境的认知是量，因为已说"此等完全决定义后而趣入，于所作义无欺故"。即使是从损坏感官所生的识，对某些正确所欲境亦确实具有无欺及趣入性。
因此，此处显现发丝等的翳障等认知，对于任何正确所欲的发丝等事物虽有欺误且非是量，然而对于被黄眼病染污眼者所见白螺等显现为黄螺等，以及由长期眼翳遮蔽或因距离遥远而对明显的青等诸色显现为明显青等之相，又如由船或乘具运动所致错乱，对静止的树等显现为具行进作用的直立物等，及其他如是种种形相，因执非彼为彼，此错乱亦因与事物相关联而于所欲义无欺故，于某些情况下应引申为量。
如是，由此趣入时，若无障碍，必定能成办从螺等事物体性所生之所欲作用义。若谓此等虽无欺却因显现颠倒故不许为量，如是则推理亦应因此而不许，然实不应不许。
是故，彼等于正确所欲作用义即螺等事物体性中无欺处，可见且能说为不相违于量性。凡由趣入某识之士夫，若无障碍必定成办所欲义者，即是彼境之量，如所欲现量与比量。如所说，由此等识趣入之士夫若无障碍亦必定成办所欲螺等事物体性，此乃自性。
此亦非是比量，因非从相而生故，且无分别故。亦非许为第三量，是故应许唯是现量。

།གང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་འདོད་པའི་དོན་ལ་མི་བསླུ་བ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ། དཔེར་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་མངོན་སུམ་བཞིན། སྐབས་ཀྱི་ཤེས་པའང་དེ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་ནོ། །འདི་འགྱུར་མོད་དུང་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་འདོད་པར་བྱས་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ ལ་དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ནི་སླུ་བ་མེད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་ན་རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཚིག་འདིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཉེར་གནོད་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་དབང་པོ་ཉེ་བར་བཅོམ་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ན་ཡང་མངོན་སུམ ལྟར་སྣང་བར་གསུངས་པ་དང་།རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པའི་ཚིག་དེར་རབ་རིབ་ནི་དབང་པོ་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པའི་རྐྱེན་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཁ་ཅིག་ཏུ་མངོན་སུམ་ཡིན་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཏུ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཚིག་འདི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རབ་རིབ་ཀྱི་སྒྲ་འདི་ནི་ འདིར་མི་ཤེས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དཔེར་ན། དམན་རྣམས་རབ་རིབ་ཀྱིས་བཅོམ་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལ་བཞིན་ནོ། །རབ་རིབ་ལ་ཡོད་པ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་ཏེ། ངག་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངག་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་བཅས་པའི་ཞེས་པས་རབ་རིབ་ཁོ་ན་ ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་བཅས་པའི་ངག་གི་དོན་ལ་དེ་ཕན་དུ་འགྱུར་རོ།།ཡང་འདི་སླུ་བ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་མི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་དེ་ དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ནི་རབ་རིབ་བཅས་པ་སྟེ་སླུ་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་སླུ་བ་ཅན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཕྱིར། འདི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དྲན་དང་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་། །ཞེས་པའི་ཡང་གི་སྒྲ་འདི་ ཡང་བསྡུ་བའི་དོན་དང་རིམ་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ།རབ་རིབ་བཅས་པ་ཡང་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་གང་ལ་མི་བསླུ་བ་དེར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་ལ་སླུ་ བ་དེར་ནི་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འདི་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

凡离分别且于所欲义无欺者即是现量，如所欲现量，处于此情境的认知亦是如此。此为自性。虽然如此，因于所欲的仅螺等事物无欺故，唯于彼处许为现量，而于具黄等相的特征则不许为无欺。
若谓如是，则"具翳"这一限定词说明具外内损害缘的损坏感官之识，即使离分别亦是似现量，且"具翳"一词仅是对感官损害缘的全部比喻而已，不应如是解释。因为损害感官的认知在某些情况下确实是现量故。
亦不应加"无错乱"之限定，因为某些错乱在某些情况下亦许为现量故。因此，"具翳"这一限定词应作另解：此处"翳"字表示无明，如"劣者为翳所毁"等语中一样。具翳即有翳者。由于语言具有遮遣果性，一切语言皆具限定，故"唯于翳"之限定语有其作用。
若问此中何为欺诳？若有欺诳，唯在无明，而非在智，因为智必定无欺故。此于世间亦极为周知。与翳共行即是具翳，意为有欺。
由于具分别的欺诳已为错乱等词所摄，故此应理解为无分别。"忆及所欲"中的"及"字表示总摄义和差别次第，应如是观"具翳亦"。
因此，此义即是：欺诳的认知是似现量。如是则成立：无分别的错乱，于其无欺处即是现量，于其有欺处即是似现量。

།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རང་ཉིད་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མངོན་སུམ་ཉིད་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་མི་འགལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པས་དེ་གཉིས་ཀའོ་ཞེས་པའོ།།འདིར་ཡང་ཞེས་པ་ཁོ་བོའི་འདོད་པར་རོ། །བྱ་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །འདི་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུའོ། ། ཚད་མ་འབྲས་བུ་ཁོ་ནར་ཡོད། །ཅེས་པ་ཚད་མའི་རྟོགས་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ཡང་རང་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞིན་དུ་ཚད་མ་ལས་འབྲས་བུ་དོན་གཞན་མེད་ཅེས་པ། འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནའི་སྐྱོན་དུ་མ གྱུར་ཅིག་པའོ།།དེ་ཁོ་ནའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་འདི་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། རྣམ་པར་གནས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱའམ། སྒྲུབ་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ལས་མ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ ཡང་ཡོད་དེ།ཤེས་པ་ནི་ལྷག་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པའོ་ཞེས་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཁོ་ནའི་འང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་དང་། བྱ་བ་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་ པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གདགས་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་བྱ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་གང་རང་གི་ཡུལ་ལ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཚད་མའོ་ཞེས་པའོ།།འདི་ནི་རིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི། བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ཁོ་ནས། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་ ཞིག་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ལས་བར་མ་ཆོད་པར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་བྱ་བ་དེའི་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཡང་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་གང་གིས་འདི་ནི་སྔོན་པོའི་ཤེས་ པའོ།

如此则无任何相违。如同分别知识，正如分别知识就其自身分别而言是现量，就外境对象而言是似现量，二者无相违。同样，如前所说的知识，就对境差别而言亦具此二性质。
此处"亦"字表示我方主张。"因了知具有作用"意为与作用同时了知。此是安立为量的因。
"量果唯一存在"意为量的了知即是果。且唯是其自身，即其本性。因此无有差别。此处不应如外道那样认为量果是异于量的他法，愿不犯同样过失。
以"唯彼"等语明此义：并无任何安住自性的所立或能立，因为一切所立能立的言说皆不离了知自性故。此处亦然，因知识是殊胜了知自性，故应安立为所证之了知即是果。
又由"唯彼"及"遍取境相"与"了知具有作用"安立为量而作言说。如是，彼知识虽无取境相之作用，然以自境了知自性之作用而说，非他相。故成为其自性的境相即是量。
此亦合理。如是，仅由"作用之能成"，非一切作用皆能成一切，亦非一切作用皆为一切所成，因将导致无穷过失故。若问云何？答：某作用由某能成无间而成就，彼即是彼作用之能成。
彼作用即是彼所成，如于色等业，具有经验自性相似本质的知识，由此说"此是蓝的知识"。

།འདི་ནི་སེར་པོའིའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའི་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་དེས་འབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གིར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་མི་གསལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་ལྟ་བ་ཡང མ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་དང་འདྲ་བ་མེད་ན་ནི་དོན་ལ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་ལས་འདི་ནི་སྔོན་པོ་ཁོ་ནའི་རྟོགས་པའོ། །སེར་པོ་ཁོ་ནའིའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པ་དེ་དོན་དང་འདྲ་བ་ལས་གཞན་ལས་འགྲུབ་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་དོན་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །བྱེད་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྦྱོར་ན་ཡང་དོན་འདིའི་རྟོགས་པ་འདིའོ་ཞེས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལས་བར་མ་ཆད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། དངོས་པོར་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཤེས་པའི་ཆ་དག་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་གང་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་འགལ་བའོ་ཞེ་ན་དེ་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོར་ན་ཐ་མི་དད་ན་ཡང་། གང་འདི་ཆོས་ཐ་དད་པ་གཞལ་བྱའི་ཚུལ་ཉིད་དང་དོན་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་དེ་ན་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དཔེར་ན་འཐུང་བར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྦྲང་འཐུང་ངོ་། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །བློས་འཛིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་དངོས་པོ་ལ་ངེས་པར་གནས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་རྩོད་པ་འདི་མེད་དོ། །ཇི་ལྟ་བའི་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་དེ་དང་ལྡན་པ ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ།དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ། དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་ངེས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དེ་དོན་དང་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ།

由"此是黄色的"这样的分别而安立的能作自性所生起。若非如此，则一切知识将成为一切对境的知识，或者任何知识都不会成为任何对境的知识，因为无有差别故。
若谓事物等的不明显性等差别是决定因，则不然。因为彼是非知识的自性，且是一切知识的因故。接触亦非，正因为此故。观察对境亦非，因为若无与境相似则观察对境本身不成立故。差别知识亦因为此同样道理。
因此，由某物生起"此唯是蓝色的了知"、"唯是黄色的"等决定，除了与对境相似外不从他处成立。故唯彼是了知对境的能成。即使一切作者相应，"此是此对境的了知"这样的关系唯从彼无间而成立故。
彼成为其能成，是由于安立所依性，而非由成办性，因为无差别故。虽然如此，若问：实际上无差别的知识诸分即是一体，则所作即是作者，因此岂非相违？
答：此不然。因为虽然实际上无差别，但此处所说的所量方式与了知对境这些不同法性，唯应承许。因为假立异返体故，且虽实际无差别，但由识现差别而说明所立能立安立故。
如"正在饮的蜜蜂在饮"、"自性令自性执取"、"由觉知而执取"等。此非实际安住的所立能立言说，故无此诤。
若问：如何虽无如是作用而显现为具有彼性？答曰："如"等。此中唯经验一个蓝等相，应承许彼确定成为识之自性，否则彼将不与对境相关。

།དེ་ ལས་ཐ་དད་པ་དེའི་རྣམ་པའམ་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དམིགས་པ་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་མི་འཐད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པ་རྟག་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་འདི་ལྟར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་ གཞན་རྣམས་ཡོད་པ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་ནི་རྒྱུ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་དེ།དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འགྲུབ་པོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འགྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མ་ཚང་བ་ལས་ཀྱང་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ལོག་པའི་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་འགའ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་རང་རིག་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་པས་རང་རིག་པ་ཁོ་ན་འབྲས་བུའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟ་ནའང་མྱོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཁོ་ནར་ཡུལ་ངེས་སོ་ཞེས་པ་དེ་ཁོ་ན་འབྲས་བུར་རིགས་སོ། །གང་ལས་ཇི་ལྟར་འདི་རྣམ་པར་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་ནུས་པ། རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་རྟོགས་པ་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསལ་བ་དང་གཞན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཉེ་བར་དམིགས་ལ། དངོས་པོ་གཅིག་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བར་ངེས་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པས་ཕྱི་རོལ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཕྱོགས་དག་ལ་མདོ་གཅིག་ཁོ་ནས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པར་བཞེད་པས་གསུངས་པ། ཡང་ན་རང་རིག་ འདིར་འབྲས་བུ་ཞེས་པ་སྟེ།སྔ་མར་ཡུལ་རིག་པ་འབྲས་བུར་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ནའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་ཅན་ནོ། །འདིར་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་ལའོ། །རང་གི་སྣང་བ་དང་ཡུལ་གྱི་སྣང་བའོ་ཞེས་པ། འདིའི་སྣང་བ་རང་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་རང་གི་སྣང་བ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོའི་སྣང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་འདིའི་སྣང་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡི་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ངོ་བོ་དེ་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།

与彼相异的相或非彼相的外境事物亦非所缘。所缘之理亦不应理。若问何以不应理？如何不应理，将在辩论成立常见中解说。
又有如是思维：即使其他因存在，果识不生则显示其他因，彼即成为外境。因此，由遮遣而成立外境。
此亦不合理。因为果识不成立也可能是由于识的习气未圆满成熟之故。因此，离识之外不可能有任何真实经验，而是唯识本身生起为自证，故唯自证是果。纵使外境存在，然而如实经验而决定境，唯此应理为果。
由何如是安住的自体性而能如是决定，非如自性般经验义境，因为[若如是]则一切诸识将成一相之过失，而诸识是具多相者。如是，于一事物上由了知者差别而有遮遣与差异等相的诸识被缘取，一事物亦非多相，因为将成多性之过失。
因此，不能如实决定义境自性。由此密意，以一经而安立内外二边果差别，故说："或者自证是此处之果"。前说境知为果，因此"或者"声具有抉择义。"此处"指前说现量。
"自显现与境显现"，此中"自显现"即自体显现，意为自性显现与能取相。唯自体是此识之显现，因为识之识性自体唯由自身显现而立。

།ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཞེས་པ་འདིར། གང་གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་དེའི་ཚེ ཡུལ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་འདིའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཞིང་།གང་གི་ཚེ་མི་བརྟན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཡུལ་འདིའི་སྣང་བའོ་ཞེས་སོ། །ཡུལ་ནི་འདིར་གཟུང་བྱའི་ཆ་སྟེ། དེ་ལ་ཡུལ་དུ་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་དམ་མེད་ན་ཡང་རུང་སྟེ། གཉིས་ སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ།དེའི་གང་རང་རིག་པ་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་རིགས་པ་ཅིས་ཏེ། རང་རིག་པ་སྲིད་པའོ་ཞེས་པ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་འདི་མི་སྲིད་དོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡུལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་འབྲས བུ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སེམས་པའི་དྲི་བའོ།།དེ་ཡི་ངོ་བོས་དོན་ངེས་ཕྱིར། །ཞེས་པ་རྒྱུའོ། །གང་གི་ཚེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། ནིའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ལའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་དོན་ཡིན་པ་ དེའི་ཚེ་རང་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པ་རྟོགས་པ་པོས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་འབྲས་བུར་རིགས་སོ། །ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་ཡུལ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཕྱོགས་ལ་གཟུང་བྱའི་ཆ་ཤས་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དང་ངོ་། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། བློ་ཁོ་ན་གང་གི་ཚེ་འདོད་པར་ རང་གི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ་དོན་འདོད་པར་ངེས་པར་བྱེད་ལ།བཟློག་པ་ལས་ནི་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་། དེ་ཁོ་ན་ལ་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། དོན་ དམ་པར་ན་དེ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།

"境显现"者，此中当依止外境时，即是"如境显现"之语义组合；当不依止时，即是"此境之显现"。此处境即所取分，因为对彼安立为境之故。
"彼之"等者，无论外境存在与否，皆有二显现识之经验，其中自证自身经验即成为果。若问"何以故"，即以何理，不应仅由"自证可能"而观察为果性，因为在外境一边此不可能。因为为了了知境而有眼等作用，而识则不然。唯缘取识亦非缘取境，因为境异于识故。因此，自证为果不应理，此为疑问。
"由彼体性决定义故"者，是因。"当某时"等是对此义的解说，"ni"声具有"因为"之义。因为当有境之识是义时，了知者了知随顺于自证的可欲或不可欲义，故自证应理为果。
"有境"者，与境俱者即有境。其中，于内边所知，由具所取分相之境而成有境，因为唯对彼安立为境故。于外境一边则与外[境俱]。
其中，于唯识，因无异于识之事物，故唯心于可欲时经验自相而决定可欲义，相反则相反。若问："如何识以自身经验自身？因为于彼不应理有业、作者、作用事物。"此如是：胜义中确实无彼等事物。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གསལ་བ་བཞིན་དུ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མི་འགལ་ཏེ། རབ་ཏུ་གསལ་བ་ནི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་སྒྲོན་མ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོར་ན་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་ བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི།རབ་ཏུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་བློ་ནི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ། ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མྱོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཁོ་ནར་དོན་རྟོགས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ཁོ་ནར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་རང་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་མི་བརྗོད་པར་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ དོན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་པ་འདི་ཡིས་ཅི་ཞེ་ན་དགོས་པ་ཡོད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་སྔར་རང་རིག་པ་ཚད་མར་བཤད་ལ། དེས་ཀྱང་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་རིག་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་རང་རིག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་འབྲས་བུ་ཞེས་གསལ་བར་ངེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ནས་ཀྱང་རང་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འདོད་པའམ་མི་ འདོད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་བརྗོད་པ་ན།རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་འབྲས་བུར་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་འགའ་ཞིག་དོགས་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ནི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དོགས་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ། གང་གི་ཚེ་ནི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་དོན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་གྱི་སྒྲ་འདི་ཡང་གཞལ་བྱ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་མཐའ་དག་པ་ལ་མི་ཟད་པར་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་ཚད་མའི་གཞལ་བྱར་ལྟོས་པ དེའི་ཚེ་རང་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་ཡང་ཡུལ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ངོ་ཞེས་པའོ། །འདིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་རང་རིག་པ་འབྲས་བུར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ལ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཚད་ མ་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

虽然如此，由于是其自性，如同明显性一般，对此作如是言说并不相违。明显性不待其他灯明而自明显，实际上也非自身使自明显，仅是对生起为明显自性时说"自身使之明显"而已。如是，生起为经验自性的心识，可言说为"自身使之明显"。
如前所说，于外境一边，仅如经验般了知义，而非如义般经验。若问：何故不仅说"随顺于自证而了知可欲或不可欲义"，而要说"当有境之识是义时"？此有必要。因为先前已说自证为量，彼亦唯了知识之自性，应明确决定自证唯是彼果。若仅说"随顺于自证而了知可欲或不可欲义"，有人可能怀疑此果仅就自证现量而安立，然此是一切量之果。故为遣除疑虑而说"当识有境是义时"。
此中"义"字表所量，"有境"亦非仅尽于一切。故当如是解说：当识观待量之所量时，不仅自证是果，且随顺于自证而了知义，更于是境时亦然。此中若无外境而安立自证为果，则将解说能取相为量性。

།དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཞལ་བར་བྱ་བ་མེད་པ་ན་ཇི་ལྟར་རང་རིག་པ་འབྲས་བུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ཚད་མའོ་ཞེས་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་དེ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ།གང་གི་ཚེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གཞལ་བྱ་ལ་རང་རིག་པ་འབྲས་བུར་འཇོག་པ་ན་ཡང་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཉིད་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཚད་མར་འདོད་ཀྱི། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ དོན་གཞལ་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་དེའི་ཚེ་ཡང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ནི་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེའི་ཚེ་ནི་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།ཤེས་པ་ནི་རང་རིག་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རང་རིག་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཕྱི་རོལ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཉིད་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་སྣང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རིགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་ཅི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཚད་མར་འགྱུར། གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གཞན་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས སོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་མཚན་མ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ། གཞལ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ངེས་པར་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ངེས་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །འདིར་ཡང་དཔེར་ན་དུ་བས་མེ་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་འདི་དངོས་སུ་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དུ་བའི་ཤེས་པས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་ཡང་། དོན་དེ་དེ་ཡིས་གཞལ་བར་བྱ། །ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ནའང་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཅན་རང་རིག་པས་ཞེས་རྟོགས་པར་ བྱའོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རང་རིག་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་ལ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམ་པར་ངེས་སོ།

由此，当无外境所量时，如何在安立自证为果时承许能取相为量，如是于有外境所量时，亦将怀疑唯能取相为量。为遣除此疑，故说"当某时"等。即使在对外境所量安立自证为果时，亦唯许境相为识之量，而非如唯识般的能取相。
若问：当外境为所量之时，岂非亦明确承许能取相？因为彼为自证境故。若问：何故尔时不安立为量？答曰："虽为所知识"等。此中"识"与"自证境"相连。虽然作为自证境的自性恒时存在，然于外境所量时不待此，唯识之境相为量，而非自相，因为于外境不应成能成故。不应理者，因为非为他义故。能取相以自为境者，如何能成为外境之量？以他为境者不应成为他之量故。
以"由于"等说明其因相之理由："所量"即所确定。"如何如何"等，意为识依所知相而确定外境之义。此中如说"由烟推知火"时，此并非直接推知彼。若问：云何？乃由具彼因之烟识。如是，虽说"彼义由彼量"，亦应了知由具能成之自证。如是，如何如何于可意、不可意等义相之识上决定，如是如是令自证增长；如何如何显示彼，如是如是决定可意、不可意等色等义。

།གང་ གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་འདྲའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་རིག་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་དེའི་དབང་ལས་ཡུལ་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཉིད་ཚད་མའོ། །འོ་ན་འདིར་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་རང་རིག་པའི་ངོར་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་དབང་ལས་དེ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། ཅིའི་དོན་དུ་གང་གི་ཕྱིར། དོན་དེ་དེ་ཡིས་གཞལ་བར་བྱ། །ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། རང་རིག་པ་དེ་ནི་དོན་རིག་པའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དོན་ རྣམ་པར་ངེས་པ་དེ་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་དོན་རིག་པ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་འདི་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་དེ་སྐད་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གང་ཁོ་ན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ དེ་ཁོ་ན་ལ་རང་རིག་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།འོ་ན་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཅི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན། དོན་དམ་པར་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་འབྲས་བུར་གསུངས་ལ། ཉེ་བར་བཏགས་པས་ནི་འབྲས་བུ་ལས་དོན་རིག་པ་ཁོ་ནར་དེ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་མི་འགལ་ལོ། །འདིར་རྣམ་ པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མ་དང་གཟུང་བྱའི་རྣམ་པ་གཞལ་བྱའོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྩད་པ་དོགས་སོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་རྩོད་པ་སྟེ། གང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་ཡང་ཚད་མ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་འཛིན་པའི་ རྣམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེའི་ལན་གདབ་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །མ་རིག་པས་ཉེ་བར་བསླད་པ་རྣམས་ཀྱིས། དེ་འཛིན་པའི་ རྣམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་མཚོན་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་བྱའི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།

因为如果生起彼相，则彼时成为如是自性之自证，由此又依彼力而决定境，若非如此则不然。因此，境相即是量。
若问：此处岂非许境相于自证前成为能成性之了知？因此，说"由于依彼力显示彼"时，为何说"彼义由彼量"？有其必要，因为彼自证即成办了知义之作用，即决定义相。为明此义，即唯由假名义知而从果观察，故作是说。如是则量与果非异境，因为正是对外境为能成者，即说为自证。
若问：如何说自证为果？胜义中，因为是彼自性故说自证为果；由假名则说唯从果观察为义知，故无相违。此中将解说唯识中能取相为量、所取相为所量，故于此有诤论之虑。
此中有诤：若无外境，云何于无差别自性之识有能取相等诸差别？为答此问故说"如是"等。此为其摄义：胜义中实无彼差别。为无明所染者，唯显现为具能取相等差别，故应如所见安立量与所量，而非如实际。

།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་དེ་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ སྔགས་ལ་སོགས་པས་དབང་པོ་ཉེ་བར་བསླད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་སུ་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་།ཇི་ལྟར་ཐག་རིང་པོར་མྱ་ངམ་རྣམས་ན་ཆུང་ངུའམ་ཆེན་པོར་སྣང་བ་དེ་ལྟ་མ་རིག་ པས་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་།།སྔགས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ལས་དེ་རྣམས་དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བརྟག་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བ་མ་བསླད་པ་དེའི་ཡུལ་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་མེད་པས་ སོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྣང་བ་གཉིས་པའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་པའོ། །ཤེས་པའི་རིག་པ་ཞེས་པ། ཤེས་པ་ལས་སུ་གྱུར་པའི་རིག་པ་བསྟན་པའོ། །ཅིར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ། གང་གི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་དེ་སྐད་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ནི་གང་རྣམས་ འཁྲུལ་པ་འདིས་ངེས་པར་མཐོང་བ་འཛིན་པའི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་བརྗོད་པར་འདོད་པའོ།།ཉེ་བར་བླངས་ནས་ཞེས་པ་དེ་ཚད་མའི་རྒྱུར་བཟུང་ནས་སོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། རེ་ཞིག་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ སྟེ།གསལ་བར་སྣང་བ་གཟུང་བྱའི་རྣམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཞལ་བྱའོ། །རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མ་སྟེ། གསལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་གཟུང་བྱའི་རྣམ་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཞལ་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བའོ། །འདིས་འདི་གསལ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱའི་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པས དབེན་ཞིང་དྲི་མ་མེད་ལ་ཉམས་པ་མེད་པ་དོན་དམ་པ་པའི་ཚད་མ་སྟེ།དེ་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་དག་པ་ནི་གཞལ་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཤེས་པའི་རིག་པ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཆོས་གང་ལ་ ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་མིན་པ་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མ་རིག་པས་ལོང་བ་རྣམས་ནི་གང་རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ ལྟའོ།

若问：无差别者如何显现如是？如同被咒语等所染污诸根者，于无象等形状之泥块等，亦各别显现为象等形状；又如于远处沙漠中显现为小或大，如是为无明所盲者之此识，虽非如是亦如是显现。
亦不能推测彼等由咒语等力而如是生起，因为未被染污之见者于近处者不见如是故。"如是"者，即如前所说二现之识。"识知"者，显示识之作用之了知。若问：成为何者？答：多种相，即有多种相者说为彼。彼等诸相即是此迷乱所定见之能取显现等，欲说彼等。"摄取"者，即执为量之因。
关于"如是如是"等，且于无分别中，离能取相分别即现量，明显显现之所取相为自相所量。于从因生中，能取相之比量为量，如随行于所明差别之不明显显现所取相之共相为所量。"假立"者，即施设。此明示：此是言说量与所量之自性，为遣除诸邪解者之迷惑故。
唯出世间离诸迷乱、无垢无失，是胜义量；其境真实即所量。"一切法离作用"者，此明示彼识知即是迷乱。胜义中于任何法亦不可能有非一相见性之言说，以诸相皆非成立故。彼唯是迷乱，为无明所盲者于无能取所取相之识亦如是见。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསླད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་ཚད་མ་དང་ཅིག་ཤོས་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཉེ་བར་བསླད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ལས། རེག་པ་དང་བཏུང་བ་དང་ངོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་སྲིད་པ་ཐ་སྙད་ལ་མི་སླུ་བ་ལ་ལྟོས་པས་ཚད་མ་སྟེ། ཅིག་ཤོས་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་པ་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོ་ན་གང་འདི་འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ཅི་ལྟར མི་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་དུ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྔར་ཁོ་ནར་གསལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཕྱིས་མེར་སྣང་བ་སྟེ། དེ་དུ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ལས་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་མེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ཅི་ལྟར་དེས་མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅེ་ན། སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་ དེ།མེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། གང་ཅི་ཡང་རུང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དུ་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པ་པོའི་བག་ཆགས་གསལ་བར་སད་པ་ཅན་མེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ བློ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་གོ་བར་བྱེད་དོ།།འདིར་ནི་རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། རོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གཞལ་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་ པར་དེ་སྟོན་ཏོ་འདིའི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱོར་རོ།།རང་གི་ཆ་ཤས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་གཞལ་བྱ་ཞེས་པ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་གཞལ་བྱའོ། །ཚད་མ་འབྲས་བུ་ཉིད་དག་ནི། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དག་། ཅེས་པ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ། །འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་ཉིད་མོད་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཉིད ཀྱི་ཕྱིར་མཆོད་པར་འོས་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་སྒྲ་ཁོ་ན་སྔ་མར་ངེས་པར་གཞག་གོ། །དེ་ཕྱིར་འདི་གསུམ་དབྱེ་མ་བྱས། །ཞེས་པ་གསུམ་ཀ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལས་ལོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若如是，则不知真实者之一切识皆唯是染污，云何安立量与非量？由有染污习气之差别故。因为从显现为水等之识，于触、饮、饱足等缘起言说中不欺，故依此为量；其他由离如是种类习气故非量，此无过失。
若问：此从果推因如何？云何不成？因为先唯明显生起烟显现之识，后生起火显现，于彼烟显现识之前无经验。是故，烟唯从火生，如何由此推知火？此过失不存在。唯具有能生火相识之习气差别之相续心，能生烟显现之觉，非任何皆能。是故，了知彼之烟识令知具有明显觉醒习气者将生起火相之觉。
此中非当诘难说"此是推度因法，如从味等推度色等"。由"复说"等显示安立所量等。此中配合"此显现为何"等语。为成立自分为量故，此处应取境之显现。"彼所量"者，即彼境显现为所量。"量与果，即能取相了知"者，能取相即是量，正了知即是果。
此中虽正了知之声极少，然由能取相是量故，亦由为别别了知之所依故，故应尊重。是故，唯能取相之声必先安立。"故此三无别"者，由三者皆于真实中非成立故，不应离识而作。

།འདིར་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱས་ ནས་རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུར་བརྗོད་ན།ཤེས་པའི་ཚུལ་གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འཐད་པ་མེད་པའི་དོན་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་ནས་དྲིས་པ། ཅི་སྟེ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་དྲི་བར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་དྲིས་ཤེ་ན། ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་གྲུབ་ན་རང་རིག་པ་ཡང་འགྲུབ་བོ་ཞེས་དགོངས་པ་ལས་ཏེ། ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་གྲུབ་ན་ནི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ནི་ཤེས་པས་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱ་བས་སོ་ཞེས་དོན་གྱིས་བདག་ཉིད་རིག་པ་འགྲུབ་བོ། །ཡུལ་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཤེས་པའི། །ཁྱད་པར ལས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཡུལ་ཤེས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཤེས་པ་ལའོ། །འདིར་གལ་ཏེ་དེའི་སྒྲས་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྦྲེལ་ན། དེ་ཉེ་བར་བླངས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྒྲས་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཤུགས་ལས་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་ཀྱང་ཡུལ་ལ་སྦྲེལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་འདིར་སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་གྱི ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཞེས་པ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལས་ལྷག་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་པོ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་འདོད་ལ། དེའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པའང་ཡོད་དོ། །འདིར་ཡང་བློའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒོལ་བ་དེ་འགའ་ཡང་མེད་པས་སོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མ གྲུབ་བོ་ཞེས་པ་དེས་ན་ཚུལ་གཉིས་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།ཡུལ་ལ་ནི་ཞེས་པ་སྟེ། ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པ་ལ་སྟེ། རིམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་དོན་དང་རང་སྣང་བའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལ་དོན་སྣང་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་སྣང་བ་ནི་ཉམས་ སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཞེས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་དེ་སྣང་བ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ཡུལ་གྱི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་རང་གི་ཤེས་པས་དམིགས་སོ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་འདི་གསུངས་སོ།

此处若承许二相并说自证为果，则彼识之二相亦不生起，因为无有其理由，故作是思而问"若二相"等。又问：何故于应问三相时而问二相？由思若成立二相则自证亦成立，因为若二相成立，则由识应正知成为自体之境相似，故由义能成立自证。
"由境识于彼识，差别故"等，境识即是执取色等之眼等识。于境之识中彼识，即于境识中彼识中。此处若以"彼"字连于境识，则取彼无义，因为即使无彼亦能了知缘取境识之识故。是故，由"彼"字所取之力，虽为功德亦当连于境，因为除此之外无他相关故。
由此当如是说：于境识中知境相，即是差别。如是则彼较境识更胜，有境相差别。依对方意趣如是宣说，对方唯许境识有经验相，于彼识则有经验相。此中由觉之经验相已成立故，不须成立彼，因为无有任何论者不许识为识之体性故。境相于对方未成，故应成立二相。
"于境"者，"ni"字表确定，次第亦异。"彼显现为境与自"者，此是量果。其中显现为境，因是境相故；显现为自，因是经验相故。"随顺境之识显现"者，随顺色等境之识即是境识，彼显现，即具境相之境识相之义。此说明具境相之境识为自识所缘之因相。

།ཤེས་པ་གང་ལ་དངོས་པོ་གང་རྣམ་པ་གང་གིས་སྣང་བ་དེ་རྣམ་པ་དེ་ཁོ་ནར་དེས་དམིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས། བ་ལང་ནི་རང་ གི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བཞིན་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཁོ་ནར་དེས་དམིགས་སོ།།ཡུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་དམིགས་ཏེ། དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་རང་གི་ཤེས་པས་དམིགས་སོ་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འདི་འཐོབ་བོ། །རང་སྣང་བའོ་ཞེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པའི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་སོ་སོར་སྣང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཞེས་པ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་མེད་ན་སྟེ་གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ཡིན་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་འང་མ་ཡིན་ནོ། འོ་ན་ཡུལ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོའི་ཤེས་པ་འདོད་པ་འགའ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅིའི་དོན་དུ་འདི་བརྗོད་ཅེ་ན་ཡུལ གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ན་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་འདིར་འགྱུར་ཏེ།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་བོར་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསལ་བའི་དོན་དུ། རང་གི་ངོ་བོ་མ་བཏང་བ་ཁོ་ནར་དེ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་ སུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་འདི་གསུངས་སོ།།ཡང་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་པ། ཡང་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ། ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ།དེ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ དམིགས་པས་ནི་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་འདི་ཡོད་ན།དེའི་ཚེ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཤེས་པའི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་མེད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡུལ་གྱིས་རང་གི་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད་དེ། རང་དང་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་མི་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཤེས་པས་ཀྱང་རང་གི་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

凡识于何事物以何相显现，即由彼相而缘取，此为合理。如是，以垂胡等相，牛于自识显现时，即由彼相而缘取。于境识之识中亦近缘随系于境相之境识相，离彼则全无他相。非显现者不应为其境，因将成太过故。是故，由"具境相之境识为自识所缘"而得此因义。
"显现为自"者，意为具境相之境识成为显现时，其自体亦各别显现。"若异相"者，若无二相，即若唯随顺境者成为境识，则亦非经验体性。然则，岂非无有任何论者许唯境一体之识耶？若问此说何义，则于证成识具境相时，有人生此疑惑：若欲证成识具境相，应舍弃自体而证成。为遣除此疑，故说此以明其不舍自体而随行境相之义。
或者，"自体"即唯经验相，而非具境相。识之识亦将不为境识所差别，识之识即缘取境识之识，彼不为境识所差别，即非成为差别。意为不以随行境相系属之境识相差别而生起。若有"由所缘生起具我所相之自识"之说，尔时当由前说境识所生之识相而成差别。若无此说，则如境不差别自识、不生起具自相似差别般，境识亦将不差别自识，然实有差别。

།དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡོད་དོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་རང་གི་ཤེས པས་དམིགས་པ་དེ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་རང་གི་ཤེས་པས་དམིགས་པའི་བ་ལང་ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་བཞིན། ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་རང་གི་ཤེས་པས་དམིགས་སོ། ། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འདི་དམིགས་སོ་ཞེས་པར་གཞག་པ་འདི་ནི། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འདི་འབྲས་བུའོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ལ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་འདིར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་བསམས པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་རང་གི་ཤེས་པས་དམིགས་སོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་ནི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པས་དོན་གྱི་ཚུལ་ཉིད་དམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚུལ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ ཀྱང་འདི་འདྲ་བའི་དོན་དང་དེའི་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་འདྲ་བ་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རང་གི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བས་སོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་རྣམ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ འདི་དོན་གྱི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་དྲན་པ་འདིར་འགྱུར་ལ།དེ་ཡོད་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དོན་ཡང་དྲན་ཞིང་། དེ་ལས་ཕྱིས་འཁྲུལ་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དོན་དང་སྦྱར་ནས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་ཇི་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་པོས་དེ་ དེ་ལྟར་ཞེན་པ་དེ་ཙམ་གྱི་དེ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀྱང་ཡིག་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པ་ལའོ། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྟེ་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི། སྔ་མ་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ གང་ཡིན་པ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་པས་བར་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རིང་བ་ཡིན་ཞེས་དེ་སྣང་བ་ཅན་རྣམས་སུ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ།ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྟེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་ རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

因此，境识中亦有境相。某者为自识以某相所缘，则彼成为具彼相。譬如，牛为自识所缘为具垂胡等相，即成为具垂胡等相。如是，境识亦为自识所缘为具境相。
此"为具彼相所缘"之安立，乃因具彼相之因性故，于所证此为果。于彼相性则为自性。此处仅以经验境之识为例，思维识亦为自识所缘为具所思义相及识相。
如是，如境识之识非仅了知境经验识之义相或经验相，然而执取此等义及其识二者之相，故为自识所取为"如是义相成为思维"。虽如是，有谓境识唯无相而生，于彼由义果性而忆念"此识为义果"，若有此，则亦忆念经验识之因义，其后由错乱而合经验识与义，增上执著为义相性。
若谓"不应理由错乱之果，了知者几许如是执著，则几许唯成为具彼相"，故说："后后诸等"等。"等"字表确定。后后即境识之识等彼等，前即经验识之境，于后后识而言，因为识所间隔故为远，故定非成为具彼显现者，即定非能得。何故？因彼非境性故。彼即所说义，因非后后诸识之境性故。

།གལ་ཏེ་དོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡུལ་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ལ། ཤེས་པ་འདི་རྣམས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་སོ་ཞེས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་དྲན་པ་འདི་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྒྱུ་དོན་དེ་དྲན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ དོན་དེ་དང་བསྲེས་ནས་དེར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པས་རྟོགས་པ་པོས་འཛིན་པར་འགྱུར་ན།འདི་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དང་པོ་ཁོ་ནའིའོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཁོ་ན་དོན་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱར་ནས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འཛིན་གྱི། ཕྱི་མ་ ཕྱི་མ་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་དོན་གྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་རེ་རེས་ལྷག་པར་ཉེ་བར་དམིགས་ཏེ། བུམ་པའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པར་བུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ དམིགས་པ་ན།བུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བུམ་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྟོགས་སོ། །དེའི་ཤེས་པས་ནི་བུམ་པའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་བཞིན་པའི་བུམ་པའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བུམ་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་བུམ་པའི་ཤེས་པའི་ ཤེས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་རིང་པོར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་རྣམས་འཛིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ རང་བཞིན་ཁོ་ནས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།ཤེས་པ་དང་པོ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ན་རིང་པོར་གྱུར་པའི་དོན་སྔ་མ་སྣང་བ་རྣམས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དོན་གྱི་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཡང་ཚུལ་གཉིས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ།།གལ་ཏེ་གང་ལས་དེའི་དབང་གིས་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་དང་རང་གི་སྣང་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ན་ཅི་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དེའི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་དག་དང་།གསུམ་པ་རང་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་རང་གི་ཤེས་པས་དམིགས་སོ།

若彼等义成为境，尔时于从彼所生彼等，当有此忆念："此等识是义之果"，而成为义果性，由此亦当忆念彼等之因义，复由此与彼义相混，由错乱而了知者执为彼显现性。然此非彼等之境，那么是什么？唯是初识之境。是故，唯由义之功能所生者，与义正确相合而执为具彼相，非后后诸识，因彼等之彼非境性故。彼等亦应执为随顺义相性。
如是，后后识以各别相增上所缘，当缘取瓶识之识为具瓶相之识时，与瓶相一同了知为"成为具瓶相之识"。其识于缘取瓶识之识时，与瓶识之相一同为具瓶识之识。如是于后诸识亦应了知。如是，后后识执取前远义相者，然非彼等之自境。由于依汝所说之理如是执取，故应许彼等唯由自性成为具彼相者。
初识若空无境相，则不成为具前远义显现者，如前所说。是故，彼亦应许为具义显现性。因此复成就二相性。若问：何故唯此"于境识有何识由彼力而似境，彼具随顺识显现及自显现"？因为由彼境识关联门而来之义相与经验相，及第三自显现相性之相，此三者为自识所缘。

།འདི་ཡང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་རེ་རེས་ལྷག་པར་དམིགས་ སོ་ཞེས་པ་འདིས་ད་ལྟ་ཁོ་ན་བཤད་པ་དེ་ཅིའི་རྒྱུས་བརྗེད།དེའི་ཕྱིར་དེར་ཡང་ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་གང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་རང་གི་ཤེས་པས་དམིགས་པ་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ དེའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གང་གི་ཡུལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་སྟེ། ཅི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་འདི་ཡུལ་གྱི་ཡིན་ཞིང་ ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་ཡིན་ཞེས་པའོ། །ཤེས་པ་གང་ཞིག་གི་ཡུལ་རིང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་པས་ངེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་ངོར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་ སྟེ།།ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔར་ནི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ལ། ད་ནི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་དྲན་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །གང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་དྲན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་ཡོད་དོ།།གཞན་དུ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་དུ་དོན་སོ་སོ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐ་དད་པར་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམས་ལ། བདག་ལ་གཟུགས་ ཀྱི་ཤེས་པར་གྱུར་གྱི་སྒྲའི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འམ།སྒྲའི་ཤེས་པ་བྱུང་གི་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་འདི་ཐ་དད་པར་དྲན་པ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ལ། ཚོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་ པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་ཚོགས་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྲ་མོ་ཡོད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མིན་ཏེ། ཁྱད་པར་བསལ་བ་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ།

"此亦后后识以各别相增上所缘"，此说何故忘却方才所说？是故，于彼亦应成立为随顺境之识相性。对此，"某者为某相而为自识所缘"等为能立之识。
若问：如是则于彼识等亦应说能立，岂不成无穷？此非如是。因为于近境之识生疑："此青色相是境之相而识无相耶？抑或是识之相耶？"于远境之识则已决定为无，于彼境相必定无疑，故非无穷。
"复由后时忆念"等，前已由一境识之似境性差别成立二相性，今当由诸识互异忆念而成立。如于色等互异相之诸经验中有互异忆念，于诸识亦复如是，故有识之二相性。否则，于仅有经验而于各别义无差别、无异体验之一切识中，将无"于我生起色识非声识"或"生起声识非色识"等此互异忆念。
若谓：如是虽然，如于同为经验自性者中，由聚合差别而成乐等差别，如是于各别境中由不同聚合所作之细微差别存在，故有互异忆念。此非真实，因为差别之遮遣是忆念之因。

།དེ་ལྟར་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ ལ་གང་ཤེས་པ་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་དེའི་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་གཞན་དང་གཞན་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཇི་སྐད་བློའི་སྐད་ཅིག་འདི་ཙམ་རྣམས་འདས་སོ་ཞེས་པ་ལྟར་ཐ་དད་པར་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མཚེ་མ་དག་པ་རྣམ་པ་དཔེར་མཚུངས་ཀྱང་དངོས་པོར་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ནའང་ མི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཐ་དད་པར་ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་དག་ཕན་ཚུན་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གསལ་བ་མེད་པའི་དོན་ལ། ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་དོན་གྱིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ ཡོད་དེ།གང་ལས་ཐ་དད་པར་དྲན་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་པས་དགའ་མགུར་དོན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་འདོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་པའོ། །རང་རིག་བྱ་ཉིད་དུ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་དེ་མ་ཐག་པར་བཤད་པ་ཁོ་ནའི་འཐད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་གསུངས་ ཏེ།དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཤེས་པའི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཡང་སྟེ་གང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །རེ་ཞིག་ཅེས་པ་ནི་འབའ་ཞིག་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དྲན་པར་ཡང་འགྱུར་མོད། དེ་ཙམ་གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་རང་ རིག་པ་ཡིན་ཞེས་བསམས་ནས་འདྲི་བ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པའོ། །བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་རིགས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་ནས་གསུངས་པ། འདི་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དྲན་པ་དེ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དྲན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་འབྲས་བུའོ། །འདིར་འགྱུར་མོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤེས་པ་གཞན་ གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་སྟེ།ཤེས་པ་གང་གིས་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལ་ཡང་དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་མཐོང་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་དྲན་པའི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་འབྱུང་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལ་ཡང་དྲན་པ་སྟེ། དེ་ལས་དེ་ལ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཤེས་པ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་པ་གཅིག་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ན། ཤེས་པ་བརྒྱུད་པ་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ རྣམས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

如是，于成为舍处之某境，虽由识相续而生起，且有根等不同聚合，然而并非如"已过如是多心刹那"般生起差别忆念。譬如，虽有形相相似而事物各异之诸水滴，然因不明显故，于彼不生差别认知，反而互相混淆。是故，于无明显差别之义，不生具差别之忆念。因此，于经验中必有由境所作之某种差别，由此而生差别忆念，故应许与境相似性为适宜。由此亦成立识具二相。
"亦成自证性"者，此说非仅阐明前述道理之另一所立，不仅由后时忆念成立识之二相性，且有自证，即许为量果者。
若问："暂且"者，岂非仅由经验故有忆念耶？何故即是自证？思及此而问："何故耶？"
为确立应由自体而非由他体经验识而说："于此"等。此义如是：于有忆念者必有经验，如色等，亦有忆念，此为果。"于此虽有"等唯显示许由他识经验。是故，于已成者而成立，明显对方意趣。
"由他识"等遮遣于已成者重复成立。由任何识经验识者，于彼亦见后时忆念，于非经验者理应无忆念。是故，于彼应生缘彼之他识，于彼亦有忆念。由此于彼复有他者，是故，由他识经验则诸识成无穷。即于仅成立一识时，识之相续中后后识缘前前识成无限，此为其义。

།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡུལ་གཞན་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་གང་ལས་འཕོ་བ་དེ་ལ་ རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐ་མ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་དྲན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་གྱི། གཅིག་པོ་དེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དང་། མ་དྲན་པ་ཁོ་ནར་གནས་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ ནི་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཐ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དམིགས་བྱེད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གི་དམིགས་བྱེད་གང་ཡིན་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་དེ་ཡིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཤེས་པ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མཆོད་བྱིན་གྱིས་བཞིན། སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །འགལ་བས་ཁྱབ་པའོ། །ཡང་ན་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ ཡིན་པ་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྐོག་གྱུར་བཞིན། དམིགས་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །འགལ་བས་ཁྱབ་པའོ། །འདིར་འགྱུར་མོད། གང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན་འོ་ན་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཅི་ཞིག་ལས་གྲུབ།གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ། བདག་ཉིད་ལའམ་གཞན་ལ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་མ་གྲུབ་པ་ན་གཉིས་ཀར་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ ཕྱིར།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དམིགས་པས་ཤེས་པར་དཀའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་གཟུང་བྱ་ལ་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་ན་འགྲོ་ བ་འདི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ།དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།

若问："如是有何过失？"答曰："转向他境"等。若成无有识趣入他境，此亦是所许。于此，从何识转向，彼即成自证。虽如是，然最后之识应由他识经验且应成忆念，而唯一彼识无有经验亦无忆念而住，因此将转向他境。
此理不然。若如是最后识非经验者，则一切前时所生诸识皆将成无经验，以其能缘者成隐蔽故。若某者之能缘为何者成隐蔽，彼即非由彼经验，如天授之识非由天授经验，如同祭授然。有情自性相关之前时所生识之所缘亦成隐蔽。此为相违周遍。
或者，所缘非现量者即非现量，如隐蔽。所缘无经验之识亦如是。此为相违周遍。于此虽有"由自体经验之识成现量，故由他者经验者非现量"之说，然则由何成立自体经验？若经验已成，尔时当分别为于自体抑或于他。然此实未成立。未成立时，于二者皆成隐蔽故无差别，故"此经验是于自体非于他"此义难以由隐蔽所缘了知。是故，由何而成自体经验？
若许虽未成立缘所取，然许事物为现量者，则一切众生皆当成现量，以所缘非现量性无差别故，然实不应如是。是故，应许识之自证性。

།འདིར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་ རབ་ཏུ་གྲགས་པ་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་ནི་དེས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་གཞན་རྣམས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ལ་བལྟས་ནས།སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པ་དེས་མཛད་པ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ། རྩོད་སྒྲུབ་སློབ་དཔོན་གྱི་མ་ཡིན། །ཞེས་པའོ། །འོ་ན་བྱེད་པ་པོ་མ་མཐོང་བའི་བསྟན་བཅོས་ རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་གྲགས་པ་ཁོ་ན་ལས་ངེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།འདི་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་ཅི་ལྟར་རྩོད་སྒྲུབ་སློབ་དཔོན་གྱི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་པོ་མེད་ཅེས་ངེས་པ་འམ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདིས་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་དོན་གསལ་བར་ བྱེད་དེ།རེ་ཞིག་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་མེད་པར་ཡང་དེ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེས་དེ་མཛད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དང་པོ་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཕྱིས་བློ་བྱང་བར་གྱུར་པ་ན་འདིས་དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པའོ། ། ཡང་ཇི་ལྟ་བུར་འདིས་དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་འདི་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། གཞན་དུ་ན་ཆ་ཤས་སྨྲས་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། སྐྱོན་མེད་པ་ཆ་ཤས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་སྐྱོན་བསྟན་པ་ལས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་ལས་ན་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད པ་ལ་གཞན་དུ་ཆ་ཤས་བརྗོད་པའོ།།སྐྱོན་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། དེས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་ན་ཞེས་པའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །དེ་ལྟར་ནི། གཞན་དུ་ཆ་ཤས་བརྗོད་པ་ལས། །ཞེས་པ་འདིས་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པ་ སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱས་སོ།།ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ལ། ཚད་མའི་ཆ་ཤས་དང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང་ལྟག་ཆོད་དང་དེའི་ལན་རྣམས་ལའོ། །དོན་དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཞེས་པ། ཡུལ་གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ལས་གལ་ ཏེ་དེ་སྐྱེ་ཞིང་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་མངོན་སུམ་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ཞེས་པའོ། །འདིས་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་བསལ་ཏེ། དཔེར་ན་ཉ་ཕྱིས་ལ་ དངུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ནི་དངུལ་གྱིས་དངུལ་གྱི་ཤེས་པའོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་ལ་དེ་དངུལ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། ཉ་ཕྱིས་ཁོ་ནས་དེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའོ།

此处，世间广为人知的"这是阿阇黎世亲的《论轨》"之说，论著作者观察到他所造其他论著无有过失，故说不可能由他造作有过失的《论轨》，故言："《论轨》非阿阇黎所作。"
若问："对于未见作者的论著，岂不应唯依名声而确定作者耶？此处亦有此名声，云何说《论轨》非阿阇黎所作？"答曰："或确定无实质。"由此处文脉，应知阿阇黎指彼。此说明如下义：首先，仅凭名声不能确定义理，因为无义之处亦有名声故。即便是他所造，最初未生殊胜智慧，后来智慧成熟时，于此生起无实质之确定。
若问："如何了知他对此确定无实质？"答曰："因为他处说诸分。"意即因说无过失之诸分。由显示过失，阿阇黎确定《论轨》无实质，故于《论轨》他处说诸分。我等当明显显示唯此等过失，故说："因此"等。"因此"即由具有过失故。如是，由"他处说诸分"此句明显显示《论轨》具有过失。
"于量等诸法"者，即于量的诸分、似量、诡辩及其答复等。"从彼义识为现量"者，谓若识唯从彼境生起名言，非从他生，亦非从彼他生之识即为现量，如色等之识及乐等之识。此遮除错乱识，如于螺贝起银识。彼以银起银识之名言，然非从银生，唯从螺贝而生。

།ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ཡང་འདིས་གསལ་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་བུམ་པའི་ཤེས་པ་བུམ་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་དེ་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བྱ་ཞིང་།དེ་དེ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་དེ་འབྱུང་ངོ་། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་འདི་ཁོ་ནས་བསལ་ ཏེ།དུ་བའི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་དག་ལས་ཀྱང་དེ་བྱུང་གི་མེ་ཁོ་ན་ལས་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། མི་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་འདིར་དོན་དུ་མངོན་པར་འདོད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ། འདི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་འདི་རྐྱེན་ ལ་ལྟོས་པའི་ངེས་པ་ཉིད་དམ།འོན་ཏེ་དམིགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དེ་ལས་ཅི་ཞེ་ན། གཉི་གའི་གནས་ལ་ཡང་སྐྱོན་ཏེ། རེ་ཞིག་ངེས་པ་སྔ་མའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། དོན་དེ་ལས་ཞེས་ཀུན་ཡིན་ན། །ཞེས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་ བཤད་པའོ།།འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡུལ་ནི་སྐབས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལས་ཞེས་པ་འདིས་སྐབས་ཀྱིས་ཉེ་བས་དེ་ཁོ་ན་ལྷུར་ལེན་ནོ་ཞེས་པས་འདི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཅི་ལས་དོགས་པ་འདི་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཞེས་པ་འདིས་རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་གང་འདི་ནི་འདིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་ཕྱིར་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཁོ་ན་ཀུན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ ཐམས་ཅད་དོ།།ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཞེས་པ་འདིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཁོ་ན་ཀུན་གྱི་སྒྲས་བཤད་དོ་ཞེས་རིག་པར་ བྱའོ།།དེ་ལས་ཀྱང་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྐྱེན་བརྗོད་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་བརྗོད་ན་ཞེས་པ་ཇི་སྲིད་པའོ། །དེས་ན་དེ་བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་དེ་ ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཞེ་ན། རྐྱེན་གཞན་ལས་ཀྱང་སྟེ། བཞི་ཡིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྐྱེན་ངེས་པའི་ཕྱོགས་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བ་གསལ་བར་བྱའོ།

此亦明显显示世俗识：如是，瓶识称为"瓶识"，虽由瓶等施设名言，然彼不从彼等生起，因彼等唯是世俗有故非为因。唯从如是执著色等为真实者生起。此亦遮除比量识，因彼亦从烟识及忆念关联二者生起，非唯从火生故。
此处亦意欲显示"唯从彼生起，非不生起"之义。对如是安立，当作如下审察：此是依缘之决定，抑或依所缘之决定？
若问此有何过？二者皆有过失。首先就前者决定而言，说："若一切皆从彼义"，此唯是"从彼"等之解释。
若问：识之名言因即是境，因其为此处故，此"从彼"之言依此处而专注于彼，岂非无疑？则何故有此疑虑？若"从彼"之言表示一切四缘皆当说者，此非汝所思，因为此处以一切法为自性故，唯以"一切"声说所缘缘。
若问：云何为一切法之自性？因具"所缘是一切法"之相故。复次，"从彼"之言亦不当说识缘为一切法自性之名言因。是故，应知唯以"一切"声说所缘缘。
由此亦成此义：若说具一切法自性之缘，即若说所缘缘，则无须诘问。由与所缘缘相关而说识，非唯从彼生，然则从何？从余缘亦生，因说："由四缘生心及心所。"如是当明显说明依缘决定之宗违背宗义。

།དམིགས་པ་ངེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། དམིགས་པའོ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལ་མཚན་ཉིད་ཧ་ཅང་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །ཡུལ་ཙམ་ཞེས་པ་འདིར་གང་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡུལ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲ་དམིགས པ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ།།དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། གཟུགས་དྲན་ནོ། །སྐྱུར་བ་མངོན་པར་འདོད་དོ། །མེ་རྗེས་སུ་དཔག་གོ་ཞེས་སོ། །དམིགས་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ།།འདིར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མེ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །དེས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མེ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ ཏེ་ཡང་དེ་དོན་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་གཞན་དེ་དེས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་དམིགས་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་དེ་མངོན་སུམ་མིན་པར་འགྱུར། འོ་ན་གལ་ཏེ་ཡུལ་གང་གིས་ཤེས་པ་གང་ཐ་སྙད་བྱ་བ་དེ་གལ་ཏེ་དེ་ལས་འགྱུར་ན་ཡིན་གྱི་མི་འགྱུར་ལ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་པའི་ངེས་པ་འདི་ཡང་འདིར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་གང་གིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བརྒྱུད་པས་ཀྱང་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་འདོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་འདི་ཅི་ལྟར་སྦྱོར། གང་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་འདི་ཁོ་ན་ལས་བསལ་ཏེ། དུ་བའི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་དག་ལས་ཀྱང་དེ་འགྱུར་གྱི། མེ་ཁོ་ན་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ལ། འདིས་ནི་དུ་བའི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་དག་ ལས་དང་།ཡང་གི་སྒྲ་ལས་མེ་ལས་ཀྱང་དེ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདི་ཅི་ལྟར་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་འདིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡུལ་དེའི་ཚེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མཚུངས་པའོ་ཞེས་པས་ཚིག་འདི་སྦྱར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

就所缘决定而言所说："若问是所缘"等，此中说为相过于周遍。此处"唯境"者，即当时所现前之色等显现，因其为识之所缘故，当以境声说之。"唯"字遮遣其他所缘。
忆念等识亦由色等施设名言，如"忆色"、"欲酸"、"推度火

།ཅི་སྟེ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་བརྟགས་པ་བ་སྤྱི་ནི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། འདིར་ཡང་འདི་ཁོ་ན་ལ་ལན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་གང་དུ་བའི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ དག་ལས་ཀྱང་དེ་འགྱུར་གྱི་མེ་ཁོ་ན་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་གནས་པ་ཁོ་ནའོ། །འདིར་སྨྲ་བ་གཉིས་དག་སྟེ། ཤེས་བྱ་ནང་གིར་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྨྲ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ནང་གིར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་མ་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་ཡིན་གྱི།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་འབའ་ཞིག་གོ། །འདི་ཡང་སྔར་ཁོ་ནར་བསྒྲུགས་ཟིན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ དོན་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པ་ཁོ་ནར་ཕྱི་རོལ་གཞལ་བར་བྱ་བ་དང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡང་འདོད་དོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ད་ནི་དམིགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཙམ་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དམིགས་པའི་དོན་དུ་ བརྗོད་པར་བྱ་ན་ཞེས་པ་སྟེ།གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་རྣམས་རྩོད་པར་བསྒྲུབ་པ་སུན་དབྱུང་བའི་ཆེད་ཁོ་ནར་རྩོམ་པ་འདིའོ་ཞེས་སེམས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི། རང་གིས་རིག་བྱ་བསྟན་བྱ་མིན། །ངོ་བོ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་གང་བཤད་པ་འདིར་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་ བཤད་པར་བྱ་སྟེ།ཅི་གང་སྣང་བ་དེ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་མཚུངས་སོ་ཞེས་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཁོ་ནར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཚད་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ རྩོམ་པ་འདིའོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་སྟོབས་ལྡན་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ངེས་པར་བཅོམ་པ་ན་ཅིག་ཤོས་རྣམས་ངེས་པར་བཅོམ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། གཙོ་བོའི་དཔུང་བཅོམ་པ་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་དཔུང་རྣམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་རྣམས་ ཁོ་ན་དང་ལྷན་ཅིག་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ།།དམིགས་པའི་དོན་ཞེས་པ། དམིགས་པའི་སྒྲའི་དོན་ཏོ།

如果认为忆念等的对境是分别所构的共相，它是施设名言的因，而且由于它仅在世俗谛中存在，所以不能作为生因，因此它们不是现量，对此主张，这里也有同样的回答。如此，比量也仅缘于世俗谛中存在的对境，那么说"它也从烟的认识和联系的忆念中产生，而不仅从火产生"这样的说法就不合理了。因此，过于周遍的过失确实存在。
这里有两种论者：主张内在所知论者和主张外境论者。其中，内在所知论者认为在未见真实义时有量和所量，但在胜义谛中并不成立，所说的量和所量的建立仅仅是随顺迷乱者所见而已。这一点在前面已经论证过了。外境论者则认为在胜义谛中也有外境所量和缘取外境的量。为了证明这种观点如何不合理，现在从所缘的角度作简要分析，说："若说色等是所缘的意义"等。
这里必须这样理解：对于那些认为这个论述仅仅是为了破斥对方立论的人来说，如同所说"自证非所示，本性根境界"中所说的境界义应当解释为：是否如所显现那样产生认识就是境界等等，这样的推论是相同的。因此应当了解，这个论述是为了证明单纯依靠外境的量等安立是不合理的。
在这些外境论者中，最有力的是自部论者。当必然破除他们时，其他论者也必然被破除，就像破除主力军时其他军队也随之被破除一样。因此只与他们进行分析。"所缘的意义"即所缘这个词的含义。

།ཅི་གང་སྣང་བ་ཞེས་པ་འདིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སོ་སོར་རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་སྣང་བའི་དོན་དམིགས་པའི་དོན་དུ་སྟོན་ཏོ།།ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཞེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུའོ། །གཞན་སྣང་བའི་ཡང་ཞེས་པ་ཚོགས་པ་སྣང་བའི་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཡང་རང་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ནའང་ཞེས་པ་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ།།བསགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། ཚོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསགས་པ་སྟེ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །སོགས་པ་ཡང་ཚོགས་པའོ། །བསགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་དེ་རྣམས་ནི་ ཚོགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་བསགས་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། ཚོགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱེད་པའི་བྱེད་པར་བྱས་ནས་སྣང་བ་དམིགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལྷག་མའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཚོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་གང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། དབང་པོའི་ཤེས་ པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའི་ཐལ་འགྱུར་གསུངས་སོ།།འོ་ན་དེ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ནི་ཕན་ཚུན་ཕན་བཏགས་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་སོ་སོར་སྣང་ངོ་ཞེས་པས། རྣམ་པ་དུ་མའི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ལ། ནམ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ བརྗོད་པའོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་གསུངས་པ།འདོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདོད་པ་ཞེས་པ་ཁས་ལེན་པ་ལའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ། དོན་དེ་ལས་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན་གསུངས་པ།དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ཚོགས་པ་ལ་བཏགས་པར་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་པ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔོན་ པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་ཐོབ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་རིགས་པས་སོ།

"所谓'凡是显现'，由于色等极微不能各自以自性显现，而且识也是以聚合相对它们各别显现，因此将显现义表示为所缘义。'如何'等词表示因的含义。'如何存在'是指青等的自相。'其他显现也'是指聚合显现。'即使'一词的含义是：即使不能产生自身显现的识。
'由于缘聚合'是指：由于缘于聚合，'聚合'即'等'的意思。'等'也是指聚合。缘于聚合是因为它们显现为聚合。或者说'由于缘于聚合性'，意思是由于显现为聚合。这里将'所缘'作为能作，用所缘词来表示显现。
'仅缘于世俗有'，其余文意是'非现量'。缘于世俗有是因为聚合不是实有。这里说明：凡是缘于世俗有的都不是现量，如同忆念等，感官识也是如此，这是说明遍及相违的过失。
那么，有人怀疑：这不就是实有极微的相吗？正是它们互相影响而如此各别显现，对于主张多相义者，说明其永远不成立。对此说道："承许"等。"承许"是指认可。对于显现为青等的诸识，从"从彼义"这一定义来看，按照你的观点应成为现量。
为什么呢？如说："如此"等。"于彼等"是指显现为青等的诸识。"即使是假立于聚合"是说：即使青等极微是假立于聚合，对于显现为青、黄等的诸识来说，也获得了实有相，这是依据你所承许的道理。

།ཡང་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཐོབ་པོ། །རྫས་དང་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐོབ་ བོ་ཞེས་པ།གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། རྫས་དང་གྲངས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་ སྣང་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཡང་རིགས་པ་འདི་སྨྲ་བར་ནུས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་སྨྲས་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་གཞན་ཉེ་བར་དགོད་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྫས་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ལ་གང་ཤེས་པ་དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ་དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རོ། །དེ་རྣམས་ཞེས་པ་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།བུམ་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཞེས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་དེ་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ།།གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དམིགས་པ་ཉིད་ལ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱོན་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཡིན་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པས་འདི་ཁོ་ན་ལ་འཐད་པ་གསུངས་ཏེ།གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཤེས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེས་དེ་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་དེ་རྣམས་སོ་སོར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་དེ་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེ་ལས་དམིགས་ པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཐོབ་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་དེའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཞེས་པ་འདི་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"或者说'于彼等'是指获得了青等极微的实有相。对于实、数等诸相也获得了[实有性]。这是说：如果由于是极微的相而使聚合相成为胜义有，那么实、数等也将因为是极微的相而成为胜义有。由此，具有彼相的识虽然被承许为似现量，也将成为现量。
对此也能说出这样的道理，即前面所说的'唯彼等'等。'如何'等是安立他方[的观点]。'若如是'等的意思是：对于实等的认识不会成为现量。
为什么呢？如说'如是彼等'等。'如是'是指瓶等的体性。'彼等'是指实等。彼等不像青等极微那样真实存在，而瓶的认识、二的认识等，也由彼等而施设为认识。也不是从彼生起，因为彼等胜义中不存在。因此，对彼的认识不会成为现量，缘于世俗有也不成立。
因为以自性缘取诸极微时，感官识不会成为缘取世俗有。如此有何过失呢？如说'若如是'等。由'非'等说明唯此道理：如果能各别认知诸极微，那么每个极微都将产生言说，由此，它们将各自成为认识的因，它们也将各自进行言说。这是说：如果从彼所缘的认识获得现量性，但实际并非如此。因此，不能获得'由何进行彼言说'这一[结论]。"

།ཅི་སྟེ་འདུས་པ་སྣང་བ་ཉིད་ལས་དེའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་འདོད་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱང་འདུས་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ཕན་ཚུན་ཕན་བཏགས་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ རྣམས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ། སོ་སོ་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་སོ་སོ་པ་ཁོ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་སྟེ་ཚོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེས་ན་གང་གིས་དེའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཞེས་པ་འདི་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཁོ་ནའོ། །གང་སྣང་བ་དེ་ནི་དེ་བས་མིན་ཞེས་པ་ཚོགས་པའི་སྣང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ལྔ་པོ་བསགས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་ པ་སྟེ།ཚེགས་པར་སྣང་བས་ས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། བྱེད་པའི་ཀཱ་ར་ཀུ་རུ་བྱས་ནས་སྣང་བ་ནི་དམིགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །གང་ལས་དེ་ནི་དོན་དམ་པར། །ཞེས་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་སོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མ་བྱས། །ཞེས་པ། དེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་དབེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཞེས་ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་སྟོན་པ་མཐོང་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ཚུལ་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་ཐ་སྙད་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །འོ་ན་ཤེས་པའི་བློའོ་ཞེས་ཡུལ་མེད་པར་ཡང་ཐ་སྙད་སྟོན་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན ནམ་མ་ཡིན་ཏེ།དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་ལ་དགོངས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་དོན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་དབེན་པར་བཤད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་དོན་གང་གིས་ཤེས་པ་གང་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ དེ་ཁོ་ན་ལས་དེ་སྐྱེ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་ཡུལ་དང་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཉིད་དེ།གཞན་དུ་ན་ཤེས་པ་ཞེས་སྟོན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཅི་སྟེ་དེ་སྐད་སྨྲ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་ཡུལ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འདི་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ། འདི་ཡང་ཡུལ་ཞེས་པ་སྟེ། སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་ཉིད་ལ་ སོགས་པས་བསྟན་པར་བྱ།སྤྱི་ཡང་བཏགས་པ་བློ་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་ལྟར་དེ་ལ་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ན་དེ་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པར་འགྱུར། དེས་ན་གང་གིས་ཐ་སྙད་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་གསུངས་པ། དེའི་ ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱ།།ཞེས་པའོ།

"如果认为由于显现聚合而进行其言说，那么诸极微也唯在聚合状态时互相影响而成为认识的因。因此，'由何对其进行言说'唯从彼生起，这样说明青等诸识成立为现量。如说'各别亦'等，意思是：即使在聚合状态，唯各别是因的事物，而非聚合。
因此，不能获得'由何进行其言说'这一[结论]，这正是应成。'所显现者非彼'是指聚合的显现。为何不成？如说：'因缘取积聚五者'。意思是由聚合显现，将作者格变为'所缘'而说。'彼从胜义中'是指从极微。'于彼未作言说'是说：由于彼不显现故未能了知。
'离义之相'等，是说一切认识都见到以境表示言说，如色识、声识等。离开境相就不能表示其言说。那么，难道不见到无境时也表示'了知之识'这样的言说吗？不是的，因为不了知密意。
那么此中有何密意？密意是说：不能说明与境相关联而离义之相。如是，由某义对某识进行言说，是在'若唯从彼生起'这一观察境的语境中，否则仅仅表示为'识'。为何如此说呢？如是则此时将以境相进行言说。
如说'此亦境'，应以总相表示为色性等。总相也唯是假立住于心，而非存在于被承许为感官对境的事物中。如是，当对彼进行言说时，如何成为对彼的言说？因此，如说'故不作言说'，表明'由何进行言说'是不可能的。"

།འོ་ན་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མཐོང་བྱ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ཁས་ བླང་བར་བྱའོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱི་རོལ་ཅུང་ཟད་དུ་གྱུར་ན། འདི་དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། དེ་ཡང་མེད་དོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་དོན་འདི་བརྗོད་ཟིན་པ་ཁོ་ ན་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅིའི་དོན་དུ་སླར་ཡང་བརྗོད་ཅེ་ན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྔར་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཀུན་དུ་ཕྲ་མོ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དོན་འདི་བཤད་ལ། ད་ལྟ་ནི་དེ་རྣམས་ཁོ་ནའི་གང་རགས་པ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་དོ། །སྔར་ནི་རྫས་སུ་ ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཁོ་ནའི་དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་རྣམ་པ་དུ་མའི་དོན་དུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་སུ་དོགས་ནས།དེའི་བལྟ་བྱ་ཉིད་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཁས་བླངས་ནས། སྐྱོན་གཞན་བརྗོད་པར་བཞེད་པས་མངོན་སུམ་ཉིད་རྗེས་སུ་གནང་ལ། དེ་ལྟ་ནི་དེ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་ཡང་བལྟར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འདི་བརྗོད་པའོ། །ཡང་དེའི་བལྟར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དགོངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གཟུང་བྱ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་བརྟག་པ་དང་པོ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་ལོ། །ཅི་སྟེ་གཉིས་པ་ཡིན་ན། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་འདས་པའི་ཤེས་པ་ནི། གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡང གཟུང་བྱར་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རང་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བྱའི་མཚན་ཉིད་མི་རིགས་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་མས་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་གནས་པའོ།།རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཞེས་པ། གྲགས་པ་ལས་དང་བར་མ་ཆད་པར་ཡང་དེའི་ལུགས་ཉེ་བར་འཕངས་པའི་ཕྱིར་རྐང་མིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་རྣམས་ནི་སྣ་ དང་ལྕེ་དང་མིག་དང་པགས་པ་དང་རྣ་བ་རྣམས་སོ།།དོན་རྣམས་ནི་དྲི་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྣམས་སོ།

"那么，对于不可言说的事物，难道不是将所见和所思维的对境合为一体而产生执著吗？那是诸言说事物者以事物性进行言说，你也必须承认这一点。否则，由于言说不合理的缘故。
若有少许可见的外境，则可如是。然而彼亦不存在。由于所缘相不合理，这绝非回答。那么，这个意思不是已经说过了吗？为什么还要再说呢？
这是有必要的。先前是就极微的本性唯极细微的方面来解释此义，而现在是就彼等粗大的聚合相而言。先前是怀疑实有诸法的本性是多相说者的观点，承认其可见性和可说性后，欲说其他过失而允许现量性。如今则是即使彼存在，由于不可见故而不可说，为了成立何以是现量性而说此。
复次，其不可见性又是如何？意趣如下：是否一切相都成为产生具有自相之识的所取？抑或某些相不是？若是第一种选择，则识由于在一切相中获得对境的自性，应成非识。若是第二种选择，则等无间灭的过去识也将成为他境识的所取，因为于彼亦有以识性等某些相产生显现自身之识。
因此，所取相不合理，由此依外境的量等安立也不合理，此理得以成立。'诸正理派'是说，由于紧接着名言而引述其宗义，应知是指'足目派'。'由根境和合而生'等，诸根即鼻、舌、眼、皮肤、耳等，诸境即香等五境。"

།དེའི་རྟེན་རྣམས་ནི་ལས་དང་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྲད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་། སྦྱར་བ་ལ་འདུ་བ་ དང་།སྦྱར་བ་འདུས་པ་ལས་འདུ་བ་དང་། འདུ་བ་དང་འདུས་པ་ལས་འདུ་བའོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ནི་རྫས་དང་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་སྦྱོར་བ་ནི། གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱང་ ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་རྫས་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །གང་བདག་གི་ཡིད་དང་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཡིད་ནི་དབང་པོ་དང་སྟེ་དབང་པོ་ནི་དོན་དང་ངོ་། །འདིར་རྫས་དོན་དུ་མངོན་པར་ འདོད་དོ།།རྫས་ལ་འདུས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམས་དང་། ལས་ལ་སྦྱར་བ་ལ་འདུ་བ་ལས་སོ། །གཟུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱར་བ་ལ་འདུས་པ་ལ་འདུ་བ་ལས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་ལས་ཉིད་དག་ལའོ། །སྒྲ་ལ་ནི་འདུ་བ་ལས་ཏེ། དེ་ནི་རྣ་བའི་ཤཀྐུ་ལཱི་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནམ་མཁའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣ་བའི་དབང་པོ་ལ་འདུས་པ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། གང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བར ཆོད་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།དེས་ནི་སྒྲ་གཞན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་པ་རྣམས་བརྩམ་ཞིང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྒྲ་གཞན་གྱིས་བརྩམས་པ་སྒྲ་བརྒྱུད་པས་རྣ་བའི་དབང་པོ་ལ་གང་འདུས་པའི་སྒྲ་དེ་ དབང་པོ་དང་འདུ་བ་ལས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་བདག་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཡིད་ཀྱང་རྣ་བས་སོ། །སྒྲའི་རིགས་ལ་ནི་འདུས་པ་ལ་འདུ་བ་ལས་སོ། །ཡོད་པ་ཉིད་རྫས་ལ་འདུས་པ་ནི་སྦྱར་བ་ལ་འདུ་བ་ལས་སོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་འདུས་པ་ལ་ནི་སྦྱར་བ་ལ་ འདུས་པ་ལ་འདུ་བ་ལས་སོ།།སྒྲ་ལ་འདུས་པ་ལ་ནི་འདུས་པ་ལ་འདུ་བ་ལས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཤེས་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ་ཤེས་པ་སྨོས་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་ཏོ། ། ཐ་སྙད་དུ་བྱ་ཞིང་། སྦྱོར་བར་རུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་སྟེ་ཡུལ་ལོ། །འདི་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ།

"其所依即业、有性等。彼等的和合即关联，其有五种：结合、结合聚合、结合聚合后聚合、聚合与聚合后聚合。其中，根与实体是具结合相的关联，而非与色等。否则，由于结合以二者为所依，彼等也将成为有德性。诸德性是无德性。因此，由根正和合而于实体生起认识。
凡是应与我意结合者，意与根结合，根又与境结合。此处意指实体为境。于实体聚合者，即色等诸德性，如是实体性等普遍差别，以及由业结合聚合。于色性等结合聚合后聚合。如是于德性与业性二者。
于声则由聚合，即应取耳贝所限定、由法与非法所造作、以虚空境为相的耳根之聚合。凡于耳等有间隔处所生者，由于对彼非聚合故，定非所取。由此开始一切方向的其他声，彼等又生其他声，如是由他声所生的声音相续聚合于耳根的声，由根聚合而得以把握。我应由意结合，意又由耳。于声类则由聚合后聚合。
有性于实体聚合是由结合聚合。于德性与业聚合则由结合聚合后聚合。于声聚合则由聚合后聚合。如是五种关联是认识之因。由此所生即非明显。认识即现量，说'认识'是为遮遣乐等。
可言说且以可结合等相而可知，即可言说境。此中无可言说境即不可言说。"
注：文中提到的"耳贝"（ཤཀྐུ་ལཱི，śaṅkulī）是一个专门术语，指耳朵的构造部分。我保留了这个术语的直译。

།ཡང་ན་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ན་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ངེས་པར་བསྟན་བྱ་མ་ཡིན པའོ་ཞེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ།།སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །ཡང་ན་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དེ། །དེ་མ་ཡིན་ པ་ལ་དེར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའོ།།ཞེན་པ་འདིའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་པ་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རང་བཞིན་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུ་བརྗོད་པའོ། །དབང་དོན་ལས་བྱུང་ཞེས་པ། འདི་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་བྱུང་བའོ། །དབང་པོ་དང་དོན་དག་འདིའི་ འབྱུང་བྱེད་ཡིན་པའོ་ཞེས་ཚིག་སྦྱར་རོ།།དབང་པོ་དང་དོན་སྨོས་པ་ནི་དེ་ཕྲད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཏོ། །ཐ་སྙད་བྱ་སོགས་སྲིད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། སོགས་པ་སྨོས་པ་ལས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དང་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ཁྱད་པར་མི་རིགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་དབང་པོ་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་འགྱུར་ན། དེ་ལས་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་འདི་རིགས་སོ། །འདིར་ཡང་ན་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་ པ་ཁྱད་པར་གཉིས་ནི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།མི་འཁྲུལ་ལོ། །ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་རྟེན་དེ་ལ་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལའང་འཁྲུལ་པ་ལ་སྟེ། དཔེར་ན་ཨུཏྤ་ལའི་སྔོན་པོ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །དབང་ པོའི་བློ་ལ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ།གང་གི་ཚེ་འབྲུ་མང་པོ་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདི་བཤད་དོ། །འདིས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཉིད་མི་སྲིད་པས་ན་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མི་འཁྲུལ་པར་སྟོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་བྱ་ནི་སྤྱི་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྔར་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཏེ། དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་མཐོང་བ་དང་ཐུན་མོང་བར་མེ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མངོན་སུམ་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

"或者，彼认识本身以自性不可言说，即非必须显示，此即不可言说。以蜃气楼等为境者即错乱，因为如同执为水等之体性般实不存在。此中无错乱，即无错乱。或者，彼认识本身，由于于非彼执为彼故为错乱。
所谓'执著之本性'即执著之本性。'本性'一词表示自性。或者表示果。'从根境生'者，即从此生起之意为'生'。根与境是此之生因，如是组词。说'根与境'是为表示彼二和合。
'言说等不可能'者，由说'等'字亦包括错乱性与执著本性。若问：若无，为何不应有差别？'差别'等者，若根和合所生之认识成为不可言说等之自性及其他自性，则由此三种差别应理。此中，'不可言说'与'无错乱'二差别确实可能，无错乱。执著本性定不可能，彼本身亦成差别，因为凡所依彼中有而彼中实不存在故。此中于错乱，如青莲花性。
于根识亦不存在者，当为多粒派观点时作此说明。此说由于言说性不可能故，显示不可言说性无错乱。若问：为何不存在？答曰：'由是比量境故'等。可言说所诠是共相而非自相，因为未曾见故。彼共相唯是比量境，因为由烟等推度先见共同之火等故。非现量境，因为彼唯缘不共境故。"

།ཅི་སྟེ་ཡང་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་མོད། མེད་མོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར རིགས་སོ་ཞེ་ན་འདིར་ཡང་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ན་རང་གི་ངོ་བོས་གང་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ།ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལའང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དབང་པོ་བློ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན།ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་ཅིའི་ངོ་བོས་ཀྱང་གང་བསྟན་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱིའི་ ཚུལ་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སོ།།འདིས་ནི་དེའི་སྐྱེས་བུའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྐྱོན་བཤད་དོ། །ཕྱོགས་ཅན་ལེན་པས་སྨྲ་བ་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་བཞིན་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆེད་དུ་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་ལ་མཚུངས་པར་སྟོན་པའི་སྒྲ་མེད་དེ། གཞན་ལ་ཞེས་བྱེད་པ་སྦྱར་བ་ལས་གཟུགས་ཞེས་ ཤེས་པའོ།།རོ་ཞེས་ཤེས་པའོ་ཞེས་ཡུལ་འབྲེལ་པའི་སྒྲ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བཞིན་པའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དོན་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་འཛིན་པའི་དུས་ན་ནི། མཚུངས་པར་སྟོན་པའི་སྒྲ་བྱ་ བ་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་པས་དེའི་ཡང་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ལེན་ཏོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་ཡུལ་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་ བར་མི་ནུས་ན་ཅི་ཞིག་ལས་ཡང་དེས་གཞན་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན།ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ལས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་མ་བརྟགས་པ་བརྗོད་པའོ། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པ་ཡོད་པ་ ཞེས་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ།།ཡིད་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདིས་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྟ་བུའོ།

"即便境不可言说，虽无，然识可言说，因此言说性存在，由此亦错乱故，不可言说性之差别应理。"对此，又说："唯彼识以自性不可显示者，应成不可言说。"所说"于不可言说性亦无错乱"者，若问何故？答曰："根识"等。由一切识唯是不可言说之自性，故于不可言说性定无错乱。
若问："以何性亦不可显示者即不可言说耶？"如是亦不可能，因为一切识唯以共相方式可言说故。此说明彼补特伽罗派亦有过失。
持有主张者说：如所了知般成为言说之识，无相似显示之声，由于对他说"作"而结合为"色"之识、"味"之识，故作境相关之声。尔时亦成为正显示之声所生。是故，若说不可言说是遮遣义，答曰：于取境时若无相似显示之声，尔时由说"彼不可言说性"，即取"于彼必不可显示性亦无错乱"之义。于言说时亦因识之自性不能言说，暂且彼境亦不能以自性言说，则何以复由彼显示他言说？
非成言说所生性之过失，然则如何？谓"成所诠性"，此说未经观察。于错乱境性亦非，随顺"有可能"。"意是错乱境性故"等，错乱即如是非有，此所缘如何，如是彼非有，如蜃气楼等境。

།དེ་ཡང་ཤེས་པ་གང་ལ་རང་ གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།གང་དུ་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོས་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ནའི་ངོར་དེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་དེ་དེ་ལྟ་བུར་སོ་སོ་སོ་སོར་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རང་ བཞིན་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལ་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་སྐྱེའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེས་བརྟགས་པ་ཉིད་ལས་དེ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་དེ་ཡིན་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་སྨོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།འོ་ན་དེ་མེད་ན། དབང་པོ་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་གང་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་ཕྲད་པ་སྨོས་པ་ ཁོ་ནས་དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི། དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པའོ། །གང་ གི་ཚེ་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ན་རང་ཉིད་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་དེའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟེན་པ་དེའི་ཚེ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ།འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པས། དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་གསལ་ལོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་འདིར་དེའི་སྐྱེས་བུའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་གསུངས་པ་མེད་དེ། ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། ། ཞེན་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མི་སྲིད་པར་གསུངས་སོ། །དེ་མ་བརྟགས་པར་ཞེས་པ་ངེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ནི་བ་ལང་ཁོ་ན་སྟེ། རྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། དེས་དེ་དང་ལྡན་པར་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད པ་དེ་སྲིད་དུ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པའི་སྣ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པས་ཁྱད་པར་མི་སྲིད་དོ།

再者，对于任何识以自性显现者，相对于彼不会成为错乱，唯于识中以非如是之性各别显现者，唯于彼前成为错乱。意识之错乱亦如是各别显现，如是于非水等自性之大种和合上，亦生起增益为水等体性之意识错乱。
是故，由彼分别唯是彼境，而非根识之境。因此，不应说无错乱以遮遣彼义。
若尔，若无彼，则由根损害所生之错乱境者——如二月等识，岂不成现量？是故为遣除彼，彼应必定说耶？非有彼过，因唯说"与境相遇"已遮彼故。否则，应说"从根所生"，而非说"从根境相遇所生"，因彼无所遮故。此是就多言说而言。
当彼识唯自身无错乱，对方依于彼补特伽罗时，应如是说："于无错乱性无错乱"，故从根境相遇所生之识非错乱，因唯意识具错乱性故。二月等识，唯由说"从相遇所生"即已明了。
阿阇黎于此未说彼补特伽罗派之过失，因仅显示方向，随顺前说而应了知故。所说"执著"等，说明差别不可能。
"彼未观察"之决定是："如是体性唯是牛，非马"，且乃至未分别牛性等共相，及未以彼结合彼相应性时，决定不生起。鼻等诸识于结合共相等亦无能力，因无分别故，如不善言说之鼻等识，故差别不可能。

།རྣམ་པར་རྟོགས་ པ་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དོན་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན་ཡང་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའམ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ གྲུབ།ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་སྐད་ བསྟན་ཏེ།འདིར་ཞེས་པའི་སྒྲ་ངེས་པའི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་འཛིན་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མི་རིགས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། མི་འཁྲུལ་པའི་ ཕྱིར་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ།ཡང་གི་སྒྲ་ལས་དབང་པོའི་བློ་ལ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་ཅེ་ན། གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་བསལ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་གི་དོན་སྨོས་པ་ཙམ་ གྱིས་མི་སྲིད་པར་སྟོན་ཏོ།།གང་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་འདོད་པ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོའི་བློ་ཞེས་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐབས་ལས་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་སྟེ། མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ འདིས་འདི་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཡང་རྨོངས་པ་སྲིད་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་སྔར་ཁོ་ནར་བསལ་ཟིན་ཏེ། མ་འཁྲུལ་བ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་འདིས་སོ། །དེས་ན་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་འདིས་ཅི་ཞིག་ཅེས་པའོ། །ཡང་ན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མི་ འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་།།མི་འཁྲུལ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་གི་སྒྲ་མི་འདོན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཅི་ལྟར་མི་རིགས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། མ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་འདིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འབྲས་བུའི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་ཀྱང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འདིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོ་སོར་བརྗོད་དེ་སོ་སོར་སྤངས་སོ།

若问"无分别性未成立"，则不然，因为彼由现量成立故。复次，当分别其他对境时，眼亦见色，而分别二者不应同时承许或真实领受，故何以未成立？
如所说"若"等，非如实境之识即是颠倒识。"等"字当摄取疑惑之识。为遮遣非如实等识，故说"执著自性"。此中显示："此"字非是决定之异名，若问"那是什么"，是真实义把握之异名。"执著自性"即是把握真实义之自性之义。
若问"为何差别不应理"，说："又因无错乱"。由"又"字，表示根识于非如实义不可能之因。若问"为何不可能"，说："一切"等。"唯"字义为遮遣非如实取境。仅由说"自境"即显示不可能。
为遮遣所欲之非如实性，于根识决定不可能。即使"根识"是总称，由语境亦唯入于从根境相遇所生，此由"因无错乱"而显示。
即使认为愚痴可能，然彼已于前遮遣，即由此"无错乱"之差别。故此"执著自性"之语有何用？或者，不仅因不可能而不应理，且又因无错乱故。彼无错乱由"一切"等显示。某些处不诵"又"字，其义为：若尔，差别如何不应理？说："因无错乱"，义为：因如实义之根识无错乱故。
若问"如何无错乱"，说："一切"等。若问："执著自性"中之"自性"字，岂非是果之异名？由彼亦无如前所说过失耶？说："此"等，别别而说，别别而遮。

།ཞེན་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཞེས་པ་ཞེན་པ་འདིའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཅི་ལྟར་སོ་སོར་བརྗོད་ཅེ་ན། གསུངས་པ། ཡོད་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོའི་བློའི་དེ་མ་ཐག་པར་སྤྱིའི་རྣམ་པར དོན་དུ་བློ་ལ་ཀུན་ནས་ཞེན་ཏེ།དེ་ལྟར་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཞེན་པ་མེད་པའི་མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འདི་ཅི་ཞེས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལས་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེའི་དེ་མ་ ཐག་པའི་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེན་པ་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བར་འདོད་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ངེས་པའི་ཤེས་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ།།དངོས་སུ་སྨོས་པ་ནི་རིང་པོའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ན་མངོན་སུམ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྲོས་པ་འདིས། གང་གིས་ གང་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་སྲིད་པ་མེད་པ་དེ་དེའི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བ་ལཱ་ཀའི་དཀར་པོ་ཉིད་དང་ནག་པོ་ཉིད་བཞིན། ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འཁྲུལ་པ་དང་སྲིད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡང་འཁྲུལ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་བུང་བའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པའི་གདུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྩལ་མ་ཐག་ ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ན།བསྒྲུབ་བྱས་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །གང་ཕྱིར་གང་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ལ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ནི་མི་རྟག་པ་འགའ་ཞིག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་པས་དེ་ཁོ་ ན་ལ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་སྒྲའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡོད་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་གཞན་ལ་ཡོད་པ་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཞེས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་དེ་ལ་མེད་པ་ཁྱད་པར་ འཁྲུལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།འདིར་ནི་དེ་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་འདོད་དོ།

"执著之果"即是"此执著之果"，如是词句安立。若问"如何别别而说"，说："若有则非"等。于根识之后，普遍相为境而于识中普遍执著。如是于彼无普遍执著，名、类等之结合决定不可能。其后即有"此为何"之现解分别。此前随顺已经验故，有随念分别。其后即有决定分别之分别，成为具决定自性。
是故，若许彼执著之果的识是从根境相遇而生，如是则成为忆念先前所经验之后即成决定识，故随念识将成为从根境相遇而生。明说者，若应遮遣久远非如实义之识之果，则将成无现量之过失故。
由此广说，凡于何者无错乱与可能性者，彼非其差别，如白鹤之白性与黑性。不可言说性等于根识如何应理地无错乱与可能性，此显示无遍行。
若问"此所谓错乱是何"，若于彼之他者有，如是则蓝性将成为蜂之差别。不可言说性于识之热恼与痛苦等亦有故。若于彼无，如是则以刚生起性成立无常性时，所立不成错乱。因为由何所立而成错乱，而刚生起于彼非无。唯刚生起于某些无常性中无，故说唯于彼成错乱。
此非过失，因错乱之词义非一相故。某些处说"于境错乱"即是以异相而有。某些处说"于他有"即是因相错乱。某些处说"于彼无"即是差别错乱等。此处显然许为于彼无。

།ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདིས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། མི་འདོད་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས།ངེས་པར་ལེགས་པར་འཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཆེད་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་གསུངས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ སྐབས་ཅི་ཡོད་ཅེས་པའོ།།དེ་ལ་འདིར་འགྱུར་མོད་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་དེའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་མེད་པར་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འདིའི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོས་མཚོན་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ།མཚོན་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ནས་གྲུབ་བོ་ཞེས་པས་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དོ། །འདིས་ནི་གཏན་ཚིག་གསལ་བར་བྱས་སོ། །ཅི་སྟེ་དགོས་པ་ཡང་བསྟན་པར་བྱས་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན། ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་ གསུངས་པ།ཤེས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་དཔེའོ། །གང་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པ་དེ་དེའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན། ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོར་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་དོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །གང་ཞིག་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ནི་མངོན་སུམ་གཉིས་ཁོ་ན་ཕན་ ཚུན་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་མདོ་གཅིག་གིས་མཚོན་པའོ།།ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་མདོའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་འདིས་ཡིད་ཀྱིས་མཚོན་པའོ། །དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་། དབང་དོན་ལས་བྱུང་བློ་ལ་ནི། །མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མདོའི་དོན་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདེ་སོགས་གཞལ་བྱ་མིན་པའམ། །ཞེས་པ་དེ་ཡང་སྐྱོན་མ་ཡིན་ལ། གང་དེ་མ་ཐག་པར་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས སེམས་པ་དེས་ནི་ཡིད་དབང་པོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།མངོན་སུམ་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དོན་དུའོ།

关于"若复"等，此显示如下：不可言说性等的提及并非为了遮遣不欲，而是从遍知量等之自性中，必定获得善妙，因此是为显示其自性。
若说"是故成立已成"，则以"此非"等说此：于欲说现量相时，说示知之自性有何关联？
若说"于此虽然如此，然不能说唯现量相而无显示其自性"，则说："此复"等。所谓相者，非以从他义返遮之体而令所相得以了知，且彼所相唯由"从根境相遇而生"此即成立，故说自性无义。此明示因相。
若说"若亦显示所需则如是"，为显示太过，故说："若应显示知之自性"等。此为譬喻。凡于现量相无所需者，不应于其处显示，如德性等。不可言说性等于现量相亦无所需。无遍行。
不可言说性等决定非从根境相遇所生现量之差别。若问"那么是什么"，此是二现量互相交杂体性以一经而表示。以"不可言说、无错乱、执著体性"此一分经显示意识。以"从根境相遇而生"此显示从根境相遇所生。
是故，所说"于从根境生识中无"等，是未遍知经义之行相。正因此，"乐等非所量"等亦非过失，而其后所说因相是不成立。彼思维即应说意根性，为成立现量之言说。

།གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཞེས་པ་མ་ཡིན་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་ཙམ་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་མོད། འདི་ཁོ་ནས་སྔ་མ་ཡང་མངོན་ སུམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།མཚན་ཉིད་སྔ་མ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་དང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ཕྲད་པ་ལ་བྱུང་བ་ མི་སྲིད་དོ།།དེ་མི་སྲིད་པར་སྟོན་པ་གསུངས་པ། བར་དང་བཅས་པ་འཛིན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བར་དང་བཅས་པ་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཆོད་པ་འཛིན་པ་ཞེས་པའོ། །ལྷག་པར་འཛིན་པ་ནི་དབང་པོ་དང་བྲལ་བར་འཛིན་པའོ། །དེར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་གང་དབང་པོ་དང་བར་མེད་པ་དེ་དབང་པོ་ལས་བར་དང་བཅས་པ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མིན་ཞིང་། ལྷག་པའོ་ཞེས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དྲི་ལ་སོགས་པ་བཞིན། གཟུགས་དང་སྒྲ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ གསུངས་སོ།།དེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་དབང་པོའི་ཚད་ལས་ལྷག་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཆོད་པ་ཞེས་པའི་རི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་སྒྲ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །འཐོབ་པ་འཛིན་པར་གྱུར་ན་ནི་ཆ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་འཐོབ་པ་ དེ་སྙེད་ཁོ་ན་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པར་མ་ཆད་པ་ཞེས་པར་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།གཟུགས་སྨོས་པ་ནི་འདིར་མིག་གི་ཡུལ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གང་ལས་བར་དང་བཅས་པར་གཟུང་བྱ་སྟེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བར་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་བཞིན། གཟུགས་དང་སྒྲ་དག་ཀྱང་རང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ལས་བར་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་གང་ལས་ལྷག་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བར་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཉུངས་ཀར་བཞིན། གཟུགས་དང་སྒྲ་དག ཀྱང་རང་གི་དབང་པོ་ལས་ལྷག་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་དག་གོ་ཞེས་པ་ཐལ་བ་དང་བཟློག་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་པོ་འདིའོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཉེ་བར་བླང་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་དུའོ།།འོ་ན་དབང་པོ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་པས་ ཅུང་ཟད་བར་དང་བཅས་པ་ཞེས་པའམ་ལྷག་པའོ་ཞེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཚད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

再者，仅"不可言说、无错乱、执著体性"此等作为相，由此一者前者亦成立为现量故，前相将成无义。
以"于一切"等说相不遍，因为眼识耳识等亦许为现量，而于彼等不可能有接触而生。
为显示其不可能，故说："取有间隔及"等。取有间隔即取间断。过度取即离根而取。彼不应理。何以故？
说："非"等。此说凡与根无间隔者，不应取为与根有间隔，亦非过度，如香等。色声亦如是，故说遍及相违之过。
彼等如是取亦有之。如是，应取超出根量之自性诸法、所谓间断之山等、诸声，此极为周知。若成为得而取，则有几分得即取几分，亦成为取无间断。
言色者，此为显示眼境之义。凡从何者应取为有间隔，彼与此非无间隔，如此岸彼岸。色声亦应取为与能取之根有间隔。
如是，凡从何者应取为过度，彼与此非一切体性无间隔，如芥子。色声亦应取为过度于自根，此二相违遍及之过。取声者为遮除不成立性。
若尔，根岂非超出根耶？云何依彼而应取为稍有间隔或过度？色等亦无量，因诸德性无德性故。

།དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལྷག་པ་འཛིན། ཕ་རོལ་པོས་དྲི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ ལྷན་ཅིག་དབང་པོ་བར་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་དང་དེ་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དབང་པོ་དང་བར་མེད་པ་དྲི་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཅི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། རྫས་གང་ལ་དྲི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདུས་པའི་རྫས་དེ་འདིར་ དབང་པོ་དང་བར་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་དབང་པོ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ནས་དྲི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བར་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་དེ། སྦྱར་བ་ལ་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་སྐྱོན་མེད་དོ། །གང་འོ་ན་དབང་པོ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ།དབང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་གཟུགས་དང་སྒྲ་དག་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ལ་ལྟོས་པས་བརྗོད་པར་བྱ། གལ་ཏེ་རྟེན་ལ་ལྟོས་པས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་གལ་ཏེ་གཟུགས་དང་སྒྲ་དག་རྟེན་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པ་དག་གོ་ཞེས་པ་དང་ལྷག་པ་དག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པར་ཡང་ གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན།དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པའི་དབང་པོ་ལས་ཀྱང་དེ་དག་ཁོ་ནར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། གང་གང་ལས་རྣམ་པར་ཆོད་པའོ་ཞེས་པ་དང་ལྷག་པའོ་ཞེས་པར་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ། དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པའི་དངོས་པོ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་གཟུང་བར་ བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་བུམ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཆོད་པ་ཞེས་པ་དང་ལྷག་པ་ཞེས་པར་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་བའི་རི་བོ་ནི་བུམ་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་གཟུང་བྱ་ཡིན་པ་བཞིན། རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དག་ཀྱང་དབང་པོའི་རྟེན་ལས་རྣམ་པར་ ཆོད་པ་དག་གོ་ཞེས་པ་དང་ལྷག་པ་དག་གོ་ཞེས་པར་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་བའོ།།རང་བཞིན་ནོ། །གང་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཚད་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་གཟུགས་ཆུང་ངུའོ་གཟུགས་ ཆེན་པོའོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱ།གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་སྟེ། དེ་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གང་དུ་འཕྲོད་པ་འདུས་པའི་རྫས་དེ་ཆུང་ངུའམ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ འགྱུར་མོད།བཏགས་པ་དེས་ཀྱང་དྲི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྷག་པའོ་ཞེས་འཛིན་པ་མི་ཐོབ་བོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

那么，为何取彼等为过度？对方亦不许香等与根无间隔，因彼等与彼不相应故。
那么，如何说"故与根无间隔非于香等"等？此处应知，凡物质中聚集香等之物质，与根无间隔，因与彼相合根故，由此门径，香等亦有无间隔性，即合集之相，无过。
对于所说"若尔，根岂非超出根耶"等，若不如是取色声依于根，则依于何而说？若谓依于所依，则若应取色声为离所依及过度，则对非外在运行之根亦应如是取，凡从何者应取为间断及过度，从彼非外在运行之事物亦应如是取。
譬如，应取为离瓶及过度之山，亦应如是取为离非瓶外在运行之水等，如是争议之色声亦应取为离根所依之间断及过度。自性也。
对于所说"色等"，若色等无量，则如何取为小色大色？若谓假立，虽可如是，色等所聚集之物质为大小，由此门径于色等假立过度性等。虽可如是，然仅应说由此假立亦不得如香等取色等为过度。

།གཞན་ཡང་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཁོ་ན་མི་རིགས་ཏེ། རྫས་ལ་གང་འདྲ་ བའི་རྫས་ཆུང་ངུའམ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཆུང་ངུའམ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཁྱད་པར་མེད་ལ།དངོས་དང་བཏགས་པ་དག་ཤེས་པ་མཚུངས་པས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འདྲ་བའི་ཤེས་པས་བ་ལང་དངོས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ པ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ནས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཁུར་བུ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཆེན་པོའོ་ཞེས་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་བྱར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྟེན་ནམ་མཁའ་ཚད་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ ཀྱང་གླང་པོ་ཆེ་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཚད་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་ལ། ཡང་ན་རྫས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་དག་མ་གྲུབ་པར་སྨྲས་སོ། །དེ་ལྟར་ ནི་རྟེན་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས།བར་དང་བཅས་པ་དང་ལྷག་པ་འཛིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་མངོན་པར་བརྗོད་ན། ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ལ་ནི་དེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་སོན་ནས། རྣམ་པར་རྒྱུ་བའི་ཡུལ་དང་ལྡན་ཞིང་། དེ་རྟེན་ ལས་ལྷག་པར་སྣང་སྟེ།མར་མེའི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་བར་དང་བཅས་པ་དང་། ལྟག་པར་འཛིན་པ་འཐད་ཀྱི། རྟེན་ལས་ཏེ། དབང་པོ་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བསམ་པའོ། །འདིར་བརྩད་པར་བྱ་སྟེ། མིག་ནི་འོད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འོད་ཟེར་རྣམས་བྱུང་ནས་དོན་གསལ་ བར་བྱེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་རིགས་ན།རྣ་བ་ནི་ཉན་བྱེད་ཀྱི་བུ་གར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕ་རོལ་པོས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་ཅི་ལྟར་དེ་དེ་ལྟར་དོགས་ཞེས་པའོ། །འདི་ ལྟར་སེམས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བཏགས་ཤིང་།དོན་དམ་པར་ནི་དེ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཏགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་གང་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལ། མ་རྟོགས་པས་དོན་དམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པས་ཕྱི་ རོལ་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་རེས་འགའ་ཕ་རོལ་པོས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་དོགས་པར་རིགས་སོ།།དེ་ལ་གསོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འཐད་པའོ།

再者，由于应遮遣相同认知之故，仅假立不合理。对物质所生"小物质"或"大物质"之认知，与对色等所生"小色"或"大色"之认知无差别，实有与假立二者不应以相同认知遮遣，因为认知实有牛的认知方式，与认知假立驴并非相同故。
即使通过所依而了知诸功德及具功德者，一切声音也应仅了知为"大"，因其所依虚空量大故。由此亦不能了知象声与蚊声等量的差别。是故，应承认彼等亦具功德，或者非物质。
以"因为外在运行故"等说因不成立。如是，依于非从所依外在运行，若明说有间隔及过度之因，于外在运行则不应理。因为根到达外部后，具有周遍运行境，显现超过所依，如灯光。是故，其境有间隔及过度之执取合理，从所依而非从根，此为意趣。
此处当诘问：眼具光明故，承许光芒发出而明显对境，故疑虑为外在运行合理，然耳是闻声孔所限定之虚空方分，对方不许其为外在运行。由此，如何疑虑彼为如是？
如是思维：虚空虽假立具方分，然究竟义上唯无分，对如所说理趣假立之方分中非外在运行者作诘难时，由不了解而有时对方依究竟义方分而了知为外在运行，是故疑虑合理。于此，"因为趣入医疗等"合理。

།འོ་ན་རྐང་པ་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟེན་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ ཕྱིར་གང་ལ་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཅན་དེ་ལ་དབང་པོའོ་ཞེས་པ་འདི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་མ་མ་གསོ་བའི་སྒོ་ནས་གཞོན་ནུའི་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ལ་གནས་པ་ཁོ་ནའི་རྩ་འཕོ་བས་གསོ་བ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་དེ་ལ་ཉེ་བ་མ་ ཡིན་ཞིང་དེ་དག་འབྲེལ་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ནི་ཅི་ལྟར་གསོ་བར་བྱ།ཅི་སྟེ་གསོ་བའི་དུས་སུ་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྐང་པ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་འཛིན་པར་ཐལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རྟེན་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པས་གསོ་བར་བྱའོ་ཞེས་ ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།དེ་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་གང་ཞིག་རང་གི་རྟེན་ལ་གསོ་བར་བྱ་བ་དེ་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་སྟེ། སྣ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། མིག་དང་རྣ་བ་དག་ཀྱང་རང་གི་རྟེན་ལ་གསོ་བར་བྱ་བ་དག་གོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་པ་སྟེ། ཚིག་ཕྲད་ ནི་རིམ་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ།རྣམ་པར་ཆོད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྟེན་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་ཞེས་འཛིན་ཏེ། དབང་པོ་འབའ་ཞིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་སྒོ་ཁོ་ནས་ནི་དབང་པོ་ལས་དོན་བར་དང་ བཅས་པ་འཛིན་པར་རྟོགས་ཏེ།སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱོན་གཞན་བརྗོད་པར་བཞེད་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོ་བ་ཁས་བླངས་ནས་གསུངས་པ། ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་ གཏན་ཚིགས་གསུངས་ཏེ།དབང་པོ་གང་གི་རྟེན་བཀབ་པ་ན་ཡུལ་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོས་པས་ནི་གེགས་མེད་པར་ཡུལ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་དེ། པགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་བཞིན། མིག་དང་རྣ་བ་དག་ཀྱང་རང་གི་རྟེན་བཀབ་པ་ན་ཡུལ་འཛིན་པ་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་མི་དམིགས་ པའོ།།འོ་ན་མིག་གི་ནུས་མཐུའི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་ནི་རྟེན་བཀབ་པ་ན་འཇིག་པའམ། རྟེན་བཀབ་པའི་དུས་ན་དེ་ཁོ་ན་ལ་མྱུར་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། རྟེན་མ་བཀབ་པ་ཁོ་ན་ནི་དེའི་ཡུལ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།

那么，通过涂抹足部等，眼等岂非也在所依之外有作用？因此，"凡具医疗作用者即为根"这一说法并非完全确定，不是吗？
此说不成立。因为即便在那种情况下，也是通过医疗方式，如同母亲对婴儿面部那样，唯对住于眼等所依处的脉进行医疗。若非如此，对于非邻近且未经验其关联者，如何医疗？
若说在医疗时靠近足等，若如是，则应成足等能取色。因此，应承许唯住于自所依者以如前所说方式进行医疗。
此将如是说明：任何根对自所依处可医疗者，唯于彼处运行，如鼻等。眼耳二者亦是对自所依处可医疗者，此为自性。是故说"唯从根"，此处连词表示次第差别，应视为"唯于遮遣"。为何？因为从所依亦执为遮遣义，而非仅从根。因为唯从所依门中了知从根取有间隔之境，如前所说。
欲说其他过失，承许外在运行而说"即使许有"等。以"若非如是"等说明外在运行境无所缘能力之因：任何根于所依被遮蔽时无取境者，以外在运行则无无障碍取境能力，如皮等根。眼耳二者亦于自所依被遮蔽时无取境。此为果不可得。
那么，眼之功能特征之运行，是于所依被遮蔽时灭，还是于所依被遮蔽时不能迅速运行于彼处？因此无此过失，唯所依未被遮蔽时有其取境能力，而非其他方式。

།རྣ་བའི་ དབང་པོའི་ངོར་རེ་ཞིག་འདི་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྟེན་བཀབ་པ་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །མིག་གི་ངོར་གལ་ཏེ་འདི་ལན་ཡིན་ཞེས་སོ་སོར་རེ་བར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་དོར་ཅིག་།གང་གི་ཕྱིར། མིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་འོད་ཀྱི་ ཆ་ཤས་ཅན་ནི་འཕོས་ནས།བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡུལ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བ་ཡིན་གྱི། རྟེན་ལ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མིག་ཀྱང་ངོ་ཞེ་ན། གང་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་རྟེན་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ། དེའི་ཆ་ཤས་ རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཏེ།དེ་ལས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་དེའི་རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ནི་དེའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་གཞན་བཞིན་ནམ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཡང་ནའོ། །རྟེན་མ་ཡིན་ན་ཡང་བཀབ་པ་ན་དེའི་འཇིག་པ་དང་འཇུག་པ་དག་ ཅིས་འགྱུར་ཞེས་པའམ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ།།ཅི་སྟེ་ཆ་དང་བཅས་པར་འོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅན་རྟོག་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་ཡུལ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཤེས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་དེ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་དེ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་མིག་གི་ངོ་བོ་ བསྟན་པའི་ཤུགས་ལས་དང་།དེའི་མཚན་ཉིད་ལས་མིག་གི་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་ཡང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་དང་། ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་དག་ལ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་གྱི་ན་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པོ་རྣམས་དབང་པོ་ཉིད་ན་ཞེས་པ། སྣ་དང་ལྕེ་དང་མིག་ དང་པགས་པ་དང་རྣ་བ་རྣམས་དབང་པོ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའི་མདོ་ལས་སོ།།བདེ་སོགས་གཞལ་བྱ་མིན་པའམ། །ཞེས་པས་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བ་ཉིད་གསུངས་སོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་གཞལ་བྱ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་འགལ་བའོ།།དེ་ལ་འདིར་འགྱུར་མོད། གལ་ཏེ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞལ་བྱར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།རང་སྨོས་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དང་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་རབ་ཏུ་རྙེད་པར་སླ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

对于耳根而言，这并非正确安立，因为即使在所依被遮蔽时也向外运行，且因为是常住。若对于眼根期待这是答案，那也应当舍弃。
因为，具光明部分的眼之自性流出后，以其全体与境相应的缘故，唯与彼相近而非与所依相近，且因为与彼不相违背，眼亦如是，若作此说，则应答：并不存在能以区分而趋入所依的诸部分。即便如此，当时被认为是其所依的身体部分也必定不成为其所依，因为无关联，如同其他根，或者将有太过之失。若非所依，则被遮蔽时其灭与运行如何得成？这也将有太过之失。
若设想具光明部分者有部分，如是则其方面与境相应而生起认知之因上有相同过失。若认为它对眼根而言是异体，则由说明眼之本性的力量及其特征，是属于眼的，对此具分与无分两方面皆有过失，唯在此情况。
"五者即是根"，即从经中"鼻、舌、眼、皮肤、耳等是诸根"。以"乐等非所量"说明相不具足，因为乐等知不摄于现量之相中。由此，承认乐等为所量相违。
对此若说：即使乐等不成为现量境，然由是比量等境故而成所量。为此而说"若"等。说"自"是因为对他者容易获得乐与净信等因相。

།རང་གི་རྣམས་ནི་གང་གི་ཚེ་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ། འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འཇལ་བ་མེད་ཅིང་། ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ལུང་མེད་ལ།དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཅི་ལྟར་དེ་རྣམས་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཡིན། ཅི་སྟེ་སྐྱོན་འདི་མི་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ལྔ་པར་ཉེ་བར་བགྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། དེའི་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ ན་ཡང་ཚད་མ་བཞི་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པའོ།།ཡང་ན་དབང་པོ་གཞན་ཡིད་ཡིད། །ཅེས་པ། གལ་ཏེ་སྐྱོན་འདི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དབང་པོ་ལྔར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་དོ། །བཀག་པ་མེད་ཕྱིར་ཅེས་པ་འདིས་བསྟན་བཅོས་སུ་ཡིད་དབང་པོ་ཉིད་ དུ་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།ཁ་ཅིག་རྣམས་ལ་ནི་ཡོད་ཅེས་པ་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །དབང་པོ་གཞན་སྒྲ་དོན་མེད་པའོ་ཞེས་པ་སྣ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དབང་པོ་ཉིད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེའི་ཚིག་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་སྔར་ཡང་བརྗོད་པ་ལས་ནི་གཞན་རྣམས་དབང་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཁ་ཅིག་སྣ་དང་ལྕེ་དང་མིག་དང་པགས་པ་དང་རྣ་བའི་དབང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་སོ་ཞེས་པ་འདིར་སྣ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབང་པོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ ཅི་ཞེ་ན།དབང་པོ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དང་འབྱུང་བ་ལས་མ་གྱུར་པའི་ཡིད་དེ། དེ་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །འདི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་གྲངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞན་བསལ་བའི་ཕྱིར་ན་སྣ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་ སོ་ཞེས་པས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཤེས་པའི་ཡང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་དང་ཕྲད་པ་དག་ཚད་མ་ཉིད་ན། འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ལས་དོན་ གཞན་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་སྨྲ་བའི་ཡང་ཇི་ལྟར་རང་གི་འདོད་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སེམས་པའོ།།ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་མ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཚད་མར་འདོད་པ་དེའི་ངེས་པ་འབྲས་བུ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་གྱི། ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཚད་མར་འདོད་པའི་ གཞན་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་དུ་མས་བར་ཆད་པ་ཅན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དེ་མ་ཐག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བར་ཆོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

当自身诸法因无有能相故无有比量，因无有相似故无有类比量，因无有教示故无有教量，因根境不相遇故非现量，如是则彼等如何成为所量？若不欲有此过失，则此时应当将乐等之知列为第五量，为此而说"彼之"等。如是则违害承许四量。
或者"复次其他根即意"，此意为若不欲有此过失。如是则违害承许五根。由"因无遮止"表明论中唯许意为根。
"于某些有"是指数论等。"其他根声无义"，因为鼻等成为根性唯由彼得成，故其言词成无义。因此，应当了知由前说而知其他为根性，非所许。
有些人说："鼻、舌、眼、皮肤、耳根等来自诸大种"，此中并非成立鼻等为根性，那么是什么呢？唯说明众所周知的诸根性是从大种所生性及非从大种所生之意，此是随后所说。此说亦非，因为遮除根数之他性故，由"鼻等从诸大种"亦成立从大种所生性，故说"根"成无义。
"知之知"等，若根境相遇为量性，则不应无果，因为知即是果。对说知外无别果者，亦如自许所说而思。
关于"具决定自性"等，若许非决定自性为量，则其决定成为异体之果，而非许执著自性为量者之他果。若尔，决定知即成为被多识间隔之随念分别之无间，如前所说。间隔不应理为果性，否则将有太过之失。

། དེ་དེས་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན། བདེན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་གི་ཚད་མ་མ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་དོན་གཞན་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས། རྟོག་པ་ཡང་རེ་ཞིག་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་མངོན་སུམ འདོད་པ་དེའི་ནི་རྟོག་པ་འདི་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་འདི་སྐད་བཤད་པའོ།།དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་དོན་གཞན་དུ་ཁས་བླངས་པ་འགལ་ལོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། གལ་ཏེ་ཡང་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཤེས་ པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་དུ་སྟོན་ཏོ།།ཁྱད་པར་ལ་མིན་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ལས་གཞན་ཡུལ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་པ་ལཱ་ཤ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཅོད་བྱེད་ནི་པ་ ལཱ་ཤ་ལས་གཞན།ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའོ། །གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མའི་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཚད་མ་ནི་ཞེས་པ་འདི་ཡང་བྱེད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །གཞན་ལ་འབྲས་བུ་ རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ། །ཡུལ་གཞན་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེའོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་སོ། །འདི་ལྟར་སེམས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཅོད་བྱེད་ནི་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་ཚད་མའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེང་ ལྡེང་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་ནོ་ཞེས་པའོ།།ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ནི་དེའི་དེ་མེད་ན། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ།གང་ཡང་རབ་ཏུ་འཇལ་བ་པོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་། གང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ལས་གཞལ་བར་བྱ་བ་དང་ཕྱོགས་གང་དུ་ཡིན་པ་གཞིར་དང་། གང་ལས་འབྱུང་བ་འབྱུང་ཁུངས་ལས་དང་། གང་གི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་དགོས་ཆེད་དེ། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་ བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་དེའི་སྒྲ་ནི་གཉིས་དག་སྟེ། དེ་ལ་གཉིས་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི། གང་གི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཞེས་དྲུག་པའི་མཐའ་ཅན་དུ་མཉན་པར་བྱ་བའོ།

那么，果性从何而来？诚然，即便如此，对于许非决定自性为量者，通过"显示其道理即决定成为异体之果"而表明，暂时可有分别。而对于唯许执著自性为现量者，则无此分别，为显此义而如是说。
如是则承许异体之果成相违。关于"差别知"等，即使在决定自性上无差别，然由境不同故知亦不同，故说量果有别。
关于"非于差别因有别故"等之义为：某者若是缘他境之作用，则彼不成为彼之果，譬如异于波罗奢树之境的砍伐作用非波罗奢树之果。差别知亦是缘异于所差别境之作用，此与遍及相违。"他境所缘之量"为因。"量是"此亦表示作用性。"于他不应理为果"是量果。"于异境"等为喻。"因为是差别所知之因"说为不成。
如是思维：如同砍伐因是檀木等量之因相故而以檀木等为境，如是差别知因是差别所知之因相故而以差别所知为境。差别所知之因相是因为若无彼之彼，则彼不存在故。
"非也因太过失故"是说：凡是能量者即作者，凡是所量之事即牛等之业，凡是处所即基处，凡是所从生即来源，凡是为何施即目的，此等一切因为是差别所知之因故，应如差别知成为作用，此为其义。
关于"是故"等，此中"彼"字有二，其中具第二关联者，"何"字应理解为第六格词尾的"何之"。

།དང་པོ་ནི་གང་དང་ དེ་གཉིས་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཐོས་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་བློ་དང་སོ་སོར་ཞེན་པའི་དོན་གྱི་སྒྲ་ལས་དང་། ལས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཨ་ཎ་ལ་བྱེད་པ་པོ་དེ་ཎི་ལའོ་ཞེས་པ་འདི་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལས་ལ་ཞེས་པ་འདིས་གཞི་ མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པར་བྱའོ།།དེས་ན་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་གང་ཞིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལས་གང་ལ་བྱ་བ་སྟོན་ཅིང་བྱེད་པ་ཅན་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པའི་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལས་དེ་ཁོ་ནའི་ཤེས་པ་དེ་ཚད་མའོ་ཞེས་པའོ། །འདིར་ཡང་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱད་པར་ གྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ།དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བས་སོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དེ་ཁོ་ནའི་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེའི་བྱ་བ་རྒྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཚད་མ་ནི་བྱེད་པ་ཅན་དྲུག་གི་ནང་གི་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།བྱ་བའི་ཡང་བྱེད་པ་ཅན་རྣམས་སུ་འགྱུར་གྱི། བྱེད་པ་ཅན་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ལས་དེ་ཁོ་ནའི་དེ་ཚད་མ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དྲུག་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བྱེད་ལྡན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ།དཔེར་ན་པ་ལཱ་ཤ་རྣམས་ཀྱི་གཅོད་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་ཁོ་ནའི་དེ་ཚད་མ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་དེས་གཞལ་བར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འགོག་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོ་ན་ ཡང་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ལ་སྟེ་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་སྣང་བ་ ཞན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཀྱི་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཞིང་། བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ཡང་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། སྤྱི་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ འགྱུར་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་དམ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་།གང་ཡང་རུང་བ་ཁས་བླངས་ན་གང་ཡང་རུང་བ་ཉམས་སོ་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པའོ།

首先，由于"何"与"彼"二者恒时相关，故未闻者亦可推知。如同了知、觉知、各别执著义之词根，以及无业者之"阿拏"词根，作者用"尼"词根，此即如是。此中"于业"之说应解释为同基性。
因此，其义为：某知识对某所知业显示作用，且为无间隔之其他作者之作用，了知所知业，唯彼业之知即是量。此中于差别唯显差别知之作用，因以彼相而生故。否则，彼不唯成差别知。是故，唯是彼差别之量，而非所差别，因为于彼无彼之广大作用故。
然则，量岂非六种作者中之作者耶？作用亦成为诸作者，而非其他作者。是故，如何说彼唯是彼业之量耶？此非过失，此非关系性之第六格，那么是什么？是具作者之结合相，如"波罗奢树之砍伐者"。
其义为：唯彼差别之彼量，而非唯彼所量之所差别。为遮遣此说，故成立境之差别性。关于"于彼亦"等，然则于了知差别时，岂非说所差别知为果耶？何言彼无果耶？此无过失，"亦"字表确定义，即唯于彼，即唯于差别之所了知，此为其义。
当于微弱显现方面，唯遮遣牛等之差别，而非明显差别，因对彼生疑故。且牛等仅是共相自性故，于彼亦无其他差别故，共相不可能成为差别，尔时差别知成为量性或果性。若许任一则失坏任一，此即违害所许。

།དེ་གཉིས་ཅི་ཞེས་པའི་དེའི་ལན་ཏེ། འདིར་ཡང་གཅིག་གི་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་འགལ་བ་ཡོངས་ སུ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བའི་མཐའ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རྫོགས་པ་ན་བདག་ཉིད་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་གཟུང་བྱར་ཡང་འགྱུར་ལ། འཛིན་པ་པོ་ཡང་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་གཞན་འབྲས་བུར་སྨྲ་བ་ལ་འདི་མི་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ།གལ་ཏེ་དོན་གཞན་ཡིན་ན་ཡང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་ནི་ཤེས་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་འདི་སྟོན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་ནི་དོན་གཞན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀར་འགྲུབ་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་དག་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཞིང་། རང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་ཚད་མ་དང་གཞལ་བར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཁོ་བོས་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པས་གཞུང་བཙུགས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མའི་མུན་པ་བཟློག་པ་འབྲས་བུ་དོན་གཞན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པ་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡང་འདི་ལ་མེད་དོ ཞེས་པ་ཉེ་བར་དགོད་པའོ།།ཀུན་ལ་མིན་ཞེས་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཀུན་ལ་མིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །གང་ལ་གང་གི་རྩོལ་བ་ཙམ་ གྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་དེའི་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཤེས་རབ་ཅན་ཁ་ཅིག་གིས་བཟོའི་གནས་འགའ་ཞིག་ལ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཤེས་བྱ་འགའ་ཞིག་ལ་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེའོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །ལྡོག་པ་ཡོད་མིན་འབྲས་བུ་མིན། །ཞེས་ པ་ལ།མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རབ་ཏུ་འཇལ་བར་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་ འབྲས་བུར་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མེད་པ་བཞིན། ལྡོག་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འགལ་བས་ཁྱབ་པའོ། །སྒྲོན་མའི་ཡང་མུན་པ་ལྡོག་པ་ཙམ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ གསལ་བར་བྱེད་པའོ།

对于"彼二为何"之问的回答：此中为了完全遮除一者具二性相违，故以"譬如"等言说明见之边际。因为瑜伽师们瑜伽圆满时，自身所见既成所取，又是能取者。
对于主张异体果者，此非所许。若如是则成过失，故说："若是异体者"等。若通达自性则"知之"等，此说明：以自身为喻，于异体所量，差别知不能成就二相，因为能喻所喻不相等故。然而唯于自身通达时成为二种知事，于自身通达时虽如知的二相，于量与所量亦是我所许，而且你以自身为喻而立论。
如是，由"然则"等说明：如灯消除黑暗是异体果，如是遮除无知等成为果。于此亦无境之差别，此为引述。以"非一切"说明果之安立不遍。
为何此非一切？说："于某些"等。仅由观察，即仅由作意。于何处由何者之仅仅努力而生知，彼处即无彼之无知。如某些智者对某些工巧处，世间知亦对某些所知仅由努力而生。说能遍相违。
关于"无遮除非果"，无知等之无即是无知等之遮除。于无事不存在任何作用，因为无有诠说故。非正作者亦不应成为能量。意为不应成为量果。凡非有者即非量果，如极无，遮除亦非有。遍于相违。
灯之遮除黑暗仅仅不是果，然而是显明瓶等。

།དེའི་ཕྱིར། དེའི་གནས་སྐབས་ནི་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྐྱོན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་པ་ལ། འབྲེལ་པ་བྱེད་པའི་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འབྲེལ་དུ་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མདོ་ འདི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར།འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་རྣམས་འབྲེལ་སྨྲ་སྟེ། རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་། རྟགས་དང་། བདག་སྟེ། རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་ཤེས་པ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲ་དང་འདྲ་བར་ བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ཤིང་།གལ་ཏེ་བློ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། མི་རྟག་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདིའི་ཡང་རྒྱུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་། གཞན་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། ཤེས་པ་པོའི་གཏན་ཚིགས་འདིས་ཡིན་པ་ཞེས་པའོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་དང་དོན་ཕྲད་པ་ ལས་གང་གྲུབ་པ་དེ་གཞན་ཏེ།གང་གང་ལས་གྲུབ་པ་དེ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། བདག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཤེས་པ་འགྲུབ་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཡང་འདི་ཁོ་ནས་བསྟན་ཏེ་ བདག་ལ་སོགས་པའོ།།འབྲེལ་འདི་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མདོ་འདི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྣམས་ནི་འབྲེལ་ཀུན་ནས་སྨྲ་སྟེ། རྟགས་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མར་བརྗོད་ལ་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཅི་རྟགས་ལས་བྱུང་བ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཚད་མའམ། མ་ཡིན་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་གང་གྲུབ་པ་དེ་གཞན་ནོ།།མངོན་སུམ་ཚད་མའོ་ཞེས་པ་ངག་ལྷག་མའོ། །འབྲེལ་པ་འདི་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མདོ་འདི་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །མདོ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཡང་བཤད་པར་བྱེད་པས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཕྲད་ པ་ལ་མངོན་སུམ་མམ་བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པའོ་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།རྫས་སྨོས་པས་ཡོན་ཏན་དང་ལས་དག་ལའང་མདོ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་སླར་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ཕྲད་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་འགྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རྫས་རྒྱུ་སྟེ།རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་རང་གི་རྟེན་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྟེན་རྫས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་དེའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ རྒྱུ་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པའོ།།དེའི་རྒྱུ་རྫས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུའི་རྒྱུའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།

因此，在那个阶段存在无量和无果之过失。
关于"由某些关联"，是指由造作关联的意欲差别而有诸多关联。其中对某些关联，现量定义之经不应理，因此说"由某些关联"。
其中某些论者主张关联：成就、因相与自我。成就与认识非异体。彼成就应如声音之性质性与无常性观待。若说："若识是无常，则无常应有因，因此应说此之因，且是异体，此乃知者之因相"。
对此回答：从自我、根、意、境和合而成就者是异体。凡从何者成就，即异于彼，如从泥等成就瓶等，从自我等成就认识亦复如是。因此，彼亦异于彼等。因亦由此说明，即自我等。
此关联中现量定义之经不应理。其他论者则完全主张关联：说由相而生为量，因此问："是否唯独由相而生为量？"对此回答：从自我、根、意、境和合而成就者是异体。
"现量为量"是余语。于此关联中应详释现量定义之经。虽非经典所出，但注释者所说：根与境和合为现量，或自我与意和合，因此说是经典所出。
说"实体"表明于性质与作用亦有经典所出之其他现量定义。复次，由于对性质与作用和合生起认识，故实体为因。
关于"因之因"，对于未被自所依显现之性质与作用，认识不得生起。因此，彼之所依实体能显现性质与作用，成为彼认识之因。性质与作用认识之因是根境和合，其因即瓶等实体，称为因之因。

།འདིར་ཡང་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དོན་གཅིག་ལ་འདུས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེ་ལ། དབང་པོ་དང་ཡིད་དང་དོན་ཕྲད་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་པོ་རྣམས་ སོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཞེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་རྟོགས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་པ་ལས་རྟོགས་པ་དོན་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤཱ་ཡ་ས་ཀ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕྲད་པ་འདོད་པར་བྱེད་དོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།ཕྲད་པ་ཅིག་ཤོས་རྣམས་ནི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་ཐུན་མོང་བ་རྣམས་ཏེ་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའི་རྒྱུའོ། །གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་བདག་དང་ཡིད་དག་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཕྲད་པ་ཡང་གཙོ་བོ་ཉིད་དེ། དེས་ན་དབྱངས་ཅན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་འདོད་པར་ བྱེད་དོ།།དེ་ལ་བདག་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་དེ། ཤེས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེའི་རྟགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱང་སྟེ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་དང་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ།།ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་མེ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་མངོན་སུམ་པ་མཐོང་ནས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཁོ་ནའི་སྤྱི་ཙམ་ མཐོང་བ་ལས་གཟུང་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མོ་ཞེས་པ་ཐེ་ཚོམ་འགྲུབ་པ་ནི་རྟགས་ཅན་དང་མཚུངས་སོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་ཡང་དག་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་འདི་ནི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་འདི་ ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་པས་འདིའི་འགྲུབ་པ་མངོན་སུམ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་འགལ་ལོ།།གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྲེལ་ལོ། །སྤྱིར་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ནི། རྣམ་པར་ བརྟགས་པ་ལས་གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོས་དོན་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་འདི་ནི་བ་ལང་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་བ་མེན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་སྐྱེའོ།།ཡུལ་ལ་ལྟ་དོན་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དགོས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་ཙམ་གྱི་ དོན་ནི་ཞེས་པ་ལ།ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ལྷག་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་ཏོ།

这里是完整的直译：
在此，由于是主要的缘故，以及由于汇集于一义的因性之故，从自我与意和合而生，而根、意与境的和合则是对此的辅助者。
关于"某些"，因为若识是量，则不会有其他果，如是了解为果，而了解与识非异体。因此，舍耶萨迦等人主张和合。
若说"因为是不共因"，其他和合是记忆等识的共因，而根境和合唯是现量之因。由于是主要的缘故，即自我与意是主要，故彼和合亦是主要，因此声论师等人主张。
其中，自我是主要，因为是识的作者、是其因相、是果的受用者。意亦然，因为是一切境之性，以及与识和义汇集为一。
通过"即便如此"等说明与论典相违。如同自身见到与火等追忆相应的现量因相后，对非现量义生起推理；如是仅从见到具有特征追忆的共相，对未被把握的诸特征生疑，此疑的成立与具因相者相同。
又如由真实义关联力，生起"此是义之自性"的现量；如是由真实义关联力，生起"唯此是，非他"的决定。所说此成立与现量相同相违。决定是具有先前分别之故而相关。
具有共相见的疑惑，从分别时，当以特征之体确定把握义时，生起"此唯是牛，非野牛"的决定。
"由于是观境义性故"，意为由于是体验境的目的性故。关于"仅观境之义"，"仅"字的含义是遮遣余分。

།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པས། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིའང་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་དགོས་པ་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་ པར་བརྟག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འཇུག་སྟེ།དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ། དེ་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ག་ལས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་སྐྱེ་བ་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཡོད་པའི་དོན་དང་ འབྲེལ་པའི་དབང་ལ་སྐྱེ་བ་ཙམ་བསྒྲེ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱད་པར་བསྒྲེ་བར་བྱེད་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཡང་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མཚུངས་པ་འཐོབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ ཡང་དག་པའི་དོན་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་བསྒྲེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་ཤེས་པ་ཉིད་ཆོས་མཐུན་པ་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པ། རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་ཏེ། མང་པོ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཛིན་པར་ འགྱུར་རོ།།ཆ་ཤས་གང་ལ་ནུས་པ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དོན་ཅི་རིགས་པར་ཕྲད་པ་རྣམ་པ་ལྔས་གང་དབང་པོ་དང་ཕྲད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ཤས་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། ། དེ་ལས་ཀྱང་དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་དོན་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་ལྟ་བུར་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་འཛིན་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་གང་ཁོ་ན་འཛིན་པར་འདོད་པའི་ཆ་ཤས་དེ་ཁོ་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ ཕ་རོལ་རྣམས་མཐོང་བ་པོས་བལྟས་ནས་དོན་མཐོང་བ་ལས་སྔར་ཁོ་ནར་འདི་ཅི་ཞེ་ན་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཛིན་པར་འདོད་པར་གྱུར་པ་ན།དེ་ལ་རྟོགས་ནས་མཐོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་འདི་འབྱུང་ངོ་། །ཕྲད་པ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་བརྗོད་པར་བྱས་པས་འདི་ནི་དོན་གྱིས་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་བརྗོད་ པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཕྲད་པ་དོན་འཛིན་པའི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་ལ་སྐྱོན་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་པ་ཚད་མར་སྨྲ་བས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྐྱོན་འདི་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

将如是说明：对于增益特征等并非是作用，这是因为无分别的缘故。任何仅需体验境的目的，无需依赖分别而趣入。
为说明此义："彼中何来遮除"，由于与彼相违法性故，彼与决定的生起不相同，如同比量。
若说："虽如是，仅是由实有义关联力而生起的配合"，这是不合理的，因为会导致特征配合成为无义。
与疑惑、比量等的生起相同性也可成立，因为彼等也是由共相等真实义的显现关联力而生起，故非配合，由此可知，相似法性亦不存在。
"应成遍取一切相"，即以一切相，萨迦耶等亦应能取。若说："仅取具有功能的部分"，说道："一切之自性"等，由于无部分故，以五种和合随理，凡非与根和合的部分皆不存在。
由此，其诸特征与义无别故，如同义般，对彼等亦能生起把握。
若问："岂非唯应取欲把握的彼部分？"说道："此为何"等。当他方见者观察后，在见义之前，欲无差别地把握"此为何"时，对此了解后成为见者时，此过失生起。
对说和合者亦说此过失，故对说义生识者亦当说。如是，对"和合是把握义之因"说此过失，说量识者亦当许彼为识之因，故过失相同。如是，此过失将于比量中解说。

།གལ་ཏེ་དབང་པོ་ དང་དོན་འབྲེལ་པར་གྱུར་པ་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།ཁྱེད་ཀྱི་ཡང་དབང་པོ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲེལ་བཞིན་པའི་ཡུལ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཛིན་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཕྲད་པ་དེའི་རྒྱུར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མིག་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་གཟུང་བ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་འགའ་ཞིག་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཐ་དད་དུ་རུང་བ མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།དེ་ནི་མ་བཟུང་བ་དང་འདྲ་བ་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་ན། དེས་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དོན་རྣམས་དངོས་སུ་ལྟ་བ་འདི་ནི་བ་ལང་ཁོ་ནའོ། །འདི་ནི་རྟ་ ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་འདི་འདིའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་འདི་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྒྲའོ། །འདི་ནི་གཟུགས་ སོ།།འདི་ནི་རོའོ། །འདི་ནི་དྲིའོ། །འདི་ནི་རེག་པའོ་ཞེས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པས་སོ། །འདི་ཁོ་ན་ཡང་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དོན་རྟོགས་པ་སྟེ། གང་དེ་ངེས་པར་འབྱེད་པའོ། །དེ་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་བཞིན་དུ་མ་ ངེས་པ་ཡིན་ན།དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ཟིན་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན། ད་ནི་ཁྱེད་ལའང་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་ངེས་ཤིང་དེ་ལ་ཡང་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ནི་གང་གིའང་ངེས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་གང་ཞིག་འཛིན་པ་དེ་ཡང་ངེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེར་སྣང་ བས་སོ།།དེ་བས་ན་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་དབང་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་དག་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ངེས་ཀྱང་གཞན་མ་ངེས་པས་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་འདིའི་འཛིན་པའོ། །གཞན་དུ་ན་རྣམ་པ་ གཅིག་ལ་ཡང་དེར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཟུང་ན་ཡང་དེ་ལྟར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཅི་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

若问："当根与境相关时，应成以一切自性执取，那么，你们的三根与正在关联的境，为何不以一切自性执取？"
我们不承许和合为其因，因为它不是实有的缘故。而且，我们认为眼等也应取一切相的境。当取彼时，由于有如是错乱因缘，故不会对某些部分生起决定。由于不能差别，故如同未取一般，此义已说。
即使对方也如是说，他不应如是说，因为他说："直接见诸境，即是'唯是牛'、'唯是马'等，此即现量。"因为他说："由真实义关联力，生起'此是彼之自性'，即是现量。"
同样，也说："诸根对诸境的成立，即是'此是声'、'此是色'、'此是味'、'此是香'、'此是触'。"因为对方承许现量具有决定的自性。
这也是诸决定的了知自境，即是彼决定分别。若如其他相未决定，如何是彼等已取？
若问："现在对你们而言，现量未决定而说彼有所取，如何可能？"现量不是任何决定的自性，它所取者也非由决定。那是什么？是由显现。因此，现量的取与不取不是由决定与未决定的力量。
决定则不如是，虽少许决定而其他未决定，故有取与不取。因此，凡是决定者即是此取。否则，即使对一相也不会如是。
若问："即使以一切自性所取，为何不如是决定？"因为缺乏俱有缘故。

།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གོམས་པ་ཇི་ལྟ་བར་ངེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ ཀྱང་།རོ་དང་འདོད་ལྡན་མ་དང་བཟའ་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་བློ་གསལ་བ་ཉིད་དང་དེའི་བག་ཆགས་གོམས་པ་དང་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་དང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ སྔ་ཕྱི་ཉིད་དུ་སྟེ།དཔེར་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ཀློག་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཕ་འོང་བ་མཐོང་ནས། བདག་གི་ཕ་འོང་ངོ་ཞེས་སྔོན་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། མཁན་པོ་འོང་ངོ་ཞེས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འགྱུར་བའི་ངེས་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉམས་ སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་པ་ཁོ་ནས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཕ་རོལ་པོས་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འདོད་ན། ཅི་ལྟར་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་ཙམ་གྱི་དོན་ཅན་ནི་བཞི་པོ་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་པ་དེ་བརྗོད་ཅེ་ན། དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་བོ་ཞེས་ དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་ལ།ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པའི་དབང་ལས་འདི་སྐད་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པས་མི་འགལ་ལོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོས་མངོན་སུམ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ན། མངོན་སུམ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པར་ མཚུངས་པར་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ལྟར་རིགས་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་དང་དེ་མཚུངས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །འདི་ནི་དེའི་སྐྱོན་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་འདི་ལྟར་འདོད་པ་ལའོ་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པས་ཆོག་གོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཞེས་པ། ཚད་མའི་ཡུལ་ བདག་དང་ཡིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།འབྲས་བུའི་ཡུལ་དོན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཤེས་པ་ཡང་བདག་ལ་འདུ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་ཀྱི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། ། གཞན་དུ་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞེས་པས་འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

经验是依照分别念的熟习而产生诸决定，例如：虽然在见色上无差别，但如味、欲女、食物等分别念。其中，智慧明晰性、其习气熟习及时机等，是对经验生起决定的诸因。
正是这些因，由极其、更加等差别而成为前后，例如：虽然在生起者与教导者的身份上无差别，但见到父亲来时，首先决定"我父亲来了"，而非"亲教师来了"。此决定的生起也是在无错乱因的情况下才会发生。因此，仅仅说"经验到"并不能决定一切相。
若问："如此，对方承许现量具有分别，那么为何说'仅仅观察境的四种和合所生'？"不相违，因为大师依据事物力量说"感官知识无分别性已由量成立"，而我们则依对方承许而如是说。
若问："若对方承许现量是决定的自性，那么'现量与决择同时生起'如何合理？承许彼与彼同时生起并不合理。"这将成为他的另一过失，因为说"对如是承许者"已足以成为太过。
"境亦相异"是说：量的境是我与意的缘故，果的境是对境的缘故。
若问："知识也会集中于我，岂不正是其境？"此说不成立，因为知识所知是被承许为境，而非集中的因。否则，一切知识将成为同一境。我与意的和合非所缘，则何者是其集中因的境？因此这不是答案。
若问："境相异有何过失？"故说："无"等。

།གཞན ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་གསུངས་ཏེ།བསྟན་བཅོས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ནི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་སྟེ། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་རྫས་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་སྤྱི་སྨོས་པས་སྤྱི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ གཟུང་བར་བྱ་ཞིང་།ཁྱད་པར་སྨོས་པས་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་འདི་ཡང་ལྟོས་ནས་བྱས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་འདི་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ནི་སྤྱི་ལོ་ན་སྟེ་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ ནི་སྤྱི་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་རྣམས་སུ་ཡང་ལྟོས་ནས་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་སྤྱི་ལ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་རྫས་ལ་ཡོད་པ་ནི་རྫས་སོ་ཞེས་པའོ་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ནི་རྫས་ནི་སའོ་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་ལྟོས་པ་ནི་དབྱུག་པ་ཅན། དཀར་པོ། འགྲོའོ་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱར་ བར་མི་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་གི་དོན་ཙམ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི། ཡུལ་ལ་ལྟ་དོན་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ལོ། །མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོན་པར་བྱེད་པ། །འདི་ནི་འདིའི་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།ངེས་པར་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན། གང་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཡང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ལྡན་པ་ཕྱིས་པ་ལས་སམ་ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་ཞེས་ཇི་ ལྟར་སྲིད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚིག་རྣམས་ལས་ལྡན་པ་དབྱེ་བ་དང་། ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོས་རྟེན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱི་དོན་ནི་གང་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ལྡན་ པ་ཕྱིས་པས་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དབང་པོའི་བློ་ལ་དེ་མི་འཐད་ན་འོ་ན་དེ་ཅི་ཞིག་ལ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའང་གཟུང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ཏེ། རྗེས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ་བར་ནུས་ཀྱི་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡུན་རིང་པོ་ན་འགགས་པའོ་ཞེས་པ་དྲན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲངས་ནས་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡིད་ཁོ་ནས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ལ་དེ་འཐད་དོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ནི་དྲན་པས་དྲངས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནའོ།

另外，以"复次"等说明承许的过失：论中所说依于总相和别相的现量是对实、德、业，而依于实、德、业的现量是对诸实。此中，说"总相"是为了表达大总相"有性"，说"别相"是指实性等其余诸总相。"总相和别相"这一说法也是相对而言，因此这些总相是以别相词所说的对象。
有性是最上位的总相而非别相，其余则相对而成为总相和别相。其中，依于总相是说"实中有有性即是实"；依于别相是说"实是地"、"是瓶"等；依于实、德、业是说"持杖者"、"白色"、"行走"。
若问："为何不应结合？"故说："因为"等。"因为仅取自义"这句是解释"以观境为义故"。结合即是联系。显示其自性的是"此是此"等。"决定"是说，否则，即使不取能别与所别且不结合者也将如是取，此为意趣。
应视情况理解为"从后来的联系"或"从无别假立"。如是，并非在一切情况下都从德词中分离联系或无别假立，因为以业和实的自性不能了知所依。联系词的意义，凡是应了知处也应以后来的联系表示。
若问："若于感官知不合理，那对什么合理？"故说："彼亦"等。先取能别与所别，并忆念世间安立，才能随后结合，否则不能。此时，也是由忆念"感官知早已灭"而引发，唯由意识结合能别，因此唯于彼合理。"否则"是说若不承许别相由忆念引发。

། དེ་འདིས་གང་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ཤེས་པ་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའམ། དེ་ཡིད་ལ་བྱུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དཔེར་ན་དྲི་ཞིམ་པོ་ནི་མངར་པོའོ་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན། བ་ལང་འགྲོའོ་ཞེས་པའང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པའོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ ལྟོས་པས་ནི་རང་བཞིན་གསུངས་ཤིང་།རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བའི་དོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་ཐ་དད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དྲི་དང་རོ་དག་སྣ་དང་ལྕེས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ཀྱང་མིག་དང་ལུས་ཀྱིས་གཟུང་ བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེས་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དབང་པོ་ཐ་དད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའམ་དེ་ཡིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་སྒྱུར་བའོ་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན། དྲི་བཟང་པོ་ནི་ཞིམ་པོ་ཞེས་ པའི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ།སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ད་ནི་རྫས་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ལ་དེ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞེས་རྫས་རྣམ་པར་ བརྟག་པ་རྩོམ་པ།གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་དབང་པོ་གཅིག་མིན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན། རྫས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའི་ཐལ་འགྱུར་རོ། །རྫས་དབང་པོ་གཅིག་མིན་གྱིས་ གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ནི།བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་རེག་པར་བྱ་བ་ཡང་རྫས་སོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་སོགས་དབྱེར་མེད་པའམ་ཞེས་པས་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ནི་དབང་པོ་གཅིག་མིན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་ ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་ནའང་།རྫས་ལ་ཐ་དད་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །འཛིན་བྱེད་ཐ་དད་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེ་ན། འགྱུར་མོད། དེ་ལས་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་ གཟུང་བྱ་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

此中，凡是依于别相的认识，或者不是现量，或者唯是意识所生。例如"香气是甜美的"这样的认识。"牛在行走"也是如前所说的情况。依于周遍、相违和第二所证而说自性，"也非正理"则是遣除在喻上缺少所证的疑虑。
因为是由不同感官所取，即香与味分别由鼻与舌所取。实也是由眼与身所取。这说明：凡是由不同感官所取的能别所别境的认识，或非现量，或唯是意识，如"色是变化的"的认识。"香气是美味的"这认识也是如此。应如前例配合因的差别。
现在，实体根本不存在，因为它是假立于色等聚合之上。因此，为何它能成为现量？开始考察实体："若又"等，其义如下：凡是由非一根所取者即非一，如色等，实也如是 - 这是周遍相违的应成。实是由非一根所取，因为承许"可见和可触都是实"。
"色等无别或"表示：色等的差别安立的原因是由非一根所取，即使如此，若不承许实有差别，色等也不应有差别。若说："依能取的差别安立色等的非一性"，可以，但我们并非仅仅因为由不同感官所取而确定其差别。

།གཞན་ཡང་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་བྱེད་ཐ་དད་པ་ཡང་འཕངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དབང་པོ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་འཛིན་བྱེད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བར་འོས་ སོ།།འོ་ན་རྫས་ཡོད་ནའང་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་འཛིན་བྱེད་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །མཐོང་ཞེ་ན་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པས་རྫས་ཀྱི་གཅིག་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ལ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུའོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱ་བར་ནུས་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དག་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དག་གིས་མ་ ངེས་པར་སྨྲས་སོ།།ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དག་གི་རྟེན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པ་ཅན་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདིས་ནི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་དང་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པའི་ཤེས་པར་བཤད་དོ་ཞེས་ པའོ།།ཐ་མི་དད་པའི་ཤེས་པ་ནི་སླར་ཡང་གང་ཁོ་ན་བདག་གིས་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ན་རེག་གོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་དབང་པོས་མིན་ཞེས་པ་ལན་ནོ། །དབང་པོ་དུ་མ་དོན་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་དབང་པོ་དུ་མ་བརྟག་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དབང་པོ་གཅིག་གིས་དོན་དུ་མ་མཐའ་དག་ རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དབང་པོ་གཞན་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ཡང་དེ་དབང་པོ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་འཇུག་ན་དབང་པོ་དུ་མ་བརྟག་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པར་བྱ་ལ། གལ་ཏེ་ དབང་པོའི་བྱ་བ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ནས་བྱ་བ་ཡིན་ན།དབང་པོ་གཞན་ལ་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །དོན་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

再者，正是由于不同感官所取的缘故，必然导致能取者的差别。因为若是由不同感官所取，必定相应地成为不同的能取者。
那么，即使实体存在，由不同感官所取时，难道不会成为不同的能取者吗？不是这样的。因为正在考察该实体本身，而且对色等诸法的审察方式也相同。
通过"若见"等说明：实体的单一性是由现量成立的，而色等则是非一性。因此，怎能以推理使其成为其他样态呢？
以"如有性和德性"为例，这也说明了有性和德性的不定因。有性和德性的所依色等是一切根所摄，因此它们也是一切根所摄。如上所说，这表明德性和有性是一切根的认识对象。
无差别的认识即"我所见到的正是我所触及的"，对此回答说"非由根"。"多根无意义故"意为：设立多个感官没有理由。
一个感官不能了知一切对象，若通过其他感官来完全了知，即使它也能趋入其他感官的对象，设立多个感官就成为无意义。
这是说：应当通过不同果来了知感官的差别，如果感官的作用仅由一个来完成，则对其他感官就不会有量，因此不应作此考察。"无意义"即是说"无理由"。

།ཅི་སྟེ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་བསམས་པ་སྟེ། དབང་པོ་དུ་མས་དོན་གཅིག་ ཡོངས་སུ་གཅད་པར་ནུས་ལ།གཅིག་གིས་དོན་དུ་མ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དུ་མ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་མང་པོ་ཉིད་བརྟགས་པ་དོན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན། རང་ཡུལ་ཐ་དད་ནའང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་གཅིག་དབང་པོ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་ རབ་ཏུ་འཇུག་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་དེའི་རང་གི་དོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་།རང་གི་དོན་ལ་ཡང་ཐ་དད་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནུས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ཞེས་པ་གྲངས་དང་ཚད་རྣམས་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་རྣམ་ པར་དབྱེ་བ་དག་དང་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དག་དང་ལས་ཏེ།གཟུགས་ཅན་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལས་སོ། །དབང་པོ་གཞན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་གང་མིག་གི་དབང་པོའི་དོན་ཡིན་པ་དེ་ལ་དཔག་ པའི་དབང་པོ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་རྫས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའི་ཐལ་འགྱུར་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་དང་རེག་བྱ་དག་ནི་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། ཇི་ཙམ་དུ་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་ རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་དུ་ནི་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དབང་པོ་གཅིག་གིས་འཛིན་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་མི་དད་པར་དེ་ལྟར་གཟུགས་དང་རེག་བྱ་དག་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རེག་བྱ་ཡང་མིག་གིས་འཛིན་པར་ འགྱུར་རོ།།གང་ལས་མིག་གིས་མི་འཛིན་པ་ཞེས་པ། དབྱེ་བས་བྱས་པའི་དབང་པོ་གཞན་གྱིས་མི་འཛིན་པ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་གང་ལ་རེག་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོས་ནུས་པ་དེ་ནི་མིག་གི་དབང་པོའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། རེག་བྱ་བཞིན། རྫས་ཀྱང་རེག་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོས་ནུས་པའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་ དང་འགལ་བའི་ཐལ་འགྱུར་གསུངས་སོ།།འདི་ཁོ་ནའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ལ་མི་འདོད་པར་ཐལ་བར་གྱུར་པ་གསུངས་པ། དེ་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་མིག་གི་རིག་བྱེད་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཡང་རྫས་འཛིན་ཏོ་ཞེས་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་མིག་ གི་རང་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་མངོན་པར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ་རྫས་བཞིན་ནོ།

若有人这样思考："多个感官能完全确定一个对象，而一个感官不能确定多个对象，且色等也是多种，因此设立多个感官并非无意义。"
对此回答说："即使对象不同"等。若一个感官也能趋入其他感官的对象，则一切对象都将成为它自身的对象。即使自身对象有差别，如同蓝色等，也只是能力的差异而已，这不是正确的回答。
关于"以数量等差别"，是指数量、度量、差异性、结合、区分、同异性及业等。根据教义："由于具色且和合相应，故为眼所取。"
"非他根境"意味着：这表明凡是眼根的对象，触根对此无能，如同色等，实体也是如此。这阐明了遍及相违的应成。
"由他根境性"等，是说色与触虽有差别，但只要不是由不同感官了知的，就不能被认知。若由一个感官执取，则如同蓝等诸法因同为眼境而无差别一样，色与触也将如此。由此触也将成为眼所取。
"眼不能取"是说由区分所致的其他感官不能取。因此，这说明了：凡是触根所能取的，就不是眼根的对象，如同触。实体也是触根所能取的。这阐述了遍及相违的应成。
针对所立的相反情况而说明不欲得的过失："若如是"等。即使承认实体是眼识所取，若主张能取实体，则将明显承认其他感官的对象也是眼的自境，如同实体一样。

།དེ་ལས་ཀྱང་རང་གི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་རེག་བྱ་དང་རོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར་ན། ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི་དབང་པོ་དུ་མས་གཟུང་ བར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་དུ་མ་བརྟག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་ཐ་དད་པ་ཡང་དབང་པོ་གཅིག་ཁོ་ནས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོ་གཅིག་མིན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་གང་ བརྗོད་པ་དེ་མི་རིགས་སོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དབང་པོ་གཞན་གྱི་དོན་མི་འཛིན་པའོ་ཞེས་པ། དབང་པོ་གཅིག་མིན་ཉིད་ལ་རྒྱུའོ་ཞེས་སྦྲེལ་ལོ། །གང་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དབང་པོ་གཞན་གྱི་དོན་དབང་པོ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པར་མི་ནུས་ན། དེ་ལྟ་ན་དབང་པོ་དུ་མ་བརྟག་པར་ནུས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ ལྟར་དབང་པོ་དུ་མས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་རྫས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ།།སླར་ཡང་འདི་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རྫས་དབང་པོ་དུ་མ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་དོན་ཐ་མི་དད་པ་དབང་ པོ་དུ་མས་འཛིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལས་ཀྱང་དབང་པོ་རྣམས་རང་གི་ཡུལ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བར་སོ་སོ་རེ་རེ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རྫས་བཞིན་ནོ། །དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་སྨོས་པ་ཡང་། འདིར་དབང་པོ་ གཅིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་སེལ་བ་ལྷུར་བྱེད་པའོ།།གང་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབང་པོ་དུ་མས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། ངེས་པས་དབང་པོ་གཅིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རང་གི་བྱེ་བྲག་ལ་ངེས་ པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་རང་གི་ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ།དབང་པོའི་བློ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །རྫས་དང་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དང་ལས་རྣམས་ལ་ཞེན་པ། སོགས་པ་སྨོས་པ་ལས་དངོས་པོ་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། ། མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫས་ནི་རེག་བྱེད་དང་མིག་གིས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་མིག་གིས་སོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་སྨྲས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ། ཕྱོགས་འདི་ལ་དེ་མ་ཐག་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་འཇུག་པ་མེད དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

由此，正因为是自身对象，虽然它因触、味等的差别而有区分，但应如同蓝色等一样为眼所取。因此，差异性并非是由多个感官取境的原因，意即并非是设立多个感官的原因。
由于即便自身对象有差异也只能由单一感官来完全确定，因此说"因为色等诸法有差异性，所以应由不止一个感官来取境"这种说法是不合理的。
那么是什么呢？"不取他根境"是指非单一感官性的原因。若其他感官不能取其他感官的对象，则能成立多个感官的必要性。因此，不存在由多个感官所取的实体。
为了进一步阐明这一点，说明若承认实体具有多个感官，将遭受承许的过失，故说："若复"等。若不同对象由多个感官取，则诸感官将不能确定自境，因此色等诸法也将各自成为一切感官所取，如同实体。
提到"一切感官所取"，是为了着重否定仅由一个感官所取的确定性。如所说，则色等将成为多个感官所取之境，意即不会成为由一个感官所确定取境。
"确定自相者"是指确定自身特征者，应与"感官识"相连。对实体、数量等和业的执著，"等"字包含实在性、属性、差异性等。
"不成"等，是说实体不为触根和眼根所取，其余为眼根所取。如是则说"然则"表明另一种确定方式。"即便如此"是说，在此立场上不会有刚才所说的过失。

།གང་ཞིག་གི་གང་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་དེ་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་རྣམས་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་བཞིན། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་མེད་པའོ། །མདོ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །རིགས་པས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། གང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན། དབང་པོ་གཞན་གྱིས་མི་འཛིན་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའོ།།གཞན་རྣམས་ནི་མདོ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་སྨོས་པས་རང་གི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རེག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་རབ་ཏུ་འཇུག་ལ། དེས་ཀྱང་ རེག་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་གཟུགས་ཉིད་ཡོད་པར་མཚོན་པར་བྱའོ།།དབང་པོ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་འཁྲུལ་བའོ་ཞེས་ཏེ། དེ་ཡང་རིགས་པས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནས་བསལ་བར་བྱའོ། །རིགས་པས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི། དེ་ལྟར་བཤད་པ་མཛེས་ མོད།རིགས་པ་དང་འགལ་ན་ནི་དཀའ་བས་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡང་རང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེའི་སྒྲས་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་འཛིན་པར་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་ ཉེ་བར་ལེན་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པའོ།།རྣམ་པར་བཤད་པ་སྔ་མ་ལ་ནི་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་གང་གི་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ནི་དེར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རིགས་ཏེ། འགྱུར་མོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་སྨྲས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རྫས་མེད་ན། གང་བདག་ གིས་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ན་རེག་པའོ་སྙམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་འདིའི་ཡུལ་ཅི་ཡིན།འདི་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། མངོན་པར་འདོད་པའི་མངོན་སུམ་བཞིན། །ཞེས་བསམས་ནས་སྨྲས་པ། འོ་ན་ གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།གཞན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫས་ལས་གཞན་པ་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་འདིའི་ཡུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་དང་རེག་བྱ་ཡང་ཕན་ཚུན་ལས་བཟློག་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ དེ་སྐྱེའོ།།དེས་ན་གལ་ཏེ་ཡང་བརྟགས་པ་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ཁོ་ནས་དེ་སྐྱེའོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་དོ།

若某事物对某对象无有确定之因，则对该对象不能确定，如同仅凭喜好而施设的手等名称对某些对象一样。诸感官对实体等也无有确定之因。
无因。与经典相违，即说明与承许相违。"以理亦"等，凡是无实法即非作用，如同虚空之花，其他感官不取亦是无实法。与遍行相违。
其他诸人则另作经典解释，说明欲显现为离自相而具他相，因为无彼故，因为无触性等故。眼根趣入色境，彼亦无触性等，应表示唯有色性。
其他感官不取是不错乱，这也应当仅由"以理亦"等来遮除。若是以理随成，如是解释则善。若与理相违，则难以思维，思维即非思维。
复次，因为是自相诸法的语境，故彼词应唯取彼等，而非其他差别，因为非语境故。由彼无故，取实亦不应理，此说明无实质。
前说解释则无此过失，若无某因则彼不生是合理的，如所说"虽成"等。若如是则无实体时，"我所见即是所触"这种无差别认知的对境是什么？
不能说此完全无对境，因为由境等决定而生，如同所欲得的现量，思及此故说"然则何"等。
"他境行相"等，说明唯是离实体的分别为此对境。"境差别"等，由色与触互相违背的所缘境而生彼。
因此，即便分别是对境，若有色等所缘，由彼有故，如同阳焰等的水识，明确唯由境等决定而生。

།དེ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཚོགས་ པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པ་སྟེ།མིག་དང་ལུས་ཀྱིས་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དེ་འདིའི་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ནི། དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་སྟེ་འབྲུ་མང་པོ་པའོ། །སླར་ཡང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཚོགས་པ་འདིའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཞེས་འབྲུ་མང་པོ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ གཟུགས་དང་རེག་བྱ་དག་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཡང་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཙམ་ཡུལ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དྲན་པ་ཉིད་ཐ་མི་དད་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡ་ ཡིན་པ་དེའི་ཚོགས་པ་ལ་སླར་ཡང་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་གཟུགས་དང་རེག་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་པོའི་དྲན་པ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་བུམ་པ་འདིའོ་ཞེས་ཐ་མི་དད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །གང་ཚོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅི་ ལྟར་དེ་ལ་དྲན་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་དེའི་བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ་གང་ཡང་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བའི་ཆ་ཤས་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་པ་རང་རིག་པ་ཁོ་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཅི་ ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་འདིའོ་ཞེས་དྲན་པར་འགྱུར།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི། ཡང་དངོས་པོར་ཡོད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་མེད་ན་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། གང་ཞིག་གང་ འཛིན་པ་མེད་པར་གྱུར་ན།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གྲོང་དྲུག་གམ་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་བཞིན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་མེད་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་ གྱུར་པ་མ་དམིགས་པའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་གསུངས་སོ།།གང་དུ་སྣང་བ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་དེར་གཟུགས་བལྟར་རུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་མེད་པར་ཡང་སྲོག་ཆགས་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཡོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དག་གིས་སྔར་མ་ངེས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།

"共同运作的聚合境相"者，谓眼与身所缘的差别境是此共同运作，即是彼之功德真实了知，此为多字义。复次，与彼共同运作的聚合是此境，唯是多字义。
如是，即便色与触成为共同运作的表相，香等仅是聚合也不能说为境。
"无差别的忆念识"者，对于色等诸法，凡是以经验为先导而有"瓶"之名言者，其聚合于后时具有色与触所缘时的忆念，即生起"此即是瓶"的无差别认识。
聚合非是实法故，不为任何识所经验，因此不应诘问"如何对彼是忆念"，因为聚合是分别，凡是分别法即成为识的所取分，唯由自证而经验。
否则，如何能忆念"此即是大宫殿列"？若问：为何此是聚合境相，而非实有的瓶等实体境相？
答曰："若无取色等则无彼识故"，若某者无取某境，则不见以所缘为相者，彼即无异于彼，如从树等无异于六聚或宫殿列。瓶等实体若无取色等，则不见以所缘为相，此说明自性不可得。
凡是有光明处皆能取者，不一定唯是可见色，因为无光明时某些生物亦能取彼，故彼非不定。
如是，"诸差别法"等，为遮遣前说有性与德性的不定，而作是说。差别法即是色等。

།དེ་རྣམས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་འདི་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་རྣམས། སྔར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དེ་ལས་དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། གང་སྤྱི་ཡིན་པ་དེ་ཡུལ་ལོ་ཞེས་པ་ཇི་སྲིད་པའོ། །ཐ་མི་དད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ འབྲེལ་པ་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་བསྒྲིབས་ནས།རང་གི་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་འདི་རྣམས་ལ་ཞེན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ལྟ་བུར་ཀུན་ནས་ལེན་ཅིང་དེ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་སྐྱེའི་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དག་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལས་ མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།།དེ་ཉེ་བར་མ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་སྤྱིའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་འདི་ཉེ་བར་མ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་ཉིད་འདོད་ ཅེ་ན།།ཞེས་པ་མ་ངེས་པ་ཉིད་གཞུང་གཟུགས་པའི་ཆེད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་སྨྲས་པ། དེ་མི་འཛིན་ན་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མ་བཟུང་བས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བློ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་ཀྱང་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དག་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ།།གང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་དབང་པོ་མཚུངས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབྱུག་པ་དང་དབྱུག་པ་ཅན་བཞིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ དང་དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་།ཡོན་ཏན་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །མི་འདོད་པ་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ཐལ་འགྱུར་གྱི་ཟོལ་གྱིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །རྫས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫས་འདི་རྣམས་ ཀྱི་རྟེན་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་པ་རྫས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ།།འདིར་རྫས་དང་ལྡན་པས་ཡོན་ཏན་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། རྫས་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡོན་ཏན་དབང་པོ་ལྔ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྫས་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྫས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫས་ནི་རྫས་ མེད་པ་དང་།རྫས་དུ་མར་འདོད་པར་བྱའི། རྫས་གཅིག་པ་ནི་རྫས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྫས་མེད་པའི་རྫས་ནི། གང་ལ་རྫས་གཞན་གྱི་རྟེན་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

彼等差别诸法与"有性"和"功德"这些差别完全无关者，先前具有所缘的彼异于其他义，是遮遣非有性与非功德的境相，具有返体相，乃至于"凡是共相即是境"。
"由无差别故遍一切"者，意生识随顺共相行相，虽彼等有差别亦被遮蔽，自相无差别亦于此等执著，如同一性普遍摄取，由彼等无差别故于一切中生起，非唯于一。
"有性与功德性非现量"者，由此意趣说"非不定"。
"因彼非表相故"者，先前经验的识是异体法的境相，故彼为先导者是意生共相识，因为此差别非表相故。
若问："是否许同境性？"为显示不定性而作此说。对于同境性说因："若不取彼则无彼识故"，意为不取差别因则不能于差别法起识。
由此，色等差别法因是一切根故，彼之差别有性与功德性成立为一切根性。凡成为差别与差别法者，彼等是同根境，如杖与持杖者。有性与具有彼者，功德与具有彼者亦复如是。
自性影像。"将成非所欲"者，以应成法说明不定性。
"诸具实体者"等，谓作为此等实体之所依有者即是具实体者。此中，具实体即功德是差别法，实体是差别。由此，如功德是五根性，实体亦复如是。
如是，"因是一实体性故"等，实体应许为无实体或多实体，一实体非实体。其中无实体之实体者，谓无他实体所依，如极微与虚空等。

།རྫས་དུ་མའི་རྫས་ནི་གང་ལ་རྫས་དུ་མའི་རྟེན་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ནི་དུ་མ་ལ་འཕྲོད་པ་འདུས་པའོ། །འདིར་ཡང་རྫས་གཅིག་ནི་ཡོད་པ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པའི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་པས་རྫས་ཀྱང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པར་འགྱུར་ལ། འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའོ། །རྫས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫས་ལ་འཇུག་པའི་ཡོད་པ གང་ཡིན་པ་དེའི་རྫས་གཅིག་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ།འདི་ནི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་ལ་འཇུག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པའི་ཡོད་པ་འདི་རྫས་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ལ་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཐ་དད་ པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ།དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོད་པའི་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་དགག་པ་བྱས་པ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་འདི་བཤད་དེ། ལས་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལས་མ་ཡིན་ཞིང་ཡོན་ ཏན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཁོ་ནའི་ཡོད་པའི་ཆོས་ཡང་གི་སྒྲས་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ།གཞན་དུ་ན་བསྡུ་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་རིགས་སོ། །རྫས་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པ་ལས། ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ལ་ཡོད་མིན་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་འདི་འགལ་བའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་འདོད་ན། དེ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་འདི་འགྱུར་རོ། །མདོ་འདི་ཡང་འགལ་བ་སྟེ། ཡོད་པའི་རྟགས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ ཡང་ཕྱིར་ཡོད་པ་གཅིག་པའོ་ཞེས་པ་བསམ་པའོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་འདི་མིག་གིས་མཐོང་ནས་མེ་འདི་དྲོ་བའོ་ཞེས་འཛིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རེག་བྱ་ཡང་མེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་ ཕྱིར་ཡང་མ་ངེས་པའོ།།མཐོང་བ་ཞེས་པ་འདིས་དོན་གྱིས་གོ་བ་དང་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ཉེ་བར་འགོད་དོ། །མེད་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དབང་པོ་ཐ་དད་མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཤིང་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ལ་ཉལ་བ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་ མཚུངས་པ་གཉིས་པའོ།།འཛིན་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་དང་པོའོ། །རྣམ་གཞན་དུ་བརྗོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་གྱིས་གོ་བ་དང་མཚུངས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་མ་ངེས་པའོ་ཞེས་པ་འདིས་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་ པ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ནོ།

多实体之实体者，谓具多实体所依，如瓶等。此即多法和合。此中，一实体是有性一切根之差别，由此实体亦应成一切根性，然非所许。是故不定。
"因入于实体"等，入于实体之有性，其一实体是差别，此非一切根性，那又是什么？是入于功德。是故此非应成。
若问："为何不遮遣无差别有性于实体等有性，而非差别？"答曰："如是所说"等，当遮遣有性之实体自性时，为除"由此应成功德与业"之疑，故说此义。由于业与功德等亦有有性故，非业非功德，因此唯应以"亦"字摄持当前有性之法，否则亦应为摄持。
又从入于实体，由不入于功德与业，于功德与业非有性不明显。
"若又"等，若许此住于相违法，则应异于彼。由此复有前述过失。此经亦相违，由有性相无差别故，及无差别因故，有性是一，此为意趣。
"又若"等，当以眼见而执"此火是热"时，触亦应成眼所取，因是火之差别故。然非如是，是故亦不定。
以"见"字近设同义准知相似诡辩。
"虽无"等，显示于青等差别亦无根之差别，如同于有情性安卧，是第二等所缘。
"因执取差别故"亦是显示余因故为第一。
"说为异相"等遣除同义准知相似。
"虽如是亦不定"者，非说因之错乱，那又是什么？是立宗之过失。

།གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པས་གཏན་ཚིགས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པ་འདི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་བྱར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་གཉིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བློ་ཐ་དད་པའང་གཞན ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས།གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འཇུག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པས། མི་འཁྲུལ་བ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ལས་དང་པོའོ། །འབྱེད་ན་རྣམ་གཞན་དབྱེར་མེད་ཅིང་། །ཅེས་པ་འཛིན་པ་ཐ་དད་པ་འབའ་ཞིག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་པ་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་དང་འཛིན་ བྱེད་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ཇི་སྲིད་པའོ།།གང་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གལ་ཏེ་འཛིན་པ་ཐ་དད་པ་འབའ་ཞིག་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གང་ལ་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་དང་འཛིན་བྱེད་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཆེས་ཤིན་ ཏུ་ཡང་ཐ་དད་པར་འགྲུབ་པོ།།དབང་པོ་ཐ་དད་པ་བྱས་པ་ལ་ནི། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །འདིས་ཞེས་པ་རྫས་ལ་མངོན་སུམ་སེལ་བའི་རིགས་པས་སོ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ལས་རྣམས་ལའོ། །བསལ་ཞིང་སྤངས་ པར་བརྗོད་དོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་གི་རྟེན་ཅན་ནི། ཡོན་ཏན་དང་ལས་དག་གི་རང་གི་སྤྱི་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་ལས་ཉིད་དོ། །གང་གི་རྟེན་རང་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་རྟེན་ཅན་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་ འབྲེལ་པ་སྟེ།ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པའི་སྒོས་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་ཇི་སྲིད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་གང་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དེ་ཡང་བཞི་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྲད་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་འདི་བསྟན་པའོ། །སོགས་ པའི་སྒྲས་གསུམ་འདུས་པ་ལས་དང་གཉིས་འདུས་པ་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་རོ།།དེ་ལས་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བཞི་པོ་ཕྲད་པ་ལས་ནི་བདག་དང་ཡིད་དང་དབང་པོ་དང་རྫས་ཕྲད་པ་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དང་། ལས་རྣམས་ལའོ། །གསུམ་འདུས་པ་ལས་སྒྲ་ལའོ། །དེ་ལ་རྫས་དང་ལྷན་ཅིག་དབང་པོ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལས་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཁོ་ན་ལ་སྒྲ་འདུ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

因为你执定"唯因诸根差别所取性故"而无其他因，此成立宗，然此不应理，因为亦有其他因故。为此所说："非"等，此中"亦非不定"者，意为此定解非错乱。
"一切所立"等遣除第二等所缘。
"智差别亦因异性"等，显示其他因亦入所立，由显示无错乱故为第一。
"若分别则无异相分"者，若仅由执取差别而成其他相，诸根差别与能取差别亦唯是无差别，乃至如是。
"于任何"等，若仅由执取差别于青等成差别，如是则于具有根差别与能取差别者更极成差别。显示于根差别作用中，无无差别之必要故。
"由此"者，谓由遮遣实体现量之理。"于功德等"中，等字摄业。说为遮除遣离。
若问如何？答曰："彼亦"等。自所依者，谓功德与业之自共相，即功德性与业性。何者以自身为所依，彼即自所依，由与彼相属而生，此即与此相属，由与差别相属而生，乃至如是。
是故凡待差别者非现量等，如前当说能立。又此亦显示唯由四等和合而生。等字摄三和合生与二和合生，随其所应。
若问由此有何过失？答曰："如于一切"等。其中由四和合者，谓由我、意、根、实体和合于色等及诸业。由三和合者于声。其中实体与根无相属，因从虚空闻故，及唯彼具声故。

།གཉིས་ཕྲད་པ་ལས་ནི་བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལྟར ན་ཡོན་ཏན་དང་ལས་དང་རང་ཉིད་དང་ཕྲད་པ་རྣམས་ལས་ཤེས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར།རྫས་ནི་རྒྱུ་དང་རྒྱུའི་ཡང་ངོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །སེར་སྐྱ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེར་བརྗོད་པ། ཅི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཚད་མའམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ཡང་ངོ་། །མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཞེས་པ་ལྷག་མའོ། །རྣ་བ་དང་པགས་པ་དང་མིག་དང་ལྕེ་དང་སྣ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་འཇུག་པ་སྒྲ་དང་རེག་བྱ་དང་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་ བཞིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའོ།།ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་སྟེ། རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་དག་ཐ་དད་མེད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་པའི་དོན་ནི་ལྷན་ཅིག་པའི་དོན་ཏེ།དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་མིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་ཞུགས་པ་ནི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་ཡིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་པ། ཡིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། ཕྱི་རོལ་ གྱི་དོན་རྣམས་ལ།དབང་པོ་ཞེན་པར་བྱེད་ན། དབང་པོ་ཞེན་པ་དེ་ལ་ཡིད་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །གཞུང་འདི་ནི་དབང་པོའི་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནི། ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པས་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱ་བ་སྟེ། དབང་པོའི་འཇུག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི། རང་གི་ཡུལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ན། དེའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སླར་ཡང་ རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།རྐྱེན་དང་བཅས་པ་དང་རྐྱེན་མེད་པའོ། །རྐྱེན་ནི་སྐྱེས་བུ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདི་ཡང་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱི་གཞན་འགའ་ཞིག་གི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

由二和合者，谓由我与意和合于乐等。如是由功德、业、自性诸和合成就认识，故"实体是因及因之因"所说亦被破除。
"诸胜论师"等，于彼中说：岂唯推理一者为量耶？答曰：非也。耳等行相亦然。"现量"为余。
耳、皮、眼、舌、鼻诸根为意所加持之行相，于声、触、色、味、香等，如其次第趣入执取，是为现量。
"由意"者，谓意之行相。由自性与变异无差别假立而如是说。"加持"者，意为与彼共同趣入一境。此中加持义即共同义，如王人加持趣入即与彼共同，应如是了知。
他人言："由意加持"者，谓由意正知。如说：于外境，根生执时，于彼根执意随执。此论唯根行相具外境相，应由意行相正知，应了知由与根行相俱故非外境。
是故耳等诸根行相为意行相所取者，说为彼所加持。应知诸根行相于自境近时转变为彼相。
彼复二种：有缘及无缘。缘谓从士夫所生之觉，应说为有情性之体性，是领受境之自性。此亦唯是我之体性非他某者，因无思故。

།སྐྱེས་བུ་ལས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བསྲེགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ལྕགས་ཀྱི་གོང་བུ་མེ་དང་འདྲེས་པ་ལས་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཡང་མེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལྟ་བུར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཡང་སེམས་པ་ཅན་དང་འདྲེས་པ་ལས་སེམས་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་འབྱུང་ངོ་།།གང་ཡང་འཇུག་པ་སྒྲོན་མའི་འོད་ལྟ་བུ་ཡུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་པ་ཅན་དང་འདྲེས་པ་ལས་དེའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་རྐྱེན་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལ་རྐྱེན་མེད་པའི་འཇུག་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །སྒྲ་དང་རེག་བྱ་དང་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་རྣམས་ལས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཞེས་པ་འདིས་རང་གི་ཡུལ་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པར་བརྗོད་པ་ལས་ཡུལ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ཁོ་ན་སྒྲ་ལ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།དེ་ལ་གང་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་འཇུག་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་སྨྲ་བའི་དབང་པོའི་ཡུལ་བར་མ་ཆོད་པས་འཇུག་པ་ཀཱ་ཤཱ་ཡིས་མངོན་པར་བཅོམ་པ་ལྟ་བུའམ། གྱེན་དུ་གཏོར་བའི་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡུལ་རང་ཉིད་ལ་མི་གནས་པའི་འཇུག་པ་ བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་།གནས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འཛིན་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། གང་ལ་བར་ཆོད་པ་མེད་པ་སྣ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་དབང་པོའི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་བར་མ་ཆད་པར་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ རྫོགས་པའི་འཇུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ནང་གི་འཛིན་པའོ་ཞེས་སོ། །གཞན་རྣམས་སྨྲ་བ་ནི་འཇུག་པ་རྣམས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ཞེས་འདི་ཐ་དད་པར་བཤད་དེ། འདི་སྐད་བཤད་ པར་འགྱུར་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་འདི་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་མངོན་སུམ་དུ་བརྟགས་པ་ དེ་ལ་ལྟོས་པས་ཁྱད་པར་འདིའོ།།འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཛིན་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འཛིན་པ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ཞེས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་རྣམས་ནི། རྐྱེན་མེད་པའི་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་དང་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་ནི་འབྲས་ བུར་འདོད་དོ།

与从士夫所生之缘共聚而显现为一体性者，是为有缘，譬如烧热时铁丸与火相混，虽非彼自性而现为火之自性般，如是行相虽非领受之体性，由与有情性相混而现为有情性之体性。
若行相如灯光唯能显境，而不与有情性相混现为彼体性者，说为无缘。为遮遣无缘行相故，说"趣入执取"。
"于声、触、色、味、香等如其次第"者，由此说定趣自境，故境决定。
若唯耳等行相能执声等，于彼何为趣入执取之其他行相耶？有说：根境无间之行相，如被迦沙所破或如上抛之水，谓不住于境自体之行相；住者谓由境相转变圆满之执取。于鼻等无间者，亦应知由根境相属而无间生起转变，是未圆满以境相之行相。由彼圆满者是内执取。
他人说：为显示诸行相无分别故，别说"趣入执取声等"。此说：唯趣入执取自体是现量，非余相。虽分别中此非有，然对胜论师等计分别有现量者而言有此差别。一切行相唯趣入执取，非有分别。"趣入执取"者，谓彼自性。
他人认为唯无缘行相是量，有缘者是果。

།འཛིན་པ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ཞེས་པ་ཡང་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཛིན་པ་ལ་སྟེ། འབྲས་བུ་བྱ་བ་ལ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཇུག་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དབང་པོ་ཐུག་མེད་ཅེས་པ་དབང་པོ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་ ཞེ་ན་གསུངས་པ།དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་འོན་པས། དབང་པོ་དགུ་རྣམས་ཡོད་པ་ན། །སྒྲ་མི་ཐོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣ་བ་ཁོ་ན་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། འདིས་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ གསུམ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཉིད་དེ།འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འཕེལ་བ་ནི་ལྷག་པའོ། །འགྲིབ་པ་ནི་དམན་པ་ཉིད་དོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཆེད་དུ་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དབྱེ་ བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཀྱང་ཞི་བ་དང་འཇིགས་པ་དང་རྨོངས་པ་དང་དྲུག་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལས་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་དྲུག་ལས་ སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་དེ་རྣམས་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་རིགས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དང་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། བློ་ གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་དྲུག་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ལ་ཡང་རྣ་བའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་གཅིག་པོ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རིགས་དང་ལྡན་པར་འདོད་ན།དབང་པོ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཐོབ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཐ་མི་དད་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་རྣ་བའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་ བྱ་བ་རྣམས་ཏེ།དྲུག་སྐྱེས་ལ་སོགས་པ་བཞིན། སྒྲ་དང་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཁོ་ནའི་ཐལ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ལས་ཀྱི་དབང་ལས་དབང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་ཀྱི་གཟུང་བའི་དབང་ལས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ཅི་ལྟར་དབང་པོ་མཐའ་ཡས་པའམ་དབང་པོ་གཅིག་ཏུ་ འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་རྩོད་པ་འདི་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལས་ཀྱི་དབང་ལས་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ།

"趣入执取"者，应如是说：于执取，即于果事，意为执取之因相行相。"根无尽"者，意为诸根将成无边际。
云何？故说："由彼等"等。如所说，聋者虽具九根，不闻声，故唯耳根为声境，由此应知皮等各趣入自境。
三德者即三德性，如三界。增者为胜，减者为劣。"唯"字为遮遣自性差别，声等之自体无勇等德性之自性差别。由此复因寂静、恐惧、愚痴及六生等差别无边，故根将成无边。
如声等类别由德增减而变异，六生等差别亦然。是故将如是说：凡由德增减差别而异者，皆具为异根所取之类，如声触等。清晰等声之差别亦复如是，此为自性应成。由此复为许可所违。
"若"等者，若许增减等差别之六生等亦为耳根所取之一，具三德之类，则唯得一根，以一切中三德无别故。凡具无别三德之类者，为耳根所取，如六生等，声触等亦复如是。此为真实应成。
然则，根非由所取力而成，岂非由业力成就耶？于此，云何有根无边或一根之诤？答：我等许由业力，即不可思议业果。

།ཕ་རོལ་པོས་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཙོ་བོའི་འཇུག་པའོ་ཞེས་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དབང་པོ་གཅིག་ཁོ་ནས་སྐྱེས་བུའི་ དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ན་དབང་པོ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་རིགས་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུའོ་ཞེས་པས་རྩོད་པར་རིགས་སོ། །འདིར་འགྱུར་མོད་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཉིད་ཁོ་ན་རྣ་བའི་དབང་པོས་གཟུང་བྱའོ་ཞེས་མི་སྨྲའི། འོན་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནའི་ཡོངས་ སུ་འགྱུར་བ་བློ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདྲ་བ་ཤེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་བཟློག་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་ཁོ་ན་རྣ་བའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ གསུངས་པ།ཡོན་ཏན་གསུམ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་མེད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རིགས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཡོན་ཏན་གསུམ་ཐ་མི་དད་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཙམ་ཐ་དད་པ་ལས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྣམས་ཐ་དད་དོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་བཤད་པ། སྒྲ་དང་རེག་བྱ་དང་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་སྟེ་ལྔ་རྣམས་ནི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་བཀོད་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་གིས ཡང་དག་པར་བཀོད་པ་རྣམས་ཏེ།དབྱིབས་གཞན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བཀོད་པ་རྣམས་ནི་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དབང་པོ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱིབས་རྣམས་ནི་ལྔ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དབྱིབས་ནི་གཉིས་གཟུང་བྱ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་དབྱིབས་ནི་རྫས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པས་དེ་སྐད་བཤད་དོ། །ཕ་རོལ་པོ་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབྱིབས་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དུས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ངེས་པར་འཛིན་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་འདི་ཁོ་ན་མིག་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ།རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་འཛིན་པའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་སེམས་པ་དེ་ལྟར་འདི་བརྗོད་དོ། །འདི་ སྐད་སྟོན་ཏེ།དབྱིབས་དངོས་པོར་འགྱུར་མོད། དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བར་མཐོང་ངོ་ཞེས་པས་རང་གི་ཡུལ་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པ་ནི་འགལ་བའོ་ཞེས་པའོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་གསུངས་སོ།

对方认为，为成就补特伽罗之愿，故有胜性之趣入。若仅由一根即能圆满补特伽罗之义，则应唯以一根之体性而成自性；若非如此，则应以他相而成，此为应理之诤。
此处虽然转变，但不说唯三德为耳根所取，然而说彼真实转变随智之因相相似之了知是类，此亦随行于一切声之差别，且远离触等。唯彼为耳根所取，故全无过失。
为此故说："异于三德"等。云何无过？具形相之类确实存在，即使三德无别，仅由三德之位差别，声等诸类成异。如是亦说：声、触、色、味、香五者，为乐、苦、痴三者之决定安立差别。
是故，声之圆满转变之乐等，为形相差别所正安立者；以其他形相正安立者，为触等。因此，根当为决定所取，且非无边，以形相唯五故。形相为二所取。
若谓形相非实有，云何为二所取？此过不存，以对方意乐故作是说。对方观见色根识随行意识之形相已，因彼等识极细时分差别难以决定，故如是思维：此唯眼识与身识能取长等形相。此说明：形相虽成事物，见为二所取，于自境决定趣入相违。
"声等"者，说许可所违。

།མང་ན་ཐལ་བ་དང་བཟློག་པས་ཏེ། གང་གང་གི་ ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སེམས་པ་ཅན་གཙོ་བོའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དབྱིབས་ཀྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །དབྱིབས་ནི། གསུམ་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་གསུངས་སོ།།དབྱིབས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། པི་ཝང་དང་རྔ་པ་ཎ་ཝ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་རིགས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ནི་སྒྲའི་རིགས་ལས་མ་འདས་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་དང་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བའོ། །དབྱིབས་མཚུངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབྱིབས་ཐ་དད་པས་བྱས་པ་རིགས་ཐ་དད་པ འདོད་པའི་ཕྱིར།གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དབྱིབས་མཚུངས་པ་རྣམས་ལ། དབྱིབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། རིགས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གསེར་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྣམས་དང་དེའི་རྒྱུ་རྣམས་ དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་།དེའི་རྒྱུ་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་འཐོབ་བོ། །འོ་ན་མ་ཏྲ་ལ་སོགས་པ་དབྱིབས་མཚུངས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་གཅིག་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གསེར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། དེ་ རྣམས་ཀྱང་དབྱིབས་མཚུངས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་མིག་གིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐལ་བ་དང་། བཟློག་པས་ཀྱང་སྟེ། གང་ཞིག་གང་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་ ཐ་དད་པ་འདི་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སེམས་པ་ཅན་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་ཐ་དད་བཞིན་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན། གསེར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དབྱིབས་ཐ་དད་མེད་ན་ཡང་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །རིགས་ ཙམ་འཛིན་པའམ་ཞེས་པ་དབྱིབས་ཙམ་འཛིན་པའོ།།ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ཞེས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ཞེས་པའོ། །དོན་འདི་རང་བཞིན་མི་ འཛིན་པ་ཞེས་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མི་འཛིན་པར་རོ།

若过多则成相违与返遮。凡非为某法性者即非彼之体性，如思维性非为胜性之法性，故非彼之体性。声等亦非成为形相之法性，此为无遍。
关于"形相非三者境"，说无所立则无因。
"由形相所作"等，琵琶、鼓、钹拿瓦等声类虽互异，然不离声类而住故，应成境相同。此亦不应理，以长短等形相见为一境非所许故，与承许相违。
"于同形相者"等，以形相差别所作许为异类故，于金等自性瓶等同形相者，以是形相自性故，异类之形相于彼等亦相同故，金等诸类及其因，声等及其因勇德等亦得一性。
若问：唯于摩怛等同形相者成一性应理，于金等云何？以彼等无别故，彼等亦为同形相者，此非所诤。
"于自境无入"者，以眼取瓶等时亦取声等故。由相违与返遮，若某与某无异亦异者非彼体性，如思维性无异亦异之勇德等非彼体性，金等虽无形相差异亦异，此说能遍相违。
"唯取类"者，谓取形相。"唯"字义为遮除取乐等。"由类差别之乐等取"者，谓由形相差别之乐等取。"不取此义自性"者，谓不取声等之乐等自性。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། དོན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་དབྱིབས་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ན་དེ་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི། གང་གི་དབྱིབས་ཙམ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྣང་བ་ཞན་པའི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཙམ་བཞིན། དབང་པོའི་འཇུག་པས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དབྱིབས་ཙམ་དམིགས་པའོ་ཞེས འགལ་བས་ཁྱབ་པ་གསུངས་སོ།།དོན་དབྱེ་མི་འཛིན་འགྱུར་ཞེས་པ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དབྱིབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་དབྱིབས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གང་གིས་པི་ཝང་གི་སྒྲ་ཞེས་འཛིན་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་པ་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པའོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱོན་འདིར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས། སྒྲའི་རིགས་ལ་ཡང་དབྱིབས་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཀཽ་ཤི་ཀ་ལ་སོགས་པ་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་འདིར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རང་གི་དོན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲའི་རིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི། དེའི་ཁྱད་པར་ཀཽ་ཤི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཛིན པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ནི་སྒྲའི་རིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་གཟུང་བར་བྱའི། གཞན་དུ་ན་འདི་ནི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དང་དེའི་དབྱེ་བ་འཛིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ན་རིགས་ཙམ་འཛིན་ པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཉམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཙམ་གྱི་སྒྲས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་ པའི་བློ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འདི་བ་ལང་ཁྲ་བོའོ་ཞེས་པའི་བློ་བཞིན། སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་གཞན་ལ་ཡང་སྐྱོན་དེ་ཁོ་ན་གསུངས་སོ། ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བཀོད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ལས་དྲིས་པའོ།

虽然如此，若谓因义之自性与形相无别故，当缘取彼时必定缘取彼者。故说："由于见"等，此说：仅缘取某之形相者非缘取其自性，如于微光处所见牛等之形相，由根行亦仅见声等之形相，此说相违遍。
"不取义差别"者，不能缘取声等义之差别。"以彼无异形"者，声等为形相体性诸类，于彼无有异形，由此执为"琵琶声"等，此为承许之失。
若欲免此过失，于声类亦许有俱尸迦等异形差别，如是则当有此过失，为显此义而说："于义"等。义即自境，于彼成有分别。若问何故？说："由自义差别"等，谓由声类差别，亦取其差别俱尸迦等之义。
由决定相应，差别应执为声类所差别，否则不能执为"此是声差别"。承许取类差别及其分别时，亦不违背"唯取类"此说，因"唯"字遮除非声等类差别之乐等故。
此说如是义：凡由差别所遮境而取义之心，即有分别，如"此是花牛"之心，声等差别境之心亦如是。此为自性相违。"若"等，于余方亦说唯此过失。
"乐等亦"者，唯乐等立为声等自性者，此为所问。

།རེ་ཞིག་སོ་སོར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་འཛིན་ན་ནི། དབང པོའི་འཇུག་པ་རྣམས་རང་གི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ དེ་རྣམས་ཁོ་ན་སོ་སོར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རང་དངོས་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ལྔ་རྣམས་གསུམ་གྱི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས། །ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རང་དངོས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།སེམས་པ་ཅན་ཉིད་བཞིན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སོ་སོར་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རང་དངོས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པས་མ་གྲུབ་པ་སྨྲས་སོ།།གང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་དངོས་པོ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་ནོ། །གཞན་མིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།གང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གང་བརྗོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་ བླངས་པ་གསུངས་ཏེ།སྙིང་སྟོབས་སྒྲའི་འབྲས་བུར་བཤད་ནས། སྒྲའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པས་ནི། རྡུལ་དང་མུན་པ་དག་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པར་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྡུལ་སྒྲའི་འབྲས་བུར་བཤད་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། རྡུལ་གྱིས་སྙིང་སྟོབས་དང་མུན་པ་དག་སྒྲའི་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །མུན་པ་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དག་དགྲ་ལ་ཡོད་པའི་ཆེད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་འདོད་ཅིང་། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འདི མི་འདོད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ།སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་སྒྲ་གཅིག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ།

"首先，并非各别"等，因为若各别执取乐等，诸根行将不仅趣入自境，因为乐等于一切处无差别故。此亦所许，故乐等非应各别执取。若问云何？即声等，故唯彼等各别转变为声等自相，如说"非"等。
因承许"五者三种安立差别"故，此不应理。此说如是义：凡非成为声等自相者，非耳等行所取，如有思性。乐等亦非各别成为声等自相，此为无能遍。
以"非即非他故"说不成立。凡非异于声等者是耳等行所取，如声等，乐等自体亦如是，此为自性。
"若谓非他"等，凡非异于声等者非其因，如声等，乐等亦如是，此说相违遍。由此亦违承许。
"如所说"等说承许为因：说勇德为声果，由住于声自性，说尘与暗为声所生而趣入。"说尘为声果"等一切如前。此为差别：由尘令勇德与暗趣入声体，暗令勇德与尘安立于敌处。
若虽非异性而许为果因之体，如是则将生此不欲，为显此义而说："勇德等"，凡不异于一声之自性即为无异，如声自体，勇德等亦如是。

།གང་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་ པ་གཅིག་མིན་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་དེ་གཅིག་མིན་ཡིན་ཏེ།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་སྒྲ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་དག་གོ། །དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི། གང་གཅིག་མིན་དེ་ནི་སྒྲ་གཅིག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མང་པོ་རྣམས་ བཞིན།སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །གང་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སེམས་པ་ཅན་གྱི་གསལ་བ་གཅིག་པུ་བཞིན། སྒྲ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་དག་གོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་ སོ།།འམ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་འབྲས་བྱེད་མིན་པའམ་ཞེས་པ་འདིར་འམ་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པའོ། །གཞན་ཉིད་ཡིན་ནའང་གཟུང་བྱ་མིན། །ཞེས་པས་མ་ངེས་པ་གསུངས་སོ། །དེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་པ་སྒྲའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བོ། །དེ་ཙམ་ལ་སོགས་པའམ་ཞེས་པ་སྒྲ་ དེ་ཙམ་ལ་སོགས་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ང་རྒྱལ་དང་ཆེན་པོ་དང་གཙོ་བོ་གཟུང་བར་བྱའོ། །མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་རྒྱུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དབང་པོའི་བློས་རྟོགས་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་རྣམ་ཅན་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། གང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་འདོད་པ་དེ་ཡང་སྟེ་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་གསུངས་སོ། །དེའི་ དབང་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་གི་རྣམ་པར་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་རྣམ་པས་ཡུལ་དེ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་གསུངས་སོ། །གང་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་ ཅན་འཛིན་པ་བཞིན།སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །ཡུལ་གཞན་ལ་ཞེས་པ་དབང་པོ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལའོ། །འོ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཐ་མི་དད་ན་ཡང་དབང་ པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དབྱིབས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་། དབྱིབས་དེ་ཡང་ཡུལ་གཞན་ལ་མེད་དོ། །དབྱིབས་དུ་མའི་དབྱེ་བས་ཞེས་པ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །དབྱིབས་ གཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ།འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པའི་དབྱིབས་གཅིག་མེད་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆེད་དུ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་གསུངས་སོ།

凡勇德等非一者之不异自性，即为非一，如乐等，声亦如是，此为自性应成。其相反则为：凡非一者，非是与一声不异之自性，如诸多士夫，勇德等亦如是。凡为一者，非与勇德等无差别，如有思性之单一显现，声亦如是，此为能遍相违。由此亦失承许。
"或"字具有选择义，即此处"非能作果或"中之"或"字。以"若是他性亦非所取"说不定。"其极微"即声之极微。"唯此等或"即声唯此等。"等"字当摄我慢、大性及胜性。以"非"等亦说不定。
因为果性、因性等非异于根境，亦非根识所了知。"一切成杂相"者，凡不许为杂相者亦即勇德等聚，因为无差别故。以"于差别"等说无所立则无因。
"由其力"等，以何相于境生识，即应以彼相了知彼境。以"见"等说因。凡执无差别相者非杂境者，如执有思性，执声等亦如是，此为能遍相违。"于余境"即许为余根境性。
"然则"等，虽一切乐等类无差别，然不应成唯一根，因为执取由形相差别之乐等，而彼形相于余境不存在。"由多形相差别"即由青黄等形相差别。"不见一形相随行"者，此说为言说故无具随行之一形相之自性不可得。

།དེ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དབྱིབས་ཀྱི་ཐ་དད་ལས་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བྱ་ཉིད་དུ་སྒྲ་དང་ རེག་བྱ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྣམས་འདོད་ན།གཟུགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཡང་དབྱིབས་དུ་མར་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལས་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ། །སེར་སྐྱ་པ་སྔ་མ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་སྟེ།མ་དྷུ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་དེ་རྣམས་ཐ་དད་པར་འདོད་དོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་སྒྲའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་གྱི། རེག་བྱ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ བཞིན་དུ་གང་རྣམས་རེག་བྱའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་གྱི།དོན་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་མོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ནི་གསུམ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ལ་གཅིག་གི་ཚིག་གིས་ འབྱུང་བར་འོས་ཏེ།དེས་ན་གསུམ་པོ་རྣམས་ལས་ཤེས་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། སྒྲ་སོ་སོ་ལ་གསུམ་པོ་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་ན་གསུམ་པོ་རྣམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མང་པོའི་ཚིག་གོ། །གཞན་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གསུམ་རྣམས་རྣམ་པར་འཆད་པར་བྱེད་དོ། ། སྒྲའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཁོ་ན་གསུམ་པོ་སྟེ། རྫས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་དུ་གོང་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲ རབ་རྣམས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་རྣམས་ཁོ་ན་བསགས་པ་རྣམས་ནི། སྤྲོ་བ་ལས་སྔར་གཙོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། གང་གི་ཚེ་སྤྲོ་བའི་དུས་ན་འདུས་པ་རྣམས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པ་བསྟེན་ཏོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་རྣམས་དང་རྣ་བ་ལ་ སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་མཱ་དྷ་བའི་འདོད་པའོ།།གཞན་པ་ཡང་དེའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཙོ་བོ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་སྟེ། ལས་སྔོན་མ་ཅན་གྱི་སྤྲོ་བའོ། ། འཁོར་བ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པར་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཏེ། རང་གི་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པའོ་ཞེས་སོ།

"唯此"等，因为若许由形相差别而成为不同根之所取性的声触等类，则于单一色类亦许有多形相，因此必定唯成无边根，而非仅由声之相性。
前诸数论师认为一切处之乐等唯是一体，而摩睹婆则许彼等于一切处皆有差别。凡乐等成为声之本性而非触等本性者，称为声之三相。同样，凡唯成为触之本性而非余义本性者，称为触之三相，如是于余亦应了知。
若问：三者之聚合岂非为三，于此应以单数词出现，则如何从三者了知？此无过失，因为于各别声中三者各异，故因三者为多，故用复数词。其他诸人则以异方式解释三者。
唯一声极微即为三者，具三实性，因为乐等成为一体聚合故。一切声极微皆如是。如是亦应了知触等极微及根极微。
唯彼等积聚者，于展开前称为胜性，当展开时为和合者，则依循称为变异之言说。声等三相及耳等三相唯是互异类性，此为摩陀婆之主张。
其他亦为彼之作用差别，如所说："具色等之胜性具有部分，为具先业之展开。轮回亦为无始所说之差别，为自部众所许。"

།སེར་སྐྱའི་སློབ་མ་སྔོན་མ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཙོ་བོ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ནུས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གནས་ཀྱི་གསལ བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ།ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡང་སྟེ། ལས་སྔོན་མ་ཅན་གྱི་སྤྲོ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཙོ་བོ་སྔོན་མ་ཅན་ནོ། །འཁོར་བ་ཡང་སྤྲོ་བ་ལས་སྔོན་དུ་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་རྣམས་གསལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཱ་དྷ་བ་ཡིས་ནི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་གཞན་ དུ་ཁས་བླངས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྲངས་ཅན་ཕུང་བར་བྱེད་པའོ། །གང་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དབང་པོ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བ་སྤོང་བ་སྟེ། གང་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་ཁོ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།དེ་ཡང་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མཐའ་ཡས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཞེས་པ་རང་གི་དོན་ཁོ་ན་ལ་ཏར་བའི་རྐྱེན་འདི་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ལས་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཱ་དྷ་ བས་བརྗོད་པའི་རིམ་པ་ནི་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་མཚུངས་པ་ལ་སོ་སོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཅན་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཕ་རོལ་པོས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་གསལ་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་རྐྱེན་ནོ། །རེ་རེའི་ངོ་ བོ་ཞེས་པ་འགའ་ཞིག་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་སྟེ་འགའ་ཞིག་སྒྲའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །འདིས་ནི། གཙོ་བོའི་ཆོས་གསུངས་སོ། །སོ་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། མ་འདུས་པ་རིགས་ མཐུན་པ་ཅན་རྣམས་དང་མ་འབྲེལ་བ་འཐོར་བ་རྣམས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་རྣམས་གཙོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རིགས་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཞེས་པ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྫས་གཅིག་ཁོ་ན་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ རྣམས་ཁོ་ན་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་ལ།རིགས་གཅིག་པ་ཅན་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

前数论派弟子认为胜性并非具有色等，而是以潜能本性而住于色等，非以显现本性；且无部分，非为具先业之展开，而是具先胜性。轮回亦于展开前以潜能本性，彼等非以显现本性。摩陀婆则以异方式许一切。因此，此即为数论之过失。
以"因为非"等遮除根成一之过失，即由说"凡非勇等者，唯异于彼等而成为色等本性"。此亦以"无差别"等成无边过失。
"极为明显"者，此为仅于自义之tar词缀，如"从极小"。若问此为何？因摩陀婆所说次第非明显为应破除，故于同类别中具各别关联者亦以极胜词缀成立。或者，依对方所遍计显现性而有极胜词缀。
"各各本性"者，谓某者唯为乐性，某者唯为声性。如是应知作用等极微。彼等亦于一切处时。此说胜性之法。
"各别"者，意为未和合、具同类性、无关联、分散。如是极微等称为胜性。
"遍于一切类"者，显示并非唯一极微实体遍于一切，然彼等极微无量遍于一切，具一类性者即称为彼等之胜性。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་རྣམས་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ཡང་མེད་ན། དེ་ ལས་ཅི་ལྟར་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་རྣམས་མཚོན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།གསུངས་པ། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་མ་འབྲེལ་པ་བ་མོའི་ཆ་ཤས་ནམ་མཁའ་ལས་ལྟུང་བ་རྣམས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕན་ཚུན་ཡང་དག་པར་འབྱར་བ་ལོ་མ་ལྗང་གུ་ལ་སོགས་པ་ ལ་བབ་པ་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས། ཡང་དག་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ལ། །ཞེས་པ། བྱེ་བྲག་སྨོས་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་དུའོ། །རང་གི་རིགས་ལས་མ་འདས་པར་ཞེས་པ་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་ རིགས་ལས་མ་འདས་པར་ཞེས་པའོ།།སྒྲའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཁོ་ན་འདུས་པ་རྣམས་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོས་གཟུང་བྱ་སྒྲར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་བདེ་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཁོ་ན་གོང་བུར་གྱུར་པ་ནི་རང་རིག་པར་བྱ་བའི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདུས་པ་རྣམས་རིགས་མི་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་ ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ངོ་བོ་གསུམ་ཉིད་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྡུལ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་ ཞེས་པ།བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་པར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིགས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། དུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེས་པའོ། །ཡང་ན་ཐ་དད་པ་དུ་མ་འདིའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྲུ་མང་པོ་པའོ། །རང་བཞིན་ཁོ་ན་རང་ བཞིན་ཉིད་དོ།།འཇུག་བཞིན་པ་དང་ཉེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་དབང་གིས་ནི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ངེས་པར་འཛིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཡུལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་ན་ཡང་དེ་ཉེ་བར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འདོད་ན། དེའི་དབང་གིས་ཡུལ་ངེས་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ ལ།དེ་ཡང་འདོད་པས་སོ། །དེ་འདིས། གང་རྣམ་པ་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་གསུམ་པོ་ཡང་དག་པར་ སྦྱར་བ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ། མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་རང་བཞིན་དུ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་པའོ།

若如是极微超越诸根，且无彼等则不能开始果，如何能表示诸果性？
答曰：关于"诸果性"等，譬如互不相连的牛毛片段从空中落下时不能表示，而互相粘着落于绿叶等上者则成为现见。如是诸极微"于正和合差别中"，说"差别"是为遮除二极微等正和合。
"不离自类"即不离发等类。唯声极微和合者为耳根所取之声，如是唯乐极微成团者为自证知之乐。和合者不能了知异类果性。
若谓虽如是，三性中于诸极微由一相智遍转差别而生，答曰："诸尘"等。"离乐等"者，意为无乐等相。"彼无差别"即一性。若问何故不应理？答曰："多自性"。或者"此多差别自性"为多格释。自性即是自性性。
由趣入、邻近具足之识相力而决定境之自性。若境住于异相而欲其所取识为异相者，则不应由其力决定境，而此亦是所许。
此说："若一相识则非多差别自性境，如有情识，声识亦如是"，说相违能遍。若问何故，三者正和合者将成一自性性。故思为成立已成。
异类遍转，即获得相异性质诸多自性之无差别一自性。

།རིགས་ཐ་དད་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ།འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་རིགས་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པའོ། །ཡང་ན་རིགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་རྣམས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ནི། ཡང་ དག་པར་སྦྱོར་བ་ན་ཡང་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་རིགས་ལས་མ་འདས་པར་འབྲས་བུ་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱང་བུ་རམ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་སྐྱེད་པ་མ་ ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།གསུངས་པ། སྒྲ་གཅིག་བརྗོད་ལ་ནི་རག་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཐ་སྙད་སླ་བའི་དོན་དུ་བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་སྒྲ་གཅིག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། གང་རེ་ལྡེ་ཞེས་པ་བཞིན་ ནོ།།ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངུ་ལན་ཚྭ་མང་པོ་དང་འདྲེས་པ་ན། ལན་ཚྭའི་རོ་ཁོ་ན་འཛིན་པའམ་འཛིན་པར་འདོད་པའོ་ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཁྱི་རྣམས་ཀྱིས་མཛེས་པའི་ལུས་ལ་བཟའ་བྱའི་རང་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་རིག་པར་བྱའོ། །སྒྲ་འཛིན་པ་ལ་མི་ ལྟོས་པར་ཞེས་པ།སྒྲ་ནི་ཡོན་ཏན་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མི་འཛིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་འདིའི་བདག་ཉིད་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་སྒྲའིའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ན་དུ་མའི་བདག་ ཉིད་ལྡོག་པར་མི་སྲིད་པས་དྲི་བ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པའོ། །དབང་པོའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་པས་རྒྱུ་གསུངས་སོ། །དུ་མའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་ཞེས་པ་སྒྲ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་སྙིང་སྟོབས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །དེ་ཡང་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཞེས་པ། བདེ་བ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའོ།།དེ་འདིས་ནི་གང་རྣ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དེའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་ཅན་བཞིན་དང་། སྤྱིའི་ཆོས་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན། ངོ་བོ་གཉིས་པོ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ གཞན་ལའང་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཕྱེ་དང་ལན་ཚྭ་འདྲེས་པ་ལ་ནི་ཕྱེའི་རོ་གཟུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་ལན་ཚྭ་འབའ་ཞིག་པའི་རོ་ཡང་གཞན་དུ་སྣང་བ་ཉེ་བར་དམིགས་ལ། ཕྱེ་དང་འདྲེས་པ་ན་ཡང་གཞན་དུ་སྣང་ངོ་། །རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མཉམ་པའོ། ། འདིས་ཀྱང་དབང་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་དེ་ཁོ་ན་གསུངས་སོ།

"由类异故"意为将导致果与因类别相异之过，由此也将成为无果论者，这违背了所许。或者，由类异故，即乐等诸法。彼等差别者，即使正和合，也不应成为一自性，因为不离自类而开始果故。
若问：异类如糖和水等，岂不也生饮用等一自性？
答曰："依一声说"等。饮用等实际上也并非胜义有，仅为方便言说故以一声言说彼等糖等，如"甘美"一词。譬如极少面粉与多盐混合时，唯取或欲取盐味；又如诸狗于美身上见为食性，如是应知声等为自证。
"不待声取"者，声非一德性，那么是什么？是三德性。"如是亦不取"即不待彼。"此非一性"即声之。
若问：若为一分境，则不可能遮遣多性，何故？答以"根境差别"为因。"于多性"即声性、德性、勇性等性之差别。"唯一"即乐等任一。
此说："若非耳所取，则非彼境，如有思，如所知性等共相，二性亦如是"，说能遍不得。如是亦应说于其他根。
面粉与盐混合时唯取面粉味，如是纯盐味显现为异相可得，与面粉混合时也显现为异相。触等诸法亦同理，此说"平等"。此亦说唯成一根之过失。

།ཡང་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་ཅི་ལྟར་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁས་བླངས་པས་སོ་ཞེ་ན། ཁས་བླངས་པ་བདེན་མོད། དེ་ནི་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ནི་མ ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་དབང་པོ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བ་ཐ་དད་པས་ མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་།།འོ་ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོས་ཐ་དད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ། རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་འཕགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་འདི་ཡང་སྐྱོན་ཅན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མཱ་དྷ་བའི་ ཕྱོགས་ལས་འདི་སྐྱོན་ཉུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་པས་འདི་ལྟར་བཤད་དོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།འཇུག་པ་ནི་ཚད་མར་བསྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་དབང་པོས་ཞེན་པར་བྱེད་ལ། དབང་པོས་རྟོགས་པར་བྱས་པ་དེ་ལ་ནི། ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་ ཅིང་།ཇི་ལྟར་ཡང་དབང་པོས་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡིད་ཀྱིས་ཞེན་པ་དབང་པོས་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་གཞུང་འདིས་འཇུག་པ་གཉིས་པོའི་ཕན་ཚུན་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་བཤད་དོ། །དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར།གཞལ་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། ལུང་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་དག་པར་རིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མེད་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།གང་གི་ཚེ་རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་འཇུག་པའི་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། མན་ངག་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུང་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །འོ་ན་རྣ་བ་ ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ཡང་ཞེས་པ་འདིས་ཡང་གི་སྒྲ་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་སྡུད་པའི་དོན་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱི་ནང་དུ་འདུའོ།

若问：此立场如何有此过失？因为已承许声等诸法有诸德性之分别。
答：虽然确实承许，但那是显现差别，而非自性差别，因为于一切处乐等诸法之显明等性质无有差别故。仅由显现差别，不应理成为他根所取，因为若由声等诸法显现差别，将成无边根性，此不应理。
若问：声等事物岂不也有差别？
答：此不成立。因为三者之声等事物虽有差别，但乐等诸法各自并非差别，因为已承许声等为三性故。故说"不应理"。因此说"殊胜"等。
若问：由于违背宗义，此立场岂不也确实有过？
答：由思此较摩陀婆立场过失较少，故如是解说，无过。
"趣入无量能证"者，诸根执著外境诸对象，意识则随执根所了知者。如是，如同意识随执根所了知者，根亦能正知意识所执。此论说明二趣入互相正知性。由于未成立其为现量故，说"非说能量一切所量境"，即相不周遍。
若谓：虽如是，然教量与比量能正知彼二者，故无此过。
答曰："虽无"等。当正经验自相续所摄趣入时，由无因相故非比量，由无教授故非教量。故意为唯现量所摄。
若问："耳等趣入亦"中，"亦"字岂非总摄意识趣入义？因此，意识趣入应归入现量。

།དབང་པོའི་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ བཤད་དེ།དེ་ལྟར་ནི་ཇི་ལྟར་དབང་པོས་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་པ། དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱིས་ཞེན་པ་དབང་པོས་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་རིག་པའི་བྱིངས་འདི་ནི་ཙུ་ར་ལ་སོགས་པར་བཤད་པ་ཐོབ་པའི་དོན་ཅན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དབང་པོས་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཞེན་ ཅིང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱིས་ཞེན་པ་དབང་པོའི་འཇུག་པས་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེ་ན།འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ཡང་ཞེས་པའི་ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རེ་ཞིག་ཚད་མ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ བསྡུ་བའི་དོན་ཅན་ཡིན་ན་ནི།ཁྱད་པར་མེད་པས་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་པ་ཡིད་དང་ལྷན་ཅིག་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་པའི་ དོན་ཏོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་འདི་ཁོ་ནའོ།།ཐོབ་པའི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ལས་གཞན་པར་མི་རིགས་ཏེ། འཐོབ་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དུས་ཅན་དག་ཁོ་ན་འདི་འགྱུར་གྱི་དུས་ཐ་དད་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འཐོབ་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པའི་དོན་དུ་དབང་པོའི་རྟོགས་པ་ དང་ཡིད་ཀྱིས་ཞེན་པ་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་འདོད་ན།དེའི་ཡུལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བའམ་དབང་པོའི་རྟོགས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་སྔ་མ་ཡིན་ན་སྒོ་དང་སྒོ་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕན་མི་འདོགས་པ་ཡང་སྒོའི་དངོས་པོར་མི་ འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ན་ཡིད་ཀྱིས་ཞེན་པ་ཡང་དབང་པོའི་ཞེན་པའི་སྒོར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཡིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དབང་པོ་ཅིག་ཤོས་རྣམས་དེ་ལ་འཇུག་པ་དོན་མེད་པར་འཐོབ་སྟེ། ཡིད་ཁོ་ནས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་དབང་པོའི་རྟོགས་པ་དེའི་ཡུལ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ཡིད་ཀྱི་ཞེན་པ་ཡང་དབང་པོའི་ཞེན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། ། གང་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པས་ཀྱང་དབང་པོའི་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པར་མི་འདོད་པར་སྨྲ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འཐོབ་པའི་རང་བཞིན་དུའོ།

论典明确指出，诸根的趣入并非能了知意识的趣入。若说："如是，'如同根了知时意识随执，如是意识所执根能正知'这一词根，具有如同遮罗等所说的'获得'之义。意思是：如同根了知时意识执著并了知，如是意识所执为根趣入所获得。"
答：此说不成。"耳等趣入亦"中的"亦"字，暂时是总摄其他量即比量之义。若"亦"字是总摄意识趣入之义，则因无差别，应成一切意识趣入皆为现量，因为未作差别限定故。
对于所说"意所加持"即"与意俱行之耳等趣入为现量"之义者，也有同样的过失。
获得之义也不应异于正经验，因为获得唯于无间隔时成立，而非于间隔时。若为成立获得而主张根了知与意执同时，则其对境为外境抑或根了知？若是前者，则不成门与有门之体，因为同时生者不应有益助性，无益助者亦不应成门体故。否则，意执亦应成为根执之门。
若意直接趣入外境，则其他诸根趣入于彼成无义，因为唯由意即能成就士夫圆满义故。若根了知是其对境，则无境因者将成有境。此亦不应理，因为无因者不应成境故。否则，意执亦应成为根执之境。
有说不许意趣入亦能正知根趣入，此互相正知确非说为经验自性，而是获得自性。

།ཇི་ལྟར་དབང་པོའི་ཞེན་པ་ཡིད་ཀྱི ཞེན་པས་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད།ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་ཞེན་པ་དབང་པོས་ཡང་དག་པར་བྱེད། ཐོབ་པར་བྱེད་དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡང་དག་པར་འགྲོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་འདི་ཁོ་ནས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེའི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ མ་ཡིན་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཡང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཐོབ་པའི་དོན་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་སྟེ། དབང་པོ་རྟོགས་པར་བྱས་པའི་དོན་དེ་ལ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཕྱི་ ནས་ཞེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིད་ཀྱི་ཞེན་པར་འགྱུར་ན་རྗེས་སུའི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོའི་འཇུག་པ་ལས་སྔར་འགའ་ཞིག་གིས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲེ་བ་ཡང་ཕན་འདོགས་པ་ཙམ་ བསྒྲེ་བ་ལས་འཐད་དོ།།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་དབང་པོས་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་དབང་པོ་ཡང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེའི་ཡང་འདི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་མཐོང་བ་ འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ནས་བསལ་ལོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་འདིར་སྟོན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཡང་ཕན་འདོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་སྒྲ་དོན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བར་མ་ཆོད་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ་ཞེས་ པ།འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་འདི་ཚད་མར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ནི་དྲན་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང་ཁྲོ་བ་དང་ཞེ་སྡང་དང་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དྲན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་འཇུག་པ་རྣམས་དང་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །གཞུང་ཡང་འདི་ ལྟར་དྲང་བར་བྱ་སྟེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་དབང་པོ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དབང་པོས་ཞེན་པ་དེ་ལ་ནི་ཡིད་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་དྲན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དབང་པོས་ཞེན་པ་ལ་ཡིད་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་དེ་མ་ཐག་པར་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡིད་ཀྱི་ཞེན་པ་ནི་དབང་པོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་ཅིང་། དྲན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དབྱིངས་རྣམས་ནི་དུ་མའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཎི་ཙ་གཉིས་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཅན་དུ་འདིར་རིག་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་ནི་དྲན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད ཅིང་དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པའོ།

若说："意思是'如同根执为意执所正知、获得，如是意执为根所正知、获得，与彼同时正相伴随'"，此说也为前述所破。
且其非现量所缘之义的见解也不成立，如前所说。因此，具获得义的了知不应理。
"耳等趣入是外境的现量，意于根所了知的境后起执著"，此为其义。否则，若唯由根趣入而生意执，则"随后"之词成无意义，因为在根趣入之前未曾有任何经验故。结合也应从仅益助的结合而成立。
将如是说明：对于所说"如同根依赖益助而意趣入外境，如是意依赖益助而根亦然"者，其非现量所缘之义的见解也不成立，以此而破。因此，此处唯显示互相正知，彼即是益助。"随后"之词非无意义，因为具无间隔之义故。
说"无此过失"，即不许此趣入正知为量，因为彼是念。如同欲、忿、嗔、怖等为念，如是诸根趣入与意趣入也由意。
论文也应如是解释：对外境起执著的根是现量相。意随后执著于根执，此为无间念。如同说根执之后意随即执著，如是意执能正知根且能忆念，此为其义，因为诸词根具多义故。第二尼遮（使役词缀）也应了知为具因性。根如同随顺于念的意之益助者并趣入于彼，此为其义。

།དྲན་པ་ཁོ་ནས་འཇུག་པ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ལ་དོན་མཐོང་བ་འགྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་འཇུག་པ་འཛིན་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་མ་ཚང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཞེས་པ་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།།དྲན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཞེན་པའི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་པ། ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲས་སོ་སོར་མངོན་པར་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །འོ་ན་གཞུང་འདིའི་བསྟན་བཅོས་སུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དོན་གཞན་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འདིས་དྲན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། དེ་ལྟར་ ནི་ཅི་དབང་པོ་དང་ཡིད་དག་ཁོ་ན་ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་ཞེན་པར་བྱེད་དམ།འོན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་དོགས་པ་ལ། འདི་བཤད་དེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་དབང་པོ་ཞེན་པར་བྱེད་ལ། དབང་པོས་ཞེན་པ་དེ་ལ་ནི་ཡིད་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་དྲན་ པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཞེན་པའི་ཁྱད་པར་འདི་ཡོད་པས་སོ་ཞེས་པའོ།།འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཞེན་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དེ། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་པས་བསྙོན་པར་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་ཀ་དག་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ན་འདི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཡིད་འཇུག་ཅིང་དབང་པོའི་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པ་དང་།ཞེན་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། སྐྱེས་བུ་ལས་བྱུང་བ་སེམས་པ་ཅན་དང་ཡང་དག་པར་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྐྱེན་མེད་པ་ རྣམས་སུ་འགྱུར་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཚད་མར་བརྗོད། རྐྱེན་མེད་པའི་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་སོ། །མངོན་སུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དྲན་པ་དེ་ཡང་དེ་སྔོན་མ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དབང་པོའི་ཞེན་པ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་ པ་དེའི་ཚེ་དྲན་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཞེན་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཐད་དེ།དེ་ལྟར་ནི་ད་ལྟར་བའི་དུས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་དབང་པོའི་ཞེན་པ་ཞུགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ངེས་པར་ཞེན་པར་བྱེད་ཅིང་། ཡིད་ལ་དབང་པོའི་ཞེན་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཞེན་པ་དང་ཡང་དག་པར་འདུས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ ཅན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྐྱེན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་དབང་པོ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཞེན་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོའི་ཞེན་པ་དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འབའ་ཞིག་པའི་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཞེན་པ་ལས་ཕྱིས་ཡིད་ཀྱི་དྲན་པའི་ཞེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།

有人认为："仅由念而将趣入作为境，则能成就见义。"如是，因为趣入执取非是量故，未摄彼故，非不圆满。
所说"趣入正知即是念"，此为能知之说。念是现量执著的差别，以差别词应各别明显连结。
那么，此论文安立于论典中岂非具他义？为何由此应知即是念？如是，岂是根与意唯共同执著外境？抑或非共同作用？对此疑问，解释如下：
根执著外境，意随后执著于根执。因为有此"念是现量执著的差别"故。
将如是说明：念有现量执著的差别，此极为共许故不能否认。二者趣入外境时此亦不应理，因为若意趣入外境而不趣入诸根趣入时，彼等将成为未被意趣入加持、未被执著、未与有情所生具心者正和合、无缘者。由此，如何说是现量？因为无缘的诸趣入不成为现量故。又因无现量故，彼念也不成为具前者。
当意随后执著于根执时，念成为现量执著的差别应理。如是，于现在时，根执趣入外境，随后决定执著，于意中根执显现为自境，与意执正和合，由具有情之缘而成有缘。如是，彼根成为现量执著，意思是"彼根执成为现量"。唯一现量执著之后，成为意之念执，此为其义。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་བཤད་པ། འབའ་ཞིག་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དག་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་དབང་པོའི་ཞེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཡིད་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མངོན་སུམ་གྱི་ཞེན་པར་འགྱུར་ཞིང་། འབའ་ཞིག་པའི་ནི་ཕྱིས་དྲན་པའི་ཤེས་པར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འཛིན་པར་གྱུར་ན། གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་བཤད་པ། དོན་གཅིག་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དག་རྟོག་པ་ན། ནུས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དྲན་ པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཞེན་པའི་བྱེ་བྲག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་ན།ཡིད་ཀྱིས་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཞེན་པ་དེ་ལ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་འདི་ལྟར་དབང་པོ་དང་ཡིད་དག་གིས་ལྷན་ཅིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ དོན་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་འདི་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ།འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཉེ་བར་བཀོད་ཀྱི། འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དྲན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཅི་ལྟར་དེ་དྲན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཅེས་པའོ། ། འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་འདི་གྲངས་ཅན་པའི་དྲན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔོན་མ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་དྲན་པར་མངོན་པར་འདོད་ལ། འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་འདི་ནི་སྔར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་ལྟར་ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པས་དྲན་པ་ནི་དེའི་འཇུག་པ་ཡང་དག པར་རིག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན།ཕ་རོལ་པོ་ལ་རྟོག་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འཇུག་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་རེ་ཞིག་ངེས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དེ་ཉེ་བར་མ་དམིགས་ན། དོན་ཉེ་བར་དམིགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འགྲོ་བ་ལོང་བ་དང་ལྐུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ལན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བའོ་ཞེས་དོགས་པར་བྱས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །དབང་པོའི་འཇུག་པ་ལ་ནི་བར་མ་ཆོད་པའི་ཞེས་པ་སྟེ། དབང པོའི་འཇུག་པ་སྨོས་པས་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ།།དྲན་མིན་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དྲན་པའི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ བཞིན།དབང་པོའི་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུད་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ།

如是亦说："唯独者趣入过去与未来时。"
那么，与根执共同趣入外境的意，于现在时成为现量执，而唯独者岂非后成念知？对此，此非有。若如是取外境，二者皆成办一义故，诸根将成无义。如是说："思维作一义之根，非是功能。"
因为如是念是现量执的差别趣入外境时，意不应理，故意随后执著于彼根执，而非于外境。
为证成"根与意不共同趣入外境"之义，安立"此有"等论文，非为证成"趣入正知即是念"。那么，如何说此为能知即是念？
此趣入正知亦非数论派之念，彼显许"具前经验者"为念，而此趣入正知唯是经验前所未有。那么，对方意趣如何说"念是其趣入正知"？因对方无他分别故。
如是，应当必定承许趣入所缘，否则若不缘彼，则不能缘义，世间将成盲哑。趣入正知亦不摄于现量等中。是故，因无他解故，此亦说是非正答，作是疑问而如是说。
"于根趣入无间"者，说根趣入亦当摄意趣入。由"非念因未经验"等，凡未经验者不成念解，如未经验他相续之欲等，诸根趣入亦未经验，说此相违于相续。

།ཅིག་ཅར་གཉིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གལ་ཏེ་དྲན་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་དབང་པོ་དང་ཡིད་ཀྱི་ ཞེན་པ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ན།འཇུག་པ་དེ་རྣམས་ལ་དྲན་པའི་རྟོག་པ་བར་མ་ཆད་པར་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ཡུལ་དབང་པོའི་ཞེན་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཅན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིད་ཀྱི་ཞེན་པའིའོ། །ཡིད་ཀྱི་ ཞེན་པ་ཡང་ཡུལ་ཅན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་པོ་དབང་པོའི་ཞེན་པའི་ཡུལ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ།ཕན་ཚུན་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་ན་ནི། དེ་དག་ལྟོས་པས་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དང་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ལས་བྱུང་བར་འདོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།།ཅིག་ཅར་སྐྱེས་པ་དག་ལ་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ཁས་བླངས་ནས་སྐྱོན་གཞན་གསུངས་པའོ། །གང་འདི་དབང་པོའི་འཇུག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་སྔོན་མ་ཅན་དྲན་པའི་རྟོགས་པ་དེ་ཚད་མར་ བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་མ་ཚང་བ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཅི་ལྟར་ན་དྲན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིས་ནི་འདི་གསལ་བར་བྱེད་དེ། འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་རང་ལ་ གནོད་པའི་ཆེད་དུ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རང་གི་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལ་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་། །ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་རང་རིག་ པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་ན།དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པས་སོ་ཞེས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉུང་བ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། འདི་ནི་ལོང་བའི་གོམ་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་ལོང་བའི་གོམ་པ་མ་མཐོང་བ་སྔོན་མ་ཅན་རྣམ་པར་ འགོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་ཡང་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཚིག་རྣམས་ལོང་བ་རྣམས་ཏེ་ཚོགས་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ལོང་བའི་གོམ་པ་ཉིད་སྟོན་པར་ བྱེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོའི་དོན་ལ་ཡང་དྲན་པ་མི་སྲིད་ལ། གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཅི་སླར་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ།

关于"同时二者"等，若欲证成即是念而认为因不成立，则如是共生之根与意执互相正知时，于彼等趣入将无间生起念解。
此中，"如是亦"者，当取境根执为所取，能取者为意执。意执亦当取能取者根执之境，若互相正知，则彼等由相待而成能取性与所取性。彼等应许互为因相与所生，否则境与有境不得成立。
同时生者不应理为因相与有因相，"彼亦"者是承许后说其他过失。
所说此根趣入经验具前者之念解非量，即是不完备。那么，于欲等如何是念？说："因是自证故"等。此明显说明：安立欲等是为自害而生，如是我等承许欲等是自证性故，于彼正生念。汝既未如是承许彼等，故全不可能。若当承许自证，尔时彼亦不摄于相故，即是缺少。
那么，论典岂非已证成即是念？说："此唯盲人步履"，如盲人步履以未见为前行而安立，如是此亦显说当由量遍断故。或者，言语是盲者，即无聚义者之所有，故称此。
"如是"等显示盲人步履性，因于根境亦不可能有念，所经验者岂复于未经验趣入中有？此是"亦"字之义。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། དབང་པོའི་ཞེན་པ་དེ་ཡོད་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ལས་ཡིད་ ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཉམས་པའམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཉམས་པའོ། །གཞན་མཐོང་བ་ན་དྲན་པ་སྟེ། དབང་པོའི་འཇུག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་དྲན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །འོ་ན་རང་གི་ལུགས་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིད་ཀྱིས་དྲན་པ་ཞེས་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ཁོ་ནའི་སྐྱོན་ཏེ། གང་ ཞིག་གི་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་གྱིས་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་འདོད་པའིའོ།།ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་དྲན་ནོ་ཞེས་འདོད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ལ་དྲན་པའམ་ཞེས་པ། ཅི་སྟེ་ཡིད་ཁོ་ནས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དྲན་ པར་འདོད་ན།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་དོན་ལ་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སྔར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ཡིད་འདོད་དོ་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་འཇུག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།བསྟན་བཅོས་སུ་བཤད་པ་ཅི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་དབང་པོ་དང་ཡིད་དག་གིས་ལྷན་ཅིག་ཞེན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་གཅིག་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དག་རྟོག་པ་ན་ནུས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་དབང་ པོ་དང་ཡིད་དག་གཉིས་པོ་དག་གིས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན།དེ་ལྟར་གྱུར་ན། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་ཀ་དག་གིས་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འཛིན་པ་ ནི་འདིར་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།གཉིས་ཀ་དག་གིས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་དོན་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་འཇུག་བཞིན་པའི་ཡིད་ནི་དབང་པོའི་འཇུག་པས་ཕན་བཏགས་པ་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ན། དེ་ལྟར་ གྱུར་ན་དབང་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཡིད་ཁོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

虽然如此，若有根执，则唯从外境而意随执，此为论典之义。因此，若谓未经验性不成立，说："或坏"等，即论典之坏。见他则念，因为是由根趣入而经验，且由意亦当念故。
此亦不应理，因提婆达多所经验非耶若那所能忆念。那么，于自宗，根识所经验由意忆念，如何？此唯是他方之过，因为承许他人所经验非他人所能忆念。我等许一相续中由他识所经验亦能忆念，故无过。
"于未经验有念"者，若许唯由意于未经验能念，如是则于未经验境将成念，因彼未曾为意所经验故。若谓第二刹那意欲，故与根趣入同生，说："如前所说"等。
论中所说，于外境诸法，根与意是否

།དབང་པོའི་འཇུག་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེན་པར་མ་བྱས་པ་རྣམས་དང་དེ་ རྣམས་དང་མ་འདུས་པ་རྣམས་དང་རྟོག་པ་མེད་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ།།གང་ཡང་སྒོ་དང་སྒོ་ཅན་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བཤད་པ་འདི་སྟེ། ཡིད་ལ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་དབང་པོའི་ཞེན་པ་རྣམས་སྐྱེས་བུས་སེམས་པར་བྱེད་དེ། དབང་པོའི་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་ཞེན་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཁོ་ན་སྒོ་ཅན་དང་སྒོ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཉམས་ཏེ། ཅིག་ཅར་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ན་གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་སྒོ་དང་སྒོ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་དབང་པོས་བྱས་པའི་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཡིད་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་འབའ་ཞིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་པོ་རྣམས་ནུས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ན། རྐྱེན་དང་བཅས་པའི་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོའི་འཇུག་པར་མར་མེའི་འོད་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གནས་པ་ན། ཡིད་ཁོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འཛིན་པའི་ཆེད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་སོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མེའི་འོད ཡོད་པ་ན།མིག་འཇུག་སྟེ་མར་མེའི་འོད་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ན་ཡིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འཛིན་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་སྟེ། དབང་པོའི་འཇུག་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་མ་འདུས་ པ་རྐྱེན་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འགྱུར་བའོ།།དབང་པོ་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ལ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལས་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཀྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་རྣམས་གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡིད་ལ་ གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལས་ཀྱང་དེ་དང་ཡང་དག་པར་འདུས་པ་རྣམས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དེ་རྣམས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

根的趣入显现为外境者，若未被意执所执取，则彼等将成为未结合、无分别者。所说的门与有门之观察即：意中成为一体的根执，由补特伽罗所思维，而非由根执思维意执。因此，唯意是有门，而根是门。
此亦破坏，因为若同时作一事，则二者皆应成为门与有门。盲等者对色等境亦将成为现量。若谓非唯依止根作助益而意趣入外境，因无能力故。如是，根仍不成有能力者。
因为如是承许时，将不可能有具缘趣入，因为根趣入如灯光般决定为俱有，唯意为取外境而趣入故。如同有灯光时眼趣入，而灯光唯是俱有，如是有根趣入时，意为取外境而趣入，根趣入唯是俱有。彼亦非由意趣入所取，故成无缘无结合。
根执于意成一体时说为有义，非余方式。因此，若彼等为意执所随执，则成意一体者由补特伽罗能正知，由此亦如其本性生起者，当了知为量，否则彼等不成量。

།གང་རྣམས་ཀྱང་རྐྱེན་མེད་པའི་འཇུག་པ་ཚད་ མ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་ལ།རྐྱེན་དང་བཅས་པ་ནི་འབྲས་བུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་རྣམ་པས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཚད་མ་ཡང་མེད་དེ། འབྲས་བུ་མེད་པ་ཚད་མར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། མིག་དང་ཡིད་དག་སྒོ་དང་སྒོ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་དོན་གཅིག་བྱེད་པར་བརྟག་པའི་ནུས་པ་བདག་ཅག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ན་གཉི་ག་དག་ཀྱང་སྒོ་དང་སྒོ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཞན་རྣམས་སོ། །སྐྱོན་འདི་མེད་ཅེས པ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དགག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་བྱ་བ་ཙམ་འགོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ལྷན་ཅིག་ཞེན་པའི་བྱ་བ་དེ་འགོག་པར་བྱེད་དེ། ཡིད་ལས་དྲན་པ་ལྷག་པའི་ཞེན་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །ལྷན་ ཅིག་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཕྱིས་ཀྱང་དྲན་པའི་ཞེན་པ་ལྷག་པ་ཡིད་ཀྱིས་བྱེད་དོ་ཞེས་པའོ།།ལྷན་ཅིག་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུངས་སོ། །ངེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ལྷན་ཅིག་ཞེན་པའི་བྱ་བའི་ངོར་དྲི་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་སྔར་ཁོ་ནར་ཤེས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་བྱའི་སོ་སོར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དྲི་བའི་འཇུག་པར་རྟོགས་པར་བྱའི། ཅི་ལྷན་ཅིག་བྱའམ་འོན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞེན་པ་ལ་དྲི་བའོ་ཞེས་པ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། གསུངས་ པ།ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་སུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་འཇུག་པ་དང་། ད་ལྟར་བའི་དུས་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས་འདི་སྐད་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་གསུམ་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་ གྱི་དོན་རྣམས་ལ་ད་ལྟར་བའི་དུས་སུ་གང་གི་ཚེ་དབང་པོ་འགའ་ཞིག་དང་ལྡན་པར་ཡིད་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་དང་ནི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།འབའ་ཞིག་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བརྗོད་ལ། ཕྱིས་དྲི་བ་འདི་བྱས་པའོ། །འདིར་གང་གི་ཚེ་ དབང་པོ་འགའ་ཞིག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སྔར་ཁོ་ནར་ལྷན་ཅིག་ཞེན་པ་གྲུབ་ལ།དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་དང་ལྡན་པར་ལྷན་ཅིག་ཞེན་པའི་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་དྲིས་པའོ།

有些人认为无缘趣入即是量，而有缘者是果。由于如前所说之方式，彼等具分别趣入不可能，故无果。由于无果，故亦无量，因为无果不应理为量。
有些人说：由于眼与意是门与有门之事物，我等无力观察此二者作一事，因为若同时作一事，则二者皆应成为门与有门。
以"无此过失"等来成立此义。此处"非"之否定，并非否定仅仅俱有执取之作用，而是否定某种具有决定的俱有执取作用，为显示意较胜忆念执取之义。非唯俱有，而且后来意亦作较胜忆念执取。
说"俱有唯于成就"等。对离决定之俱有执取作用而问实不应理，因为此已先前了知故。因此，应了知"是否唯俱有作，非各别作"如是问题之趣入，而非"是否俱有作，抑或非俱有作"。
若问"此俱有唯于成就之执取为问"从何而知？答：从"于现在时"等。论中成立耳等于自境趣入及现在时趣入后而说此义。如是，意于一切义三时趣入：于外境现在时，当与某根相应时，成为具根缘之趣入。"唯独于过去未来"等前已说，后作此问。
此中从"当与某根相应"之语，先前即成立俱有执取，故从具决定之俱有执取作用而发问。

།ལན་ཡང་དོན་གཅིག་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དག་རྟོགས་པ་ན་ནུས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་དགག་པ་ཁོ་ ནར་གྲགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འགལ་ཏེ་ཞེས་པ་ཅི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། གང་ལས་ཇི་ལྟར་ཡང་དབང་པོའི་ཞེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕན་ཚུན་གྱི་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བསྒྲུབས་སོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་ཡང་འདི་འདི་ལྟར་ རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དོན་གཞན་དུ་རྟོགས་ན་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དབང་པོའི་འཇུག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཕྱིས་དྲན་པའོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ སྐྱོན་གཞན་གསུངས་སོ།།ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་ཁོ་ན་ལ་གཏན་ཚིགས་སོ། །དུས་གསུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་དང་དོན་ཐམས་ཅད་པ་ནི་ཡིད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་ན། དེ་ཁོ་ནས་སྐྱེས་བུའི་དོན་བྱས་སོ་ཞེས་པ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ཉིད་འདོད་པ་ངེས་པར་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་སྐྱེས་བུ་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཡོད་ པ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདིའི་འབྲེལ་པ་ནི། ཅི་སྟེ་འདི་ལས་ཆོས་གཅིག་ཤེས་པར་འདོད་པས་ཞེས་པ་སྐབས་བྱས་ནས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་འདོད་པའོ། །ཆོས་དེའི་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཏེ་ཚད་མ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་ བརྟག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ཆོས་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ། ཡོད་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོད་པའི་འམ་ཡོད་པས་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ཞེས་པ་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྨོས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་དང་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་གང་ཕྲད་པ་དེ་ཤེས་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཡང་གང་ཕྲད་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་ཉེ་བར་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཡོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ཁོ་ནར་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ནི དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་འབྲེལ་ཞིང་འདུས་པའོ།།བྱ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་ན་ནི་སྟེ། གང་སྐྱེས་པ་ན་བློ་སྐྱེ་བའོ། །ཡོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་འདི་དང་འབྲེལ་ལོ། །སྐྱེས་བུའི་ཞེས་པ་འདི་ཡང་བློ་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་འདི་དང་ངོ་། །དབང་པོ་ཞེས་པའི་ སྒྲས་ཡིད་ཀྱང་གཟུང་བར་བྱའོ།

当了知作一事之诸根时，应知"无有此能力"仅是否定之说法。因此，论典并未失坏。
若问"如何相违"，则以"无论如何根之执取"等成立互相趣入之正确了知。此义定当如是了知。若解为他义，则将成前说过失。
因此，不应观察"由根趣入俱生之意经验外境后而忆念"。若说"将成无义"，则说其他过失。
以"由意"等为此义之因。说"三时境者及一切义者是意"。若其直接趣入外境，则仅由彼作士夫义，耳等将成无义。
由此，其本性定非转变本性。为令士夫性欲必定还灭，应许其转变，否则即使获得唯士夫性亦将转变。
"有之正合"等，其关联是：以"若欲从此了知一法"为处，而遍求其因。应观察彼法所缘之因即诸量。首先说明现量不能不缘法，说"有之正合"等。
"有之"或"由有正会"为词之安立。说"正"与"胜"，为知由正与最胜所会。如是，亦将执取与我等所会之行，否则将仅说"与有会"而已。
正会是诸根与义结合会合。最胜作用即生起，谓生时生智。"有之正会"与"诸根"相连。"士夫"与"生智"相连。以"根"字亦当摄意。

།དེས་ན་བདག་དང་ཡིད་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ལས་གང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་ཡང་ལས་འཛིན་པའམ། དྲུག་པ་དེའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་ནའོ། །གང་གི་ཚེ་ལས་འཛིན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ ཚེ་སྐྱེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཅན་གྱི་བློ་མངོན་སུམ་མོ།།བློ་ནི་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནས་ཡུལ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་དེའི་བྱ་བ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བློས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ པའི་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་མོ།།དེ་ལ་ཡོད་ཅེས་མེད་བསལ་ཆེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས། གང་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ལས་རྟོགས་པ་དེ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡོད་པའི་སྒྲ་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་བཞིན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བསལ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁྱབ་བྱེད་ དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ།།ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་པ་གཉིས་ལ་གནས་ལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་གང་ཡང་རུང་བ་མེད་ན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་པའི་ཁོ་ནའི་ཡི་གེ་ཁོ་ན་ལས་ངེས་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པ་ལས་ཞེས་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་སྟེ་འདི་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཁོ་ནའི་སྒྲ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། གང་ཕྱིར་ངེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནའི་སྒྲས་གསལ་བར་བྱེད་ལ་ངག་གི་དབྱེ་བ་ཡང་བྱས་ནས་འདི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་པ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ངེས་པ་འདི་ལས་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་ཡང་དག་ པར་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།།ཡང་ན་ངེས་པར་ཡོད་པ་སྦྱོར་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །ཡོད་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ཡང་ནའོ། །ཅི་སྟེ་སྦྱོར་ཟླ་བོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོད་པའི་སྒྲ་དོན་གཞན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་སྨྲས་ པའོ།།ཅིའི་དོན་དུ་སྔར་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་ཞེས་སྨྲས་པས་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་བསྟན་ཅིང་། ད་ལྟ་ནི་ཅིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་ཞེས་པའི་གསུམ་པའི་ཚིག་སྡུད་ཡིན་ཞེ་ན། ཚིག་སྡུད་གཞན་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདིའོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལྟར་ནི་རི་ཁྲོད་པས་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ཡོད་ན་སྟེ་ཡོད་ པ་མིན་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པས་འདི་ནི་ལས་འཛིན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ལའང་སྐྱོན་འདི་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདུན་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བའམ། གང་གི་ཡང་ཡོད་པས་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འདིས་ཡང་ནའོ།

因此，从我与意正确相会中，凡生起以自身为境之智，亦成为现量。"智生"亦可作业格理解，或第六格之士夫[所生]。
当作业格理解时，即是由生起所限定之智为现量。说"生起"是为了表明：智唯由生起而明显显现境，无生起则无其他作用，因为是刹那性。当为第六格时，则是由智所限定之生起为现量。
关于"为遣除无故说有"等，不应为了了知从正会所了知者而取"有"字，如同正会[不需要有字]一样，遣除非有亦如是 - 此说与遍行相违。
因为[正会与有]二者皆依止于"唯有"，任一不存在则不可能。
若问："既然仅从'唯有'之'唯'字即可了知决定，难道不应该不说'从决定'吗？若应说此，则'唯'字将成无义"？
此过失不存在。因为'唯'字显明决定之自性，且作语句区分，应如是解释：此"唯有"之决定，即从此决定成为唯有之正会。
或者，应连接为"决定有之合非理"。另一说法是："有之正合唯非理"。
若说"合伴"等，是说"有"字具有他义，故说成立已成。
为何先前说"唯有"表示第六格关系，而现在却说"正合"是第三格词尾？为了显明其他词尾亦有此过失。
如是，寂处者说"若有正会，即是有，若非有则非"，解释此为业格。此亦未能遣除此过失，因为此第七格将成为因由义，或者以"由有亦是有之相"而另说。

།ཡོད་པ་མིན་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དང་ མཚན་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། དེ་ཡོད་པས་དེ་ཡོད་པར་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ནི་ཡོད་པའོ་ཞེས་པ་འདི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་ ཏེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་བདེན་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་འདི་ནི་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ཅན་དང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ན་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཡོད་པ་སྨོས་པའོ་ཞེ་ན། འདི་མི་རིགས་ ཏེ།བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་ཕྲད་པའི་སྒྲ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པ་འདིའི་བཟློག་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མངོན་སུམ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ནར་སྔར་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ ཅན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའི།དོན་དམ་པར་ན་དེ་ཡང་ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ནའོ། །ཅི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། གང་ཕྱིར་ད་ལྟར་བའི་དངོས་པོ་ནི་འདས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་དངོས་དང་བརྒྱུད་ པས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་སྟེ།གང་གི་བར་མ་ཆད་པར་གང་སྐྱེ་བ་དེའི་དངོས་སུ་ཡིན་ལ། གང་རྣམས་ལས་བར་ཆོད་པས་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱུད་པས་སོ། །མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འདི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། དངོས་པོ་གང་རྣམས་དེ་ལས་དེ་མ་ཐག་པར་འབྱུང་བ་དེ་ རྣམས་ཀྱི་ནི་དངོས་སུ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བརྒྱུད་པས་སོ།།གང་ཡང་འདི་འདས་པའི་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་མ་འོངས་པའི་ཕན་འདོགས་པ་པོ་ཉིད་བར་ཆོད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་འདིའི་རང་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟར་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་ མཐར་ཐུག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ དངོས་པོ་དེའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དང་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དེ་རྣམས་ངོ་ཤེས་པ་མི་བསླུ་བ་རྣམས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟོབས་ལས་ཉེ་བར་སྐྱེ་སྟེ།གང་རྣམས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་ པའོ།

非有不能正确成为因相及相，因为若由正会之因而生智，或由彼有而表征彼有，如是则唯应了知"正会即是有"。虽然确实如此了知，然而对方主张："过去未来境之瑜伽行者智虽非有，但于正会时亦可生起"，为遣除此说而说"有"。
此说不合理，因为以第七格词尾的"会"字，必定无误地了知有之义，已遮遣此说。再者，我等已先前说明瑜伽行者现量唯缘有境。
又所说瑜伽行者知过去未来境者，应许是假立为过去未来境，究竟而言，彼亦唯是现在境。何以故？因为现在事物是过去因缘直接间接所利益：无间生起者为直接，有间隔生起者为间接。
对未来诸事物，此亦为能作利益：从此无间生起者为直接，后时生起者为间接。又此为过去所利益性及未来能利益性，或有间隔或无间隔，此为其自性。
瑜伽行者由修习究竟所生智遍知现在事物之一切自性，因其无有部分。如是遍知时，出定瑜伽行者由修所生殊胜智力，生起不错乱认知：了知彼事物之能利益及所利益之过去未来义，由此安立过去未来事物。

།དེ་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པ་ལས། དེ་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡུལ་མེད་པར་འགྱུར་མོད་དེ། དོན་དམ་པར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དོན་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་མི་བསླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱིས་བརྩད་པ་སྐྱེས་ཟིན་པའི་བློ་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་མི་ བསླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུ་ལས་དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་དེ།གསལ་བར་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །སླར་ཡང་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་མི་བསླུ་བ་ཉིད་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ལས་ཏེ། ལས་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་རྨི་ལམ་བདེན་པ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་མེད་པའི་ཡོད་པ་ཞེས་པ་འདི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་ཡང་འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གིས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ བརྗོད་པ་དེ་དགག་པའི་དོན་དུ་ཆོས་འདི་བརྗོད་པ་སྟེ།རྩོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཆོས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བའི་མངོན་སུམ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ རྟོགས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཡོད་བཞིན་པ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྩོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའི་དོན་ཅན་ཆོས་སོ་ཞེས་པས་འདི་འདིར་གཙོ་བོར་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་ པར་བྱའི།མངོན་སུམ་གྱི་དོན་འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་གཙོ་བོར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་འདི་བྱ་བའོ་ཞེ་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ། ཚད་མ་རྣམས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་སྔར་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱས་ཟིན་ཏོ།

如是，缘过去未来义境之智是瑜伽行者智之果，此乃因果假立，故说彼亦名为缘过去未来境。虽彼将成无境，因为胜义中过去未来实无。然而，由于明显各别显现过去未来义，以及无分别性与不欺诳性故，实不相违于现量性。
如汝所诤，已生智虽不取未来境法之自性，然由不欺诳故许为量，如是我等亦如前所说因而成现量，即明显各别显现过去等义。复次，彼无分别性与不欺诳性是由瑜伽力所致，如由业力及天等加持力而见真实梦境。
是故，说"无意趣之有"实非应理。然则，此亦非现量之相。虽然，为破某些所说瑜伽行者智现量等相而说此法，即诤论相之法非现量相。何以故？因为如是现量与将生法于知时皆非有，故非是了知超感官义之因，彼唯缘现有故。
由其具前相故，于比量等亦不成法之因。是故，应主要成立"唯是诤论相义之法"，此现量义非主要是现量相，因现量已成故，此仅是随说而已。
此说不应理，因诸量皆未成故。此义已于前说。

།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གྲུབ་ ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མངོན་སུམ་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་བཞིན་པ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡོད་ན།འདི་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་བསྟན་པ་མེད་པར་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ ཚེ་དེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་དེའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་པས་སུན་འབྱིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་བརྗོད་ཀྱི་ཞེས་པ། དབང་པོའི་ཁྱད་པར་བྱས་པ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ནི་སྦྱོར་ཟླ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མིག་གི་གཟུགས་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སྨྲ་བར་རིགས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པ་ན་ཞེས་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་འགྱུར་ཞེས་པ་བདག་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ། དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡོད་པ་སྨོས་སོ།།དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་སྟེ། བྱ་རོག་རྣམས་ལས་ཞོ་སྲུངས་ཤིག་ཅེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ན། ཡོད་ཙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྔ་མ་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། ཡོད་པ་ མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་པས་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་མཐོང་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གི་ཡུལ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ཡོད་པ་སྨོས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། ཡོད་པ་སྨོས་པ་མེད་ན་ཟླ་བ་ གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ཡོད་པ་སྨོས་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་བཟློག་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།

复次，若谓因已成故此现量相非所立，那么何为所立？若法为现量之因相，则如是现量非因，因唯缘现有故，应仅说此而已。
虽如是，若有确定显示自性，则由了知"具如是相者为现量"之自性，故成就其非因性，若非如是则不成。若谓：若无确定显示自性则不能了知其自性，尔时彼不成立，由此亦唯依止于成立其相，故未能脱离破斥。
所说"具根差别所说"者，唯根差别之境是所系属，如"眼之色"等。是故，应如是说："与色等相遇时"。
若又转计：从我、根、意、境相遇而生识，而彼不能以色等声说，故为显示彼义而说"有"。若谓"诸根"之语是为表征，如说"当防诸乌鸦夺酪"，则"唯有"等即明显前说能立。
虽如是，"非有者彼不入"故此非有。如是于非有之阳焰等亦见正合，由此因不成立。
故说："若任何"等，因是似现量境故为似现量。正因此故为诸非有。是故彼等皆无真实相遇，故为遮遣彼而说"有"亦不应理。
虽如是，若不说"有"，则二月等错乱知亦应成现量。是故为遮遣彼而说"有"。此说不应理，因仅由说"真实相遇"已遮遣故，此义已说。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེ་རྣམས་དང་ ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ཆུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མྱ་ངམ་དང་ཚ་སྒོ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དུའོ། །དེར་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་གྱི། གང་གི་ཚེ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ དག་པར་གདུངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱི་ཚེ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གསུངས་པ་ཉི་མའི་གདུང་བ་ལས་ཞེས་པའོ། །བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རིམ་གྱིས་ཞེས་པ་སྔར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནས་འདྲ་བ་ཉིད་ དུ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་ནས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་དྲན་པའོ། །དེའི་བར་མ་ཆད་པར་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤྱི་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་མེད་པར་ཡང་ཞེས་པ་ཆུ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པའོ། །དེ་མ་ ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཁོ་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་རྟེན་པས་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གང་གང་གི་ཞེས་པ་ལེགས་པ་ལ་ཡང་སཏ་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་པ་ བཞིན་ནོ།།དེ་ཐིམ་ཞེས་པ་འདིར་གཞན་ཡང་། ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་དོན་ཅན་གྱི་སཏ་ཀྱི་སྒྲ་དབང་པོའི་དོན་དང་འཁྲུལ་པ་ལས་དབང་པོའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་མི་ནུས་པ། དེ་ལྟར་ཐིམ་པའི་དོན་ཅན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ནི་དབང་པོ་གཞན་གྱི་དོན་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དབང་པོ་ལ་ཐིམ་ པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །མིག་སྨན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཕན་འདོགས་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ལེགས་པ་ཉིད་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་ཕྲད་པ་ན་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་གང་ཞིག་དབང་པོ་གང་ལ་ ཐིམ་སྟེ་གཞན་དུ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་དབང་པོ་དེ་ཁོ་ནའི་ཚིག་ལས་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་གཏོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐིམ་པ་འདིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྟེ།ལེགས་པའི་དོན་ཡང་འདིར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་ལ། རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་འདིར་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་ཁས་ བླང་བར་ནུས་པ་ཁོ་ན་སྨྲ་བར་འདོད་པས་སོ།།རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ཡིན། འདི་ལས་སཏ་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཡོད་པའི་དོན་ཅན་བཞིན་དུ་ཐིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ ཅན་ཡང་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

若如是，彼等既无真实相遇，云何有如水等显现之识？答曰："境之差别"等，谓于旷野及炎热等境之差别。于彼处亦非一切时，唯当为日光所炽热时方为其因，余时则否。如所说"由日炽热"。
"非所显示"者，因自相非所显示故。"渐次"者，先有根识，次有决定相似性之分别意识，次有忆念水等相似事物，无间即生"此即是彼"之错乱意识，缘于共相。"虽无彼义"者，谓所计水等。因唯由等无间缘之差别而生。
"若"等显示唯由差别而作区分故由正依而说。或者，"何何"之"有"（sat）声亦用于善，如说"胜士"。"融入"者，此中复有：如有义之sat声由与根境混淆故不能为了知根境，如是具融入义者亦然。如是，其他根境之微尘等亦融入根中。
"等"字摄取耳等串等。眼药等亦有善性，因具有饶益性故，是故与彼相遇时亦成现量。若谓："何者融入何根，由无入于他故"之语，欲说此处唯由彼根之语而有境事所属相之融入，善义于此亦应理，应理性亦由此处欲说唯能许为根境事故。
如是融入性等非微尘等所有，故何成过失？由此已说sat声如有义，具融入等义者亦不能为了知差别。

།གལ་ཏེ་ཡང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུར་འདིར་ཐིམ་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་འདོད་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་པའི་སྒྲས་དོན་མེད་དེ། ཡོད་ན་གང་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་ཕྲད་པ་ཡང་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ པར་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཐིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཡོད་པ་ནི། ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་དང་ལེགས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སླར་ཡང་འདིར་མི་འདོད་པ་ཅི་ ཡོད།གལ་ཏེ་ཡང་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་ཕྲད་པ་ལས། རྡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། བློ་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །གང་ཡང་དེ་དང་ཕྲད་པ་ལས་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་དེའི་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། འདིར་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་ལས་དེའི་ཡུལ་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་ འགྱུར་ཏེ།གལ་ཏེ་གང་དབང་པོ་ལ་ཐིམ་པའམ་དེ་ལ་ལེགས་པ་དེ་དབང་པོའི་དོན་ཏོ། །རྡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་དེ་དང་ཕྲད་པ་ན་ཡང་མངོན་སུམ་སྟེ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོད་པའི་སྒྲ་དབང་ པོའི་དོན་ཁོ་ན་ལ་གྲགས་ཤིང་།དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ན་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐིམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བ་ལང་གི་སྒྲ་བ་ལང་གི་རིགས་ཁོ་ན་ལ་སྟེ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་བཞིན་ཞེས་སྟོན་ཏེ། མི་ མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཞེས་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་དག་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གྲགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་བྱ་ན། ཡོད་པའི་སྒྲ་དབང་པོའི་དོན་ལ་གྲགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་བར་ཆད་མེད་ལ་གནོད། །ཅེས་ པ།ཕྲད་པ་ནི་བར་མ་ཆོད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་ཀུན་ཡང་དག་ཕྲད་པའི་སྒྲའི་དོན་གསུངས་སོ།

即便如此想要显现此等融入等，则"相遇"之词成无义，因仅由"若生起认知即为现量"如是语句，已得相遇义故。若无彼相遇，依汝宗如是融入等不可能故。
是故，正相应之"有"应许为饶益性及善性，由此亦成微尘等之过失。复次，于此有何不欲？
即便微尘等与眼等根相遇，不能生起缘微尘等境之识，此过失实不存在，因有"识生即现量"之语故。若谓："唯许由与彼相遇而生识者，即是缘彼境之现量"。
此过无有，因为此处并非成立由与微尘等相遇而生缘彼境之根识为现量，然则何为？谓现量识之生起。当如是说明：若谓融入根或于彼为善者即是根境，微尘等亦如是，故与彼相遇时亦生现量识。
非如是故等，因"有"声唯于根境中成立，于别释时依止与义相关之差别即融入性等故。如"牛"声唯于牛类，依不共行相而别释一般，此示以相违近立，因喻与所喻不相顺故。
若由共称力而依差别作别释，则"有"声于根境亦非共称，此说非真。"于彼无间相违"者，相遇即无间性。由"若"等说明一切义正相遇声义。

།འོ་ན་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པའི་སྒྲས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་སྐྱོན་འདི་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། དབང་པོའི་བྱ་བ་ཡང་ཅི་ཡིན། གལ་ཏེ་འཛིན་ པའོ་ཞེ་ན།དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རབ་ཏུ་གསལ་བའོ་ཞེ་ན་མིག་ ཁོ་ན་གཟི་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནའི་རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་གྱི།གཞན་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་རྣ་བ་ཡང་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ག་ལས་བྱ་བ་ཡིན། ཕྲད་པ་སྨོས་པ་ཡང་དོན་མེད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ བྱ་བས་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ན་ཕྲད་པའི་སྒྲའི་བྱ་བའི་དོན་ཅན་དུ་གྲགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་སྨོས་པ་ཡང་མདོར་ཁས་བླངས་པ་སྟེ། དེས་ན་ཕྱོགས་འདི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་ཕྲད་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་བརྟེན་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ ལས་ཀྱང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མི་འདོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།།འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ནི་གང་ཡང་བློ་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་རྒྱན་དང་བཅས་པའི་ངག་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར། འདི་གསུངས་པ། བློ་ཡི་རྒྱུ་ཡི་ཚོགས་པ་ན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་པ་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་ཀྱང་བློ་ལ་སྙེག་གི་། ཚོགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་མེད་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་དང་འགྲེལ་བར་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་གམ། བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཤེས་པའི་ཁྱད པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་གསུངས་སོ། །བློ་སྐྱེ་བ་ཞེས་པས་ཡང་ཅི་བྱ་ཞེས་པ་འདིས་ ཀྱང་གང་དོན་མེད་པ་དེ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་མེད་པ་ཅན་བཞིན། བློ་སྐྱེ་བ་སྨོས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། དེ་མེད་ན་བློ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཕྲད་ པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུ་དེ་བྱའོ་ཞེ་ན།འདི་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་ཕྲད་པ་ནི་བློ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་སོ།

然则，以正相遇之词岂不应得作用之差别？若尔，此过从何而来？根之作用又是何？若谓是执取，则由"彼即是识"之说，将成唯识从识生，此亦不应理，因无眼识时亦将有眼识故。
若谓是明显，则因唯眼被许为具光明性故，唯彼成明显，余者则非。虚空性之耳根因无作用故，何来作用？说相遇亦无义，因于生起认知诸能作之作用必定应生故。
世间中相遇之词亦非成立为作用义，且经中所说共称义亦已承许，故此相遇一分极不应理。由此亦将成前述过失。
注释者说："凡'识生'等皆说具修饰语句"，故此说："识之因聚时"等。彼虽成功德而趋向于识，非趋向于聚，因近立无彼之女相故，注释中亦如是详说故。
和合即法与非法，或自性功德，识所生即识因。因由和合差别生识差别故。由"其他"等说明：凡非有者即非现量，如虚空花，异于聚等之因亦如是，说无遍行。
"识生"有何用？此亦说相违遍行：凡无义者非作用，如离彼之无义者，说识生亦如是。虽如是，若无彼，则非识生因之正相遇亦将成现量。
故为正相遇差别义而作彼者，此中不存在，因相遇非识生因不可能，果能推度彼之有性故。

།དེ་མེད་ན་དེའི་རྟོགས་པ་ག་ལས་ཡིན། བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་བློའི་འབྲས་བུར་ངེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་རེ་ཞིག་ དངོས་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྒྱལ་དཔོག་གི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱར་འདོད་དེ།དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རྣམས་དབང་པོ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཡང་ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ནི་གཞི་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ན་བློ་སྐྱེ་བ་ཞེས་པའོ། ། ཅི་སྟེ་གཞི་མཐུན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་བུའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ཁོ་ན་བློ་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་སྙིང་པོ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། གང་དབང་པོའི་ངོར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན པ་བཞིན།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་གསུངས་སོ། །འདུ་བྱེད་ལྡན་ཞེས་པ་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཡིད་དང་དབང་པོ་ཕྲད་པ་དང་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་དབང་པོའི་ངོར་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །གང་ཡང་ རྟོགས་པ་ཞེས་པ།དེའི་བསམ་པ་ནི། དབང་པོ་དང་ཕྲད་པ་ཁོ་ན་ཤེས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་གང་ལས་བློ་སྐྱེ་བ་ཞེས་པས་འདིར་མིང་ཐམས་ཅད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སྙེག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དབང་པོའི་ངོར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་བསྟན་པར་རིགས་སོ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ཡང་གཉིས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དབང་པོ་དང་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ཀྱང་དབང་པོ་ཁོ་ན་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་གཞན་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡུལ གཞན་ཡང་སྟེ།ཇི་ལྟར་ཡང་ཡུལ་ནི་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དབང་པོ་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པས་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མཐོང་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཁོ་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ།འདི་ནི་བརྟག་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །གང་ལས་གང་ངེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་པ་འདིའི་འདི་བཤད་པའོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྲད་པ་གང་ལས་འདི་བ་ལང་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若无彼，如何有其了知？作用差别亦应确定为识之果，如是暂且其他事物亦为胜论派弟子等所许以作用推度，更何况诸根所及者，岂待言诸超根者？
复次，如何分别差异之差别成为共基？谓正相遇时生识。若是离共基之差别如"人中王"，则唯正相遇成为生识之差别，此说无义。
由"复次"等说：凡不入根境者，如所欲之非现量，如所说之聚亦如是，说无遍行。"具行作"即具造作。意根相遇及根境相遇入根境，故说彼。
又"了知"者，其意为：唯根相遇是识之不共因，故唯彼从何生识之说，此中趋向一切名因之最胜，彼亦因入根境故，应示为现量。
又因住于二故，即因入根境故是住于二。由此亦显示非唯根是此之不共因。如是因住于二故，如其他根非彼因，其他境亦然。如境亦由非根之他而结合，根亦由非境之他而然，故无差别。
已如前说，世间见由不共而立名言。故说非唯由根立名言："此非所观察"。
"从何定何"等，说明此"从何生识彼即现量"之义。当如是说：从根等相遇，生起"此唯是牛"等决定知，彼即现量。
彼亦不应理，因如是形态之知非从根等正相遇而正生故。

།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། བ་ལང་ལ་སོགས་སྦྱོར་ལས་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ལའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་ལས་དོན་ལ་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དབང་པོའི་བློ་ལ། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དག་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མི་སྲིད་ པའོ་ཞེས་པས་མི་རིགས་སོ།།ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་ཞེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོས་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། དེའི་རྟེན་རྫས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་དབང་པོའི་བློ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ ཁྱད་པར་ཅན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཡང་དབང་པོའི་བློས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་ལུགས་ཀྱིས་དྲི་གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་ཡུལ་དང་རྫས་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་ན། དེའི་ནུས་པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲི་བཟང་པོ་རྫས་ སོ་ཞེས་པ་འདི་གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དྲིའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་།དེ་སྟེ་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རྫས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་རིགས་དང་རྫས་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པ་ཀུན་ནས་ལྟ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་སོ།།འོ་ན་གཟེགས་ཟན་བརྟག་པར་དོན་འདི། ཡུལ་ལ་ལྟ་དོན་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །ཞེས་པ་བཤད་ཟིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་སླར་ཡང་བརྗོད་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་རང་གིས་ རིག་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བར་མ་ཆད་པར་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས།ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་སྟེ། གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ལྟར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།།ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་འདོགས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྟོགས་པའོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག་ལས་ཡང་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དཔེའི་དོན་དུའོ། །གང་ ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡིད་ཀྱི་ཡིན་ཏེ།རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྟོགས་པ་བཞིན། བ་ལང་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ཁྱབ་པ་མི་སྲིད་པར་དྲིས་པའོ། །རང་ གིས་རིག་བྱ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་གསུངས་སོ།

若问如何？答：由"从牛等结合"等。"又"字表因义。因为从与牛性等差别相联而于对境确定为牛性等，然感官识不能结合差别与所差别，故其性相不成立，因此不应理。
"依汝宗"者，因为对方承许牛性等及其所依实体皆为实有，故其成为感官识境有疑。然而，即使对实有之差别与所差别，感官识于随后连结亦不能为。如是，依对方宗，香与色根之境且为实体，然彼等相互连结时，不应承许其能力。因为若"香物为实体"是眼识，则非香境；若是鼻识，则不应为实体境。依自宗，种性与实体皆非有故，为显示"非有遍观"而说"依汝宗"。
若问：此义于胜论观察中已说："因境为见义性故，诸差别不作连结"，何故复说？为使此义由"唯自证知"等无间断之理而极明显故。
若谓如是，无连结亦当成定解，故说"非"等。因此说"意生"者，意为如是非从根生故非连结。
"无别增益"即差别能诠之体性与所差别所诠之了知。说"又从能诠所诠"者为喻义。凡无别增益之识是意识，如能诠所诠无别增益之了知，"此唯是牛"等识亦如是。
自性。若问何故，此问遍不成立。由"自证知"等说因。

།འདི་ཡང་དུ་མའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཞེས་པ་འདིའི་ནང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ཞེས་པ། ཐུན་མོང་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་འདིས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་དབང་པོའི་བློའི་ཡུལ་ཏེ།ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེས་ནི་ཐ་དད་མེད་པར་ཡང་ཉེ་བར་གདགས་པ་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱས་སོ། །གང་གང་ཞིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་དེས་ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པ་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྲས་བཞིན། བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཡང་དབང་པོའི་བློའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འདི་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གནས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་པ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།དེ་ལས་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། རྣམ་ཀུན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་ཀུན་དོན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ནི། །གནས་ན་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་བཞིན་པར་གྱུར་པ་ན། མངོན་སུམ་བློར་མི་ འགྱུར་ཞེས་སྦྲེལ་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཅི་ལས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བཤད་འགྲེལ་བྱེད་པ་པོའི་འདོད་པས་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་གསུམ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་སྟེ། ཚད་མ་ ལ་ནི་དངོས་སོ་ཞེས་པའོ།།ཕྲད་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞལ་ཟིན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། བྲེས་གཞལ་ཟིན་པ་ལ་ནི་བྲེར་ཉེ་བར་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལའོ། །དབང་པོ་ལ་སོ་སོར་འཇུག་པ་ཞེས་པ་འདིས་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་དང་ མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པར་རིགས་ཏེ།བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་སེང་གེ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། རྣམ་ཀུན་དོན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ནི། །གནས་པ་ཞེས་པ་འདི་བཤད་དེ། །དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། །མངོན་སུམ་བློ་མིན་འགྱུར་ཞེས་པ་འདིའོ། ། དབང་པོའི་ལྟོས་པ་དང་ཞེས་པ། སྤྱིའི་བློ་རྣམས་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་འདོགས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་པ་ཐ་དད་མེད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་རྣམས་ཁོ་ནའོ། ། ཡང་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་གྲངས་ཅན་པའི་སྐྱེས་བུ་འདིའོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ།

此"多体法"已在前文解说。"不共"者，已说明"共者于某处非结合故"。此说唯非言说自相为根识境，非言说之共相则不是。因此明示其不能作无差别增益。
凡非某识之境，彼识不能作无差别增益，如眼识于声。牛性等共相亦非根识之境。此与能遍相违。由此亦成立"此唯是意识"。
若有疑问"若复"为不成立，"一切相"即所知性等相之义。若问此有何过？答："一切相"等。"一切相境识住时"，即正趣入了知一切相之境时，"不成现量识"，意为不成为现量之词所诠。
若问此从何来？答："现量之词"等。因为注释者意许现量之词唯于三处转：于量为直接；于接触则因已被现量所量二者故，如于已被升斗所量处增益升斗；于识即于果。"于根各别转"由此法同故，因与量相等而应假立为现量，如称婆罗门童子为狮子。
由"若复"等解说"一切相境识住时"及"不成现量识"。"根待"者，共相诸识于过去等亦有故，于盲等亦然。"趣入无差别增益"即唯此等无差别增益诸识。或者非有亦作无差别增益，如数论者"此是主性自性之士夫"。

།འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དབང་པོའི་བློའི་ཡུལ་མ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཟིན་ཏོ།།དབང་པོའི་གཞན་དབང་དུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ཤུགས་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོར་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐབས་སུ་བྱས་ སོ།།འདི་ནི་འདི་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དབང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང་། དབང་པོའི་གཞན་དབང་དག་ཅེས་པ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན་དབང་པོའི་གཞན་དབང་ཅན་དུ་མངོན་སུམ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མངོན་ སུམ་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནི་ཡང་ན།མངོན་སུམ་གྱི་མཉན་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། དེ་མེད་ན་དེ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་མཉན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ན་མེད་པ་དེར་དེ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབྱུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་ མཉན་པ་བཞིན།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་མཉན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་གཞན་གསུངས་སོ། །ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་ན།ཇི་ལྟར་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པས་དབང་པོ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་དབང་པོ་གཞན་འཇུག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དུ་མ་བརྟག་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་གཞན་པ་འཐོབ་མ་ཡིན། །རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པའི་འབྲས་ བུ་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་གཞན་པ་མེད་དོ། །ཉམས་པ་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་བློ་རྣམས་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བརྟགས་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་དུ་ཆོད་པ་དང་བར་དུ་ཆོད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཀྱང་བར་དུ་མ་ཆོད་ པ་ཁོ་ན་འབྲས་བུར་གཟུང་བར་བྱའོ།།ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་འབྲས་བུར་དེ་རྣམས་མི་རིགས་ཏེ། གང་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ནི་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་སོ། །བློ་ཡི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།བློ་སྐྱེ་བ་མདོར་མངོན་སུམ་དུ་བཤད་ལ། དེ་ཡང་བློ་ལས་གཞན་ནམ་གཞན་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཞན་དུ་འདོད་ན། དེ་ཁོ་ན་ཚད་མར་འགྱུར་རོ།

此等形相也非认为是从根等接触所生之识，因已成立"共相非根识境"。"非为根之所依"，应从文势理解为"对现量词所诠"。如是已以理解"非现量词所诠"而作为论述。
此应如是必定了知，否则"不待根"与"根之所依"将相违。此将如是解说：识生时因与现量法同为根所依故，假立为现量；或为现量名言运行之因，无彼则彼不行。
凡有因之名言，其因于何处无，彼处彼不行，如于无杖之人不行"持杖者"之名。如所说之识亦无现量名言之因，此为因不可得。由"一切相"等说其他过失。
功德性等共相法于色声等一切中有故，如为眼所取，耳等诸根亦然，故其他根于其他根境亦转。因此多根观察将成无义。
"不得异果"，了知是识之果，若彼为量则无异果。观察"待所取之衰损诸识为果"亦不应理，因为被水等忆念间隔故。于间隔与无间隔中，唯无间隔者应取为果。
又因境不同故彼等非理为果，因为现量是以色等自相为境，而彼等是以举等作用为境。"识亦"等，经中说识生为现量，彼或异于识或非异成一。若许为异，则彼自成量。

།སྐྱེ་བ་ཡང་ཀ་ཎ་བྷུ་ཛཱ་ནི་བདག་ལ་རང་གི་རྒྱུ་ལ་བློའི་འདུ་བ་སྟེ། ཡང་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་བློ་ཉིད་འདུ་ བ་སྟེ་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ལའོ།།དཔྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་ལུགས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཏོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་བཤད་འགྲེལ་བྱེད་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདུ་བ་མངོན་སུམ་དུ་ཐོབ་ཅིང་། དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་མེད་ན་ཡང་ དེ་ཡོད་པས་སོ།།གང་དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་བཞིན། འདུ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །འགལ་བས་ཁྱབ་པའོ། །ཅི་སྟེ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པའི་འདོད་པས་གང་ལས་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་མངོན་སུམ་ཡིན་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ལས་ ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཡུལ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལྟར་ན་ཡང་ནི་གལ་ཏེ་མདོ་བྱེད་པ་པོའི་འདོད་པས་ཡིན་ན་དང་། གལ་ཏེ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་པོའི་འདོད་པས་ཡིན་ནའོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་རང་གི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་འདུ་བ་བློ་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་དང་། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ལ་འདུ་བ་ཡིན་ན་སྟེ།གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན། བློ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་པས་སྐྱེ་བ་སྨོས་པ་ལུགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་དོན་མེད་པའོ། །འོ་ན་སྐྱེ་བ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་སྐྱེ་བཞིན་ པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བློ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་མི་རིགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བློ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་ ཚེ་ཡང་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་པས་སྐྱེ་བ་སྨོས་པས་ཅི་ཞིག་།ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བ་ལས་དུས་ཕྱིས་བློ་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སྔར་ཡང་། དེ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་སྐྱེ་བ་སྨོས་པས་ཅི་ཞིག་།བློས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྐྱེ བ་ནི་དབང་པོའི་ངོར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་སྔར་བཤད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་མེད་དོ།།མུ་སྟེགས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་རབ་ཏུ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་པོར་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། བློ་སྐྱེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

生亦，卡那布扎尼（kaṇabhujā，此处为专有名词）认为是自因之识聚合，或者是有性、德性与识性之聚合，即于知果。诸观察者亦依其宗。
又因注释家之宗趣得聚合为现量，而彼不应为现量，因于义错乱故。如是因常住故，虽无义亦有彼。
凡于义错乱者非现量，如颠倒知，聚合亦如是。遍于相违。若依注释家意，谓从何生识即是现量，如是则因常住故，聚合不从任何生，故为无境相。
是故二者皆然："若"是指若依经部师意，及若依注释家意。或者，若许自因果聚合生识，及若许有性等诸法聚合于果知，二者皆不应为现量。
"若"等，若非异者，唯识生故，说生于二宗皆无义。若问："说生之目的，岂非如前所说为令了知唯正生时之识为量耶？"此已说为不应理。如是由刹那性故，后时无住，唯识正生为量，非所缘，如是已说。
尔时亦无识故无量性，故说生何为？若生后有识，如是则因无差别故，于彼前亦应尔，尔时亦不应遮遣量性，故说生何为？识所限定之生，因不入根境且如前说因故，无现量性。
一切外道皆许我为能量，故为遮此而说"识生"等。

།ཅི་འདི་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་དཔྱོད་ པར་བྱེད་ཅེ་ན།རྣམ་པར་དཔྱད་པ་རྩོམ་པས་ན་རྩོད་པ་འདི་ག་ལ་འཇུག་།གཞན་ཡང་འདིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངག་ལ་སྐྱེས་བུའི་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཕྱིར་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའོ་ཞེས་པས་འདི་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་རིགས་སོ། །སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་རྣམ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ། རབ་ཏུ་འཇལ་ བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མི་རྟག་པར་ཞེས་པ། གང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་དེ་མི་རྟག་པར་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་བཞིན། བདག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་བའོ། །ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གང་གང་གི་ཚེ་རབ་ཏུ་ འཇལ་བར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་དེའི་ཚེ་རབ་ཏུ་འཇལ་བ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྔར་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན། དེ་ཡང་བློ་སྐྱེད་པ་ན་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འགལ་བར་ཁྱབ་པའི་ཐལ་འགྱུར་གསུངས་སོ། །འདི་ཁོ་ནས་ཚང་མ་བརྟག་པ་བཟློག་ པའི་ཆེད་དུ།ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་འདིར་གང་གྱུར་པ་སྨོས་པ་དེར་རིགས་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ན་ཡང་ངོ་འདི་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཀླག་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དོན་བྱ་བའི། །དུས་ན་འགྱུར་ན་མི་རྟག་ཉིད། །གལ་ ཏེ་དེ་མེད་དེ་དངོས་མིན།།ནུས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །ཞེས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དང་པོའོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཉིས་དག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལ་མངོན་སུམ་བཤད་ཟིན་ཏེ། ད་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་ བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ།རྗེས་དཔག་རྣམ་གཉིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲང་དོན་ནི་གང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ནི་གང་གིས་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སུ་འཇུག་པའོ། །འོ་ན་གཞན་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལོགས་སུ་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་ཕྱིར་གོ་ བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས།རྟོགས་པར་འདོད་པ་པོའི་ཚིག་གི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་ན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དོན་འདི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རིག་ཅིང་ཚིག་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ནི་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན་ སླར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་བདེན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱིས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདི་བརྩམས་སོ། །དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བཞིན་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་མཐོང་བས་ཏེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡང་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉེ་བར་མི་མཁོ་བ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཉེ་བར་གཏོད་པ་དང་མཇུག་བསྡུ་བ་རྣམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若问："为何唯于此处作观察？"既开始观察，此诤论何从而入？复次，此处因定义语中有"士夫"之词，故就我而言，唯于此处观察为应理。
"从前位转变"者，意为破除非能量位。如是则"无常"者，凡有变异者即是无常，如瓶，我亦如是。此为自性应成。
"若不变"等，凡于何时与非能量位无差别，彼时即非能量，如前彼士夫。此于生识时亦如是说，此说相违遍摄应成。
唯为遮遣一切观察，于此"成量"中所说"成"字，已明其理。于将说因之周遍成立时亦然。如是应诵颂曰：
若法作用时，
变异即无常，
若无彼非实，
舍离诸功能。
此为第一决定。
已说唯现量与比量二量。其中已说现量，今为释应说比量故说："比量有二"等。自义者，谓由自了知。他义者，谓令他了知。
若问："他义之相岂不应别说？"不然。因唯由成立能诠相，即显示欲了知者之语序故。若异说之，则不能显明能诠法故。
若问："诸如实知义且解词者，于了知彼时不待更示余法。"此诚然，然此造论为令愚者了知。即使如实知事者，亦见异说，因不说无则不生之所需，及结合不需之所立、引入与总结故。

།ཚུལ་གསུམ་ལས་ཞེས་པ་རྒྱུ་ལ་ལྔ་པ་སྟེ། བརྡུངས་པ་ལས་སྒྲ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ལག་པ་ཕྱིས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁང་བཟངས་ལ་འཛེགས་ནས་ལྟ་བ་ནི་ཁང་བཟངས་ལ་ལྟ བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་མཐོང་ནས་དོན་མཐོང་བ་ནི་ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་བའོ་ཞེས་པའོ།།འོ་ན་ཚུལ་གསུམ་པ་སྨོས་པ་དོན་མེད་དེ། ཚུལ་གསུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་མི་གསལ་བའི་དོན་འདིས་རྟགས་སུ་རྟོགས་ པར་བྱེད་པས་རྟགས་ཏེ།དེ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་པ་མེད་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་རྟོགས་ཟིན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ལས་ཞེས་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་རྟགས་སུ་འདོད་དེ། དེས་ན་དེའི་ལོག་ པར་རྟོགས་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ཚུལ་གསུམ་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ལ་འཛེམ་མེད་པས་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་གི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་འདི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་དེ། མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་མཚན་ཉིད་བཞི་ཅན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།མི་འཐད་པ་ཉིད་ནི། རབ་ཏུ་ནུས་པ་མེད་པ་མི་སྲིད་པའོ། །འོ་ན་འདི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛེམ་མེད་པ་སྟེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འདོད་ལ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པའོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡང་སྨྲས་པ། དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལས། །རྟགས་ཉིད་མ་མཐོང་གཞན་གྱིས་འདོད། །བདག་གིས་འདི་ནི་མེད་པར་ཡང་། །ཆོས་ཅན་ལ་ནི་མི་སྲིད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ཡང་ཚུལ་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན་ ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཡོད་ན།གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཚུལ་བཞི་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཙམ་ལ་ནི། ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་བ་དེ་སྔོ་བསངས་ཡིན་ཏེ། ནག་པོའི་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ཡང་རྟགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །དེ་ལ་གང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཕ་ རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འདོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ།ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་པས་གང་དང་གང་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པ་འདི་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་དེ་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ།

"从三相"者，为因位第五格，如"由击而声"。或为后缀，如登上宫殿而观看是观看宫殿，如是见到三相因而见义，即从三相因见义。
若问："说'三相'无义，因非三相者本非因故。复次，因能令了知不明义故为因，此亦不可能无三相。由此亦已知义故，不应说'从三相'"。此非过失，因有人执非三相亦为因，故为遮彼邪解而说三相。
对此，无畏者说：某事于余相不应理性，此即是因。唯具一相者，即是四相义。"余相"者，意为无所立。"不应理性"者，谓无功能、不可能。
若问："此岂不成为唯无则不生？"无畏者答："不然。"无则不生是离所立外，余相不应理性唯于有法即是所立。
又说偈曰：
由喻无所立，
他执非是因，
我说此非有，
于有法不成。
此亦唯一相。或者，若有三相性，应许余相不应理性为第四相。若仅三相性，则"彼往他处是青色，因是黑子故"此亦应成因。
于此所说"诸对方执无则不生性离所立外"是增益，因总摄一切，凡有能立法处即有所立法，此周遍即是无则不生性故。是故于所立亦唯许彼。

།གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གང་ཞིག་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ཅན་ལ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་མི་རིགས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་མི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་བཞི་པ་ཅན་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཙམ ལ་ནི་དེ་སྔོ་བསངས་ཡིན་ཏེ།ནག་པོའི་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་མི་རིགས་ཏེ། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དང་མི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་འཐད་ཀྱི། གཞན་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ འདུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ན།དེ་ཅི་ལས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ཡིན། གཞན་ནི་རྟགས་ཚུལ་གཉིས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་སྨྲས་པ། ཤེས་པ་མ་ཟིན་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཤིག་ཆོས་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་གང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་སུ་གཞུག་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་ དགག་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་སོ།།ཤེས་མ་ཟིན་པའི་ཆོས་ནི་ཤེས་འདོད་ཅན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་ནི་ལ་སོགས་པའིའོ། །གང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལའོ། །ཤེས་ཟིན་པ་ཉིད་ནི་ནུས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་རབ་ ཏུ་འཇལ་བ་པོས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་དྲན་པའོ།།གཞན་གྱིས་དྲན་པ་ཡང་ན་སྟེ་གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལའོ། །ཡོད་པ་ཁོ་ན་དང་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་འདི་དག་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་སོ། ། འདི་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་སྟེ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་སྨྲས་པས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་དེ་ན་ཡོད པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞིང་གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའོ་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་ཚུལ་གཉིས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་དྲུག་པའོ་ཞེས་གཞན་རྣམས་ཏེ། གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་དང་ གནོད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དང་།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་དང་། ཤེས་ཟིན་པ་ཉིད་ཅེའོ།




我来为您翻译这段藏文文献：
如果认为因只是在所立法的有法上与所立法有不相离的关系，那么这样的话，凡是在外部与所立法有不相离关系的都不能成为因，而错误的也会成为因，因为在那种情况下，有法上也可能存在其他不合理的情况。因此，这是不合理的。正因为如此，这种不合理性使得四相因的定义是不成立的。
有人说若仅具备三相就能成为因，如"他是蓝色的，因为是黑人之子"这样的论述也会成为因，这是不合理的。因为三相只适用于自性因、果法因和不可得因这些特殊情况，而不适用于其他情况。这种论述既不属于这些类型，又怎么会产生这样的过失呢？
为了说明其他是二相因而说：对于未知有法的某个性质，凡是确实存在于法中，用来使人知道和理解的，这就是因，它具有肯定和否定两方面。未知的性质是所求知的，如无常性等。有法一词等表示等等之义。所要认知的是所作性等法。已知即是要获得能力。"确实存在"是指量度者对瓶子等事物的自我忆念，或者是他人的忆念，即是为了他比量。
"确实存在"和"非不存在"这两个词表示肯定和否定，凡是具有这两者的就是具有肯定和否定的因。这表明它是有法的性质和存在所立法的性质，即说明是二相。说"所立法在何处存在，唯有存在而非不存在"，就是表明具有随行和返遮，因为如此则彼处必定存在，若无则必定不成为因。
由此可知，这只是用另一种方式表述三相，所以因不是二相。其他人说因有六相：即这三相加上无违害境性、所说欲同数性和已知性。

།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གནོད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་ཚུལ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན།ཅི་ལྟར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་འགྱུར་ཞིང་། འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པར་ཡང་འགྱུར། དེས་ན་གནོད་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གནོད་པ་མེད་པའི་ ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཚུལ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་གིས་གཅིག་ལ་འགལ་བ་དག་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ན། འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་འགལ་ཟླ་ཅན་གྱི་གཏན ཚིགས་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ན་གཅིག་པོ་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་གཞན་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འགལ་བ་སྲིད་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་གཏན་ཚིགས་དེ་གལ་ ཏེ་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་ཆོས་དེ་ཡོད་པ་ཅན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དོན་གཞན་ཉེ་བར་ལྷུང་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་འགལ་བ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་དེ་ཡོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ གྱུར་ན་གཞན་གྱི་དུས་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགལ་ཟླའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བརྗོད་ པ་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་མི་བརྗོད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྟགས་ལ་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དེ། འདིའི་ཡུལ་ཡང་ཕ་རོལ་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

首先，无违害境性并非另一种相，因为违害与不相离是相违的。不相离关系是指因唯在所立法存在时才存在，那么具有这种特征的因怎么会在有法上成立，而在此处又会没有所立法呢？因此，违害与不相离不能同时存在。所以，无违害境性不是另一种相。
由于没有需要遮遣的内容，所说欲同数性也不应该被说为另一种特征。提出这一点是为了避免相违不错乱成为因的过失。当具有自相的因聚集于一处相违时，就会成为相违不错乱。对于前述特征的果法因、自性因和不可得因，相违因是不可能存在的。
怎么会有一个因既因为唯在自己所立法存在时存在而与之不错乱，又在同一所立法上有能违害它的存在而与之相违呢？再者，如果因仅由自性具有该法，那么即使其他条件介入，又怎么会变成其他样子呢？事物的自性不可能既转变为他相又具有相违的两种自性。如果不是由自性具有该法，那么在其他时候也不会成为任何的能立。
因此，对于如前所述特征的因，即由自性与自己所立法有不相离关系的因，不可能存在具有相违因特征的相违因。这就是为什么所说欲同数性不是特征。
如果有人说这样会导致不能说明相违不错乱，则回答说：由于在以事物力量安立的因上本来就不需要，所以没有过失。这种因的对境也会被对方了知。

།ཡང་ཤེས་པ་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ན་ ཅི་ལྟར་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན།རྟགས་ངོ་བོ་ཅི་ལྟ་བུ་ལས་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་སེམས་ན། རྟོགས་པ་པོའི་མི་བསླུ་བ་ཉིད་ནི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། གང་མཐོང་བ་ལས་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་དེའི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ཡིད་ ཆེས་པ་ལས་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ།།དེ་ལ་གང་རྟགས་འདིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་མཚན་ཉིད་དེ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཙམ་ལས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་གཞལ་བར་བྱ་བ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་རྣམས་མེད་ན་ཡང་རྟགས་ཅན་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡང་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་རྟགས་ཚུལ་གསུམ་པའོ་ཞེས་གནས་སོ། །འབྲས་བུ་སྔར་བཞིན་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ གཉིས་བཤད་དེ།ཡུལ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་རང་ཉིད་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་ངོ་། །མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་ཐ་མི་དད་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དྲི་བ། གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡུལ་དང་ནི། ངོ་བོ་མཚུངས་མིན་འདི་དག་གིའོ། །ཞེས་པའོ། །འདིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཁོ་ན་གཉིས་པོ་མི་མཚུངས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚུངས་པའོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་རྟོགས་པ་ནི་དེ་དག་གི ངོ་བོ་སྟེ།དེ་གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་ངོ་བོ་གཞན་པ་ཅི་སྟེ། གང་། ངོ་བོ་མཚུངས་མིན་འདི་དག་གི་།ཞེས་བརྗོད་པ་ཅི་ཞེ་ན། གང་དེའི་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཚད་མར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་མི་མཚུངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་ནི་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་གསལ་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནི་མི་གསལ་བའོ། ། ཡུལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡུལ་གྱི་སྒྲས་ནི་འདིར་དམིགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཏེ། ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མི་བསླུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཚད་མ་ཉིད་དེ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཐ་དད་པས་ཚད་མ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པར་གསུངས སོ།།དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སོ་སོར་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若知识不是因的法相，那么怎么会是因的定义呢？如果思考因以何种本质使人了知对境，则应当说不欺诳性是认知者的方法。通过观察而明确区分何者是能立和非能立，由此确信其能成立所欲求的义，从而趋入。
其中，凡是此因自体的本质即是定义，而非他体的本质。若仅仅由于与产生认知有关联就成为其定义，则会有太过遍的过失。如此一来，所量和补特伽罗等也将成为其定义，因为若无彼等，对具因者也不会生起认知。因此，知识也不应被承许为因的定义。这就是因三相的道理。
关于"果如前"的说法：如同现量有两种果，即正确认知对境和正确认知自身。此处也是如此。如同现量，比量的了知本质之果是无差别的，由此说明比量也是了知的自性。
因此有问："若二者皆"等。"此等之境及本质不同"。此处"此"字表示确定义。意即唯此二者不同，而了知的本质是相同的。
那么，了知是彼等的本质，如果它是无差别的，为何说"此等之境及本质不同"呢？对此回答说：所谓不同，是指依其对境而安立为量的方式不同。即现量是明了的，而比量是不明了的。
关于"境"等，此处以境字表示所缘，而非量性的对境。比量也具有不欺诳性的特征而为量，唯以事物为对境。因此，由所缘差别而说诸量有不同对境。若问所缘如何差别，则是由于各自显现不同的缘故。因为对于同一事物出现相违特征是不合理的。

།ཐ་དད་ཅེས་པ་ཡང་ཐ་མི་དད་པ་བཀག་པ་ཁོ་ནར་བལྟ་བར་བྱའི། །ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་གང་དུ་འདོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ། དེའི་ཞེས་པ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་ཡུལ་ལ་སྙེག་གོ། །དེའི་རྣམ་པ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་བྱ་ཞིང་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཐ་དད་པའོ་ཞེས་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། བྱེ་བྲག་སྨོས་པ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དགག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལྷུར་ལེན་པར་རིག་པར་བྱའི་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་འདིས། རྟོགས་པར་བྱ་བ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱི་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་འདི་གསལ་བར་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡོད་དེ། གང་ལས་དེའི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་གསལ་བར་འགྱུར་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དེའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མི་ གསལ་བ་དེ་ནི་རང་གི་ས་བོན་གྱི་སྟོབས་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའོ། །ཡང་ན་མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བར་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དངོས་སུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་རང་གི་རྣམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོས་སོ། །རྗེས་སུ་ དཔག་པའི་ནི་དེ་ཁོ་ན་བརྒྱུད་པས།མི་གསལ་བའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་གཞལ་བར་བྱའོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཡང་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱི་བྱེ་བྲག་ ལས།གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་རྒྱུ་ཅི་ཡིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དབྱེ་བས་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་ཀྱི། མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་པ་གཞན་གྱི་དོན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ཅེས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཕ་རོལ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཚིག་གིས་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དུ་རིགས་སོ།

所谓"差别"也应当仅仅理解为否定无差别，而非对境的多样性，因为比量分别念是无对境的。而且，凡是被认为是比量对境的，从胜义谛而言都是不成立的。
关于"由其行相差别"，其中"其"字指代现量和比量的对境。"其行相"即本性，因为是应当了别和遍知的意思。"其行相差别"即差异的意思。说"差别"也应当理解为主要用于了知否定无差别，而非用此表达多样的自性。因为后者是分别念故而不存在。
由此可以明确：现量有外境对象，由此其对境显现明了，而比量则不然。其对境行相不明了，仅从自种子力而生。因此，如前所说，现量与比量有本质差别。
或者说，现量所量是自相，直接明了显现，能生起自己的行相，是以自体。比量则是间接地、不明了地生起对境行相，是以他体所量。有些人说现量也是以他体。如是，由于现量与比量的对境不同，故由本性差别，以明了与不明了对境行相的缘故，其自体也有差别。
"为何"即问：由何因唯独比量以自义和他义的区分而分为二种，而现量则不然？这表明一种确定。这是说：为何不承许为使他人了知自己现量所见义而说的言语为第二种他义现量？
关于"因为"等，比量的对境是共相，对此，自身如何比量，言语也正是如此在他相续中产生，故应成立为二种。

།མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུ་སྒྲས་རྒྱུད་གཞན་ལ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བསྟན་བྱ་མིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྒྲ་ལས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནའི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གཟུང་ཐ་དད་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །གང་ཕྱིར་ མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ངེས་པར་བསྟན་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྔར་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནའི་གཟུང་བྱ་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་འདིས་འདི་གསལ་བར་བྱེད་དེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དག་གི་དེ་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟར་ཡུལ་ཐ་དད་པར་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་སྡེབ་སྦྱོར་ཉམས་པའི་འཇིགས་པ་ལས་འདིར་གང་ཕྱིས་བརྗོད་པར་ བྱ་བ་དེ་སྔར་བརྗོད་པས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གཞུང་འདི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ། གཟུང་ཐ་དད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཐ་དད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མངོན་སུམ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེ་ན།གསུངས་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་བྱ་མིན། །ཞེས་པའོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། །འདི་འདྲ་བ་འདི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་གཟུང་བར་བྱ་བར་འདོད་དེ། གང་དུ་ གཅིག་ནི་ངེས་པར་བསྟན་བྱ་ཡིན་ལ།གཞན་ངེས་པར་བསྟན་བྱ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་དེ། གང་གི་ཡུལ་ཚིག་གིས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་རྟོགས་པར་ནུས་པའོ། །མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།

现量的对境是自相，对此，如同自身的现量认识一样，声音无法在他相续中产生，因为这不是可言说的。否则，对盲人等人也会从声音中产生如是明了显现的认识。
若问：为何它不是可言说的？答曰：因为所取不同。因为现量所取是不共的，这也必定不能言说，因为是前所未见的。比量则与此相反，因此唯有它的所取是必须言说的，而现量则不然。
"如同自身"这句话表明：现量和比量有自体的差别，这是一切人各自所能了知的。在对境无差别的情况下，随顺自境行相者的生起也是不可能的。因此，应当了知：如同它们的自体有差别，对境也有差别。所以，现量的对境不像比量的对境那样是必须言说的。
其他论师说，为避免韵律受损的过患，此处将后说的内容提前说了，因此应当如是理解此论文：对于"为何唯独比量分为二种而现量不然"的问题，回答其因说："因为所取不同"等。
若问：如果因所取不同而将比量分为二种，那么现量也应当分为二种？答曰："自相非所诠"。这是说：现量和比量的所取是如此：一个是必须言说的，另一个则不是必须言说的。因此，唯独比量分为二种，因为其对境可以通过言语使他人了解。而现量则不然。

།འོ་ན། དོན་དང་ནི། ངོ་བོ་མཚུངས་མིན་འདི་ དག་གི་།ཞེས་པ་འདིས་སྔར་ཁོ་ནར་ཚད་མ་དག་གི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཐ་དད་པ་ལས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེས་ན་འདི་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཅི་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་གཟུང་བྱ་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་པ་ལ སོགས་པའོ་ཞེ་ན།སྔ་མ་ནི་དོན་གཞན་ལ་དོན་འདི་བརྗོད་པ་སྟེ། ད་ལྟ་ནི་དོན་གཞན་ལའོ་ཞེས་པ་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྒྲ་དེ་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ སྒྲ་དེ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ལོང་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་དེའི་དོན་མཐོང་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་པའོ། །ཕ་རོལ་པོ་ནི་བླུན་པོ་ལས་སྐྱོན་འདི་མ་རྟོགས་པས། རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ཚད་མ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་ ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་སུའོ།།མིང་ལས་ཤེས་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན། །བསྟན་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་སྤྱིའི་རྣམ་པའོ། །དེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མིང་ནི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་པའི་འདུ་ཤེས་འདི་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་ཀྱི།དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སུ་ཡིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པས་ཞེས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དེ་སྟོན་ཏེ། ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་བསམ་པའི་ངོ་ལས་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པས་ ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་དེ། གཞན་དུ་ན་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ཅན་དུ་འདི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཡིད་ཉེ་བར་སྟོན་ན། དེའི་ཚེ་དེས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ན་ངེས་པར་ བསྟན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་།ཅི་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་སྟོན་ན། མིང་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །སྤྱི་མ་ཡིན་ལའང་ཞེས་པའི་ཡང་གི་སྒྲ་ལས་སྤྱི་ལས་ཡང་སྟེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །རླུང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ། སོགས་པའི་སྒྲས་ ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་གཟུང་ངོ་།།ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཞེས་པ་གཟེགས་ཟན་གྱིས་སོ།

那么，"此等义与体性不同"这句话，难道不是已经在前面证成了量的对境差别吗？从它们的差别也可知自体的差别，那么为什么还要再次安立"如同现量和比量的自性一样，所取也有差别"等说法呢？
答：前者是对其他义而说此义，现在则是对另一义而说，因此无过。"若"等词是用来证成自相非所诠。"即由彼声而成比量"的意思是说，现量所取的对境能从那个声音中了解，但实际并非如此。若盲人等也能以现量见到其义，则不应理。
由于对方愚者未能了知此过失，为了随顺自己所承许的量境一致性之见解，故在论中说明。"由名了知故，余相为所诠"等，是说：除自相行相外的其他共相行相。那是所诠，而自相则不是。"这是青色"这样的认知即是其名称，它能使人了知，但不是单独的自相义。
因此论中说意有二种：由遮遣非青而显示其他行相，是说依据言说者们的意向而说"由遮遣非青"。他们由于过分执著真实性而作言说，否则这将成为相互矛盾。如此，若以其他行相表示意，则不能确定唯是眼识所经验；若确定表示唯自相，则名称不能以其他行相。
"于非共相亦"中的"亦"字表示不仅是共相，还包括无常等。"风等自性"中的"等"字包含虚空等非现量之法。"如所说"是指食米者所说。

།མདོ་འདིའི་འབྲེལ་པ་ནི། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རེག་པ་ཙམ་རླུང་ངོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོས་བརྗོད་པ་ན། དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་སྨྲས་པ། མ་ མཐོང་བ་ཡང་རྟགས་ལས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་དེའི་རྟགས་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་རེག་བྱ་ཡང་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རེག་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་མ་མཐོང་བའི་རྟགས་ཅན་རླུང་ངོ་། །རེག་བྱ་ཡང་གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་ཡང་དག་པར་ ཉེ་བར་དམིགས་སོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ལས་སྒྲ་དང་འཛིན་དང་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །ཤིང་མེད་པའི་ཡུལ་རྣམས་སུ་ཀ་ཤུ་ཀཱའི་སྒྲ་ཉེ་བར་དམིགས་ཤིང་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་རྫས་གཞན་གྱི་གེགས་མེད་ན། ལྕི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ནམ་མཁའ་ ལ་གནས་པ་ཡང་མཚོན་ཏེ།འཁྲི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཡོ་བའོ། །འདི་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡང་གི་སྒྲ་ལས་མ་མཐོང་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ནི་མ་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་འདིའི་རྟགས་སོ་ཞེས་པས་མ་མཐོང་བའི་རྟགས་ཅན་རླུང་ངོ་། །འདི་ནི་སྔར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོག་མར་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་སྤྱི་གསལ བྱེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ།དེ་ཞེས་པའི་སྒྲས་རེག་བྱ་ཁོ་ན་དང་འབྲེལ་ཏེ། རླུང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རེག་བྱའི་སྤྱི་བརྟེན་པ་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་དེ་བརྟེན་པ་སྟེ། དྲི་ བཞིན།རེག་བྱ་ཡང་ཡོན་ཏན་ནོ། །རེག་པ་ཉིད་སྟོན་ཅིང་ཁོ་བོ་འདི་ན་ཞེས་འོ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །རེག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་སོ། །རེས་འགའ་ཞེས་པ་གང་གི་ཚེ་རེག་བྱ་དབང་པོས་རེག་པར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་ཞེན་པས་དབེན་པར་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་རེག་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་དྲན་པས་དྲངས་པའི་སྔ་མ་རྗེས་སུ་མཚམས་ སྦྱོར་བ་ལས་ཏེ།དེ་འདི་དག་གིས་སྔར་ཁོ་བོ་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་སྔར་ཉེ་བར་དམིགས་སོ་ཞེས་རེག་པའི་སྤྱི་རེག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའོ།

这段藏文的完整翻译如下：
此经的关联是：当对方说"因为没有如地、水、火那样的执取，故风仅是触"时，为了完全破除这种说法而言：未见者也能通过标志而正确了知。
若问其标志为何？应当这样说：即使对于能见者来说，触也非所见，因此风是以未见为标志。而且确实能观察到离开冷热差别的触。由"且"字可知，声音、执取和动摇等也是如此。
在无树之处能观察到迦输迦声，以及草等的显示。这些若无他物障碍，因为重性而下坠，且住于虚空中，如藤蔓等的动摇。这不仅对于能见者等不成立，由"且"字可知，对于未见的虚空等也不成立。因此，对于能见和未见者都是因为未见的缘故。
触的差别是未见的，这是其标志，故说风是以未见为标志。这也非先前所见，因为最初是由触的差别而执取，故成为非共相境的比量。
关于"非也，因能显共相"，其中"彼"字仅与触相关，而非风。正因如此而说："彼非于风等"等。触的共相所依性是由性质所显，凡是性质者即是所依，如香一样。触也是性质。
通过"然而"等来显示触性本身和"我在此"。触是现量义，而且认为仅由色而比度。"有时"的意思是说当触不是感官所触时。
"非如现量"是说：现量是以离于执著其他差别的自性来决定触，而比量则是通过忆念所引导的前后相续，即"此等先前曾与我一起被观察到"，这样从非触返回到触的共相。

།དཔེར་ན་ཞེས་པ་སྔར་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་དཔེ་གསུངས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། འོན་ཀྱང་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཁོ་ནས་སྔར་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་བསྡུས་པས་ཏེ། དེ་ལྟར་རེག་བྱ་ཡང་སྔར་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་ངོ་ཞེས་པ་ཁོ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ རྗེས་སུ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རུང་བས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ།ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟར་སྨྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་ གཞན་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པའོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། མཐོང་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་ གི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ལ།མེད་པ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཁས་བླངས་ཤིང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ བ་སྨྲས་སོ།།འོ་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ནའི་སྐད་ཅིག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་གཞན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་འདི་ལྟ་བུར་བཤད་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ནའི་དོན་ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་འདི་ཡིན་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཡང་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་དག་རིགས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པས་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཨ་ནུ་རི་སྒྲ་ འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་པའི་དོན་ལ་འཇུག་ལ།བྷུ་ཏའི་སྒྲ་ཡང་སྐྱེས་པ་ལ་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནའི་དོན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་འདིར་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གང་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་དེ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན།ཡིད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་སོ། །སྔོན་པོ་ཞེས་ཀྱང་ཞེན་ཅིང་བརྗོད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེར་ཡང་རང་བཞིན་ནོ།

"例如"一词是对前已见的相续给出例子，即：正如"色唯为现量所取"这句话中，不能以自相的形式成为标志，因为没有差别的随行。然而，唯以共相的形式摄集前已见，同样，触也不仅仅因为"先前为现量所取"而能推度自相，而是说唯通过随后的共相形式才能推度。
若问"如何是见等言说"，即：若如实际体验而说，圣者们会运用这样的言说，而按照你的观点，在观察到自相后却说其他，这样的言说就成为非圣者的了。由此也违背了所承许。
对此，以"见"等来解释：见等词是以见等作用为根据，当有其根据时，圣者们会运用这些词，无有根据时则不会。这表明承许圣者的言说，而非从说自相而来，因此不违背所承许。
那么，所说"若尔云何"等与论典相违。难道不是先前已说过：眼识所经验的刹那并非意识所经验，而是另一刹那吗？若问这如何解释，这并非过失。"唯眼识所经验的对境"是着重表示自相，意即"唯自相"。或者，因为前后刹那类同的缘故，想要表达无差别而如此说。
或者，"anu"（अनु）这个词用于表示"俱"义，"bhūta"（भूत）词表示"生"义，由此表明"唯与眼识俱生的对境为识所了知"，这是此处的含义，因此无过失。
若如是，意识所经验的自相若是可说的，意识也能了知青色，对青色也有执著和言说，这又如何解释？对此也是自性。

།ཡང་ན་དེ་ཞེས་པའི་སྒྲས་རླུང་ཁོ་ན་དང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ་ཡང་ན་རླུང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་ཏེ།འདིའི་དོན་ནི་གང་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་དེ་རྫས་ལ་བསྟན་པ་སྟེ། དྲི་བཞིན་རེག་བྱ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ། །རེག་བྱ་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ན། རྫས་ཉིད་ཙམ་ནི་དོན་གྱིས་འགྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞན་ གྱི་དོན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ན་གཞན་ཡང་དོན་གྱིས་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།།ཡོངས་ཀྱི་ལྷག་མ་ལས་ཞེས་པ། ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་ལས་གྲུབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སེམས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རེག་བྱ་འདི་ནི་སའི་ མ་ཡིན་ཏེ།དྲི་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་དང་མེ་དག་གི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དྲོ་བ་མེད་པ་དང་གྲང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་རེག་བྱ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེར་སོ་ སོར་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དག་རྡུལ་ཉིད་དང་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། རྟེན་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཡོངས་སུ་བའི་ལྷག་མ་ ལས།རེག་བྱ་འདི་ནི་རླུང་ཁོ་ནའིའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་ལས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། དེའི་སྒྲས་རླུང་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་ལ་གང་གི་མི་སྲིད་ཅིང་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཅན་ལ་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ འབྱུང་བར་བྱ་ན།གང་གི་ཡོད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་ན། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་བའི་ལྷག་མ་ལས་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཅི་ལྟར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེར་ཉེ་བའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་བྱ་བ་འདིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ན། དེའི་ཚེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུས་ཡོངས་སུ་བའི་ལྷག་མ་ལས་ འདི་བྱས་སོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི།དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ནི། འདི་སུས་བྱས་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དགག་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་པ། དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་ཡང་དགག་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ རེག་བྱ་འདི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་རྣམས་ལ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ།དེ་ལྟར་རླུང་ལ་ཡང་སྔར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

以下是这段藏文的完整直译：
或者，以"彼"字唯与风相连，如说"非风等自性"等。此中含义是：凡属性者皆依于实体，如同香一样，触也是属性。由于触是属性，推度其依于实体时，实体性本身便随之成立。如同当眼等成立为他用时，"他"也随之成立一样，此为其密意。
"从遍余"者，从遍余所成立者唯是比量，因为是从标志而生故，如是思维。
如前所说等：此触非属地，因为不与香等俱行故。也非属水火，因为无暖无冷故。也非属虚空等不可见者，因为若彼等有触，瓶等便会于彼处碍故。由于是意所比度的属性，此所比度的属性也非微尘性与一性。此为现量，且不说无所依的属性为真实，由此从遍余，"此触唯属风"，此为从遍余所成立。
"因彼存在未成故"者，以"彼"字连于风。因为对其他诸法皆不可能而于此已成立存在者，其存在性应当生起。若其存在性未成立，如何能从遍余而生起"彼存在"？如同当确定"此事非由在场的其他人所作"时，不应理地从遍余生起"此为石女之子所作"，而对彼等唯生起"此由谁作"的怀疑。
"且因遮遣相等故"者，即使其存在性已成立，由于遮遣相等的缘故，比量也不应理。如同由"此触于地等不见为胜"而不属于彼等，同样由"于风亦先前未见"而不属于彼。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རླུང་ཡོངས་སུ་བའི་ལྷག་མ་ལས་གྲུབ་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གྲུབ་པ་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་རླུང་ལ་སོགས་པ་ཤེས་འདོད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཐོབ་ཀྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དགག་པ་མི་སྲིད་པ་ན་ཡང་ ཞེས་པ།དེ་རྣམས་ཡོད་པར་གྲུབ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཆོས་དེ་ཚད་མས་གནོད་པས་མེ་ལ་གྲང་བ་ཉིད་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ལ། བཟློག་པ་ལས་ནི་གྲུབ་པའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཞེས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །དེའི་འགྲེལ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་སྤྱི་བོར་ནས་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་འཁྲུལ་པ་སྤངས་ནས་སོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་གྲུབ་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཅན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སོ།།རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་པ་ཡོངས་སུ་བའི་ལྷག་མ་ལས་རླུང་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེར་ཡང་སྤྱིའི་རྣམ་པས་ཞེས་རིག་པར་ བྱའི།རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྔར་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་བཀག་པས་སོ། །བྱེ་བྲག་སྨོས་པ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་རྫས་བསལ་བའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། གང་ཞིག་གང་ལས་གྲུབ་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་མི་ སྲིད་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་ཚད་མས་མི་གནོད་པ་དེ་དེ་ཡིར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་གྲུབ་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམས་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ཚད་མས་མི་གནོད་པ་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱིར་འགྱུར་བ་བཞིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ ཡིན།གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་བྱ་ཡང་རླུང་ལས་གྲུབ་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་ཚད་མས་གནོད་མེད་པའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ།

若问："如此，风如何能从遍余而成立？"
答曰："若成立时"等。如同具生性的瓶等已成立为存在，若风等具所求知者也如是成立为存在，则能获得因的成立性；若非如此则不然。
"且于遮遣不可能时"者，即使彼等已成立为存在，若此法为量所违，如火中的冷性，则仍将成为不成立因；而从相反则成立。如是显示因如何成为成立性。
"从属性差别相连"者，属性差别即是欲显法的差别为因性。其相连即是与所立为不相离。"从属性总相"者，即舍弃法的总相错乱。"以属性差别"者，即以如前所说、于所立法处已成立存在性、具随行与返遮的法。
"推度实体差别"者，意为从遍余推度风。于此亦应知是以总相的方式，而非以自体，因为先前已遮遣比量为自相境。说"差别"是为了遣除地等实体。
于此，这是论式：若某事物之法于已成立存在性之外的其他诸法不可能，且于彼处量亦不违，则彼属于彼。如同从具生性者已成立的存在性之外的其他诸法不可能的无常性是事物之法，且于彼处量不违，则彼属于彼等。同样，非暖非冷之触于风已成立存在性之外的其他诸法不可能，是事物之法，且于彼处量亦不违，此为自性。

།དེ་ལྟར་རེག་བྱ་ཡོངས་སུ་བའི་ལྷག་མ་ལས་རླུང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན། རླུང་ ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འམ་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན།ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་ནི་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བའི་ལྷག་མ་ལས་གྲུབ་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་ཅིང་། ས་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་དང་དགག་པ་མཚུངས་པ་ཡང་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་མེད་པ་སྟེ། ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་མེད་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་ག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མཐོང་བ་ དང་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལས་དགག་པ་ཁས་བླངས་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་བརྗོད་ཅིང་།ད་ནི་དགག་པ་ཁོ་ན་མི་རིགས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཙམ་སྨོས་པ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གང་མ་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ལས་ དངོས་པོ་མེད་པ་འགྲུབ་བོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་དོ།།འོ་ན་རེག་བྱ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་རིགས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་དང་དེའི་རང་བཞིན་ཙམ་འགོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་ས་ལ་ སོགས་པའི་སྤྱི་བཟུང་ནས་དགག་པ་སྨྲས་སོ།།དེ་ལ་ཡང་ཤིང་བལ་དང་རྡོ་བ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཡོད་ན་ཡང་རེག་པ་ཐ་དད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཁྱད་པར་ཡང་སྲིད་པ་ལས་དོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནིའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བ་ལས་ཏེ། ངེས་པར་འཛིན་པ་ལ་ཡང་ནའོ། །ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། ཐོགས་པ་འདི་ དགག་པར་འགྱུར་ཞིང་།དེ་ལས་བཟློག་པའི་དངོས་པོའི་ཡང་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དགག་ན་ནི་མངོན་པར་བཅོམ་པ་དང་རེག་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོའམ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་ལྡོག་པ་དག་ཁོ་ན།རང་དང་འབྲེལ་པའི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱ་དག་ལྡོག་པར་བྱེད་པའོ།

如此，若从遍余触的剩余中成立为与风相连，而风仅成立为境界差别或时间差别，则显示：依你的宗派，彼等不可能从遍余剩余中成立。故说："存在性未成立"等。因为存在性未成立，且与地等诸法遮遣相等；因此无属性差别，即无具三相之法，此为其义。因此，由无属性差别故，于彼处何来比量？实无也。
如是，首先承许从所见与未见诸法中遮遣而说无比量，今显示仅遮遣不应理，故说："若仅以未见"等。说"仅"字是为明显：唯从未见所缘相性者即能成立无事物。
若问：触既成为所缘相性，岂不应唯是遮遣？答：不应理，因为并非遮遣显现及其自性而已。你是执取地等总相而说遮遣。于彼处，即使棉花、石头、树叶等有彼，亦见触有差别故。由于某处差别亦可能而生疑惑，故不应理仅以一切处未见而遮遣。
为显示从未见诸法亦不应理，故说："从未见诸法则非"等。"则"字表示摄集，亦用于决定。"非有身者因无障碍"者，此障碍将被遮遣，且从彼返遮亦成立事物。若遮遣，则不应从明显破坏与触差别说为果与因之事，或能遍与所遍之事。因为唯从因与能遍返遮，即能使与自相连的果与所遍返遮。

།གཞན་དུ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དག་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་བཅོམ་པ་མེད་ཀྱང་རེག་བྱའི་ ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་།དོན་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་ལུས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདིས་མངོན་པར་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དེ་ ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་།རེག་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཡང་འགལ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཅི་ལྟར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་ཅིང་། མི་འགལ་བས་དེ་དེས་དེར་འགོག་།ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཡང་ནའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འབྲེལ་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་ དེ་རྣམས་ལ་དེ་འཇུག་པ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་འམ།ཡང་ན་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན། རེ་ཞིག་འཇུག་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་འཇུག་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། ། ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་འདི་འདིར་འཇུག་གོ་ཞེས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ལས་རྒྱུའི་ནུས་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་སྟེ། དེ་ཡང་འདིར ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། དེ་མེད་ན་དེ་མེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་མི་འགྲུབ་ན། ཡང་དེ་རེག་ བྱའི་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་ག་ལས་ཡིན།དེ་ལྟར་ནི་ཉི་མའི་འོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་མ་བཅོམ་པ་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་རེག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དགག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ ཞེས་པ་འདི་ནི་དེའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ།ཡིད་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དྲུག་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ངག་གི་དོན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ལས་ནུས་པ་ མེད་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

否则，将有太过之过，且果与因、所遍与能遍之事物亦不成立。因为即使无明显破坏，仍有触的差别，且因为是异义故。若说：以"非有身者因无明显破坏"此说，是唯说"非明显破坏"此事物，以非遮方式表述。则彼时应成立与虚空等相连，且与触差别相违。否则，如何无彼相连，而以不相违而彼遮彼为彼？亦有太过之过。
其中，首先不成立相连。如是，彼等中彼趣入成为相连，或者由彼所生。首先，趣入不成立，因为彼等超越根境故。于超越根境者中，未曾见任何趣入故。无所见亦不能决定"此于此趣入"。由彼所生性亦不成立，因为返遮不成立故。仅从随行不能了知因的功能，而是也从返遮，而此处彼亦不存在。
因为常住性故及遍一切处故，于虚空等，不可能有彼无则彼无故。如是，若"非明显破坏"此虚空等相连之事物尚且不成立，则彼如何与触差别相违？如是，于日光等，虽有未被瓶等明显破坏，然彼等具触，故非从彼遮遣。
"为推度功德故"此是彼之补特伽罗，于意亦有功德生起返遮因的第六，不待所推度。"意之功德为所推度性故"是语义。功德待于功德故，从常住性亦无无功能之过。此亦非因，因为无相违故。

།དེ་ལྟར་ནི། ཇི་ལྟར་བདག་གི་ཁྱབ་བདག་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་སྟེ། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྡུལ་ཉིད་དང་གཅིག་ པུ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ།ཡོན་ཏན་གཉིས་པོ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། རེག་བྱ་ཡོན་ཏན་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ད་ནི་གང་འདིར་རིགས་པ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་ པར་འཛིན་པའི་དོན་ཅན་ནོ།།ཡང་ཅི་ལྟར་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད། ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་རེག་པའི་ཁྱད་པར་དེ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། མཐོང་བ་རྣམས་ལ་རེ་ཞིག་རེག་པའི་སྤྱི་སྲིད་པའི་ཁྱད་ པར་མཐོང་ལ།མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་དོ། །དེ་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་གང་དུ་མཐོང་བའི་སྤྱི་དེ་ནི་དེར་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱུ་རུ་ར་རྣམས་ལ་མངར་བའི་རོ་བཞིན་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ཡང་མཐོང་བའི་སྤྱིའོ། །ཡང་ན་གང་དུ་ མཐོང་བ་དེ་དེར་སྲིད་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྐྱུ་རུ་ར་རྣམས་ལ་རོ་བཞིན། མཐོང་བ་རྣམས་ལ་རེག་པ་ཡང་མཐོང་བ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་དག་གོ། །གཉིས་ཀར་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ན་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རླུང་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དགག་པའི་ ཆེད་དུ་མི་དམིགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འོས་ན་འདི་ཁོ་ན་ལ་འདི་སྲིད་དོ་ཞེས་པ་ཡིན་ན། ཐེ་ཚོམ་ནི་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཐེ་ཚོམ་སྟེ།དེར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རླུང་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཅན་ཉིད་བསལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། ཡིད་ཆེས་མིང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རླུང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅན་ཉིད་དེ་ཞེས་འདིར་ལྷག་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།རྫས་ཀྱི་སྤྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་ན། །ཞེས་པའི་རེག་པའི་ཡོན་ཏན་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་གང་ལ་ནི་འདི་བརྟེན་པའི་རྫས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་རྫས་ཙམ་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེ་བོར་ནས་ཡིད་ཆེས་པའི་མིང་གི་ཚད་མ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་གང་གི་ཕྱིར། ཉེས་པ་ ཟད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྫས་ཀྱི་མིང་ཅན་དགུ་རྣམས་ཁོ་ན་བྱས་ཏེ།དེ་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་རྫས་བརྒྱད་རྣམས་ལ་མིང་བརྒྱད་རྣམས་ངེས་པར་བཞག་ལ། རླུང་གི་མིང་ཅན་ཁོ་ན་ལྷག་མར་ལུས་ཏེ། གཞན་རྫས་བཅུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

如是，"如何我之遍主体"此句所说的功德为所推度。然而，如同乐等为现量，意之微尘性及单一性亦然。此二功德将成为所推度，而此触功德将成为现量，此中毫无相违。
今为成立此理而说："若然何耶"等。其中"复"字具有确定之义。又，如何说"于所见者亦见故"？若问：何以说触差别于所见者亦非见？此过不存在，因为于所见者首先见到触的普遍可能之差别，而于未见者则彼亦不见。
此将如是解说：某者于某处见其普遍，则彼于彼处可能存在，如于余甘子中见甜味般，于所见者亦见触差别之普遍。或者，于何处所见，彼即彼处可能之差别，如于余甘子中之味般，于所见者亦见触，此为自性。于二者皆应观察"无能损害时"之差别。
对于风等，为遮遣有之言说，应说不可得。若如是必定出现，唯于此有此可能，然见有疑惑，故此于所见者不可能存在者。为此而说："彼等之复"等。因多性故有疑惑，非因彼处不可能存在之义。
为显示彼等亦遣除风为所推度性而说："由信解名之能立"等。此处亦不应额外执取"风为所推度性"。
"实之普遍，有推度时"此句中，触功德依于实，凡此所依之实必定存在，此为推度实之普遍。舍此而由信解名之量性者，因为诸离过者唯立九种实名，其中于地等八实立八名，唯余风名，亦非有其他第十实故。

།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རེག་པ་འདི་ཡིན་པ་དེ་ནི་རླུང་ངོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་རྫས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ས་ལ་སོགས་པ་གཞན་པ་ཁེགས་པས་རླུང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ།།མ་ཡིན་ཐ་དད་ཀྱང་སྲིད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ཚད་མ་གཞན་སྨྲ་བས་རེ་ཞིག་ལན་བཏབ་པ་སྟེ། རང་ ཉིད་ནི་ལན་ཕྱི་ནས་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།།རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དབང་གིས་ཞེས་པ་སྟེ། མཐུན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དག་ཉན་པ་པོ་ལ་གྲུབ་པ་ཞེས་པའི་དཔེ་མངོན་པར་མ་བརྗོད་པའོ། །དཔེ་སྨོས་པ་ནི་ཡན་ལག་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་ རྣམས་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པ་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེས་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཡན་ལག་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་བཞིན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་འཁྲུལ་པར་གསུངས་སོ། ། དཔེ་གཅིག་གི་ཞེས་ཡན་ལག་ལྷག་མ་ལ་ལྟོས་པས་དཔེའི་གཅིག་ཉིད་དེ། དཔེ་ལ་ལྟོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་དོན་འདི་སྟེ། གང་དུ་དཔེ་ཁོ་ནའི་མི་བརྗོད་པ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་དག་གི་ཡང་ན་ཞེས་པ། ཡང་ནའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་དོན་ཡིན་ཞིང་། འཇུག་བཞིན་པའི་མ་བརྗོད་པ་སྡུད པར་བྱེད་དེ།གསུམ་རྣམས་ཀྱི་དང་བཞི་རྣམས་ཀྱི་དང་ལྔ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་གང་གི་ཚེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པར་གྲགས་ཏེ།དེས་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་པར་དེ་ཡང་འཐོབ་བོ་ཞེས་པའི་བར་རོ། །འདྲ་བའི་རྐྱེན་མེད་ཀྱང་ དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གཞན་རྣམས་ཟེར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་མེད་པའི་ངོ་བོའི་དོན་ཁོ་ན་རྟོགས་སུ་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པའམ་རྟོགས་སུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་དུ་ བའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པའམ་རྟོགས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ཡང་ནའོ།།ཅི་ལྟར་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཞེས་པ། དོན་ནི་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

因此，此自身触即是风。如是，由遮除地等诸实之外的第十实等及其他地等，而了知风之存在。
"非异亦可能故"此句，为破除声生量为异量，他量论者首先作答，自身则后作答。
"依极成力"者，于所闻者已成立同品与异品之有无，故未明说譬喻。明说譬喻是为显示支分之义，即"由未显示诸支分"之义。
此将如是解说：凡未显示支分者，异于比量，如现量，声生亦如是，此为自性。虽如是，说为错乱。
"一譬喻"者，由待余支分故为譬喻之一性，而非由待譬喻故。由此义为：于何处唯譬喻不说。
"二者之或"中，"或"字为何义，摄集正说之不说，即三者之、四者之、五者之义。
其后，若时令因共同，尔时亦将成为自义比量之不定。声生应成者，于他方声生成为异于比量，故如声生应成，应成异于比量之义，即如声生所成，彼亦得此之间。
虽无相似缘亦应了知义，已广说讫。
"他等言"等，声由自性令了知无异性之义，如是非烟等。由烟了知火或令了知，非也，或由烟之色了知或令了知。
"云何于义为比量"者，因义为多性故。

།དེ་ལ་སྤྱི་རང་གི་ངོ་བོས་དོན་དེ་རྟོགས་པར་བྱའམ། འོན་ཏེ་སྤྱིའི་ངོ་བོས་ཡིན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ མི་འཐད་པར་སེམས་ཏེ།དེ་ལྟར་ནི་གལ་ཏེ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ན། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིའི་རྣམ་པ་རྣམས་དོན་དུ་མའི་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོས་ཡིན་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་སོ་སོར་རྟོགས་པ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲའི་དོན་ཉིད་མེད་དོ། །ཤིང་གི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བ་སྤྱི ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡང་སྟེ།འདི་ཙམ་ནི་བྱེ་བྲག་སྟེ། བདག་གིས་དེའི་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་ཆགས་པར་རྟོགས་ཞེས་ཁས་བླངས་སོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཤིང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་དོན་དེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། སྒྲ་གཞན་ གྱི་དོན་མེད་པས་འདིར་ཤིང་གི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟེན་པར་མཚོན་ཏོ།།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་གང་དངོས་པོའི་ཆ་དེ་ཁོ་ན་ཤིང་གི་སྒྲའི་དོན་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་དང་དེ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་བའི་ རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སམ།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གཞན་རྣམས་ཀློག་པ་ནི་ཤིང་གི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཤིང་གི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ནི་དོན་ གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་བསམ་པའོ།།འདིར་ཡང་ཤིང་གི་སྒྲའི་དོན་ནི་སྒྲ་གཞན་གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྟན་པས། སྒྲ་གཞན་གྱི་དོན་ལས་ལྡོག་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཤིང་ཉིད་ཙམ་ནི་ཤིང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་དོན་དེ་ཁོ་ནའོ། ། འོ་ན་རྫས་ཀྱི་སྒྲས་ཀྱང་ཡལ་འདབ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

对此，是由共相自性而了知彼义，还是由共相体性？认为一切方面皆不应理。如是，若树等声以有性等共相行相来了知树等义，则应成一切声义唯一，因为共相行相是诸多义之共同性故。
若是由差别体性，则不应理，因为不能各别了知不共体性故。由此，声义于一切方面皆无。
"树声所诠不成他义"者，如你们说声义遮遣他义是共相，我等亦如是。唯此为差别：我承许了知彼声相之执著，此即是所显示。
树声所诠义，不成为瓶等他义，由无他声义故，此中显示依止树声所诠。
此将解说：由离他义而显示之事物分，唯彼即是树声之义，因为唯彼与彼相等故。非由有性等共同行相，亦非由不共体性。
他人读为"树声所诠不成他义"者，即树声所诠义不成为他声之义。同义词声由义一性故，唯非他义，此为意趣。
此中亦由显示树声义非他声所诠性，将解说：由离他声义而显示之唯树性，即是树声之义，故唯此义。
然则，实声亦了知具枝叶等之义，此非彼之体性。

།དེ་ལས་ཀྱང་འདྲ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་རྫས་ཀྱི་སྒྲ་རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་མོད། ཁས་བླངས་ནས་ལན་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་གཞན་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ནའི་ཆ་ཤས་འགའ་ཞིག་གོ། །དེ་དང་ ལྷན་ཅིག་རྫས་ཀྱི་སྒྲའི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།།ཚུལ་གཞན་དེ་ཡང་རྫས་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་འདི་བརྗོད་དེ། རྫས་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫས་ཀྱི་སྒྲས་རྫས་མ་ཡིན་པ་ལས་ ལྡོག་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དངོས་པོའི་ཚུལ་གཞན་རྫས་ཀྱི་སྒྲ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་རུང་བ་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ཤིང་གི་སྒྲས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ནི་ཤིང་རྫས་ཞེས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མཐོང་བས་ཏེ། དོན་ཐ་དད་པ་དག་ནི་དེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ དེའི་འདྲ་བ་ཉིད་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དེ་ཁོ་ན་སྟེ། འདྲ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་སྒྲའི་དོན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་རང་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བསམ་པའོ། །དོན་ལས་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཤིང་གི་སྒྲའི་དོན་ཁོ་ན་རྫས་ མ་ཡིན་པ་ལས་རྟག་ཏུ་ལྡོག་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ལས་དེ་རྟོགས་ཏེ།རྨོངས་པས་ནི་སྒྲ་ཁོ་ན་ལས་རྟོགས་སོ་ཞེས་སེམས་སོ། །གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན། ཤིང་གི་སྒྲས་རྫས་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤིང་ ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སུ་པའི་ཐའི་ཚིག་རྣམས་ཁོ་ན། གལ་ཏེ་སྒྲའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཚད་མར་རྗོད་པར་བྱེད་ན་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོའི་དོན་འདི་དེའོ། །སོ་སོར་ཞེན་པར་རུང་བ་ནི་བློ་ལ་ཡང་དག་པར་ངེས་ པར་གནས་པས་སོ་ཞེས་པས།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཐ་དད་མེད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྒྲ་ལ་སྲིད་པའོ། །མིང་གི་ཚིག་རྣམས་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པར་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཏི་ངའི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། གང་གསུངས་པ། བྱ་བ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱ་བ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཀློག་གོ་འཚེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།

即便不相似，也显示所诠性，因此不是由声的相似性而了知义。为此所说："若复"等。其中，"复"字明显表达如下含义：虽然实体之声确实不是由于与实体差别混淆而成为能诠，但仍要承许后作答。
其他方式即是异相，是彼事物本身的某些部分。意趣是：唯与彼俱有实体声之相似性。
为显示其他方式也应由离非实体而显示，故说此："由离非实体"。
"然则"等，不仅了知实体声由离非实体而显示的事物之其他方式获得与实体声的相似性，而且树声亦然。如是，由见"树实体"此共基性，相异义者实不应理。不欲与彼俱有其相似性。
因此过失唯此：因为于不相似中亦显示声义性。意趣是：能诠非由自身相似性而诠义。
"由义非由声"者，树声之义唯由恒时离非实体及不离因果而了知；愚者则认为唯由声而了知。
共基性由入于具差别之差别故，树声非诠离非实体。
"若唯树等词"等，若唯苏波词尾，若说是声因量，则无过失。如是，此是彼等圆满体性之义。
由于各别执著堪能于心确定安住故，与彼俱无别假立于声中有可能。
不应说唯名词能诠圆满义，然则云何？应知亦有帝雅词尾。
如所说："亦由表业声"等，即由表业声如"读""煮"等如是等声。

།རྟགས་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་སྔོན་མ་དང་ཕྱི་མར་གྱུར་པའི་ཆ་ཤས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་བྱ་བ བརྗོད་པར་བྱ་ལ།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་འདི་དེའི་ཞེས་གཟུང་བ་མེད་པ་ནི་བློས་ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པ་བྱས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོའི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ རྣམས་ཀྱི་ངག་ཁོ་ན་སྒྲ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་དེས་དོན་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ངག་ཁོ་ན་སྒྲ་ཡིན་ན། ཚིག་རྣམས་ཉེ་བར་བླང་བ་དོན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། དཔེར་ན་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་བཞིན་ ཞེས་སེམས་སོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངག་གི་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རམ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ངེས་པར་ཞུགས་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་བྱ་བའམ། སོ་སོར་སྣང་བའི་མཚན་ ཉིད་གཞན་ཡིན།འདི་གསུམ་ཀ་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན། འདི་དེའོ་ཞེས་སོ་སོར་ངོ་ཤེས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་དེ་འདིའོ་ཞེས་ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཅུང་ཟད་ཅེས་པ་དཔེ་མངོན་ པར་མ་བརྗོད་པ་དང་།སྒྲས་ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་བསྒྲུབས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ ལུང་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན།གསུངས་པ། དེ་ལ་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཞེས་པ་བསྟན་བཅོས་ལ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱེད་ ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་ཁས་བླངས་ཏེ།དེ་ལས་གང་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རེག་བྱ་ཡང་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིའང་རེག་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་འདི། ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཁོ་ན་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ ཡིན་པར་བརྗོད་དེ།ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་ནི། ཁྱེད་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་གྲགས་པ་སྨྲས་པས་ན། རང་ལ་གྲགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།

对于无相无数前后成为部分、未圆满自性的所诠业，如是相的义无所取，心不能作无别假立，而圆满体性声之自性亦非能各别了知正在成立之相。因为唯语即是声而宣说义故。
若唯语即是声，则何须摄受诸词？"亦是了知彼之方便"等。由其是聚合体性故，如诸词之诸字母，如是思维。
"彼等无"等，语义或成为外境所立能立相关之体性，或由决定入能立力而摄受无分之业，或是各别显现之其他相。此三者皆非有时，远离"此是彼"之各别认知。如是成之义亦不能作"此是彼"之无别假立，故说"少许差别"而未明显说喻，声作无别假立是少许差别。
即便如此，若无差别，则汝亦由风等之教证性而成立，以能立而成立声生是自相境。如是，由教证与比量无差别故，成立为自相境者。
说："于彼离声"等。"于彼"即于论，意为论之因相。将如是解说：汝许论是自相境，由彼而立此比量，触亦见者之触非有等，唯由汝论之因相说非自相境。教证所成者，唯说于汝等成立，非自成立。

།ཅི་ལ་བསམས་ནས་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་པ། སྒྲ་དང་བྲལ་བའི་རྟགས་ལ་མངོན་པར་བསམས་ནས་ཞེས་པ་སྟེ། ལུང་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲ་དོར་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཞིང་རྟགས་ནི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་གང་ལས་རླུང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའོ། །དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབང་ལས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་རྟགས་ལ་བསམས་ནས། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱི།རང་ཉིད་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་མེད་ཅེས་པ་བརྡའི་དུས་ནའོ། །སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་བརྡའི་དུས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྤྱི་ཁོ་ན་སྒྲ་ལས་རྟོགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་སྔར་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་དོགས་པ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །བརྡའི་དུས་ན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་དོགས་པ་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ་མཐོང་བའི་དོན་ནི་གང་ དུ་དོན་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའོ།།མ་མཐོང་བའི་དོན་ནི་བཟློག་པ་ལས་སོ། །མཐོང་བའི་དོན་ལ་མིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་བ་ན་སའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་འདིར་འབྲེལ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ མངོན་གྱུར་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མ་མཐོང་བའི་དོན་ལ་ནི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ། དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཞེས་པ་གང་ཕྱིར་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྡའི་དུས་སམ། གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་བློ་ལ་གཏོད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཏེ།དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྟོགས་སུ་འཇུག་པའི་བསམ་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་རྣམས་ཉན་པ་པོ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འཇོག་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། ལྷའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།

如何思考而如是说？说道："思考离声之因相"，即舍弃所谓教证之声，因相即是触，唯由不待彼而能成立风之存在者。如是，思考于汝所许论典之力而全无作用之因相，由此所生之比量，我等说非自相境，而非由自身许风等由教证成立，故不应诘难。
若尔，则应成立声生亦如何非自相境，为此，为成立故说："声生亦"等。"无关联"即于立名时。声与义之关联了知，即由声了知唯是立名时所经验之共相，而非自相，因未曾见故。于运用时，定无别境性之疑虑。于立名时，由现见自相故，可疑其为彼境。故说"无关联"。
所见义者，即义为现量所见处。未见义者，则由相反而知。于所见义中名之别别了知者，如"此是牛"等，此中唯成为关联之别别了知，非是比量，因义为现成故。于未见义中，即于天界等，唯是义之分别，因天界等声于立名时或他时皆不置自相于心，否则应成非超根境故。欲令了知彼者之思维者，其所作之运用，于听者无各别显现，唯安立彼自性义之影像，如"有某天界差别"等。

།དེ་ལྟ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་སོ་སོར་རྟོགས་སུ་བཅུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ན། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་རང་བཞིན་སོ་སོར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལ། དེར་ལྷག་པར་ཞེན་པས་དགའ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལས་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་འདི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང མཐོང་བའི་དོན་རྣམས་ཁོ་ན་ལའོ།།དེ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ནར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་མིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ། ཡང་ལུང་ལས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ དོན་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཇི་ལྟར་འོས་པར་གནས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ལུང་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ།དེ་ལས་གལ་ཏེ་དོན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ན་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཉམས་སོ་ཞེས་པ་བསམས་པའོ། །འོ་ན་ཡང་ཇི་ ལྟར་ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་བཤད་པ། མ་ཡིན་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་བསམས་པས་ཏེ། ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ཙམ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཡང་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་དེ་དང་ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་ལ་ཁྱད་པར་ཅིར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་ པས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཙམ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྲ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་ངོ་ཞེས་པའོ།

若尔，则既不能了知自相，亦非令别别了知，因为若得天界等时，应如彼等亲身经验者般有各别差异显现故。其自性非别别了知者，唯于如是分别影像，由增上执著彼而生喜，因唯从如是而了知声义故。
此中"无关联"者亦不应观待，然唯于所见义中。于彼中，因见差别故，唯可疑其为所诠。是故，为遮遣彼而说"名之别别了知"。
若问："云何彼为比量？"即由教证确定超根境之士夫所需义后，随宜而求教证以成立。由此若仅成为义之分别而不能了知义之差别，则唯比量性即坏，如是思维。
若又问："云何非信者之运用声唯是从语推度所欲诠之相义，而非从外境能诠，如是信者之运用亦应尔耶？"答曰："非"等。如是思维：信语非唯应许为量于所欲诠义，然亦于外境，否则彼与非信语有何差别？是故，信者所运用之天界等声非唯诠义，然则如何？亦有非共世间声之外境。

།རང་གི་མཚན་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་ལུང་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་རྣམ་པས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཡང་མི་བསླུ་བ་ལས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། ཡིད་ཆེས་ཚིག་ནི་མི་བསླུ་བའི། །སྤྱི་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ ཅན་ནི་ཅིག་ཤོས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མཐོང་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་དང་མི་བསླུ་བར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ངག་གི་དོན་ཏོ།།འོ་ན་སྒྲ་རྣམས་དོན་རྣམས་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་ངེས་པར་མི་ནུས་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཁོ་ནར་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་འདི་བདེན་མོད་འདི་ནི་འདིར་དགོངས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་ལུང་ཚད་མ་ཉིད་ལ་མ་བརྟེན་པར་གནས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ངན་འགྲོ་ ཐོས་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །དེས་ན་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན། འདི་ལྟར་འཇུག་པ་མཆོག་གོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ཚད་མར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུའི་དོན་དང་ནུས་པ་དང་། དེའི་ཐབས་གང་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་ ནུས་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་བརྟག་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་མི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གལ་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་བརྟེན་པར་གྱུར་ན། འཇུག་པ་མཛེས་སོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་བཟུང་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་བཟུང་ནས་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་པའི་རྒྱུར།དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་ལ་མི་བསླུ་བར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡང་འདིའི་མི་བསླུ་བ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དུ་མངོན་པར་ འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལྟའི་དངོས་པོ་དང་།དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དང་། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ དེ།ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པའི་ཡུལ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི་ནི་མི་བསླུ་བའོ། །དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་སོ།

诸教证并非从诠表自相而为比量，那么是什么呢？因为以如是行相之义的仅仅分别念所生起者之共相行相而明显义故。于彼中亦从不欺诳，如是开示说："信语从不欺诳之共相"等。信语之极为隐蔽境者，由与见现量与比量义境之另一信语同等不欺诳性故为比量，此为语义。
若问：诸声于诸义无关联故，殊胜士夫亦不能确定故，于外境唯为量岂不不应理耶？此诚然，然此处意趣为：此士夫不能不依教量而住，因闻某些超根果之大利益与恶趣故，又因于彼存在未见相违故。是故，若有所入，如是入为胜，如是说。因此，遍观察已说为量。
于彼中，能了知士夫义、功能及其方便之论典，因应观察故唯观察彼，因仅无害于他不应理故。彼若依止不欺诳性，则入为善。
"执持信语"等者，为了解不欺诳之因而执持信语，说彼为比量性。若问：何故彼为比量性？应说因于义同等不欺诳性故。
又此不欺诳为何？欲现见者之如是事物，非欲现见者之非现量性，如是欲比量境者之如是事物，非如是者之非所比量性，能遍决择无余境之清净，此即不欺诳。与彼同等性应比度，因于非现量与比量所知义中亦近缘信语性故。

།གང་ཡིད་ཆེས་པའི་ ཚིག་དེ་མི་བསླུ་བ་སྟེ།དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་བཞིན། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚིག་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ལུང་རྣམས་ནི། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་ བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དོན་ལ་ཡང་ངོ་། །ཡང་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གི་མི་བསླུ་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དེའི་ཐབས་རྣམས་དང་དེ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ནི་མི་ བསླུ་བའོ།།དེ་ལྟར་འདི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་འོས་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་གྱི། སླུ་བའི་ཆེད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཆད་པ་པོ་དགོས་པ་མེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དང་འདི་རྣམས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་གོ་སྐབས་མེད་པས་ལུང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྒྲགས་ཏེ། ལུང་ལས་འཇུག་པ་ན་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་མཆོག་གོ་ཞེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་དོན་རྣམས་དང་མེད་ན་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། ། འདིར་ཡང་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་བཟུང་ནས། མི་བསླུ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ལ། དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ན་ཕྱིས་དེ་ཁོ་ན་ལས་མི་བསླུ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒྲ་ཡང་འདིར་རྟགས་ལ་འཇུག་སྟེ། འདིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར བྱའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ཡང་ནའོ། །ཡང་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གི་མི་བསླུ་བ་ནི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་པ་པོའི་ངོར་བྱས་པ་ལས་ཏེ། དངོས་པོའི་དབང་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སྨྲས་པ་ཞེས་པ་འདིས་རང་གི་འདོད་པ་ བསྟན་བཅོས་གཞན་དང་སྒྲིག་པར་བྱེད་དོ།།ཡིད་ཆེས་པ་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཟུང་ནས་མིང་བྱེད་དོ། །མིང་གི་ལས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དོན་མཐོང་བ་སྔོན་མ་ཅན་ཁོ་ནར་ཐ་སྙད་བྱེད་ལ། རྣམ་པ་ གཞན་དུ་ན་ཡིད་ཆེས་པ་རྣམས་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཐམས་ཅད་མི་སླུ་བ་སྟེ། དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་པའོ།

凡是信语即为不欺诳，如同其他信语一般，某些极为隐蔽境之语亦是信语。此为自性。因此，诸教证虽非以自相为境，然如同其他声音一般，并非仅于欲诠表而为量，那么是什么呢？亦于义。
或者，应从另一方面说信语之不欺诳为比量性：所应断、所应取及其方便等，以及显示彼等无颠倒性即为不欺诳。如是，此于士夫义有所需要，于应随成就者不欺诳故，于其他境亦如是承许，并非为欺诳，因无相违故，又因说者于无需要处颠倒而说无果故。
依此二者皆无机会，故宣说教证为比量性。从教证而入时，如是入为胜，如是说。比量非无过失，因诸声与诸义无不生则不生性故。
于此中亦执持信语，应比度不欺诳，比度彼时，后从彼自身之不欺诳，信语即成为比量性。比量之声于此处行于因相，因说"由此应比度"故。或从比度之因性。又信语之不欺诳因为义之果性故。彼亦依了解者而作，非依事物之力。如是所说者，此显示自宗与他论典相合。
诸信者执持天界等之自性而作为现量名称。应知名之作用仅为表征，彼等于一切处皆唯以见义为先而施设，否则将仅成为信者。是故，彼等一切语皆不欺诳，因此为比量，如是说。

།ཕྱོགས་འདིས་ཞེས་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་རྣམས་འབྲེལ་པ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ནི་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྔར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།རྗེས་དཔག་བྱ་དང་དེ་མཚུངས་ལའང་། །ཞེས་པ། ཨ་ཐའི་སྒྲ་ནི་སྡུད་པའི་དོན་ཅན་ཏེ། དེ་དང་མཚུངས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་མཚུངས་ལ། ཡོད་གྱུར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཚོན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱ་རོག་ལས་ཞོ་སྲུངས་ཤིག་ཅེས་པ་འདིར་བྱ་རོག་ནི་ཁྱི་ལ་སོགས་པ་གནོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཚུལ་གཉིས་པའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་རྟག་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཡོད་དེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ལ་རྟགས་ཅན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཡང་མཉན་པར་བྱ་བ་ ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་དོ།།དེ་ལྟར་ནི་གང་དུ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡང་མི་འབྱུང་བས་སོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མེད་ལ་མེད་ཉིད་པའོ་ཞེས་པ། འདིར་མེད་པའི་སྒྲས་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ མེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་སྟེ་དེའི་རྣམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ལྡོག་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ལྡོག་པ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་པའོ་ཞེས་པ་ངག་གི་དོན་ཏོ། ། འདིར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་པ་དག་གྲུབ་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཚོགས་པ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །བློ་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཆོས་ཅན་ལ་གྲུབ་ན་ནི། ཕྱིས་ཚོགས་པ་སྐྱེ་མོད། དེའི་ཚེ་ཡང་དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལྡོག་སྟེ། གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་འགའ་ཞིག་གི་རྩོད་པ་དོགས་པར་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་དཔག་ པར་བྱ་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།འདིར་གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྤྱི་སྒྲ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལས་གང་གི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འདོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བ་ལས་འཇུག་གོ།

所谓"此方"者，由于未见胜论派等及其诸因相之关联性故，应随前说"胜论派等唯依教证而成立"。
"于所比度及与彼相等"中，"阿他"声具有总摄义，意为"于与彼相等者亦然"。"与彼相等"，应知表示随行，如同"请防乌鸦食酪"中之乌鸦实指一切有害者。此将解说："随行为二相"。
如是，闻性亦将成为无常因相之三相性，若非如此则不然，因于彼中不存在与彼相等性故。随行是有的，所谓随行即唯是因相中有所表征，此于闻性中亦有。如是，凡是闻性处必定是无常性，若非如此，则连闻性本身亦不会生起，应如是了知。
"于无则无性"者，此中无声不仅表述与彼相等之无，亦指异于彼及与彼相违，因离彼相故，应如是了知。于无则无性亦应视为表示返遮。言说之义为"返遮亦为三相"。
此中，唯法与有法既已成立故，不应理为所比度，聚合亦唯于法未成立时方不可得。由于未决定入于心识，故不应理为法所限定之有法，若于有法成立，则后生聚合，然尔时亦遮遣其所立性，因已成立故。是故，于所比度中因相之有性定不可得。有人作如是诤论，为断此疑而说"所比度"等。
此中，虽然法之声是总称，然从能立语境中，唯于为何义而立之随许者方得趣入。

།ཡང་དེའང་ཅི་ཞེ་ན། ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ ཏེ།ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཤེས་པར་འདོད་པ་མེད་པ་ལ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འགོད་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ། གང་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དྲངས་པ་ཤེས་འདོད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་དེ་ཁོ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྒྲས་རྟོགས་པར་བྱས་ཏེ། དེས་ཁྱད་པར་དུ་ བྱས་པ་ནི་དོན་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལས་ཀྱང་དོན་འདི་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པར་འདོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་གང་ཤེས་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཤེས་པར་འདོད་པ་འདི་ཁྱད་ པར་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཀྱང་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །དུས་ཕྱིས་ཀྱི་ཆོས་གྲུབ་པ་བསྟེན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་སོ་སོར་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི། རྟགས་མཐོང་བའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཞན་རྣམས་སོ། །ཤེས་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དོན་གྱིས་འཕངས་པའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་ནས་གསུངས་པ། དེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ ཞེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལའོ།།མངོན་སུམ་མམ་ཞེས་པ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དོན་གཞན་གྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་པོ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཁོ་ནས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ ཅན་གྱི་ངེས་པ་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་དྲན་པ་རྟགས་ཤེས་པ་དུས་ཕྱིས་སྐྱེའོ།།དེ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རྟོགས་པར་དོན་བྱ་བར་རུང་བའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་ཁོ་ན་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དེ། དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ ག་ལས་ཤེ་ན།དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ལས་ཚད་མ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ག་ལས་ཤེ་ན། དོན་དུ་གཉེར་བའི་འཇུག་པ་ནི་དོན་བྱ་བར་རུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ ལས་ཀྱང་གང་རྣམས་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་མ་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་དུ་འཐོབ་བོ་ཞེས་རྩོད་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བླུན་པོ་ཉིད་དུ་འཆད་དོ།

若问"此复何义"，即具有欲知差别之相的法，因于无欲知有法之法者，任何具有思维者皆不立能立。是故，于已成立为有之有法，唯对所引能立具有所求知之法，以"法"声而了知，其所限定即是从其他义别择之义。
由此唯成此义："为欲知所限定之有法"。如是，凡为何欲知所限定者，其欲知即成为差别。"聚合为所立"之语，亦唯依待具欲知之法而了知。
后时所依之已成法，是别别显示"为法所限定之有法"，然于见因之时并无法所限定性，因无真实了知法故，此为他人之说。由是了知义理所含摄，因为是了知因相之语境，故说"于彼见"等。"于彼"即于所比度。
"现量等"即烟等，于见具烟方位离其他义之自性、不共本性者，由现量，即唯由现量力，如所见差别境之决定，即"此即是彼"之忆念，因知于后时生。彼亦非量，因无了知未知而堪能作用之事故。唯初者是量，因与彼相违故。此即量之相故。
云何知此？因依事物安立量故。此复云何知？因欲求趣入即是具有堪能作用境故。由此应知有法、法等分别非是量性。由此，凡诤论"因等诸知因不摄于现量、比量中故，应成别量"者，皆自显己愚。

།ཡང་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཞེས་པ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རེས་ འགའ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དུས་ཕྱིས་ཞེས་པ་སོ་སོར་སྦྲེལ་བར་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལས་དུས་ཕྱིས་སམ་ཡང་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཞེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒྲ་ཡང་འདིར་རྟགས་ཤེས་པ་ ལ་འཇུག་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། དེ་འདི་ནི་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། བྱེད་པའི་བྱེད་པ་ཅན་དུ་བྱས་ནས་སོ། །ཆོས་སྤྱིའི་ངོ་བོས་ཞེས་པ་ལ། སྤྱིའི་ངོ་བོ་སྨོས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་བསལ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་ལ་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རིགས་ཅན་ལ་ཡང་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་སྤྱིའི་ ངོ་བོས་ཞེས་སྦྲེལ་བར་བྱའོ།།འོ་ན་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་གཞན་དུ་འཇུག་པ་འགལ་བ། ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད་ནའང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ནག་པ་གཞུང་འཛིན་ནོ་ ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྤྱི་ཁོ་ན་རྟགས་སུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡང་དེ་ཁོ་ན་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཡང་ཁྱད་པར་ནི་ཉེ་ བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པས་སོ།།སྤྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཡང་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། སྤྱི་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་སོ། །གྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ གཅིག་སྨོས་པས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་ཁྱབ་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པ་དག་ལ་མཚུངས་པར་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ལ་གཅིག་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གཞན་ལ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡང་ཞེས་པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་འཐོབ་ཅེས་ འདྲི་བར་བྱེད་དོ།།ངག་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་འཛིན་པ་ལས་འདི་འཐོབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་དང་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

"或从比量"者，即所作性等，因为是以有时性等因而应当比度故。"后时"应分别连接，即"现量之后时"或"比量之后时"。此处"比量"之声亦用于因知，如所说："此二者因为是直接或间接比度之因，故皆为比量"，是就能作所作而言。
关于"以法总之体性"，言"总之体性"是为遮遣不共体性之义。因为彼不可能有比度故。彼亦非现量等后生知识所能缘取，因为彼具有分别故，诸分别亦以总为境故。"于彼类亦"者，此处亦应连接"以总之体性"。
若问："有法所限定者趣入他处相违，若不限定则不成为所比度之法"，答：不然。因以遮遣无具而作限定故，如说"黑者持经"。
若尔，能立法之差别于比量与所比量之名言前不作配属，故唯总应执为因相，所立法亦应取彼，因其差别亦不配属故。
若谓："若成立总则成立已成"，此过不存在。唯总为所立，因遮遣无具故。亦非成立已成，因遮遣无具未成故。
说"一分"亦显示于同品不遍亦为因相。若问"此何故"者，是就比量所立及与彼相等者皆相等而有而言，于一者成为遍一切因，于余者则唯一分，问此何故而得。
因诸语具有遮遣果故，从所许亦由决定而得此，故说"唯于彼等"等。

།འདིས་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་འདིར་ངེས་ པར་གཟུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ།དཔེར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་འཛིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཆོས་གཞན་དགག་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་སྒྲུབ་པ་ན་སྡུད་པའི་ངེས་པར་འཛིན་པས་ནི་གཞན་རྣམ་ པར་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རང་ལ་བུ་གཉིས་སྐྱེས་གྱུར་ཏེ། །ན་ར་དང་ནི་སྲེད་མེད་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། ངེས་པར་གཟུང་བ་དེ་ཁོ་ན་ལས་དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སེམས་པའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ངེས་པར་བྱ་བས་ན་ངེས་པ་སྟེ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་ངག་གིས་ནི་ཚད་མ་གསལ་བར་བྱེད་པས། ཅི་འདི་བརྟག་པའམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཁྱོགས་ལ་ཞོན་པའི་བློ འདི་ནི་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དོན་གཞན་ལས་རྣམ་པར་བཅད་ནས་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ངེས་པའོ། །དེའི་དོན་དུ་ཚུལ་གསུམ་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ཅན་གྱི་ཚུལ་གཅིག་སྦྱར་བས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ གཉིས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་གཅིག་ཀྱང་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།།འོ་ན་རྟགས་ཚུལ་གཉིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཚུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ངག་གཅིག་གིས་ཀྱང་བསྟན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་ཀྱི་ ཚུལ་བསྡུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཡང་ན་དོན་གྱིས་གོ་བས་གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་ཀ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མེད་པ་ནི་གཞི་ཉིད་ལ་སོགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་ཅན་རྣམས་ནི་ནུས་ པ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཅན་རྣམས་ཡིན་པས་ཏེ།མེད་པ་ཡང་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་པ་སྟེ། ཚིག་ཕྲད་རིམ་པ་ཐ་དད་པར་བྱ་ལ། མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་ཁོ་ན་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། འདིར་མེད་ལ་མེད་ཉིད་མེད་པའོ། །ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་ ངེས་པ་དང་ལྡན་པའོ།

此中以遮遣具他而依于此处决定执取，如示例"悉地持弓"等。若谓"若尔则不趣入所立有法"，答：因为是遮遣余法之义故。于彼趣入若成立，则由总摄决定而遮遣他，如说："我生二子，即那罗与无爱。"
如是"不应说"者，思维由彼决定执取即能了知其义故。关于"此亦"等，由此决定故为决定，应说具同法性与具异法性之结合。因为结合语显明量故，于"此为所观察抑或不然"等对方疑虑之心，遮遣离无常外余义而安立唯于无常，故结合决定。为此当说三相。
由随行与返遍二者，以具决定遍之一相配合，亦由义而了知第二，故说"一亦成结合"。若谓"则得因二相"，答：不然，因随行与返遍二相异故。因彼等亦能以一语显示故，是摄略结合而说，非摄略相。如是，或由义能解故，说由任一皆能显示二者。
虽如是，无于无性实不应理，因无不应为所依等故。诸能作者皆从功能而生，无亦离一切功能故。为此故说："唯于无即无性"，应异解词序，应观为"于无唯无性"。或如所立即是。
若谓"若尔则于有具者不得无性"，此过不存在。此中"于无无性无"之相言中，因欲决定执取"于无唯无性"故，说无性即具决定。

།དེའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་སྐད་བཤད་པའོ། །འདི་ནི་འདིའི་དོན་ཏེ། མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ནི་དངོས་པོ་དགག་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་སྒྲུབ་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ། །གཞན་པ་ ལ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་མེད་པ་ལས་ཏེ།སྐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པས་འདིར་གཞན་པའི་དོན་བལྟ་བར་བྱའོ། །མེད་པ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ངེས་པ་དང་ལྡན་ པས་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ལ་འགོག་པར་བྱེད་པས་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའི་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་དོན་འདི་རྟོགས་ཏེ།དགག་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་པ་ལཱ་ཤ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔེ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ལ་གྲུབ་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པ་ལ་ནི་ཕ་རོལ་པོས་མེད་པ་ཉིད་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ལ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་མེད་པ་ཉིད་འགྱུར་བ་རྒྱུ་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འགལ་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཞེས་པའི་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལའོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ མེད་པ་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་སྒྲུབ་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་མོད།དངོས་པོའི་ཆོས་ནི་མེད་པ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དགག་པ་ཙམ་དུ་བྱ་བའོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའམ་མེད་པ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་འགལ་ བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལ་སྲིད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་མེད་པ་ཉིད་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་ལ་སྲིད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མེད་པ་ལ་བཞིན་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོའི་ཆོས་བཀག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དང་མི་འགལ་བའོ། །རང་བཞིན་ནོ། །གཞི་ལ་སོགས་པའི་ཐ་ སྙད་ནི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ།།མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་འདི་ཁས་བླངས་སོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །ཤེས་པ་སྨོས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གིས་ཤེས་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་འདི་ནི་ཤེས་པ་སྨོས་པ་སྟེ། རྩོལ་བ་གཞན་པའོ། ། འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འཐོབ་པ་དེ་ལྟར་རྩོལ་བ་གཞན་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་མ་ཤེས་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ། མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཤེས་པའང་ཐོབ ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས།ཤེས་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྩོལ་བ་གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

因此依其而如是说。此中义为：唯于无之无性成为遮遣事物之体性，非成立有性，因不应成立无故。此为量果。"于他非"者，即从邻近之无，因为是此处故。依此应观察此处他义。于异于无之有性者不唯成无性，因于彼亦有成立故。由此具决定之无性于有作遮遣，故了知此义：离决定之无性是有，由特殊遮遣则了知与彼相违。如说："此处无具果之波罗奢树"。此例因于对方成立故。
于无对方不许无性，于有亦非。若问于无具决定之无性何因而成，答："于相违亦非"，其作用在因。此示：若于无成立某事物法则成过失，因事物法于无不可得故。此中亦非稍许成立，然则云何？仅作遮遣。非有或无与石女子等无性不相违，故彼于彼可得。又此非与无性相违者于彼可得，如于无，无亦不违以遮遣事物法为相之无性。自性。所依等言说非唯是事物之因。说"于无无性无"之对方亦许此，此为意趣。
关于"说知"等，由何取知即说知，为异勤勉。当如是说：如得具因境之知，如是作异勤勉，否则从未知烟等亦于所示境差别，当于火等比度。由"知亦得"等显示：因知是由势力引发故，于彼不应成立异勤勉。

།ཚུལ་རེ་རེ་དང་གཉིས་གཉིས་པའང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གི་ཚུལ་རེ་རེ་དང་གཉིས་གཉིས་དག་ཡིན་པ་དེ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །དོན་ དང་འབྲེལ་པ་ལས་འདིར་སྐྱེས་པའི་རྟགས་སུ་བསྟན་ཏོ།།དོན་གྱིས་ཞེས་པ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་གྱིས་འཐོབ་པ་ཉིད་དུ་དོན་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དོན་འདི་དོན་གྱིས་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཅིའི་དོན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་འདི་ཁོ་བོས་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་གྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེས་པ། དེ་ལྟར་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱ་བཞིན་པ་ལ་ནི། བཤད་ཟིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་། དོན་གྱིས་ཐོབ་པ་སླར་ཡང་བརྗོད་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་བདེན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བློ་ཞེན་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདི་དོན་གྱིས་ཐོབ་ཀྱང་བཤད་པར བྱ་སྟེ།མགོ་སྨོས་པས་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདིར་རྩོད་པ། དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་འདིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་པར་མེད་ལ། མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་པ་འདིས་ཀྱང་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ པར་མ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་འདི་སྐད་དུ། དེ་དང་མཚུངས་པ་ལ་ཡོད་ཅིང་དེ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་མེད་པ་ལ་མེད་ཅིང་དེ་དང་མཚུངས་པ་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཅེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། འདི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་པའི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཙམ་གྱི་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཙམ་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འདུན་པ་ལས་ཀྱང་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་སྟེ། དོན་ནི་ ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ།།འདི་ནི་འདིར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཞིང་། གང་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མེད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་ན་ཡང་དེ་ཡང་གཏན་ ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་འདིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་དེ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ། །ཀུན་ནས་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ངོར་སྒྲ་རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པས་རྟག་པ་དང་ལུས་ཅན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ལྟོས་པས་གཅིག་པའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་སྒྲ་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གཅིག་པའོ།།སྒྲ་རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཐུན་མོང་བའོ།

关于"一相及二相"等，凡是一相及二相者，即称为如是。此处显示从义关联所生之因。"由义"者，虽无言词但由义获得，显示此义。若如是，此义唯由义获得，为何须说明？此即"我虽无言词但由义了知"之意。如是正说言词时，既不成已说，复由言说义获得而令了知亦非有果。
虽此为实，然为令心专注别别了知故，虽由义获得仍当说明。由说首而观待了知则非。此中诤难：由"于彼相等性中有"此能了知随行，彼亦非无返遮；由"于无之无性"此亦为返遮，彼亦非无随行。若尔，云何如是说："于彼相等有而于彼无则非，于彼无而于彼相等有则非"等？
此过无有。此非依随行相及返遮相自性体而说，然则云何？仅于同品有及于异品无性离决定。由意乐亦有诸语言运行，当遍察义。此是此处所欲说义：若无随行及返遮，虽有宗法性亦非因；若无宗法性，虽具随行及返遮，彼亦非因。由此方式亦能了知唯彼。
对说非遍住者，声是常，因具身性故。依毗舍释见，常与具身就微尘而言是一。如是"声是常，因非所量性故"，由从异品返遮故为一相。"声是常，因非具身性故"为二相共。

།སྒྲ་རྟག་སྟེ་མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཚུལ་གཉིས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྒྲ་ཉིད་ རྟག་པར་ཁས་མི་ལེན་ནའོ།།སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཚུལ་གཉིས་པ་འདི་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་རིགས་རྣམས་མིག་གིས་གཟུང་བར་མི་འདོད་ནའོ། །ཚུལ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲ་རྟག་སྟེ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་ནི་ཕྱོགས་འདི་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་མ་གསུངས་སོ། །མདོར་ནི་ཚུལ་རེ་རེ་དང་། གཉིས་གཉིས་པའང་ཞེས་པ་འདིར། འང་གི་སྒྲས་དེ་སྡུད་པའི་དོན་ཅན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་ཚུལ་མེད་པ་ཉེ་བར་མ་བཀོད་དེ། རྟགས་ ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཕྱིར་གང་དུ་ཚུལ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཅན་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེར་སྣང་བཞིན་པས་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་དེ་ཁོ་ན་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ལ། གང་ རྣམས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་དགོད་དེ།འདི་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་འཁྲུལ་བས་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་གིས་གང་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བའི་ཆུ་ བཞིན།གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མི་འཁྲུལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྡོག་པ་ཅན་རང་བཞིན་དུ་སེམས་སོ། །གྲུབ་ཉིད་ཕྱིར་ཞེས་པ། གང་གྲུབ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་དྲོའོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་པ་དག་ ཀྱང་གྲུབ་པའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་འགལ་བ་གསུངས་སོ།།ཆོས་ལ་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་ན་ནི། །ཞེས་པ་གང་ཞིག་ཆོས་འབའ་ཞིག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་དེས་ནི། ངེས་པར་དེ་ཁོ་ན་ལ་རྟགས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་དེ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཕྱིར་གཞན་དུ་ རིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་གཞན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ།།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རྟགས་འཛིན་པའི་དུས་ཁོ་ན་ནི་རྟགས་ཅན་ཡང་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཞན་ཅི་ཞིག་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་དོན་དུ་འབྲེལ་པ་དྲན་བྱ་བའོ། །ཅི་སྟེ་མེ་ དང་འབྲེལ་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཞེས་པའི་འབྲེལ་པ་སྨོས་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་དུའོ།།ཕྱོགས་དེ་ཁོ་ན་མེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེས་པའི་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་འབའ་ཞིག་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཆེད་དུའོ།

"声是常，因是所闻性故"此为不共二相，若不承认声体是常时。"声无常，因是眼所取性故"此二相不成立，若不许诸类为眼所取时。亦有无相，如"声是常，因是眼所取性故"等，此仅由此方能了知，故未说偈颂。
总之，于"一相及二相"中，"及"字应视为具总摄义。其他人说未列无相，因无似因性。由于凡有一分相者，皆由显现令心颠倒，故唯此应说。
已说"所推度是由法所限定之有法"，为破除诸异说者之见而立"于此"等。"不相违"者为因。若某者对某法不应说不相违，则彼非其所立，如烟之于水。因亦不应说与所立法不相违，此思为具返遮自性。
"由成故"者，凡已成者非所立，如火热般。唯法与有法亦已成立，此说自性相违。"若于法因成立"者，若欲唯立法者，定当观察唯彼之因，否则不能了知彼。因为若异此，以正理因知他是不可能的，若太过则不应理。
由此，正取因时即能了知具因者故，更何所推度，为此应忆念关联。若说"与火相关之处所"之关联，是为遮除太过。"唯"字说"彼方具火性"，是为遮除唯法为所立性。

།དེ་ལྟར་ཆོས་འབའ་ཞིག་པ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཉིད་ན་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་འདིའི་རྟེན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནའོ། །གཞན་དུ་ན་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་རྟགས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེར་གཞི་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བཞིན་པ་ཡིན་ན་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པར་ སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་འདི་འདི་ལྟར་ཁོ་ན་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།ཆོས་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་འདིའི་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གསུངས་པ། མེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། ། དེ་འདིས་གང་གྲུབ་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པའི་རང་བཞིན་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །འབྲེལ་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཡོད་མིན། །ཞེས་པ་ལ། གཉིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སོ། །མེ་དང་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལ་མེ་དང་དུ་བ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཏེ།གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཉིས་མེད་པས་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། འདི་ལྟར་ཡང་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་ན་གང་དུ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་ སྙེག་པའི་སྒྲ་དག་གིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ན།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ས་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ན། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སོ་སོར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ལ་གཞན་དུ་ན་རང་གི་སྒྲས་ངེས་པར་བསྟན་པའི་མེ་དང་དུ་བ་དག་དང་ཡུལ་ཕྱོགས་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ ལ་ཡང་གཉིས་ཡོད་མིན།།ཞེས་པས། དེ་དག་ཡུལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདིས་ནི་གང་དུ་མེ་དང་དུ་བ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་བཞིན་འབྲེལ་པ་ལའང་། མེ་དང་དུ་བ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་གསུངས་སོ། ། དྲུག་པའི་སྒྲ་རུ་འགྱུར་ཞེས་པ་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན་མེའི་སྒྲ་དྲུག་པའི་མཐའ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མེའི་རེག་པ་དྲོའོ་ཞེས་པ་འདི་བཞིན། མེ་ནི་འདིར་ཞེས་དང་པོའི་མཐའ་ཅན་དུ་ཐོས་པས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན འདི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལ་དྲུག་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་དྲུག་པའི་སྒྲ་མེད་པས་འབྲེལ་པ་མེད་པས་གསལ་བར་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།

如是，若仅法为所立则不应理，若不许此为有法之所依故。否则，于某有法见因时，应成唯立聚合，因依于基。是故应当如是许，于结合中亦定当如是承许。
若唯法为所立，则应成立此之存在性，然此不应理，因已成立故。如所说："非未了知火之存在"。此即前说"已成者非所立"等自性相违。
关于"于关联亦无二"，二者谓所立法与能立法。于火与处所具有之相属关联中，无火与烟二者。若问：既无二者，何故非所立？
答曰："如是亦作"等。推度时，以何等声对所推度境作最胜趣入而推度，若于彼中处所为所立，则彼等当各别相属。否则，以自声决定显示之火、烟二者与方所亦非所推度，由"于关联亦无二"故，彼等将无境。
此说：凡无火烟二者处，不应由烟推度，如水。于关联中亦无火烟二者，此说相违遍。
"成第六声"者，欲说关联时，火字应成第六格词尾，如"火之触为暖"。此处闻"火是此"为第一格词尾，故此不应了知为欲说关联。
若问：此非自比量之场合耶？于彼有何第六格过失？答：此非过失。由于他比量中无第六格声，无关联，明显可见，于自比量中亦能了知。

། དེས་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དུ་མེའི་སྒྲ་དང་པོའི་མཐའ་ཅན་དེར་འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཅན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་པ་ན་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་མེའི་སྒྲ་ལ་བཞིན། འདིར་མེའི་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་མེའི་སྒྲ་ནི། དང་པོའི་མཐའ་ཅན་ནོ་ཞེས་པ། འབྲས་བུ་དང་འགལ་བའོ། །འདིར་འགྱུར་མོད། གནས་གཞིའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཁོ་ནས་འབྲེལ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དྲུག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། དེ་ལྟ་ན་གང་གི་ཚེ་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་པ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་དང་པོའི་མཐའ་ཅན་དག་གི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ རྟོག་པ་ཅན་ཅི་ཡིན།འདིར་མེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་མེ་ཁོ་ནའོ། །འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་ས་ཕྱོགས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་འོངས་པའོ། །རང་གི་ཆོས་ ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་མིན་ཞེས་པ་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ནི་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་དངོས་པོའི་ངོ་བོས་འབྲེལ་པ་དེ་འབྲེལ་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་གྱིས་རིགས་སོ་ཞེས་པས་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་ཞིང་།ཅི་ཞིག་གི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ ཅན་ཁོ་ན་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་རང་གི་ངོ་བོས་འབྲེལ་པ་ཅན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །གང་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ ལ།དེ་འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ན་ཉམས་སོ། །གལ་ཏེ་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དོན་གྱིས་སྨོས་འགྱུར་ཞེས་པ། འདི་ན་མེ་ཞེས་མེའི་གཞིའི་དངོས་པོས་ས་ཕྱོགས་སྒྲས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །མེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་ ན་ཡང་ས་ཕྱོགས་ནི་གཞི་བྱེད་པར་ནུས་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱའི། ལྡན་པ་ནི་བར་དུ་ཆོད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དོན་གྱིས་སྨོས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཞི་བྱེད་ནུས་པ་རང་གི་འབྲས་བུས་དྲང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ བྱ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞེ་ན།དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ལས་འདས་པ་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱི། རྟགས་ཅན་མ་ལུས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ལས་འདས་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་འགལ་བ་མེད་དོ།

此说如是：凡火字为第一格词尾处，不欲说具相属关联，如无欲说关联时相属之火字。此处"火之"中火字亦为第一格词尾，此与果相违。虽此处如是，唯由处所分别而说关联，故何来应成第六格之过？
若尔，当"声无常"为法与有法二者第一格词尾相合时，有何分别？此处说"火"时，不应了知所立为依所依之事，然则为何？唯火而已。彼关联亦因处所为所立故，唯聚合为所立，此即所来。
"非自法所诠"者，关联之体性即关联，以事物体性之关联为关联词所诠，故事物亦应有异关联者，由此生"何为异关联者"及"是何之关联"等问。由此亦唯成关联者，故不应以自体性说关联者。
如是亦非所推度，此说与承许相违。因许宗言为能立故，承许所推度为所诠，若关联为所推度则有失。若不成为语言所诠，尔时云何能了知？
答曰："由义说"者，此中由"火"即火之处所事，应以语言了知处所。虽有具火性，处所能作基，故应了知彼，然具有间隔故不了知关联，此即所谓由义说。因能作基为自果所引故。
若尔则唯成所推度耶？超越烟等因之所立性而欲说彼，非超越一切具因之所立性，故无相违。

།གང་ཡང་འབྲས་བུ་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཡང་རང་གི་འབྲས་བུས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་ཀྱི།དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད། དེ་རང་ གི་འབྲས་བུ་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའི།དུ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གང་གསུངས་པ། དེ་དུ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་རྣམས་ལས་ཞེས་པ། འབྲེལ་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཡོད་མིན། །དྲུག་པ་ཐོས་འགྱུར་ དེ་ལྡན་ལའོ།།བརྗོད་བྱ་མིན་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་ལས་སོ། །འདི་ནི་རྟགས་དང་འབྲེལ་པའང་མིན། །ཞེས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པས་རྟགས་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་གང་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་མེད་པ་དེ་ནི། དེས་ རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དུ་བས་ཆུ་བཞིན། དུ་བ་ཡང་འབྲེལ་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བས་ཁྱབ་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ན་དོན་གཞན་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མེད་དེ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་པར་སྨྲས་སོ།།གཞན་དུ་ཞེས་པ་སྤྱི་ཡིས་ཚང་བང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུའོ། །དེ་ཅིའི་དོན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་མེ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ནི་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ གང་དང་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིང་།དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་དོན་ཏོ། །གང་གཞན་དུ་ཞེས་པ། དུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཞན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་དུའི་སྒྲ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ ཆོས་ཅན་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་གོ།།དུ་བ་ཙམ་མཐོང་བ་ན་ཡང་ཞེས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་མེ་མཐོང་བ་བཅད་པའི་དོན་ཏེ། མེ་མཐོང་བ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཙམ་གྱི་སྒྲས་འདི་སྟོན་ཏེ། ཆོས་ཅན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡང་ཞེས་པའོ། །འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ ཏེ།ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ན་ཡང་དུ་བ་མེད་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ཚང་བང་ལ་སོགས་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ས་ཕྱོགས་མེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཐབས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེའོ་ཞེས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

所说"果为所推度即关联"者，是因为由自果而成所推度而说，非由烟等因而成所推度。将如是说：即使承许有关联，唯应由自果推度，而非由烟等他者。如所说："彼非由烟所推度。"
从前诸因即："关联亦无二，第六闻成具，非所诠"等。"此非因与关联"者，意为以无则不生为相之关联，非与因相关联。
若某者与某无则不生性未极显示，则彼不应为其所推度，如烟对水。烟与关联之无则不生性亦未极显示。应以相违遍摄。未极显示时，异义非彼果，以无无则不生故。
由"此无"等说为不定。"异处"者，即一切瓮等处。若问为显何义？谓于处所等中欲成立火等处，极成之烟等因与火等法成无则不生，并了知与彼关联之处所等有法，此为其义。
"于异处"者，谓具烟之处故。"彼异处"等，此异处之词用于所立有法处所等。"仅见烟时"中，"仅"字义为遮遣见火，即虽未见火之义。或"仅"字显示：虽未显示有法随行。
此为摄义：有法差别所成之有法为所推度时，应极显示烟与无则不生于瓮等处，因唯为成立处所具火性之方便故。如是于有烟处定有火故。

།གཞན་དུ་དུ་བ་ཙམ་མཐོང་ནས་ཡུལ་ཕྱོགས་མེ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ཅན་དང་ནི་ཁྱད་པར་དང་ངམ་སྤྱི་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ ཡིན་གྲང་ན།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཁྱད་པར་དང་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གསུངས་པ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཅན་སྤྱི་དང་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྲིད་མོད། དེ་དང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།གང་གསུངས་པ། རྟེན་སྤྱི་དང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྟེན་པར་བྱ་བ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ན་རྟེན་དང་ཡང་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་ནི་བརྟེན་པའི་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེའོ་ཞེས་པ་འདིས་དུ་བ་མེད་ཙམ་དང་མེད་ ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་བཤད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྟེན་གྱི་སྤྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་སྤྱི་དང་ཡང་དེ་བསྟན་པ་ཁོ་ནའོ། །འབྲེལ་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མི་སྟོན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་གསུངས་སོ། །མི་མཉམ་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྤྱིས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་མི་སྟོན་ལ། དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལའང་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་གཞན། །ཞེས་པ་སྔ་མ་གང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བཤད ཅིང་།ད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཏུའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དེ་ཁོ་ན་སྲིད་པར་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དེ་ཡང་གང་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་ཆོས་ཅན་བཞིན་དུ་ཆོས་དུ་ མ་ཅན་དག་སྟེ།དཔེར་ན་མེ་དང་དུ་བ་དག་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཆ་ཤས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་འགྱུར་རོ། །བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དུ་མའི་ཆོས་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་ཅི་ཞིག་གིས་རྟོགས་ པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ།།རྗེས་འབྲེལ་རྣམ་གཅོད་པ་ཞེས་པ། རྗེས་སུ་སྦྲེལ་བར་བྱེད་པས་ན་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཆ་ཤས་གང་གིས་མི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་ཅིང་རྣམ་ པར་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ།།རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། གང་མེད་ན་མེ་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

于他处仅见烟已，应了知处所具火。因此，必须显示与法无则不生。若问应显示有法及差别或总相与无则不生，对此，首先非应显示差别，因其于他处不生故，不能故。如所说："若异相"等。
虽有有法总相与无则不生，然非与彼显示。如所说："所依总相"等，当显示所依与无则不生时，亦当显示能依，因所依是所依根故。
或者，"何处有烟彼处有火"此说，非说明仅烟无与无则不生性。若问云何？谓由所依总相所差别。故亦唯显示所依总相。说此"与关联决定不显示一切无则不生"。此谓"不等引述"。
如是以总相亦不显示欲为因之无则不生性，彼亦不入异品，故非不定。"于法亦别观察"者，前说能推度了知之观察，今当观察所立法性并显示能立性。"亦"字显明唯有彼观察。
彼观察即：因与有因二者如有法般具多法，如火与烟，唯于彼定解能知所知之分。于所作性、无常性等则不然，因彼不可能有多法性故，全无可疑何分为能知所知事。
"随系遮别"者，由随系故为关联，即以何分不能了知之实性等。彼从异品遮别而了知返体。若问随系差别为何？谓"无彼则火不生"等。

།འོ་ན་དུ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་རྣམས་མེད་པ་དུ་བ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན། དོན་འདི་ ཁོ་ན་རྣམ་པ་འདིས་བཤད་དོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ནི་གང་རྣམས་མེད་པས་མེར་མི་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་མེད་པར་དུ་བར་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན་གང་ཞིག་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཞེས་པ་དུ་བ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གང་རྣམས་དུ་བ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་སྦྲེལ་ བར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་གང་རྣམས་མེད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་རྣམས་མེད་ན་མེར་མི་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ནི་དུ་བ་རྗེས་སུ་སྦྲེལ་བར་བྱེད་པས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་རྣམས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་དཔེར་བརྗོད་པ་གསུངས་པ། དཔེར་ན་མེའི་མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཙམ་གོ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རང་དང་འབྲེལ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། རྟགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འདི་ཞེས་པས་དེ་དང་འབྲེལ་པ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་གསུངས་སོ།།མེ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་མཐོང་ཞེས་པ་འདིས་ལྡོག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་མཐོང་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ལ་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི། ཡང་གི་སྒྲས་ནི་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་མཐོང་ཡང་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུའོ།།དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉེ་བར་བསགས་པ་ཅན་གྱི་ལྡོག་པ་གཙོ་བོ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྤྱི་བོ་ནས་སྲིད་ཀྱི། ཁྱད་པར་དང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལས་ནི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་འདིར་མེ་ཁོ་ན་སྟེ། མེ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་འགྱུར་ རོ་ཞེས་མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་མེ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ལྟར་རྫས་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྫས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་སོ། ། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་པ། ཡོན་ཏན་ཉིད་དྲི་དྲི་ཞིམ་པ། །དེའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཅིག་འཕེལ་བས་ཞེས་པ་རེ་རེ་འཕེལ་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་རྫས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་པ འདི་ནི་རྫས་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་རྫས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་རྫས་མེད་པ་ལ་མ་མཐོང་ཞིང་། རྫས་ལ་མཐོང་བས་སོ།

若问：由于烟为显明因，难道不应说"无何者则烟不生"吗？为何如此说？答：以此方式说明此义故无过。如是，若无何者则不成火，彼等无则定不成烟。
或者，"何等关联"应解释为"唯与烟随系者"，为显示唯彼等与烟随系故说"若无何等"等。因为唯无何等则不成火者，彼等即是与烟随系者。
对于"诸随系能了知从他返"此说，举例云："如火之从非火返体"。若问：何故唯了知返体而非差别？答曰："由自关联及随顺性"等。此为能作因，非因相。如是，此说彼关联及随顺性。
"于一切无火处皆不见"，此说明返体为主，以于异品一切不见而说明。"于他亦见"中，"亦"字显明虽唯不见亦是随行非主。
如是，由于具随行之返体为主要关联，而彼唯于总相可能，非于差别，是故从彼随顺，由返体门于此唯了知是火，非非火，即了知仅从非火返，而非差别。
如与火性关联，如是亦与实性、有德性等关联，因彼等亦唯了知从非实性等返故。
对于"由返体门了知因相"此说，说其他因相："德性香之美香，由彼差别"等。"一增"者，义为"各各增"。
"德性之从非实"者，谓"此是实，以德性故"，即德性遮除非实之青莲等，如是于一切非实处皆不见，而于实处见故。

།འདིར་རྫས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ན། དང་པོས་འཕེལ་བ་གཅིག་ཡོད་ལ། གང་ལ་ལྟོས་པས་དྲིས་ཤིག་།འཕེལ་བས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བྱེད་དེ། དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ནི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་རྫས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་ཡང་གཅིག་འཕེལ་བས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ངོར་ཡན་ལག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་དེས རྫས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་དྲིས་ཤིག་།འཕེལ་བས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་ཟླས་དབྱེའི་ཚིག་བསྡུའི་མཐར་གྱུར་པ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་མི་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་གཞན་དང ནུས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དྲི་ཉིད་ཀྱིས་ས་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྫས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་ས་ལས་བྱུང་བ་དང་རྫས་ཀྱང་སྟེ། དྲི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པས་ས་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་རྫས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱའོ། །དྲི་ ཞིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་ཞིམ་པའི་ཐུན་མོང་བ་མེད་པ་ལས་ཞེས་པ་དྲི་བཞིན་དུ་འདི་ནི་དྲི་ཞིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་དྲི་ཞིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མ་དག་དང་དྲི་ཞིམ་པའི་ཐུན་མོང་བ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བྱེད་དེ།དྲིའི་བྱེ་བྲག་དྲི་ཞིམ་པའི་ཐུན་མོང་བ་སྤྱི་ནི་དྲི་ཞིམ་པའི་ཐུན་མོང་བ་སྟེ། དྲི་ཙམ་འདིར་བརྗོད་པར་ འདོད་པའོ།།དྲི་ཞིམ་པའི་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དེ། དྲི་ཞིམ་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དྲི་ཞིམ་པའི་ཁྱད་པར་ཨུཏྤ་ལ་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲིའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ལྟར་རྫས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རེ་རེ་འཕེལ་བས་ཨུཏྤ་ལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ལ་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བཞིན་པ་མཐོང་བའོ།།དེ་ཅི་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པར་རིགས་ཤེ་ན། མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་རྣམས་མཐོང་བར་ བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གང་རྣམས་དེ་མི་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་གསུངས་པ། མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

在此遮除非实时，由初增一，依何观察香。由增作遮除，为显示此义故说"德性之从非实"。正因如此，德性亦由一增作遮除之面有支分事物。若彼遮除非实成立，则如是由香增作遮除，非其他方式。如是，于偈颂中分析词汇终结性与德性声不相违，因与其他词力等故。
由香性从非土所生及从非实，此是土所生及实，以香性故，应遮除非土所生及非实。由妙香性从无共妙香，如香，此以妙香性故，由妙香性从前诸及无共妙香亦作遮除。香之差别共妙香之总即是共妙香，此处意在表述唯香。无共妙香者即如是说，义为"妙香"。妙香差别即青莲等之香差别。
如是见由非实等遮除各各增于青莲等由德性等作用。若问：云何若由从异品返门了知因相而非他方式为理？答：如所见由成立门于一切见一切无差别性故，了知应等同。是故应许唯由返门了知因相。对于彼等不许者而说"如所见"等。

།མཐོང་བ་དང་མཚུངས་པ་ནི་ མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྔར་འབྲེལ་པའི་དུས་ནས་རྟགས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་གསལ་བྱེད་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་མེ་འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ཏེ། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་འདིར་མེ་ཁོ་ན་སྟེ། མེ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་མ་མཐོང་བ་ལས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རབ་གསལ་འགྱུར་ཞེས་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དཔེར་ན་མེ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་སྒྲུབ་པ་སྨྲ་བ་པོས་གང་གི་ཕྱིར་མེ་ཁོ་ན་ལ་དུ་བ མཐོང་ཞིང་མེ་མེད་པ་ལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དགག་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེས་འདི་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མེད་ལ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་སྟེ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེས་དེ་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པར་ རོ།།དེ་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་མེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཏེ། ཕྱོགས་དང་གནས་སྐབས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་མེ་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་བ་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པས་སྐྱོན་གཞན་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ དུ་བ་མེ་ལ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནར་མཐོང་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ ཡང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ།།འོ་ན་དགག་པར་སྨྲ་བ་པོས་ཀྱང་མཐོང་བ་འདོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་བ་བསྲེག་ཟའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལས་འགྲུབ་ཀྱི། མ་མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་སྟོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དུ་བས་མེ་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི་འབར་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་འདིའི་ངོ་བོ་མཐོང་བའོ་ཞེས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།།གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་དུ་བ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

见与相等即如见。如前关联时近取因相，如是若明显则为其义。由成立门说"此处有火"，由返门说"此处唯有火，非无火"，不应如是说"非"。应知于一切处由不见而不明显。明显成即因极为明显故。
若如于火见等，若如是承许，则说成立者因为唯于火见烟而于无火处则不见，故成了知。若如是，则唯由遮遣门而成明显。因此，彼应如是承许：因于无处唯见，见即非是。故由彼了知此。
由此亦定不明显，因为不见彼于一切火处，因为不可能见于方位、时位等差别一切火处。"若复"说其他过失。当见烟于火时，唯见具任一燃烧等差别，由此亦应明显彼等，然非如是。是故，仅由见非是了知所量之因，因彼虽有而无彼故。
若问：说遮遣者岂不亦唯许见？如是，以果性故因无则不生故，烟为所烧之因相，且因果事物亦由见与不见，由彼等成立，非唯由不见。答曰："因为"等。此显：因为烟以总相明显火，非以燃烧等差别体性，是故，为成立果因事物，即使由成立亦见唯此体性，了知为果因言说成立之因性，非差别体性，此为意趣。见明显等差别非是果因言说成立之因，因无彼亦见烟故。

།ཆ་ཤས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གཟུང་ན་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་སྤྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་གཟུང་ན་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ དོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། སྤྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་གསལ་བ་རྣམས་ལ་དེ་དང་ཐ་དད་པའམ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་གསལ་བ་སོ་སོ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེའི་གསལ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་མཐོང་བ་འཐད་ཅིང་། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ ཅད་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།གལ་ཏེ་ཡང་སྤྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་འདིས་ནི་དེ་མེད་པ་ཁོ་ན་མོད། ཁས་བླངས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་སྟོན་ཏོ། །རེ་ཞིག་མེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་ གསལ་བ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱིར་འགྱུར་ན།བློ་ལ་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས་བསལ་བར་བྱས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བ་བཞིན་དུ། དེ་སྤྱི་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ ཁས་བླངས་ནས།དེ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། དེ་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་རྟེན་དུ་མའི་ཐུན་མོང་བ་རྟེན་མཐའ་དག་མ་བཟུང་བ་དེ་ནི་མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟེན་མཐའ་དག་མ་བཟུང་བའི་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན། མེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ།།འདྲ་བའི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་རྟེན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདྲ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ། །འདིར་ཡང་སྦྱོར་བ་དེ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་རྟེན་གཅིག་བཟུང་ན་ཡང་མཐའ་དག་གཟུང་བར་བྱ་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དེའི་སོ་སོ་ལ་བདག་ ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་བཞིན་དུ་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་གཅིག་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་དེ་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་མ་ལ་སོ་སོར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ ནི་དུ་མ་སྟེ།ཡོན་ཏན་བཞིན། སྤྱི་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐལ་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་ཅན་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དེ་སྤྱི་ཁོ་ནར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་བཞིན་ནོ། །སྤྱི་ཡང་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་སྔར་དམ་བཅས་པའི་རྟགས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་སྟོན་པར་མཛད་དོ།

若问：是否成为部分所生与能生？答：不是。因为若取所生之差别则是所许。若取一切所生与能生事物之总相而未作差别，则因错乱故不许。
虽如是，唯一总相事物于诸显现中有异或不异，且彼于各别显现中以一切自性圆满故，唯见于一火显现是合理的。因此，说"因未见于一切故不明显"此说不应理。
答曰："若复总相"等。"若复"此说虽实无彼，然此显示承许后当说过失。首先，若火性非有，若成为异于显现之总相，则应于心显现为异，然实不显现。因此，由自性不得而遮破之有性即无。若非异，如是则如显现，彼不唯成总相。如是承许后，为成立不可能见彼而说："即使彼有"等。
凡是多所依之共同而未摄一切所依者，即不能见，如未摄一切所依之二性等，火性亦如是，此为能遍相违。"非似"者，因无异于所依故，相似即是安立差别。此中亦当说彼相同之结合。若取一所依亦当摄一切，如是则因于彼各别以一切自性圆满故，如德性当成多性。
凡于一处以一切自性圆满，且彼复有于他处，此不可能有。凡于多处各别以一切自性圆满者即是多，如德性，总相亦如是，此为自性应成。有支亦由此遮破故非不定。又因多性故彼亦不唯成总相，如所依。又总相许为一故。由"如是"等显示观察前所立因相。

།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་འདིས་ཡན་ལག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཡན་ལག་སྟེ་རྟགས་སུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདའ་མིན་ཞེས་པ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཆོས་དུ་མ་ཡང་ཞེས་པ། སྤྱིའི་ཁྱད་པར་ གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།དུ་བ་ཉིད་དང་སྐྱ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཞེས་པ་ལ། སྐྱ་བོ་ཉིད་ནི་འདིར་དུ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱི། ཞོ་དང་ཀ་ར་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྫས་ལ་སོགས་པ་དུ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་གཟུང་ བར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ།དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་འདི་རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་སྤྱི་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགོངས་ནས་འདི་སྐད་བཤད་དེ། རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དུ་བ་ཉིད་དང་ སྐྱ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཞེས་པའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ཚ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ།།བཤད་ཟིན་པའི་དོན་ཁོ་ན་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རྟགས་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་བྱ་ཞེས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་ རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ།མེ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་དེའི་ཚེ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཀྱང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏེ། འཁྲུལ་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་རྟགས་ལས་སོ། །འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །རྟགས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ པའི་དོན།།ཞེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་དུ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ལ་ལྟོས་པས་ཁྱད་པར་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ལ་ ལྟོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཇུག་ཅིང་། དེ་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཅན་ཉིད་ལ་ལྡན་པ་ཅན་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ལྟར་རྟགས་དང་རྟགས་ ཅན་དག་གི་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟགས་ཀྱི་སྤྱི་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། རྟགས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་གོ་བར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །གང་དག་འབྲེལ་པ་གཅིག་གི་རྟེན་ཅན་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཐ་མི་དད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པ་ཅན་བཞིན། རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་དེ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་ལྟར་སྣང་བའོ།

所应比量以此应知为支分，即应说为因相。"非越"意为"非错乱"。"诸多法"即是以总相差别诸法。
关于"烟性与灰白性等"，此中灰白性仅欲说与烟相关者，而非适用于酸奶、白糖等，因彼为错乱故。
若问：当取烟之差别诸实等时，彼等为何不能认知？答：确实能认知，此无他相。考虑到执取无差别总相而如是说："非由实性等"。"烟性与灰白性等"之"等"字，应取热性等差别。
为使易于了知前说义，以偈颂总摄而说"由因彼等亦所知"。"彼等亦"即具相关之实性等为所知，非唯欲知火性等法，此为"亦"字之义。"因错乱"为因相。对燃烧等差别而言即是错乱性。
"因与随关义"即未作差别之实等总法。"诸差别"即烟性等。彼等相对于未作差别之实性等总相而称为差别，而非相对于不共本性。
若问："因住于二故"，一切关系皆住于二，彼之相关者无差别而转，由彼如何于具相应性中相应者无差别，如是因与所因亦不应然。如是则因之总相亦成能了知，所因之别相亦成所了知，因关系无差别故。
凡是一关系所依者，彼等即是无异法，如具相应者，因与所因亦如是。此为自性似现。

།གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་གཉིས་གནས་ཀྱང་། །ཞེས་པ་འབྲེལ་པ་ནི་གཉིས་པ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྟགས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་།རྟགས་ཅན ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་ལ་གནས་པ་དེ་ཁས་བླངས་ནས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་ལན་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཞིན་ཞེས་པ། རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་གི་།ལྡན་པ་ཅན་དག་བཞིན་མ་ཡིན། །ནམ་གྱི་ཚེ་ཡང་རྟེན་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བརྟེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་རྟེན་ལ་རག་ལས་པས་གནས་པ་ཉིད་དོ། །རྟེན་གྱི་ཆོས་ནི་བརྟེན་པ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དག་འབྲེལ་པའི་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་ན་ཡང་ཆོས་ཐ་དད་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནམ་ཡང་མེད་ ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ།རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་དག་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཅན་དག་དང་རྟགས་ཅན་དག་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འབྲེལ་པ་ གཅིག་གི་རྟེན་ཅན་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་སྔར་བཤད་པ་ཁོ་ནའི་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གཞུང་འཛུགས་སོ།།དེ་ལྟར་ནི་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འབྲེལ་པ་དང་། དེ་ཡང་རྟགས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་རྟགས་ཅན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ངེས་པར་བཟུང་ བ་གཉིས་པོ་འདིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ།།ཅི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྟགས་ལ་རྟགས་ཅན་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཅི་ལྟར་རིགས། གལ་ཏེ་གང་དང་གང་དུ་རྟགས་ཡིན་པ་དེ་དང་དེར་རྟགས་ཅན་འགྱུར་ལ། རྟགས་ཅན་ནི་གཞན་དུ་འཇུག་པ་འདིས་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།ངེས་པར་བཟུང་བ་ནི་རྟགས་ལ་དེ་མེད་པ་ཙམ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རྟགས་ཅན་ལ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་ལས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མེ་ཉིད་དུ་བ་ལ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ པ་དེ་ལྟར་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དུ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། འབར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་དུ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པས་སོ། །གང་གསུངས་པ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅིག་ཤོས་རྟགས་ཅན་ཉིད་ལ་ཡོད། ། ཅེས་པ་འདིས་ཀྱང་རྟགས་ཁོ་ན་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། རྟགས་ཅན་ལས་གཞན་ལ་རྟགས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于"即使关系住于二"，关系并非仅住于二，如是无有，因为无则不生即是关系，而彼仅转于因相，不转于所因。接受彼二所住后，对同时生起性之存在当作答复，此为所显。
"如所依与能依"，因与所因之关系如同所依与能依而转，非如具相应者。"任何时所依"等，所依法由依赖所依而住。能依法令所依安住。所依与能依虽是关系之同一基，然非无异法性，此说不定性。
"如是永无"等，意为因与所因非成为相互之法。由"真实相应"等说明真实具相应者与所因不相等。由"如是"等明显说明非是一关系所依性，并建立前说之能知与所知事。
如是，应由因与所因无则不生之关系，及彼仅转于因相而不转于所因这二种限定而了知。若问如何？为何合理唯限定因相成为所因？若于何处为因相，则于彼处成所因，而所因于他处转起，此非所遮，因限定仅遮除因相无彼之果故。由此亦说明无则不生性不转于所因，因明显说明彼于因相之外亦有故。
如火性唯转于烟，如是实性等亦然。是故彼等亦能了知烟，而非由燃烧等，因彼等非唯存在于烟故。如所说："是故正理"等，由"他者所因性中有"亦明显说明无则不生唯转于因相，因了知意为因相不转于所因之外故。

།རྟགས་ཅན་ནི་རྟགས་ལས་གཞན་དུ་ཡོད་པ་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་མེ་ལ་དུ་བ་ཉིད་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ ལྟར་སྐྱ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་གྱི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་མེ་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པས་སོ། །གང་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕྱེད་ཕྱི་མ་རྣམ་ པར་འགྲེལ་ཏོ།།འོ་ན་སྔར་དེ་མཚུངས་ཡོད་པ། །ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་རྟགས་རྟགས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་བཤད་ལ། འདིར་ནི་རྟགས་ཅན་ལ་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་རྟགས་ཅན་རྟགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ན། དེ་ཅི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ དག་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་ན།ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་རྟགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རྟགས་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་ལའོ། །ངེས་པར་གཟུང་བ་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟགས་ཁོ་ན་ལ་འབྲེལ་པ་འཇུག་གོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འདི་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་རྟགས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་ན་ཅི་ལྟར་རྟགས་ཅན་དག་ གི་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན།འདི་རྟགས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྟགས་ཅན་གྱི་ངོར་སྦྱོར་བ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་གོ་ཞེས་པས་འདི་སྐད་བརྗོད་ཀྱི། གཉིས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། གང་བཤད་པའི་ངེས་པ་བཟློག་པ་ལས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ དག་གི་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་པས་དེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྟགས་ཅན་ལ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འཇུག་གོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།འདོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས། གལ་ཏེ་ཡང་རྟགས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་རྟགས་ཅན་ལ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟགས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་ལ་ལྟོས་པས་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འཇུག་གོ་ཞེས་སྟོན་ཅིང་རང་གི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་འཇོག་པར་བྱེད་དོ།།རྟགས་ཀྱང་ཁྱབ་ཅེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཁྱབ་པ་སྟེ། རྟགས་ཅན་ལ་ཞེས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལའོ། །གང་དེའི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དེ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ་ཞེས་པས། རྟགས་ཅན་ལ་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དཔེར་ན་ཨཀྵ་རྣམས་ལ་དྷུ་དྷ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡན་ལག་ཅན་ནི་དེ་དེ་ལས། །ཁྱབ་བྱེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། གོ་བྱེད་མིན། ཅི་དང་འདྲ ཞེ་ན་གསུངས་པ།བ་ལང་གི་རྭ་བཞིན་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་རྭ་བ་ལང་གི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱའི། གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་པའོ།

所因于因之外存在并非所遮。如同烟性唯转于火一般，灰色性等差别相亦然。因此，彼等皆为能知，而实性等则非，因彼等非唯存在于火故。如所说"是故正理"等。由"如是"等解释后半。
若问：先前说"彼等相等存在"之语中说因存在于所因，而此处从"唯所因成为因"之语中说所因存在于因，此二者岂不相违？
此无过失。因与所因若是同一所依，如因中成为所因，因亦如是于他者中。此说仅为令了知由遮遣限定而关系唯转于因。若问：若唯转于因，何以说是所因之关系？虽唯转于因，然依待于所因之面而转起，故如是说。由于并非因二者所住性故无过。
由"若复"等显示：由遮遣所说之决定而说"因与所因之关系"不应理，且无则不生亦转于所因。由"许"等显示：即使因亦稍许成为所因，然唯由所因之体性。即使如此，所作性观待所立而成为因相，唯此于无常性中无则不生转起，如是显示并安立自宗。
"因亦遍"，由遍故为遍，"于所因"即于无常性。由于彼之遍性是所因之境故，说"遍于所因"。如同于骰子中说"都达"（梵音）。"有支者彼由彼，因遍故"，唯存在于无常性之所作性之遍性，因此由遍性故唯成为所知，非能知。若问：如何？答：如牛角，如同牛角由遍性故唯应了知为所知而非能知，此亦如是。

།གང་ཞིག་གང་ཁོ་ན་ལ་དེ་ནི་དེའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་ཉིད་རྭ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་བཞིན། བྱས་པ་ཉིད་ ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ།།རང་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་ཁྱབ་པ་མི་སྲིད་པར་དྲི་བར་བྱེད་པའོ། །དགག་པར་བྱ་ལ་མི་རྒྱུ་བས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། དགག་བྱ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་མི་རྒྱུ་བ་ནི་མེད་པའོ། །དེས་རྟགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་ཞིང་བརྟེན་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ལས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་གང་ཁྱབ་པ་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་མཐའ་དག་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་བཀག་པས་སོ། །རྟག་པ་ཉིད་ལ་དགག་པ་ནི་རབ་ཏུ་མི་རྒྱུ་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཏེ།གཞལ་བྱ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བྱས་པ་ཉིད་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་བྱས་པ་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ནའང་། དེ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མ་བྱས་པ་ཉིད་བཀག་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་མེད་པས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པས་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་དོན་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེས་ན་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དགག་པས་ཏེ་མ་བྱས་པ་བསལ་བས་ གོ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།མ་བྱས་པ་ཉིད་དགག་པས་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུའོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། གང་གི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་མི་རྒྱུ་བས་ན་གང་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན། མི་རྟག་པ་ ཉིད་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ནི།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།

若某物唯存在于某处，则彼为彼之能知，如牛性于有角性般。所作性亦唯存在于无常性。自性也。若问为何？此问遍不可得。
关于"由不行于所遮"等：所遮即所立之相违品。因于彼中不行即不存在。应观待并依止于因之彼遍，因唯由彼成为能知性之因故。因此，虽有因之所因境之遍，然非因，即非能知性之因由之义。
关于"所作性"等：即使无常性一切为所作性所遍，然非由彼遍性而为彼之能知，而是由遮遣常性。于常性之遮遣即完全不行，唯由此而能知。因若无相违品之离，则不能知所立，如所量性。
如是，关于"无常性"等：当为成立所作性而取无常性为因时，即使无常性遍于一切所作，然非由彼遍性而能知。若问云何？答：由遮遣无作性，即由于相违品无作性中无故。
如是，由于因唯由离自所立之相违品而成为能知性，非由他相，是故由所作性遍于无常义，因无无作性之余地，及无常性于无作性无余地故。由无住处、不可得及由无常性遮遣无作性，即遣除无作而唯成所知。"由遮遣无作性"之语是为遮除由证成门了知之义。
"非能知性"者：由于以于相违品完全不行故，若遍为能知性之因由，则所作性遍于无常性，然非由于相违品完全无行。

།དེ་ལྟར་ནི་གང་མི་རྟག་པ་དེ་བྱས་པའོ་ཞེས་ཁྱབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ན་རྟག་པ་ལས་བྱས་པ་ཉིད་ལྡོག་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མ་བྱས་པའི་ཉིད་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སྐབས་མེད་པའོ་ཞེས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དགག་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ།།བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ལ། གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །བཤད་པའི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གིས་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་འདི་སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱེད་པ་ཕྱིས་པས་ངེས་པར་བསྟན་པའོ། །གང་སྐབས་སུ་བབ་པ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་དེས་ཁྱབ་པས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མ བསྟན་ཏོ།།དོན་འདི་ཁོ་ན་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པས་དཔེ་གསུངས་སོ། །རྭ་ཅན་མིན་པ་ཉིད་ཟློག་བྱེད། །ཅེས་པ་རྭ་ཅན་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བ་ལང་མིན་དོན་ལྡོག་བྱེད་མིན། །ཞེས་པ་བ་ལང་གི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ ཏོ།། །།མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་མཐོང་བ་དེ་རིགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་པ་ལ། དོན་གང་ཞིག་གང་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མེའི་དུ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེས་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། འདིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག པར་བྱ་བའི་དོན་ཤེས་པ་ནི་འབྲས་བུའོ།།འདིས་ནི་འཁྲུལ་པའི་མཐོང་བ་བསལ་ཏོ། །རྟགས་མཐོང་བ་ནི་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་རིག་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ཞིག་དེ་རིག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འདིའོ་ཞེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ ཁོ་ནས་ཞེས་པ།དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཁོ་ན་རང་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་ན་དེ་རིག་བརྗོད་མིན་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འདིའོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་པའི་བྱེད་པ་ཕྱིས་པས་ངེས་པར་བསྟན་པའོ་ཞེས་པས་དེ་མེད་པར་རང་གི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་ཉིད་རྣམ་པར་ ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ།།དེས་ན་གཞན་ཁོ་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་དེ་རིག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པར་སྟོན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིས་པ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པ་དེ་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ།

如是，当显示"凡无常者即所作"之遍时，并非了知所作性从常性返遮，那么是什么呢？是从无作性返遮无常性。因此，唯无常性于无作性无余地，即唯由遮遣无作性而成所知。
所作性非与无常性相应，非能知性。以偈颂总摄所说之义："由所作性于坏灭"等，应当了知：从所作性遍于无常性而说"因无常性故彼非无作"之义，实非此处所应。此处所应者为无常性即常性之无，彼由遍故未显所作性之义。
为遮遣此义，第二偈举例说明："能遮无角性"，意为能知有角性。"非能遮非牛义"，意为非能成立牛之义。
关于"见无则不生义即为理比量"：某义若无某物则不生，即为彼之无则不生，如烟对火。由此推度未见者即为比量，因为此为能比量故。所比量义之了知即为果。此遮除错误见解。
为显示见因须待忆念关联，故说"彼知"。若无彼知则不生"此"者，即为彼之比量，非为他者。"唯由无则不生"者，因为若唯由无则不生性成为自相，则"彼知"不须言说，此为由遮遣而得。因为不可能说"非彼知之无则不生此"，故由遮遣而决定显示：离彼则不能了知自体之事物故。
由此当知其义为：唯少许他法不应说为彼知。"决定显示"即决定指明，凡遮遣所决定显示者即如是说。

།དབྱི་བ་ནི་ངག་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་ འདོད་པ་ན་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའི་མི་མཐོང་པ་ཁོ་ན་སྟེ།རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའི་མི་མཐོང་བ་ནི་དབྱི་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །འདིས་འདི་གསལ་བར་བྱེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོའི་ཚིག་གི་དོན་ཅན་དུ་དེ་རིག་པ་ཞེས་པ་འདི་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ནི་དེའི་དོན་དུ་བསྟན་པར་འོས་ནའང་སྡེབ་སྦྱོར་འཇིག་པའི་འཇིགས་པ་ལས་ མ་བསྟན་ཞེས་པའོ།།གཞན་གྱིས་ནི། གལ་ཏེ་བརྗོད་ན་ཅི་ལྟར་ཅིར་ཞེས་པ། དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཅིས་དང་གནས་ཅིར་མཐོང་བ་ཡིན། དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་གནས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་བུམ་པ་ལས་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ སྒྲ་ལ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔ་མ་ལ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་བརྩད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ཁོ་ནར་བརྩད་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི། གང་མེད་ན་དེ་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་མཐོང་བའོ་ཞེས་མ་བརྗོད་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །དོན་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ་ཞེས་པ། དོན་སྨོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྷག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་དོན་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས། དོན་སྨོས་པས་ཅི་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུ་ དེའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེས་ན་རྟགས་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །འོ་ན་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་དེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་འཛིན་པ་ནི་དོན་འཛིན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་འཛིན་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་།དེ་ལས་ཀྱང་དོན་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དོན་གྱི་འཛིན་པ་ཙམ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་འཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡང་ཞེས་པ། རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན། འདོད་པའི་དོན་ནི་ཕྱོགས་ཞེས་པར་རམ། ཡང་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་དམ་བཅའ་ཞེས་པ་འདིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མཐོང་བའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྔ་མས་ནི་ཅི་ཞེས་པ་དོན་མཐོང་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། གང་ཞིག་མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་པ དེའི་དེ་ལྟར་རིག་པའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་མཐོང་བ་ཁོ་ན་དེར་འགྱུར་རོ།

分析即是当欲说明彼语自性能知之表述时，唯是不见极相关，因为已说"不见极相关即为分析"。此处明示：虽然"彼知"之字应当显示为"应知自性语义"之义，但因惧破坏韵律而未显示。
若问他者："若说之，云何为何"，因为其所说有多种相故。以何相及于何处为所见？若彼非所说，则处所不定，由此，见瓶为眼所取性时，于声亦当了知无常性。
那么，于前分别中，说"见为何"之诘难岂不应理？为何唯于此处诘难？如是思维：由无则不生性所显示，即使不说"若无彼则非成彼，唯于彼见"，亦当了知，因为彼近故。
"义"者为余，意为说"义"极为多余。如是，无则不生唯成为义，说"义"何为？因此应了知是为见之差别义故。由此，执取因义之相即为比量。
若问：因相错乱故，岂非由彼比量不可能？如是思维：以烟等体性所执取即是义执取。若异此相，则因普遍随行性故，此将成为仅执取，由此，说"义"将成无义。因为义之执取，仅由说"无则不生"即可获得故。
"所立亦为此处所应"者，经观察，或于"所欲义即宗"，或于此"说所立即宗"。因此应了知于所立见。前者何？当说"见义无则不生性知"时，了知"若无火等，此烟等非生"，唯其如是了知之无则不生义见即成为彼。

།ཡང་ན་དོན་མཐོང་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། དོན་གང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མཐོང་བ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་རིག་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་སྔ་མ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྨོས་པས་ ཅི་ཞིག་།མེ་སོགས་ལའང་ཞེས་པ། མེ་དང་ས་བོན་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཙམ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ད་ལྟར་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དཔེར་བརྗོད་པ་གསུམ་པོ་འདི བཤད་ལ།ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་ནི་དབྱེ་བ་འདི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཅན་འཇུག་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ངེས་པ་ ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་དེ་རིགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན།འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་པར་གསུངས་སོ། །ཅི་ལྟར་མ་བརྗོད་ཅེས་པ་འདིས་ཀྱང་བྱེད་པ་མི་གསལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་ངོ་ཞེས་པའོ།། །།རིགས་པ་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང་སྒྲ་རྣམས་ཚད་མ་རྣམས་སོ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་པ་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ། དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།དེའི་བར་མ་ཆོད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གང་གི་སྔོན་དུ་ཡིན་པ་དེ་དེ་སྐད་བཤད་དོ། །གང་གི་སྔོན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དག་གམ་དེའི་འབྲེལ་པ་ཡང་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་དུས་ཕྱིས་རྟགས་ཙམ་མཐོང་བས་རྟགས་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པས། དེ་མངོན་སུམ་སྔ་ མ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།སྔ་མ་དང་མཚུངས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པའི་དུས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་དུས་ཕྱིས་རྟགས་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་ཤེས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མ་སྟེ་མངོན་སུམ་དང་མཚུངས་པ་ནི་ལྷག་མ་དང་ འདྲ་བ་སྟེ་དངོས་པོ་ཡིན་ལ།དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་ལྷག་མ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་གཅིག་རོའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་རོ་འདི་ལྟ་བུ་ཅན་རྣམས་ཏེ། མངོན་སུམ་པའི་རོ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལྟ་བུའོ། ། འོ་ན་མངོན་སུམ་ལས་ཅིག་ཤོས་ལྷག་མར་འགྱུར་གྱི་ལྷག་མ་དང་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

或者，当说"见义无则不生知"时，应了知其义为"于任何义之所立所见，即是了知彼无则不生性"。由此，前说"无则不生"又为何？
关于"于火等"，应了知：因为举火、种子、无常性等为所比量之例，故显然主张仅法为所比量。如是已说此现在等差别之三种譬喻。
于法所限定之有法为所立时，此分类实不可能，因为于一切处有法皆为正在进行故。由此，见烟等于火等时，火等唯成决定，则何有其他应由理比量者？此说明所说"于所立见"亦不应理。
"云何未说"者，此亦指出能作不明之过失。
关于"诸正理派亦"等：略说"现量、比量、譬喻、声教是诸量"后，已说现量定义，随即说其所应说之比量定义，即"彼先行"等。由其无间处，说明何者为现量之先。
现量先前成立因与有因二者，或其关系；其后仅由见因而比度有因，故彼成为具前现量。与前相同即与前相似：如于关系时由现量了知事物，其后由见因亦于彼生起认知，故彼成与前相似。
余即与现量相似，是与余相似，即事物；其境之认知亦与余相似。如以味现量知一果后，余者亦为如是味者，因为与现量味相似故，如是似比度。若尔，应成现量之他者为余，而非与余相似。

།དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ། ཅི་ལྟར་ལྷག་མ་དང་འདྲ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ལྷག་མ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་མངོན་སུམ་ཡང་ཅིག་ཤོས་ལ་ལྟོས་པས་ལྷག་མ་སྟེ། དེས་ན་ཅིག ཤོས་ཀྱང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷག་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།ཡང་ན་སྔོན་མ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་སྔོན་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་འབྲས་བུའོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་རྒྱུའོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའོ། །སྤྱི་མཐོང་བ་ནི་གང་གཞན་དང་འདྲ་བ་ལས་གཞན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་ཤེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནག་པོའི་བགྲོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཡུལ གཞན་ཐོབ་པ་ཉེ་བར་དམིགས་ནས།དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉི་མའང་བགྲོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་རི་ལ་རྒས་པ་ཐོབ་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལས་གསུམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ལ། རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་པུ་དུས་གསུམ་ གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ།།དེ་ལ་ཆུ་ཀླུང་རྒྱས་པ་ལས་ཆར་པ་ཞེས་པ་འདས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །གྲོག་མའི་སྒོ་ང་འཕོ་བ་ལས་ཆར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མ་འོངས་པ་ལའོ། །རྨ་བྱའི་སྒྲ་གྲག་པའི་ཕྱིར་འདི་ན་རྨ་བྱའོ་ཞེས་པ་ད་ལྟར་བ་ལའོ། ། འདིར་མ་ཏུ་སའི་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཏི་ཡིས་སྦྱར་བར་བྱ་བའོ། །འབྲེལ་པ་དབང་པོའི་གཟུང་བྱ་མིན། །ཞེས་པ་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །གང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དབང པོའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱབ་བྱེད་མེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབང་པོས་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་མེ་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་འདི་སྟེ། སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཚན་ ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

因此，其境之认知，若问："如何成为与余相似之境者？"由"此等互相观待即是余"，现量亦由观待他者而为余，故他者亦因相似性而与余相似，是故无过。
或者，前者是因，此中亦有彼，故具前者即是果。其境之认知亦具前者，即从因推度果。余者是果，此中有彼，故具余者即是因。其境之认知亦具余者，即从果推度因。
见共相者，即由与他相似而知极为隐蔽之他，如见黑者具前行至他处后，由其相似性，比度日亦具前行至山没，如是。
虽由广说而成立为三，说"三种"者，是为令知具前之比量唯一以三时为境而成三种之义。其中，由河水涨而知"下雨"是对过去之比量；由蚁卵移动而知"将下雨"是对未来；由孔雀鸣声故知"此有孔雀"是对现在。
此中应以"ti"连接"matu sa与前相似性不可能"。"关系非根所取"者，是思维：如四大种之性质，因不显现为异于诸所关系者故。凡不显现于根识者即非根所取，关系亦如是。无遍充。
"于一切亦非"者，因眼识、根等不可能为根所取故。说"一切"者，因火、烟等可为现量所取故。此说明不遍。或者，此义为"一切关系者皆非现量"，因为以共相为性故，亦为成立彼非现量故。由此，因不可能故，此非定义。

།རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་སྨོས་པ་ནི་འགའ་ཞིག་མེ་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་བསལ་བའི་དོན་དུའོ། །ཀུན་ལ་ སྲིད་ཕྱིར་ལྟ་བུ་མིན།།ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་གཅིག་ཁོ་ན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་སྨྲ་བས། ཅིག་ཤོས་དག་ལ་དེ་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་གྲུབ་པས་གནང་ངོ་། །འབྲེལ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་འདི་ཞེས་པ་ལ། འབྲེལ་པ་གཞན་ནི་ འབྲེལ་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྟེ།དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་དོན་རྟོགས་པའོ། །དེ་ངེས་པར་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ངེས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་འདི་མ་ཏུས་སུ་འགྱུར་མོད། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་སོ།།འབྲེལ་པ་ཡང་འདིར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ན་ལྷན་སྐྱོན་མིན། །ཞེས་པ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོས་ནི་འབྲས་བུ་ཁོ་ནའི་མེད་ན་མི་ འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི།རྒྱུའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྤྲིན་ཡོད་ན་ཡང་ཞིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆར་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་གཞན་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བས་ གགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཐོས་པའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དངོས་ཉིད་དེ། དེ་ལ་གགས་བྱ་བར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མཐོང་བ་ལས་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་ འདོད་པ་ན།འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ལས་སྔོན་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་རྒྱུ་ལས་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་ལྡན་ལ་ཡང་ལྟ་བུ་ན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་ལ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཁོ་ནའི་སྐྱོན་གསུངས་སོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རོ་མཚུངས་པར་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

虽然仅由"能相与所相皆非现量"这一说法就能理解所要表达的意思，但说"一切"是为了遮除某些人认为火、烟等为现量所见的观点。
"因遍一切故非如是"者，即虽一切皆与前者相似，却仅说一者与前相似，而立论说其他者无此性质，然于彼等亦成立与前相似性，故有过失。
关于"由其他关系亦如是"，其他关系即无别关系则不生，由其力而如前理解义。因未确定显示彼，故非确定显示为比量。
若问："那么此应成为具'matu'，岂非如前所说过失将生？"答：不会产生所说过失，因为并非一切比量都成为从因至果之境。此处所说关系亦唯此，因为显示果因之事相故。
为此而说："因错乱故非共过"，以果因事相唯成为果之不离性，而非因之不离性。如是，即使有因，由于缺乏助缘故不成为果。如虽有云，因无农夫等故无雨。即使其他因缘聚合，也因非法等相违而成障碍。
若问："那么，特殊状态所闻种子等即是实因，于彼亦不能成障碍。为何是错乱？"答：非也。因为见彼时，须依止忆念关系而欲解所比度，从忆念关系之前唯生果方成现量。于非现量之果，亦不能如是了知因，以何从因而了知彼？是故不能从因成立果。
由"于余具亦如是"等，于此亦说如前过失。"非决定"等，即此相似色等诸法中相似味生起之决定配合非理。

།འདི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ནི་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན འདི་དང་རྒྱུ་མཚུངས་པ་རྣམས་ནི་རོ་འདི་ལྟ་བུ་ཅན་རྣམས་སོ་ཞེས་པར་འགྱུར་གྱི།གཟུགས་མཚུངས་པ་ཙམ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པས་ཞེ་ན་མ་རྟོགས་ན། །མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་གོ་བའོ། །ཅི་ཞེ་ན། གང་ལས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་རྗེས་སུ་ དཔོག་པ་འདི་ཡིན་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། རྟགས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྒྱུ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་འཛིན་པ་ལས་རྟོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །འོ་ན་དོན་གཞན་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའི་མེད་ ན་མི་འབྱུང་བ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལ་ཅི་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མ་བཟུང་ནས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ངེས་པར་ནུས་ཤེ་ན། བསྟན་བཅོས་ལ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འཛིན་པ་ལས་འདས་པ་འདིར་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།བསྟན་བཅོས་སུ་ནི་ཆུའི་རྒྱུན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་རྣམས། ཆུ་ལ་བྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རིས་མཐུན་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་རྩོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། སྤྲིན་རྣམས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འགུགས་པའི་ངོར་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཆར་པའི་རྒྱུར་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པ་བསྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་ པ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ།།རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་པར་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྤྲིན་རྣམས་ཡོད་པ་ན་ཆར་འབབ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་པ་ན་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྤྲིན་རྣམས་ཁོ་ན་ཆར་འབབ་པའི་རྒྱུ་དངོས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རྟོགས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་མི་འཐད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་རྣམས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དགུག་པར་མི ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།བཀུག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་ཉིད་དག་གིས་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་འཕྲོས་པས་ཆོག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གང་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པས་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་གསུངས་ཏེ། བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ།

这仅能如是理解：具有如是自性者，与此因相同者皆具如是味性。但仅从相似形色而作比量推理则不应理，因为有错乱故。
关于"若具足而未了知则不成"等，"未了知"即不理解。何谓不理解？从果推因之此果性。因此，当无法单独了知果之本性时，能相便无法通过把握所比度之因的不离性而了知，然此亦可见。
若问："难道不是已确定其他义、果因事相唯一的不离性吗？于此，如何能在不执为果性的情况下确定不离性？"答：此处所说是超越论典所见果性之执著，而非超越世间共许的果性执著，故无过失。
在论典中安立：水流诸有分唯由同类水尘微组成，而云则是就其招引尘微之面而假立为雨之因的安立。如是果因事相世间亦不能了知。那么如何？因见有云时雨降，无云时不见，故唯云是雨降之实因。如是由见与不见而了知果因事相。
论典所见因果事相实不应理，因为常住微尘不成立故。即使承许成立，因无变异性故不能招引，对已招引者，无论次第或同时皆不应理地生果故。复次，具德者等已广泛遮破和合果之实有性故，此处不必赘述。
如是由"以所作性等"说明具足品不遍，因为所作性等与无常性等无果因事相故。

།གཞན་རྣམས་ན་རེ་ལུས་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན གཅིག་མཐོང་བ་ནི་ལྟོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་གཅིག་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་རྒྱབ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྷག་མ་ཡིན་ཞིང་།དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ལྟོ་བ་ནི་རྒྱབ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ནམ་གྱི་ཚེ་ ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྔ་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།།འདི་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། རྟགས་མ་བཟུང་བ་ལས་འགར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྭ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ལ་ཡང་རྔ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་སྔ་མ་ཝ་ཏ་ཅེས་པ་འདི་ལ་འདྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རྭ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་བ་ལང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ན། དུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་འདིར་བློའི་རྟགས་ལས་ངེས་པར་བྱ་བར་བཤད་ན། འདིར་བློ་ཡང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོར་འཆིང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་། རྟགས་སུ་མི་རུང་ཞེས་པས་དེ་ལས་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས ལས་བ་ལང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་བ་ལང་ངོ་ཞེས་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་རྣམས་ནི། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེས་ནས་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལས་ བ་ལང་གི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱེད་པས་སོ།།དུ་བ་ལས་མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མ་བཟུང་བ་ན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ནི་དུ་བ་ཙམ་མཐོང་ནས་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་སྔོན་མ་ཅན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེའི་ཚེ་ རྟེན་མཐའ་དག་མ་བཟུང་བ་ནི།དོན་དུ་མའི་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཆར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པའོ། །ལྷག་མ་ དང་ལྡན་འདྲ་ལ་ཡང་།།འདྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་གཟུགས་ནི་རོ་ལ་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པས་འདི་རྣམས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འབྲེལ་པ་རྣམས་སོ། །ཕྱི་མ་ལ་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱི་མ་སྟེ། དེ་ལ་འདི་ བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

其他论师言：关于有分整体，当见到身体等一个有分时，即从现量所知的腹部等某一肢分，推知其他如背部等肢分为余分，缘取此境的认识即是具余分。此亦非错乱，因为腹部从未离开背部等而被观察故。
对此，一切皆有过失。因为一切比量唯对异于现量境的对境才能正确了知，任何情况下若未把握能相则比量不会生起故。
错乱确实存在，因为即便角等肢分确实存在，尾等肢分也可能不存在故。
关于"前者与具足"中，前者即"瓦特"，于相似品中以角等能相比度牛的意义时，是烟的关联，而此处说要由心识能相决定，然此处心识与彼关联未成立故，且无个别系属故，不能作为能相，故由此不能成立彼。
由此，也不能从垂胡等能相比度牛的意义，然此亦可见。如是，依理观察者认为："牛即具有依赖一聚集的垂胡等肢分之自性"，故由垂胡等能相的不离性而比度牛的意义。
从烟比度火时是具足关联，若未把握此则不能了知，然此亦可见。如是，仅见烟已，由先前确定无火则无烟而作比度。
此时未把握一切所依，因为是多义共通故，如二性等，也非遮除具足。在具足缘品中，云等与雨等是俱有果因事相的关联。
余分具足相似中，相似品中色与味非聚于一义，故此等即如前所说诸关联。
由"后者无说示故"，余分具足中具足品是观察之后者，于彼已作说示故。

།རྒྱུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཅེས་པ། རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འབྲེལ་པ་འདོད་པ་ན། རྒྱུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར།དེ་ལ་རྟགས་ཅན་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི། ཆར་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འབྲེལ་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་མེད་པར་ནི་རྟགས་ལས་རྟགས་ཅན་ལ་ཤེས་པ་ སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་།རྟགས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། གཞན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་པས་སོ། །རྒྱུ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཆར་པ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་པས་དེ་ཙམ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་འགྱུར་མེད་དོ། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཅན་ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེ་ན།གསུངས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཐིགས་པ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་ཆར་པ་མྱུར་དུ་འབབ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ངེས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་པོས་ནི་མངོན་སུམ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ འདོད་དེ།དེའི་ཡུལ་ཡང་ཆ་ཤས་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་འཛིན་ན་དེས་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་ཞིང་། ཡང་ན་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱོན་འདིའོ། །སྔ་མ་ལ་གང་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་འབྲེལ་པ་གཞན་ལས་རྟོགས་པ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་ ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སྤྱི་ལས་མཐོང་བ་ལ་ཡང་བསྒྲེ་བར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ།སྤྱི་ལས་མཐོང་བའང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོ་ན་སྔ་མ་དག་ ལས་དེའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་པ།ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་པའོ།

关于"因等诸法具有关联"，当承许因等与果等共同为能相所相之事相关联时，由于因等唯依于果等性故，于所相中唯能了知具有果性等行相，而不能了知具有降雨等行相。
若问何故，故说："仅由关联门"等。无关联则不能从能相生起对所相的认识，能相也仅能如其所关联般了知彼义，而不能以其他行相了知，因为若如此则成太过故。由因性等与云等、由果性等与雨等关联，故仅能了知此等。
此无过失。彼等以一切自性与果因事相等关联，而非以部分关联。是故此处不成过失，因为诸差别亦具关联性故。
故说："若遍取一切行相"等。则应取"大滴迅降之雨"等，因为此等行相亦与因果等事相共同存在故。
对我等而言，即便在一切行相中是所生能生事相，然此过失不成，因为如是不能决定故。
对方认为现量具有决定自性，其境无有部分。因此，若能取彼，则应遍取一切行相，否则皆不应理，如是而说。是故唯此有此过失。
为显示前说过失 - 从其他关联了知、比度唯果等、"遍取一切行相"等 - 亦可应用于共相所见，故说："共相所见亦复如是"。
若问如何，故说："彼亦"等。若问与前者有何差别，故说："于极隐蔽处"。

།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཞེས་པ་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟེ། སྔ་མ་འདྲ་བ་དང་ཕྱི་མ་འདྲ་བའོ་ཞེས་སྨྲ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་བརྗོད་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཡང་དོན་རྟོགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་གཞན་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་སོ། །དེར་འགྱུར་མོད། ཡང་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་བློ་རྣམས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་དང་འདི་ནི་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པའོ་ཞེས་པ་ལ སོགས་པ་དྲན་པ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་འབྲས་བུ་ཁས་བླངས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ལ་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཏེ། སྟ་རེ་བཞིན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །རང་ བཞིན་ནོ།།གྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་བྱས་ནས་གསུངས་པ། རྟགས་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐ་སྙད་བསྟན་པ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་དང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་གཙོ་བོ་སྟེ། ཤེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བརྟགས་ པས་ཏེ།དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བསྒྲགས་ན་གང་ལས་དེ་ལྟར་འདི་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ནི་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་དང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་བཅོས་སུ་ཡང་དག་པར་མ་བསྒྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་པས་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པའོ།།གང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་ཁོ་ན་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་ཉིད་དུ་བཤད་པ། རེ་རེའི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཅི་ཞེ་ན་འདི་ཁོ་ན་དུས་གསུམ་ཉིད་དུ་ འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ།།འདི་ཡང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཐད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་ཁོ་ན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ལས་སྔར་འབྲས་བུ་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཕྱོགས་ཅན་པས་སྨྲས་པ། རྫས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་བཀག་པ་ལས་སྒྲ་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་པའོ། །འདིར་ཡང་འབྲེལ་པ་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ལྟ་ཅི་སྨོས། །རབ ཏུ་སྤྲོས་པས་སྒྲ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཉིད་བསྒྲུབས་པ་ནི་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ།ཡིད་ཆེས་པའི་མིང་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

"于一切"等也适用于前述相应等情况。说"前相似与后相似"，表明比量知为量，而此即是了解义。也无其他果，由此亦违背承许。
若谓虽然如此，但依所取的诸识非为果，此说不成。因为彼等以忆念利害为因故。无有"此即是利害"等忆念者，于任何处皆不生起。
若谓如是则全无所承许之果，故说"非"等。凡为作者，彼即具有作业之果，如斧，比量亦复如是。自性。
为遣除于已成立处起所立疑，故说"能相知"等。"名言教示不得成"者，因为唯比量是具前相应及余相应之主要，而知是假立，以其为彼境故，如是宣说。若如是宣说，则此名言教示从何而来？因为能相知非彼境，以能相于论中未被正确宣说为具前相应及余相应故，是为违背承许。
以"复次"等亦唯说违背承许。如是于彼中说明："为令了知各各皆有三相，故说三相。"若问何因，即是"因其执取三时故"。
此于相应品亦不应理，因为于因中唯取未来果故。于余相应品亦不应理，因为不可能有未来之比量故，因为果不可能先于因故。
胜论派说：由遮遣实等句义，故正立声有性质性为余相应。此中亦因无关联显示，故其比量性尚难获得，何况三相性？
详细论证声亦成立为性质性是依教成立，如"以可信名称成立"等。

།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཞེས་པ་སྔ་མ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་རང་གི་འབྲེལ་པ་བསྟན་ པ་ཁོ་ན་མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདིའི་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ག་ལས་ཡིན། སྔ་མ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་རྣམ་པ་ཙམ་སྟོན་པ་ལས་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ལྷག་མ་དང་སྟེ་མངོན་སུམ་དང་མཚུངས་པའོ་ཞེས་འདིར་ཡང་འབྲེལ་པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ།།བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་འབྲེལ་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་པར་བརྗོད་ལ། རྟགས་ལས་ སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་དེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ནས་བལྟས་ཤིང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི། ཀུན་ནས་བལྟས་པ་རྣམས་ཏེ། རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལ་གང་དངོས་སུ་དོན་རྣམས་ཀུན་ནས་ལྟ་བ། དཔེར་ན་འདི་ནི་བ་ལང་ཁོ་ནའོ། ། འདི་ནི་རྟ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་དེ་མངོན་སུམ་མོ། །གང་གཞན་བལྟ་བར་བྱ་བ་རྣམས་འདིའི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་བྱ་བཞིན་པ་དེ་ནི་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ངེས་པའི་ཆེད་དུ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། བརྡ་ལ་ཡོད་པ་ནི་བརྡ་ལས་བྱུང བ་སྟེ།བརྡ་བྱས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འདིའི་འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་ཞེས་པས་རྟགས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་འདིའི་འདི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བའོ། །འདིའི་སྟེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའམ་ འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུའི།འདི་ལྟ་སྟེ་གསལ་བར་བྱ་བའམ་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུའོ་ཞེས་པའོ། །ཅི་སྟེ་འདིའི་རྒྱུ་མཐོང་བ་ལས་འབྲས་བུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ཡང་རྗེས་སུ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་ཤར་བར་མཐོང་བ་ལས་བུམ་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་བཞིན་དང་། སྣལ་མ་རྣམས་བྲེས་ཤིང་བརྐྱང་བར་གནས་པ་རྣམས་དང་ཐ་ག་པ་ལྷག་པར་གནས་པ་རྣམས་མཐོང་ནས་འབྱུང་བའི་སྣམ་བུ་ལ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་འདིའི་འདི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གསལ་བར་བྱ་བའམ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་འདིའི་ཡང་འདི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་ཡིན་པ་ན། དེ་ནས་འདིའི་འབྲས་བུ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།

因此，对声音建立性质性并非是比量。若连"如是亦非"这样的前例比量都无自身关联显示，故此未说为比量，则此三相从何而来？仅从显示"与前相似"之相而已，不能成立，因为于忆念等亦如前取故。同样，对于"余相应"即"与现量相似"，此中亦完全无关联显示。
"毗舍师迦等"以下文。此中关联即瑜伽师现量智之成立，将解说其为从能相所生。
若问何为"从能相所生"？当说：普遍观察及增上执著即是普遍观察等，亦即随后了知。其中，直接普遍观察诸义，如"此唯是牛"、"此唯是马"，是为现量。对于其他所观察者随后了知，即是从了知所生。
为确定能相与所相，应当确定显示由言说所生相之定义，即存在于言说中是由言说所生，意为已作言说。
例如："此之此"等。以"此之"说能相，"此"即所比量。当"此之此"已成立且无疑时，"此之"即能知或能生之具力因，"此"即所显或所成之果。
即使不从见此因而取果，亦当随确定。如从见日出而显现瓶，及见纱线铺展住立与织工增上而住所生之毯。如是，当"此之此"已成立且无疑时，即此所显或所成之果，此之此因，然后当如理说"为见此果"等。

།འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཅན་ཡང་དཔེར་ན་དུ་བ་མེ་ལས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡང་དག་པར་འདུ་བ་ཅན་ཡང་དཔེར་ན་བ་ལང་གི་རྭ་ལྟ་བུའོ། །དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས ཏེ།འབྲས་བུ་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་གཞན་གྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་སྟེ། གཅིག་གི་དོན་རྣམས་ལ་འདུ་བའོ། །འབྲས་བུ་ཡང་གཅིག་ཏུ་དོན་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ཐ་དད་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་ དཔེར་ན་གཟུགས་ལས་རེག་པ་ལྟ་བུའོ།།རྒྱུ་ལས་རྒྱུ་གཞན་ལ་ནི་དཔེར་ན་རྐང་པ་ལས་ལག་པ་དག་ལྟ་བུའོ། །འགལ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བྱུང་བའི་མ་བྱུང་བ་ནི་དཔེར་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆར་པའི་ལས་ནི་ཡོད་པ་རླུང་དང་སྤྲིན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་སྟེ། དེ་ཡོད་ན་ཆར་པའི་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱུང་བ་མ་བྱུང་བའི་ནི། ཆར་པའི་ལས་ཡོད་བཞིན་པ་དེ་ཁོ་ན་རླུང་དང་ཆར་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དེ་ཁོ་ནའི་སྟེ། ཤིན་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱུང་བ་བྱུང་བའི་ནི་གཤེར་བ་ཉིད་ཆུ་ལོན་འཆིང་བའི་སྟེ། གཤེར་བ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རླན་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར གཤེར་བ་ཉིད་དང་འགལ་བར་བསྟན་ཏོ།།མ་བྱུང་བ་མ་བྱུང་བའི་ནི་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལྗང་གུ་ཉིད་ཀྱི་བུམ་པ་ཚོས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོར་བྱུང་བ་ལ། མངོན་པར་གྲུབ་པའི་བུམ་པ་མེ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །རྒྱུས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་གོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་ཕ་ རོལ་པོའི་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་ཞེན་པ་དགོངས་པའོ།།འོ་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དག་སྟེ། དེ་ལ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་བཀག་གི་།གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད་ པའི་དངོས་པོ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལྟར་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་སྐད་ཅིག་གཞན་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ནི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསལ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་དེས་བྱས་ པའི་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕ་རོལ་པོ་ནི་རྨོངས་པ་ལས་སྐྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་མ་དོར་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་གསལ་བར་སེམས་སོ། །དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

关联有二种：一是正相应，如烟与火；二是正和合，如牛角之类。同一义和合者亦有二种：一是异果之果，二是异因之因。
其中，因的同一义和合，即和合于一义。果亦是诸义和合为一，此由词语安立差别。其中，从果推度其他果，如从色推度触。从因推度其他因，如从足推度手。
相违有四种：已生与未生相违，如无有雨相而有风云正合，因为有此则无雨相故。已生与未生相违，即正有雨相时彼风云正合，了知极为生起与全无生起。已生与已生相违，即湿性与水坝建立，因湿性之果与润湿相违，故说与湿性相违。未生与未生相违，即于已成绿色之瓶从烧制而生之体性，已成瓶与火正合。
所说"因果推度之因相"者，是针对他方所许之执著而言。若问：是否遮遣了所生能生相之果因二者，而未遮遣所显能显相？此过不存在，因为所显能显事即是所生能生事。如是，从俱有因能显，依所取而生其他刹那唯能生知，即是瓶等遮除。否则，不待其所作利益而知生起，则成过失。
他方由愚痴故，认为未舍离离生体性之瓶等显现。其自体亦非决定了知。

།ཤེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ ཀྱི་ནུས་པ་མངོན་པར་གསལ་བའོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་མ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པས་བྱའོ་ཞེས་འཐོབ་སྟེ། ནུས་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་ཉིད་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ནུས་པ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཡང་དེ་ལ་ནུས་པའོ་ཞེ་ན། འབའ་ཞིག་པས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི འབའ་ཞིག་པས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཕན་གདགས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ལྟོས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་།ཤེས་པ་མངོན་པར་གསལ་བའོ་ཞེ་ན། རྟག་ཏུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སླར་ཡང་འཇུག་གོ། །དེས་ན་ཕ་རོལ་པོས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མངོན་པར་གསལ་ བ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣལ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་ པ་ཅན་དེ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེའམ། དེས་དེ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ག་ལ་ཡིན། དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཡང་རྒྱུ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་རྒྱུ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་སྲིད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ བྱའོ་ཞེ་ན།འདི་མི་རིགས་ཏེ། མངོན་སུམ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་གེགས་བྱེད་པ་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ནམ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའང་གེགས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན། བརྟག་པ་སྔ་མ་ལ་ནི། དེ་དེའི་ངོ་བོར་མངོན་ སུམ་གྱིས་ངེས་སོ་ཞེས་པས།དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་དེའི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་བཞིན་པ་སླུ་བ་མེད་པ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་དེ་མི་ འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་ན།དེ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ག་ལ་ཡིན། མེ་གྲང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་ངེས་པ་ཡོད་པ་ལ་འགའ་ཞིག་མེས་གྲང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པས་རྒྱུས་འབྲས་བུ་དག་ རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་མ་ཡིན་ནོ།

若说是显现能生知的功能，那么应当仅由牛奶、瓶等来显现，因为功能即是其自性故。若是异义，则应成不能利益瓶等，因为从功能生起知识，则应成不能常常把握瓶等，因为非因不应理为境。
若说彼亦有此功能，则单独也应成能生。若说依待俱有因而能生，非单独，则此无所利益之所待为何？若说是显现知识，则"应成不常把握瓶等"等一切过失复又出现。因此，他方所计度的显现不应理，故彼非能相所相事。
经纬等支分之外的具支实体瓶等亦非所了知，故由自性不可得而明显有性者实为无。因此，彼等如何能推度彼，或彼如何能推度彼等？即使有彼，从因推度亦不应理，已说因有错乱故。
虽如是，若说应由因聚推度果之可能，此不应理，因许为现量决定自性故。因或唯是能生而无障碍，或唯非能生而定有障碍。于初分别，由现量决定为彼体性，故从彼推度殊胜果生，然实不然。如从因遍断果而趣入其义时见无欺故。
于第二分别，当有"彼定非因"之决定时，如何能从彼推度果生？如于"火非寒因"决定时，谁亦不从火推度正生寒故。如是，依他方所许，因果推度之因相非有。

།ལྡན་མིན་རྟོགས་མེད་ལ་འགྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་པ་གང་མ་བཟུང་བ་ན་ཡང་གང་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུའི་མེ་བཞིན། མེ་དང་དུ་བའི་ལྡན་པ་མ་བཟུང་བ་ན་ཡང་མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་རོ། ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་དེ་མ་རྟོགས་པ་ན་ཡང་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྡན་པ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་ཉིད་བཞིན་དུ་རྟེན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་སྔོན་མ་ཅན་ཁོ་ནས་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ། རྗེས་སུ དཔག་པའི་དུས་ན་ཡང་རྟེན་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་སྟེ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དྲན་པ་ལས་དུ་བས་མེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འགྱུར་མོད་འདི་ནི་མ་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གསུངས་ པ།ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཁོ་ནས་ཀྱང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་དེ་སྒྲོན་མ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་ གཞན་དུ་ན་མ་བཟུང་བའི་དུ་བ་ལས་ཀྱང་མེ་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ལྡན་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ལྡན་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་སོ་སོར་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་བཞིན། མེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་གསུངས་ སོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། འདི་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མཐོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་དུ་བ་ཡང་གནས་ཀྱི་ཁང་པ་ལ་སོགས་རྣམས་སུ་མེ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་གང་གིས་གཅིག་ལ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་ འགྱུར་བར་རྩོད་ཅིང་ཅིག་ཤོས་ལ་མ་ཡིན་པ་འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡིན།འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ་གལ་ཏེ་ཡང་དུ་བའི་ལྡན་པ་ཅན་ཉིད་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མེད་མོད། བྱུང་བ་སྔོན་མ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ཁོ་ནའི་དུ་བ་ ནི་མེ་དང་ལྡན་ཞིང་།མེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ། གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་བྱུང་བ་སྔོན་མ་ཅན་གྱིས་ཡང་ལྡན་པ་ཅན་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་མེ་ནི་རེས་འགའ་དུ་ བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ་རེས་འགའ་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ལས་དེ་དུ་བའི་ངོར་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

由于非和合、无了知而成立故。若未把握某物时，其所推度者非为推度之因，如水中之火。即使未把握烟火和合，也能推度火。此与遍行相违。
若问：如何在未了知彼时也能成立？答：由见故等。和合由住于二者性故，如二性般，唯由见一切所依而能把握。在推度时，由未见一切所依故，和合实不可能把握。即使如此，也不应由忆念无则不生性而以烟推度火。
若说：此虽如是，但唯于未知处成为推度之因相。答：唯由知识因性等，意为由自境识之因。因为一切能知者皆能生起自境识，并令所知义为所知，如灯。若非如此，则从未把握之烟也应能了知火。
和合等，凡是和合所依者，皆为第二结合之了知因相，如烟，火亦如是，此说自性应成。若说：虽如是，此唯是所许。答：由见等。然则烟于无火之住所房舍等处生起亦确实可见。
因此，有何差别使得对一者成为显现性，而对另一者则不然？如是思维：即使现在无有烟之和合性，然先前生起确实存在，因为所标志者不错乱于标志故。正生起之烟与火和合，火为其标志，然标志必不定趣入所标志。
因此，于任何时处由先前生起者亦不可能有和合性。如是，由于火有时是烟之标志，有时非标志，故由错乱性，彼非对烟之显现性。

།ལྡན་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་ལ་ནི་དེ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བརྩད་པར་བྱའོ། །དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ བའི་མཉན་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་སྨྲས་ཏེ།ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ལྡན་པ་ཅན་ཉིད་མཚུངས་པ་ཉིད་ལ་མེའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དང་དུ་བའི་མ་ཡིན་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐ་དད་མིན་ཕྱིར་ཞེས་པས་ལྡན་པ་ནི་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གཅིག་གི་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་གཉིས་པའི་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་མེ་གཅིག་པུ་ལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ལྡན་པའི་རྟེན་འགའ་ཞིག་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ་གང་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའོ། །འགའ་ཞིག་ནི་མི་འཁྲུལ་བ་སྟེ་གང འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ།།དེ་ལ་གང་ཞིག་འདིའི་རྟེན་མི་འཁྲུལ་བ་དེ་ཁོ་ན་རྟགས་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་གཟུང་བ་ཞེས་པ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་འདི་ནི་འདིའི་རྟེན་འཁྲུལ་པ་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ པ་འདི་ལྟར་ཡང་འཁྲུལ་པ་དང་།འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་རྟེན་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་འཛིན་པའོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གནས་ མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ།མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྡན་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་གམ་གཅིག་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན། བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅི་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ། གང་གིས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ལྡན་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་བཟུང་ཟིན་པར་གྱུར་ཡང་སླར་ཡང་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་བའི་རྟེན་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གཞན་ཁོ་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་གྱི། ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ན། འདིའི་ཅིག་ཅར ཁོ་ན་འཛིན་པ་ཚད་མར་བྱ་བའོ།།དེ་ལས་ཀྱང་འདིའི་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ག་ལས་ཡིན་ཞེས་པའོ། །གང་གི་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་སྐྱོན་འདི་ཅི་ལྟར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གང་གི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གདོན་ མི་ཟ་བར་སྨོས་པ་ནི།བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于承许和合为推度之因者，应当诘问其如何获得。由于特别遮除故等，以怀疑闻而说不定性，因为是怀疑之因故。
复次，若问：于和合性相同时，何以火为不定性而烟非不定性？答：彼非必然等。由无差别故，和合是获得，彼亦无差别，如是，如同获得一者，第二者亦然，故唯对火作为非因不应理。
虽如是，和合所依有些是错乱的，即于彼处有错乱者；有些是不错乱的，即无错乱者。其中，唯许彼之不错乱所依为因相，而非其他。因此，非唯把握和合为推度之因，那么是什么呢？当如是观察：此是彼之错乱所依，此是无错乱者，以错乱与无错乱所依性而观察为先而应把握，唯于无错乱所依处执为能了知性。
故唯由无错乱者而应推度，如是所说过失之处不存在。说：非等，和合是同时或非一而应把握，自性殊胜全无所成。以何非一时把握和合，彼成为推度因性。
即使已把握彼，仍须观待执为错乱与无错乱所依性，如是则唯许他无则不生之关系性，而非和合。因此，若许彼，应以此唯一时执取为量。由此，如何能观察此之错乱与无错乱性？
若问：凡是无则不生性为关系者，此过如何不生？答：凡是等。必然之说，是因为于所作性与无常性等，无则不生性亦趣入二者故。

།ཆ་འགའ་ཡིས་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི། མེའི་ངོ་བོ་གང་ཞིག་དུ་བ་ལ་ལྡན་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུ་བའི་གོ་བར་བྱ་བ་སྟེ། མེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ བཞིན།འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུ་བའི་ངོ་བོ་གང་ཞིག་མེ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་བཞིན། རྫས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་གསུངས་སོ། ། འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཉན་པས་ཀྱང་འདིར་དེ་དང་ལྡན་པའི་མེའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་གསུངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སྤྱི་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ལྡན་པ་ཅན་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་ནི་འབྲེལ་པ་གཞན་ལ་ཡང་བསྒྲེས་ནས་སྟོན་ཏོ། ། འགལ་བ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྲིད་པ་སྨོས་པས་ནི་བྱུང་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་འགལ་བ་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་སྟེ། མ་བྱུང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །རྟགས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བ་ལ་སོགས པའི་གཞན་དང་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་།གང་ཡང་འབར་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་གསལ་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཡང་བར་ཆོད་པ་སྦྲེལ་བར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རྟགས་ནི་ གཞན་དང་ཐུན་མོང་དང་།།རྟགས་ཅན་གྱི་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས། །གསལ་བྱེད་གསལ་བྱ་མིན་ཞེས་པའོ། །སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་ངོར་དེ་ལྟར་ཀླགས་པའོ། །གཞན་ལ་སྟེ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ནའོ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གསལ་བྱེད་དང་གསལ་བྱའི་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ།།ལྡན་པ་ཅན་ཙམ་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། གཞན་དུ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲེལ་ པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྟགས་ཀྱིས་རྟགས་ཅན་གོ་བར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྡན་པའི་དབང་གིས་རྟགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལྡན་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་བཟུང་བ་དེའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྡན་པ་ཅན་ཉིད་ནི་ལྡན་པ་ཅན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ བཤད་པ།གང་འདི་འདིའི་ལྡན་པ་ཅན་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནས་འདིའི་འབྲེལ་པ་ཅན་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འབྲེལ་པ་ཅན་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །འདིར་འགྱུར་མོད་མེའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ལྡན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོས་ ཀྱང་རྟོགས་སོ།

"非由某分"等说明：凡是与烟相和合的火之本性，即是烟之所证，如火等本性。燃烧等本性亦复如是。同样，凡是与火相和合的烟之本性，即是火之能证，如烟性等本性。物质等本性亦复如是。如是宣说了两个自性相违。
由"燃烧"等闻，此中唯说具彼和合之火的本性，而非功德与共相，因为彼等不可能有和合性故。
"如何"等，是将前述过失类推至其他关系而显示。"因于相违者中存在故"中，说"存在"是表明此相违唯于已生者成立，而非未生者，因为于未生者共相与别相不成立故。
"因相"等，因相之上烟等他法与共相，即物质性等本性，以及燃烧等诸别相，此二者皆不成为能显与所显。此中亦当观察语句连接："因相是他共同与，因相所依诸别相，非能显非所显示。"依韵律规则如是读诵。"于他"即依随胜论师等之见。一切情况下皆有此过失，因为能显与所显的和合等关系无差别故。
"应成唯了知具和合者"意即：应成仅由和合相而执取所推度。若问此从何而来？答："若非如是"等。随顺关系而因相令因相所依得以了知，因此依和合力而因相成能了知，由所执取具和合者之本性而得了知，因为和合性须观待其他具和合者故。
如是亦说："若此已成为彼之具和合者且无疑，则由执取此关系者故，于未执取关系者亦当决定。"此中虽然唯由火之本性而有和合，故亦由彼本性而了知。

།གང་ཡང་དེ་ནས་འདིའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་དེ་ལ། འབྲེལ་པ་ཅན་ལ་ཞེས་པ་འདིས་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལ་མཆོག་ཏུ་སྙེགས་པ་སྟེ། ལྡན་པ་ཅན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འདིར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་ན་དོགས་པར་མ་བྱས་ནས། ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཁོ་ན་འདིས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དུ་བས་ལྡན་པ་ཅན་གྱིས་མེ་ཡོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། མེ་དང་དུ་བ་ལྡན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་ན། འདིར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་རྟོགས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་ཅི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གང་དུ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་འདི་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་འདིར་གྱི་སྒྲས་འདིར་ཡུལ་གྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་རྟེན་ནི་སྤྱི་ཡིན་ཞིང་། འདིར ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན།དེ་ལ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཁྱད་པར་དོན་གཞན་ཉིད་མི་སྲིད་པར་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །གང་དུ་འདིར་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་དོན་གཞན་མི་སྲིད་པ་ ཡིན་པ་དེར།རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྟེན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་ཁྲོན་པ་ཞེས་པའི་ངག་ལ་བཞིན། འདིར་མེ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཡང་འདིར་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་དོན་གཞན་མི་སྲིད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའོ། །འོ་ན་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དུ་བ་ཁོ་ན་འདིར་ཞེས་པ་ འདིས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།དུ་བ་ལ་མེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམ་བཅའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཁྱད་པར་དམ་བཅའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ལ། སྤྱི་གཏན་ ཚིགས་ཏེ།དེས་ན་སྐྱོན་འདི་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། མེ་དང་དུ་བ་དག་གི་ལྡན་པ་འབྲེལ་པར་འདོད་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་རྫས་དག་ཁོ་ན་ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་མི་སྲིད་པར་ འགྱུར་ན།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ་འདོད་པས་ཡང་ངོ་། །དེ་ལས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཡང་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། འདིར་མེ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྟོགས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པའོ།།ལན་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད། གང་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་ལས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

对于"凡是从此说'此之'等"的解释中，"于具关系者"这一说法仅指向特殊性，而非仅仅是具和合者整体之本性。若有此问，则说："此中亦非"等。或者，不作此疑虑，此说仅显示前说之其他过失。
若烟以具和合者证成有火，则火与烟的和合应成为推理的要素，然而此处并非所证，为何？答曰："因为已了知故。"
若问："那么何为所证？"答曰："于何处"等。为何如此？由"此处此"之词，应知"此处"之词表示此处为处所依。
若问："若依处是共相，而'此处'之词是所证，则于彼中如何能了知彼之差别？"答曰："若非如是"等。此说明差别不可能是异义。
于何处"此处"之词不可能有异义，即欲说能遍行之所依，如"此井"之语。于"此处有火"中，"此处"之词亦是不可能有异义者。
果。若问："岂非差别未成立？因为唯烟即是此处所欲说故。"答曰："于烟有火"等。因为明显说宗义一分即是所证法性唯是因相故。
若问："差别是宗之一分，共相是因相，如是过失从何而来？"如是思维：由于承许火与烟二者的和合为关系，因相亦当承许唯是差别相之本性，而非共相。否则，唯实体相互和合将成不可能，因为此于论中亦是所许故。由此亦成宗义一分为因相。
此中亦唯应说此：此处证成有火亦非所证，因为已了知故等。虽应说此答复，然于何者皆未脱离如上所说过失。

།འདིར་ནི་དུ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་མེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། སྐྱོན་དང་བཅས་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་ལན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ དེ་ལྟ་ན་རྫས་དག་ཁོ་ནའི་ཕན་ཚུན་ནི་ལྡན་པའོ་ཞེས་པ་གཞུང་ལུགས་ཏེ།འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་མེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་ཁས་ བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །གདོན་མི་ཟ་བ་སྨོས་པས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ ཁོ་ན་ཞེས་པ།དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཡང་དེ་ཡང་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱིར་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རྟགས་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་མེས་སྟོང་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དག་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་དུ་བ་ཉེ་ བར་དམིགས་པས་སོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།ཡུལ་དང་ལས་ལ་ལྟོས་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ཙམ་གྱི་ཡུལ་དུ་དུ་བ་མེ་མེད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དུས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཏེ། གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ ནའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་སྐབས་མེ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་། དུ་བ་མེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །འདུ་བ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་འབྲེལ་པ་ཉེ་བར་མ་དམིགས་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་འགའ་ཞིག་དག་གི་བཞིན། འདུ་བ་ཡང་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་གསུངས་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྲེལ་པའོ།

此处对烟之差别证成有火时，正是具有过失之时分。因此，这不是其答复。
若如是，"唯实体相互和合"是论典之说。那么，如此火亦应承许唯是差别自相之异名为所证，不是吗？由此，因为所证与能证皆是自相之本性，一切因相将成不共，喻例亦将离能证所证。
对此答曰："此说为真。"因此说道："故标相与所标相必定非和合"。此中应当承许，因为和合关系有如是过失，故标相与所标相决定不应承许为具和合关系者。说"必定"者，表示确定。
若问："那么是什么？"答："唯是无则不生。"因为彼无过失故。若问："然彼亦非唯有过失吗？因为不遍故。因为并非一切时候皆于因相中生起，如是于无火之处所与时间中，有时亦能见到烟故。"
答曰："观待处所与业"等。就观待于未见无火有烟之处所而言，即成无则不生；就时间而言，即于钻木取火等时分。"等"字表示于其他时分火临近时，观察到烟与火为无则不生关系，即于彼观待而成无则不生。
"和合亦"等，凡未观察到关系者，此非推理之因，如某些未成立因果事物般，和合亦未成立，此说明能遍不可得。"关系即"等是明喻。"非"等是此之联系。

།རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གི་ཡང་འདུ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དྲན་པ་ལས་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་མེད་ན་མི་ འབྱུང་བ་ཉིད་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དག་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མྱུ་གུའི་ས་བོན་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ལ་འདུ་བའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ ཀྱང་ལྡན་པའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུའོ།།དེར་འགྱུར་མོད། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམིགས་བསལ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་རེག་བྱ་ལ་རླུང་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱུའི་རྒྱུ་ལས་ཞེས་པ། ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མགོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡང་རྒྱུ་ནི་རང་གི་ཆ་ཤས་དཔྲལ་བའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རྒྱུའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུའི་འབྲས་བུ་ལུས་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་སྟེ། ཡང་ལུས་དང་མགོ་བོའི་ཆ་ཤས་ནི་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན། ཇི་ཙམ་གྱིས་ཚིག་རྣམ པར་སྦྱར་བ་ཐ་དད་པ་ལས་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏོ།།དོན་གཅིག་གིས་འདུ་བ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་མགོ་བོ་དོན་གཅིག་ཡིན་ཞིང་དེས་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀ་དག་གི་ཡང་འདུ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཞེས་པ། དེའི་ཚིག་ཁོ་ན་ ཤེས་པར་བྱེད་པར་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་ལ་འདི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ལུས་མ་བརྩམས་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། འདི་རྣམས་ཞིག་ན་ལུས་མི་འཇིག་པ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཞིག་པ་ན། དེའི་ཡན་ལག་ རྣམས་རྣམ་པར་འགྱེས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།ལུས་སུ་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་གི་འདི་ནི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཡིན་པའོ་ཞེས་པར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་ མཐོང་བ་ཞིག་པའི་མགོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི།དེའི་ཆ་ཤས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མ་གྱུར་པ་ལས་ཞེས་པ་སྟེ། མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འགལ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་ངེས་པར་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ།གང་ཞིག་འགལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

"无认知亦"者，即使对任何具和合境之认知不存在者，亦见于角等处，从忆念无则不生而正确认知牛等。因此，唯无则不生是推理之因，因为有此之事物即具彼故，如苗之种子。
于此，以"唯彼"等说明同一义之和合有和合过失。以"此中亦"等说明具有和合过失。虽成如是，然有"非说无及疑惑"之特例。
若问："因此，色不从触风推理"，答曰："即使错乱"等。"从因之因"者，身之因是头，其因是自分额。从此亦见从因之因正确认知果之果身，然身与头之部分如何是同一义和合？以语词安立差别而说明同一义和合有二种。因依止其他语词安立故说"同一义和合"。如是，头是同一义，由彼亦是二者之和合。
"如所说"者，说唯由彼语了知。于何者此已成立且无疑惑：此等头等非为未造身者，此等若坏身不可能不坏，头等未坏时其支分亦不可能分散者，于彼生如是认知：成为身，因为此是支与支分故。因此，不应确定唯二种。
若问："从所见已坏之唯头正确认知，非从其部分"。为此说："从未成"者，非理，因为无不应为因故，如极无。为决定遮遣相违是推理因性而说："若相违"等。

།རླུང་དང་སྤྲིན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཆར་པའི་ལས་དང་འགལ་བ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཆར་པའི་ལས་རྟགས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་པ་དེ་དང་འགལ་ བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེན་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། རླུང་དང་སྤྲིན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡོད་ན། ཆར་པའི་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆར་པའི་ལས་མེད་པ་དང་རླུང་སྤྲིན་སྦྱོར་བ་དག་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འགྱུར་མོད། ཆར་པའི་ལས་ཀྱི་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེ་ལས་ཆར་པའི་ལས་ཁོ་ནའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ནི་རྟགས་སོ་ཞེ་ན། ཡང་ཅི་ལྟར་མེད་པ་ནི་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་ནི་དངོས་པོའི བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དོན་གཞན་པ་ཉིད་ན་ཡང་སྐྱོན་དེ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་ཞིག་འགལ་བ་དེ་རྟགས་མིན་ཞེས་པ་འདི་ལན་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། གང་དུ་མ་གྱུར་པ་རྟགས་ཡིན་པ་དེར་ཡང་རླུང་དང་སྤྲིན་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་མེད་པ་ནི་ ཆར་བའི་ལས་མེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར།འདིར་ཆར་པའི་ལས་མེད་པ་ནི་རྟགས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཆར་པའི་ལས་སོ། །ཆར་པའི་ལས་དང་རླུང་དང་སྤྲིན་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་མེད་པ་དག་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱུང་བ་བྱུང་བའི་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་གཤེར་བ་ཉིད་ ཀྱི་ལས་རླན་པ་ནི་ཆུ་ལོན་འཆིང་བ་དང་འགལ་བ་སྟེ།རླན་པ་ཡང་རྟགས་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དེ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་བྱུང་བ་མ་བྱུང་བའི་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་ལྗང་གུ་ཉིད་དང་མེ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དག་འགལ་བ་སྟེ། འདིར་དེ་དག་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དེ་ལྡོག་པ་དག་གོ། །གང་བཤད་པ་ཡང་ཞེས་པ། ཡོད་པ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ་རྫས་བཞིན། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་སྟེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་བཞིན་ཞེས་པའོ། །རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས། བསྟན་བཅོས་སུ་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ཁོ་ན རྒྱུའི་དངོས་པོར་བཤད་དོ།།འདིར་ཡང་མ་བྱུང་བ་ནི་བྱུང་བའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། དངོས་པོ་མེད་པ་རྒྱུར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་དངོས་པོའི་རྟགས་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་དངོས་པོའི་རྟགས་སུ་ཁོ་བོ་ཅག་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་མ་བྱུང་བ་ལ་ སོགས་པ་རྟོགས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ།

风云正和合与雨之业相违者，因彼等不能共存故。此中雨之业亦非因相，因成立与彼相违之法故。
若问："云何？是彼无耶？"答：因风云正和合时无雨之业故。雨之业无与风云和合二者亦不相违，因共存故。
虽然如此，若谓："雨之业之无即是彼之特殊状态，从彼获得唯雨之业状态是因相。"则问：云何无是有之差别，若是其差别亦不唯成无，因差别即成事物自性故。若是异义亦有同过，对"若相违非因相"此说无以回答。
若谓："如是亦应说于他。"则于未成为因相处，风云正具无与雨之业无相违故。此中雨之业无亦非因相，若问："云何？"答：是雨之业。雨之业与风云正具无二者亦不相违。
如是"已生已生"者，此中湿性之业润湿与水井束缚相违，润湿亦非因相，若问："云何？"答：是彼之无。如是"未生未生"者，此中青色性与火正具二者相违，此中彼等非因相与所表事，若问："云何？"答：是彼等之返体。
"如所说亦"者，谓："有是无常，如实；果是因，如总别。"从"实德业无差别"之语，论中唯说实德业为因之事。此中以"未生是已生"等说无事为因故，问："云何无事是事之因相？"
我等不说无事是事之因相，若问："云何？"答：是了知未生等。若问："何故？"答：因别说是具先前成立故。

།གང་ཞིག་གི་དུ་བ་མེའི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་སྔར་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་དུས་ན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཁོ་ནའི་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་མེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་སྟེ།ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་རྟགས་སོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཙནྡན་གྱི་ཞོ་ཆ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་མེད་ཕྱིར་རྟགས་བློ་མིན། །ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་ མེད་པ་དེ་ནི་དེའི་རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བུམ་པ་ནི་སྣམ་བུའི་བཞིན་ཏེ། རྟགས་ཅན་ཡང་རྟགས་ཀྱི་བློ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་གསུངས་སོ། །འབྲེལ་པའི་དོན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། ཕ་རོལ་པོས་བརྗོད་ པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་གྱིས་དོན་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་འདི་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི་དོན་གཞན་གྱི་རྟགས་ མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་ཁོ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བས་འབྲེལ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཁོ་ན་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ་ཞེས་པའོ། །རྟགས་ལས་བྱུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ། རྟགས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་མདོ་འདིར་རྟགས་ཀྱི་ ཤེས་པས་ནི་རྟགས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བསྟན་ལ།དེ་ལས་དེ་རྟགས་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་ལ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པའོ། །ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་འདིར་རྟགས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བསྟན་པར་སེམས་ཀྱི། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྟགས་ལས་བྱུང་བར་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་རྟགས་ལས་བྱུང་བ་ ཉིད་ན་ནི།དེ་སྐྱེས་པ་ནི་དོན་དེ་རྟོགས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པས་འབྲས་བུ་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་རྟགས་ཡིན་ལ། འབྲེལ་བ་དྲན་པ་ནི་རྟགས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ནི་འབྲས་བུའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དྲན་པ་ཙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གང་ཡང་རྟགས་མ་མཐོང་བ་དེས་ཀྱང་དུ་བའི་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ལས་མེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་དུ་བ་མཐོང་བ་བསལ་བའི་ཆེད་དུའོ།

凡先前在把握关联时已确立"某处之烟具有与火正相应"者，唯由见彼烟而推度火，非由其他。是故唯了知烟等为因相。于其境者是假立常性，如说"旃檀之酪"。
"因无关联故非因知"者，谓：凡与何者无共同关联，彼即非其因相，如瓶非毛毯之因相；所表亦与因知无关联，此说遍及能作之不可得。
关于关联义等，当说"于自性成立"时，对方所说非自性成立之因相，因是他性故。异义不能令知异义，因将成太过故。是故安立此经。将如是说：一切非异义之因相，若问："云何？"答：唯彼由因果等关联中任一而成关联者，是别说。
"为显从因生"者，从"因所生"之语，此经中确定因知即是从因所生，由此于立彼为因相时有违自许。若谓："此中确定所推度知为从因所生，非因知。"则说："所推度知"等。若许因知从因所生，则此所推度知将离果。若所推度知是从因所生，则彼生已即已了知彼义，故无果。是故唯此有违自许。
虽如是，若谓："因知是因，忆念关联是从因所生，了知所推度是果。"为此而说："唯忆念"等。若关联忆念是量，则未见因者亦应由忆念烟之关联而了知火。"唯"字为遮除见烟。

།དེ་དང་བཅས་པའི་འབྲེལ པས་དྲན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ།།གང་གསུངས་པ་དེ་དང་འདི་ཡང་དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་པའི་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ལས་ཞེས་པ། འགལ་བ་ཡང་ཞེས་པའི་མདོའི་མཐར་ཞེས་པའི་བྱེད་པ་ཀློག་པའི་ཕྱིར། འདིའི་འདི་འབྲས་བུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའོ་ཞེས་པས། བྱེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྟགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་རྟོགས་པས་ཀྱང་རྟགས་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་ལྷག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པས་ཞེས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ནི་དེའི་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལས་ཐོབ་པའོ། །རྒྱུར་བྱས་ནས་ཞེས་པ། རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་ནི་རྒྱུའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། བྱིངས་རྣམས་ནི་དུ་མའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། འདིས་འབྲས་བུ་རྟགས་སུ་བྱེད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས་སོ། །རྟགས་རྟོགས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཡང་གསུངས་པ། འབྲེལ་པ་མེད་ཕྱིར་རྟགས་བློ་མིན། །རྟགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ ཉིད་དེ།བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སེལ་བར་བྱེད་དེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་མཚན་མར་གྱུར་པའི་ཞེས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མཚོན་པར་བྱེད་ཤེས་པར་ བྱེད་ཅེས་བྱས་ནས་སོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ནི་ཞེས་པ་གལ་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་རྟགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། བདག་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་དང་དོན་དང་ཕྲད་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེར་འགྱུར་མོད། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པའི་ངོར་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན གསུངས་པ།དངོས་སུ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འབྲེལ་པ་དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །འབྲེལ་པ་དྲན་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ཚིག་འདི་ལས་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་འགྲུབ་ཀྱི། འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

唯欲推度者方有伴随关联之忆念。如所说彼与此，因是直接与间接推度之因，故二者皆是推度，此从说作用而来。因在"相违亦"经末说作用故，"此之此果"等任何知，即由此明显作用。
若尔，若因知从因生，则未别别了知者亦应由仅见因而过度了知耶？为此而说："待忆关联"者，待忆关联即是其别说，因具先前成立故，从此而得。
"作为因"者，此因声是因之异名，因词根具多义故。从其别说为"此生起果作为因"故。因了知亦成为了知所推度之因。是故复说："因无关联故非因知。"
若谓："因"者是成立所成立，因欲说能作因故。则以"此亦非"等遮除。"成为所推度相"者，义为"将成能知"，因说"标示所推度、令知"故。
若异此者，谓：若生起者亦是因之机会，则我、根、意、境、和合亦应说，因彼等亦是所推度知之诸因故，然实未说。是故此中非生起之机会。
虽尔，若谓：对所推度知而言，因知是直接因，余非是，故因是直接因故唯说因知。则说："非直接"等。云何非耶？说："因为被忆关联所间隔故。"
从"关联忆念成立"之语，成立关联忆念，而非了知具关联之烟等。

།དེ་ལྟར་ནི་བཤད་འགྲེལ་ལས། གང་གི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། འདི་སྐད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་པས་དོན་འདི་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་རབ་ཏུ་ གྲུབ་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཁོ་ནའི་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་ན། གང་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་གི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ངོར་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྟགས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་འདི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མདོར་མ་བརྗོད་ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་སུ། འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ལས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་དང་། སྒྲ་ལས་དང་། སྒྲ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་། སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པའོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་རྣམས་དང་། དེ བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བཤད་དོ།།འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་རྟགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདིར་འགྱུར་གྱི་དེ་རྣམས་ཀྱང་ འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།འདི་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟགས་རྣམས་ཀྱིའོ། །གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་པ་གཅིག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དོན་གཅིག་ལ་སྟེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་དང་། བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དག་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཅིག་ ལ་འདུ་བ་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་འབྲས་བུ་གཞན་ལ་དང་རྒྱུ་རྒྱུ་གཞན་ལའོ་ཞེས་བཤད་ལ།འདིར་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་པ། མི་རྟག་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།

如是在释论中说："凡烟等与火等成立关联"等，以"将如是解释"表明此义之能知。
若问：于彼中所说"唯具先前成立之别说"如何理解？当说：若有异义事物，则因未极成故非别说。云何？凡于彼烟等与火等关联未极成者，于彼前烟等非别说。是故因知从因生起性中，此非能知。
"果等未略说"者，论中说："因是果故，因从因转变故，因正相应故，因差别故，因声故，因声成立故，声无常。"解说声无常之因相果性等诸法，如是为成立常性而说不具有实因者是常。
果性等彼等非说为因性，故是相不具足。若谓于此应成，彼等亦摄入果性等中，则说："此等"等。此等即无常性等诸因之。"任一"者，义为"一亦"。
若尔，果性与非实因性亦应摄入同一义摄持性中耶？因于同一义即声等中摄有果性与无常性，于我等中摄有常性与非实因性故。此实不然，因同一义摄持是果对他果、因对他因，而此中果与因之事相亦不可能。
"所明与能明性"者，因无常性是所明故为果，果性是能明故为因。如是于余亦当了知。

།ལྷག་མ་གསལ་བྱེད་མིན་པ་འཐོབ། །ཅེས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཐ་དད་པར་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེས་ན་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཉིད་ དུ་མངོན་པར་དགོངས་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་མེད་གཞན་ལ་དེ་རྟོགས་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ། དོན་མེད་པ་ནི་དགོས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གཞན་ལས་ཞེས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ལས་སོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལས་ རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་ནས།འདི་ནི་འདིའི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་ཡིད་ཀྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་སྟེ་འདི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུར་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་ལྷག་མའོ། །ཡང་ན་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དཀྱུས་མ་འདིར་ཡང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །ཕ་རོལ་པོས་ དགོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འདི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གཞན་རྣམས་ཀྱང་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་འབྲེལ་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུར་བསྟན་བཅོས་འདིར་ངེས་པར་བསྟན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ ནི་འབྲས་བུ་དང་།རྒྱུའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཉེ་བར་བླངས་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་མི་རིགས་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྟགས་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་ཕ་རོལ་པོའི་དངོས་ པོས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ།།གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྒྱ་ཆེར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གནས་པ་ལ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཕ་རོལ་པོས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་སྨྲས་པ། འབྲེལ་པ་གཅིག་ ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནོ་ཞེས་པ། དོན་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཉིད་དེ། ནོར་དང་བདག་པོའི་དངོས་པོས་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་འགྲེལ་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་ངེས་པར་བསྟན་པ་ལས་མདོ་རུ་ ལས་སྒྲུབ་པར་འབྲེལ་བའི་སྒྲར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ནོར་དང་བདག་པོའི་དངོས་པོས་དང་། །ཞེས་པ། རྒྱལ་པོ་དང་བྲན་བཞིན་དང་། གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་བརྗོད་པ་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དབང་གིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་ བྱའོ།།ནོར་དང་བདག་པོའི་དངོས་པོ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་སྟེ། ནོར་བདག་པོའི་ངོར་ཡོད་པ་དང་། དེར་རུང་བ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ནོར་ཅན་གྱི་ཡང་ནོར་གྱི་ངོར་ཡོད་པའོ།

"余得非能明"者，若不唯定说为差别，彼亦有之。故不应了知此中以所明能明性而意指为果与因性。
关于"因于无义他中了知故"，无义即离目的。"从他"即从无则不生。由无则不生性，从烟等因了知所比量后，应意识思维"此是彼之能明"。是故无义，即了知此为比量因，此为余义。或者，此处亦当连结"故思维"之语脉。义为：对方唯无目的地思维此为比量因性。
他人亦如是说：唯无则不生是关联，此论中定说为比量因，为显示比量差别义故，取用果与因事等关联，由此亦无一切过失。此不应理，因定说为因与因性故，于彼亦无无则不生故，以对方事相不容有可能比量故。
关于"数论师等"等，于"当广知比量"之处，为遍知其自性故，对方问此所谓比量为何时，答："从一关联"等。
"关联有七种"者，诸义之关联即七种性，因释论中说"以财与主事"等故。由定说"诸关联之诸义"，当知略说为业成就关联词。
"以财与主事"者，如王与仆，如胜性与士夫，举二例者是依世间与论典极成力故。如是于后亦当了知。
财与主事即互相观待，财于主前有及彼相应性，如是具财者亦于财前有。

།རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོས་ནི། ཞོ་དང་འོ་མ་བཞིན་དང་། གཙོ་བོ་དང་ཆེན་པོ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པར་རྒྱུ་སྟེ། རྣམ་འགྱུར་ནི་དེའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་སོ། །འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོས་ནི། ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཤིང་རྟ་དང་ཡན་ལག་བཞིན་དང་། སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ། སྒྲ་ལ་ སོགས་པའི་དངོས་པོས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ནའོ།།རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོས་ནི། གང་ཡང་རུང་བས་ཕན་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རྫ་མཁན་དང་བུམ་པ་བཞིན་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་གཙོ་བོའི་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །ཙམ་པོ་དང་ཙམ་པོ་ཅན་གྱི་དངོས་པོས་ཡང་ ནའོ།།ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ཤིང་བཞིན་དང་། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོས་ནི། ངུར་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ དངོས་པོས་ནི་སྦྲུལ་དང་སྦྲེ་མོ་བཞིན་དང་།ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གང་གི་ཡན་ལག་ཅན་ཉིད་དེས་ཅིག་ཤོས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་ བཞིན་འབྲེལ་པ་གཅིག་ལས་ཞེས་པ།ཇི་སྐད་བཤད་པ་དོན་གང་ཞིག་དབང་པོ་འགའ་ཞིག་གི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལས། ད་ལྟར་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་པའི་དོན་ལས་སྔར་ཚོགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་བྱས་པ་ལས་བློས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ སྔར་དུ་བ་དང་མེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་མཐོང་ནས་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་མེ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་སོ།།འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་པ། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཅན་མི་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའོ། །འགྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །མདོ་རུ་ ནི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་འགྲུབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། ཅུང་ཟད་མ་ངེས་པར་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་པ། རླངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྐྱ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཙམ་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། ཅི་འདི་དུ་བའམ། འོན་ཏེ་རླངས་ པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཞེས་པ་རླངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དུ་བའོ་ཞེས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕྱིས་ཀྱི་རྩོམ་པ་ཞེས་པ། གང་བཤད་པ་མངོན་སུམ་གཅིག་ལས་ཞེས་པ་དེའི་འདི་ཁྱད་པར་རོ།

以下是完整直译：
自性与转变之事，如酪与乳，如胜性与大等。自性即不可分之因，转变即其变化之法。
果与因之事，以互相利益为相，如车与支分，如勇德等，即于声等事转变时。
因相与有因相之事，以任一利益为相，如陶师与瓶，如士夫与胜性之运行。亦如总与有总之事。
支分与有支分之事相，如枝等与树，如声等与大种。
共行之事，如鹅等，如勇德等。
所害能害之事，如蛇与鼬，如成为支分与有支分之勇德等。勇德等者，以其有支分性故，能制伏他者。
此为七种关联，故"从一关联如所有"者，如所说，从某义为某根现量者，从现在根现量义，由先前聚集所作关联，慧了知未作差别之义为有，如先见烟火关联已，从见烟了知火亦有。
"成就因"者，因知依赖忆念关联，彼为非现量差别因相者不成就因。成就即果。略说则因果假立故，余成就说为比量。
"因知亦稍不定"者，如见共于水汽等之白性等，以疑"此为烟耶？抑或水汽等耶？"故。
"非如义"者，以于水汽等执为烟故。"为作差别故后起"者，此为所说"从一现量"之差别。

།མངོན་སུམ་ཡང་ ཡིན་ལ་ངེས་པར་མ་བཟུང་བ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ།སྤྱི་ལས་ཏེ། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི། ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་གིས་ངེས་པར་མ་ཟིན་པའོ། །བྱེ་བྲག་མཐོང་བ་ལས་ཞེས་པ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་ན་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཏེ། དུ་བ་ཁོ་ ན་ལ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་སྐྱ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།དེ་མཐོང་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དུ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་འདི་གཞུང་ལྷག་མ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་ཞན་ཅིང་གཞན་པར་བ་ལང་ དང་རྟ་འོས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ།བ་ལང་གི་ཚད་ཀྱི་གཟུགས་དུམ་པ་མཐོང་ནས། ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ནི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། བ་ལང་ངོ་། །རྟའོ་ཞེས་པར་ཡང་ངོ་། །གཟུགས་དུམ་པ་མཐོང་ནས་ཞེས་པ། གཟུགས་ཅུང་ཟད་ཙམ་མཐོང་ནས་ཏེ། དབྱིབས་ཙམ་ མཐོང་ནས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་ཡང་འདོད་ན་ཞེས་པ་སྤྱིར་བཟུང་བའི་རྟགས་ཀྱི་སླར་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཛིན་པར་འདོད་ནའོ། །རང་དོན་ལྟ་བ་ཙམ་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ བསལ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པའི་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ནི་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པས། འདི་འདི་དང་མཚུངས་པའམ། འདི་ནི་འདི་ལས་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་ པ་ནི་འདི་ལྟ་བུར་འཛིན་པ་ལ་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས། དབང་པོའི་འཇུག་པའི་ནི་སྤྱི་འམ་ཁྱད་པར་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་བློའིའོ། །དེ་ སྐད་དུ་ནི་བཤད་པ།སྤྱི་ལས་ནི་ངེས་པར་ཡང་མངོན་སུམ་ངེས་པར་མ་བཟུང་བ་ཡང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་དུ་ལེན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གཞན་དུ་ཞེས་པ་རིགས་པ་ཕྲ་མོར་རོ། ། དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བཞིན་པ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདིར་ཡང་ཁྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་སྟེ། ངེས་པར་མ་བཟུང་བའི་རྟགས་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

"既是现量又是未确定"者，从总体而言，以耳等行相所取故为现量。就别相而言，为疑惑与颠倒所未确定。
关于"从见别相"，能区别故为别相，即唯于烟转起之差别，如白性等。从见彼而了别，即如是"此唯是烟"。"一切"者，此明余文。
又如是：于光线微弱且适合有牛马之处，见牛大小之形体片段已，具疑惑之心从见差别而了别，谓"是牛"、"是马"等。"见形体片段"者，即见少许形体，意为见形状而已。
"若如是亦许"者，若许总相所取之因相复又别相执取。"唯见自义故"者，意为仅是体验声等自相故。"唯"字之义为遣除总相与别相之执取。
"耳等行相非"者等，总相与别相是依待他义者，故由依待他义，成为"此与此相同"或"此异于此"。耳等行相于如是执取亦无能力，以无分别故，故根行相非以总相或别相为境。"非如实故"者，谓总相境之根识。
如是所说："从总相者，亦是现量亦是未确定。"
"唯彼当说为别取"者，谓如实之耳等行相是现量。"如于他处"者，谓细理中。如是正说时，现量之相亦成无过，于此亦非成为所差别，以未确定之因相非是现量故，应成非因相故。

།འདིར་ཁ་ཅིག་སྨྲ བར་བྱེད་དེ།གལ་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་རང་གི་དོན་ལ་ལྟ་བ་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་ཡུལ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ།།དེ་མི་རིགས་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ལ་གནོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་གང་སྒྲ་ལ་འཇུག་པའི་སྤྱི་དེ་ཁོ་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་སྒྲ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་རྣ་བའི་ འཇུག་པས་འཛིན་པ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ལས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱི་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པོ་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དུའོ་ ཞེས་པའོ།།མངོན་སུམ་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་ཞེས་པ་སྟེ། གང་འདི་ལྟར་ཡང་འདོད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེའི་ལན་འདི་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་སྔར་ཁོ་ནར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲས་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད པར་སྟོན་ཏོ།།གཞན་གྱི་འང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལས་སམ། དེའི་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འགའ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། མངོན་སུམ་གཅིག་ལས་ཞེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་ གྲུབ་པ་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་དོ།།མངོན་སུམ་ལས་ཏེ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་ལས་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་པའི་ཡང་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྟགས་ལ། མངོན་སུམ་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་ པ།གཞན་གྱིའང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

这是完整直译：
于此有人说道：即便现量仅是见自义，然非不成为总相与别相之境者，因总相与别相非异于声等之他义故，以声等于一切情况下是根境故。
此不应理，因将导致于自境行相有所违害故。如是，凡于声转起之总相，彼唯一者亦于色等转起，如其非异于声，如是亦非异于色等。当以耳行相取彼时，应成亦取色等，又因非异于众多色等故应成非一总相，又因色等亦非异于彼一者故应成一性。
"现量之果即现量"者，此是对"若如是亦许"等所说之答复。意之行相因具分别故，即以总相与别相为境故。"彼亦不可得"者，若意之行相成为现量之果，则应如是施设言说，然彼亦非有，因境各异故。此亦已于前说。故显示彼不应理为以现量之名施设言说。
"亦非他"等者，因无从现量或其果外之境假立之因故。或有人如是说：此"从一现量"中之现量词表示极成性，意为从现量即从极成。故于异于现量及现量果之所知境之因相，将示现量差别。
故说："亦非他"等。如是思维：极成性由现量等量而成，其中首先非由现量近取，因如所说相故。由比量亦决定非是，因将成无穷过故。

།གང་ཕྱིར་རྟགས་གང་གིས་དུ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རྟགས་གཞན་རྗེས་སུ་འདོད་ན། དེ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་གཞན་ནོ་ཞེས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུང་ཡང་རྟག་ཏུ་རྟགས་ འཛིན་པ་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གྲུབ་པའི་མཐའི་གཞུང་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་རྟགས་ལུང་གིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དོན་འགའ་ཞིག་དབང་པོ་འགའ་ཞིག་གི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་འགྲེལ་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་ ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཡིན་པར་འགྱུར་དུ་ཆུག་མོད་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས་སྐྱོན་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་གསུངས་པ།འདི་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ནོར་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་ལས་ནོར་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་སམ། ཡང་ན་ངོ་བོ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པར་ འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ནོར་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་ནོར་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྗེ་བོའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ནོར་གྱིས་རྗེ་བོ་མེད་པར་ནོར་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བོ་ལ་ངེས་པར་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྟགས་མཐོང་བ་ལས་སྔར་ཁོ་ནར་ རྗེ་བོར་རྟོགས་པས་འབྱུང་བར་འོས་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་འདི་འདིའི་ནོར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དུས་ཕྱིས་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེ་བོ་ནི་སྔར་ཁོ་ནར་གྲུབ་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་མས་གྲུབ་པ་ ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པར་འདོད་ན། དེ་མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པས་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཉིད་དོ། །རྟགས་འཛིན་པ་ལ་མཚུངས་པ་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟགས་འཛིན་ན། མེད་ན་མི་ འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱང་སོ་སོར་སྦྱོར་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས།རྟགས་འཛིན་པ་ལས་སྔར་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བར་འོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སོ་སོར་སྦྱོར་བ་ཅན་གྲུབ་ན། འབྲེལ་པ་དྲན་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་དུ་ན། དེ་ནི་མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་ མཚུངས་སོ།།མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས། ཆོས་ཅན་ལ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གཟུང་བར་བྱའི། འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནམ་གྱི་ཚེ་དེ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཕྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མ་རྟོགས་པ་ཡིས་དེ་རྟོགས་ཕྱིར། །ཞེས་པ། ནོར་དང་ནོར་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པས་ཡང་ལྷག་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

因为若为证成以某因所应比量之烟，而随许其他因相，则为证成彼复需另一因相，如是将成无穷过失。
教证亦非恒时于执取因相有所作用，因不依据宗派论典之因相不为教证所决定故。又因于注释中说"某义成为某根之现量"，故此亦不应理。
且让我们暂且承许现量之施设言说如何成立，为欲说明其他过失而言："此亦应说"等。
从财等关联者，或唯由财性等之体性，或由其他体性而取。若由财性等体性取"此为财"，如是则因具主人关联性故，因无主人则财性不成立故，因必定依赖主人故，应从见因相之前即能了知主人。否则，不应有"此是彼之财"如是执取。由此，后时忆念关联亦将成无义，因主人已于前成立故。
余者不应理，因余者之成立亦许为比量故。若欲许由其他方式取，则因未说彼故，成为相未圆满。
"执取因相相同"者，若由无则不生性执取因相，则无则不生性亦必定依赖其他各别结合，故应于执取因相之前即能了知所证。如是，若已成立所证之各别结合，则忆念关联成无义。若另有他法，则"彼未说"之过失相同。
"非也，彼即"等者，从"于所比量有"之语中，应取法处仅有烟等，而非关联性。若问何时当取彼？故说："后"等。
"由未了知者了知彼故"者，意为由不明显知晓财与有财之关联等者，为了知余故。

།ཡང་ཅི་ལྟར་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མཐོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ལ་ནི། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་བསྟན་བཅོས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་འདིར་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ནའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་གཏོང་བ་ལས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བས་འབྲས་བུ་དང རྒྱུའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ལ།གང་རྣམས་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དེ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཙམ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །བསྟན་ བཅོས་སུ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ནི་མི་འཐད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་གཅིག་ཉིད་ལ་འདི་ནི་འབྲས་བུའོ་འདི་ནི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དག་ལ་གང་གིས་འདི་ལྟར་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། ཐ་དད་ པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རིགས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ ཏེ།འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཉིད་ཉེ་བར་མི་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ནི་རིམ་གྱིས་སམ་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། དེས་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅན་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ག་ལ་ཡིན་ཞེས་པ་ཐལ་ཆེས་པས་ཆོག་གོ། །དེ་ལྟར་ འགྱུར་མོད།དེ་མ་བཟུང་བ་ཁོ་ན་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ནོར་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་འགྲུབ་པ་ནོར་ཅན་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་འཁྲུལ་པ་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ སེམས་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་དུས་ཁོ་ནར་ནོར་ཉིད་དུ་བཟུང་བའི་རྟགས་ནི་སོ་སོར་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ།ཡང་ན་སྔར་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་གྱུར་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་དུས་སུ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱ་བཞིན་པའོ་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་སུ་འདི་འདིའི་ནོར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་ངེས་པ་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་ན་ནི་འདིར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ནོ།།ནོར་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལས་ནོར་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ།

若问"如何了知彼"，故说"见"等。
关于果与因之事物关联，应知此处所欲说的是未如论典中所分别抉择的果因事物关联之未了知，而非一切方面。
论典中是由唯一事物不舍自性而转变，安立为果与因之事物。虽彼等未如是通达果因事物关联，然由其他方式通达彼已，仅从观察无则不生性而决定所比量。
论典所见之果因事物实不应理，因于一者中"此是果，此是因"如是不成故。若彼等有某殊胜自性令如是成者，则应成相异，因如同勇等唯由自性差别而安立差别故。
若谓虽有果因事物性亦非相异，因三德性无差别故是一者。不然，因果因之外三德性不可表故。常法不可能渐次或顿时转变，故彼为因之果因安立何有？已过分矣。
若谓虽如是，未执取彼即是能比度彼之因，故说"非也"等，易解也。"非决定"等。
若问：财之自性成立岂非唯依赖有财？彼何有错乱？如是思：唯于比度时，执为财性之因令了知各别结合；或于前执取关联时如是决定者，是于比度时。否则亦正在观察。
若欲令于比度时决定"此是彼之财"如是者，则有此处所说过失。由"从有财关联而有财性"等。

།དེའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་གཉིས་པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་འཁྲུལ་པའོ། །ནོར་དང་ནོར་ཅན་དག་བརྒྱུད་ པས་བཟློག་པའི་དངོས་པོ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་བདག་གིས་དེའི་སྔར་ནོར་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་ཟིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ན་འདི་ཡིན་པ་དེ་ན་འདིའི་ནོར་ཅན་དེས་འབྱུང་བར་འོས་སོ་ཞེས་པས། སའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ མེད་ཀྱི།གདུགས་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་པ་བདག་པོ་མེད་པའང་མཐོང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྲེད་པར་འཁྲུལ་པ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། ནོར་དང་ནོར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པས་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱེད་པ་ ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན།གང་མི་འཁྲུལ་པའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འབྲེལ་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འབྲེལ་པ་བཟུང་བ་ལ་ཡང་། སླར་ཡང་རྟགས་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི།ནོར་དང་ནོར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་འདི་ནི་འགྱུར་མོད། དེ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ངེས་ པར་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན།དེ་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པས་ཏེ། དེ་ནི་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་སྟེ། གཉིས་ཀ་ལ་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་ བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ།།གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཞེས་པ། རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་གི་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་དག་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་མིན། །ཞེས་པ་འབྲེལ་པ་ཅིག་ཤོས་རྣམས་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་ པས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་ཏུ་འགྱུར་ལ།གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྲུལ་དང་སྦྲེ་མོ་དག་ནི་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དེ་དག་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་ཏུ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོན་ཀྱང་སྦྲུལ་རྒྱལ་བ་དང་སྦྲེ་མོ་འཕམ་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ། བྱ་རོག་དང་འུག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །གང་ཡང་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་གསུངས་སོ།



我理解您想要我翻译这段藏文佛教逻辑学文献。我将尽量保持原文结构，同时使用自然的现代汉语表达。以下是翻译：
因此应当接受第二种观点，但这也是错误的。由于财物与所有者之间的关系可以被否定，所以不能这样推理。在这里，我已经预先以财物本身来把握，因此在某处若有此物，则其所有者应当出现。然而，由于可以看到如伞等物品没有主人，而没有地主等存在的情况，所以这种推理是不成立的。同样，在其他情况下也应当考察是如何产生错误的。
虽然如此，并非所有财物与所有者等事物的关系都能被理解，那么什么是不会产生错误的呢？为此说道："并非所观察到的关系"等。即使把握了如上所述的关系，标志仍然要依赖于是否有错误，因此只有无不生性才能成为推理的原因，而不是财物与所有者等事物的关系。
虽然无不生性是推理的原因，但这必须在上述关系存在时才成立，因此必须确定这一点。这是不合理的，因为即使那种关系存在，也可能没有无不生性。由于关系没有差别的缘故，因与所因的关系存在于两者之间，如同在一方成立，在另一方也同样成立，即两者都成为所知与能知的事物。
能损与所损的关系完全没有联系，这是指标志与所标之间的意思。因此说道："彼等非能立所立"，其他关系可能依对方的意愿成为能立与所立，但能损与所损的关系即使依对方的意愿也不会成立。
蛇与猫鼬是能损与所损的关系，但它们并不被认为是能立与所立，因为有错乱的可能。然而，蛇的胜利与猫鼬的失败，这些也不是能损与所损的关系。同样这也适用于其他情况，如乌鸦与猫头鹰等。另外，通过"确定把握"等词说明了定义的不周遍性。

། གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་སོགས་པའི་སྒྲས། ཚད་ཅན་དང་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དང་། ནུས་པ་འཇུག་པ་དང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་གཟུང བར་བྱའོ།།གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་སོགས་པ་སྨོས་པས། གཅིག་ཉིད་དང་། དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ཙཱུ་ལི་ཀའི་དོན་རྣམས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཅི་ཡིན་ཞེས་པ་བདུན་པ་རྣམས་ལས་གཅིག་ཀྱང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་དྲི་བའོ།།བསམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་བརྗོད་བྱ་མིན་ཞེས་པ་གཙོ་བོ་ཡོད་དོ། །ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱའི། ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ནི་ རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་མཚན་ནི་གཙོ་བོའི་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཀྱང་གཞན་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་དུ་འཐད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚད་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་ལྔ་མིན་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་རྣམས་ཁོ་ན་གཅིག་པུ་ ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།འགའ་ཞིག་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། གང་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་པོ་གཙོ་བའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ནི་དེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན། ཆ་ཤས་མེད་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་གཙོ་བོས་འགྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ནི་དེའི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཁྱབ་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་གཉིས་གསུངས་སོ།

由于未包含证成胜性与神我真实结合的因明推理，所以不成立。"随行等"一词中的"等"字，应当理解为包含量果、因果事物、功能运作以及多样性的自性等。
"了知胜性存在等"中的"等"字，包含一性、具义性、利他等以及微细义。此时，何故七种推理中一个也不可能成立？这是问题所在。
应当思考，因为只有两种情况可能存在。"不应分别而说"是指"胜性存在，因为在差别中可见"，仅应如此说，而不应说"因为见到差别的随行"。唯有差别才是所因，这是因为它们是所生的缘故。"因是胜性的"是指因为它是能生的缘故。
"因为非他性"是指随行也成为差别的自性，因为这是它的法性，也因为法与有法非他性。因此，如同差别，它作为所因也是合理的。同样也应理解量果等的情况。
"非五相"是指随行等成为差别的自性的缘故。唯有差别才成为具一性者。通过"非某者"等词说明：凡是能成立差别的胜性之法，都是由它所证知的，如同一性等；无分微等也是如此。同样，凡是由胜性所成立的差别之法，都是能证知它的，如同随行等；存在性、遍主性等也是如此。这表明了两种自性过失。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཡང་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཐུན་མོང་དུ་མངོན་སུམ་པ་ཡང་ངེས་པར་མ་བཟུང་བའི་དོན་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལ།རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། དེ་ལྟར་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་ དངོས་པོར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་བསྟན་བཅོས་སུ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱའི། ཡོད་པ་ཙམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན། གཙོ་བོའི་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡིན་གྱི།ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་གཙོ་བོའི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན། ཇི་ཙམ་གྱིས་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཆ་ཤས་རྣམས་སུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་དང་བྲལ་བའི་ཆ་ཤས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱི་དོན་བཅུ་ཞེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། གཅིག་ཉིད་དང་། དོན་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཉིད། གཞན་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་པོའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། འབྲལ་བ་དང་། མང་པོའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་དང་། གནས་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ཡང་ལྷག་མར་འཇུག་པས་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གང་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོས་དེ་ཡང་འཕངས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འཕངས་པ་བདེན་མོད། ཕ་རོལ་པོས་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོས་འབྲེལ་པའི རྟགས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པས།རྒྱུ་མཚན་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ ཕྱིར་དེའི་འདི་མི་འདོད་པ་ལྟུང་བའོ།

若有人问：即便在一切方面都是因相和所因的事物，但由于这样并不确定，所以不会导致一切都成为所知和能知的过失，是吗？
对此回答说：即使是共同现量也是从见到未确定的特殊对象而了知其特殊性。关于这等言说，因为承许因相的认识具有确定的自性，所以对于那些主张不确定的人来说，因为因相的诸法非他性，这并非是合理的答复。
若说：虽然如此，但就是要承许它们是所知和能知的事物。对此说道："关于诸差别"等。因为在论典中唯有随行等被承许为因相，而非仅仅存在等；同样，对于胜性来说，也唯有存在性等是所证，而非无分性等。因此，因相和所因的事物并非是证知胜性存在等的因。
又问：胜性如何是无分的？既然勇德等是它的诸部分。答：因为离开这些就没有其他部分存在，所以说是无分，这并无过失。
"顶髻者的十义"是指：存在性、一性、具义性、利他性、差异性、非作者性、结合、分离、众数补特伽罗以及安住。应知这些也以"余身趣入"来理解。
因此，应当在各处配合"随顺"，而且这必定是若无则不生。若问：难道因相和所因的事物不也必然包含这一点吗？因为所因若无因相则不生。答：虽然确实包含，但是对方承许因相和所因事物的关系使因相成为能知，因此也承许因相是能知，因为它与彼相关。由于在一切方面都有因相和所因，所以一切都成为所知和能知。因此，这就是他不欲求的过失。

།གལ་ཏེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོས་གང་ཞིག་གི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་གོ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མི་འདོད་པ་ཅུང་ཟད་དུ་འགྱུར་བ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འབྲེལ་པ་ཅིག་ཤོས་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་སྟོན་ཏོ། །ཆ་ཤས་ཁོ་ནས་ཞེས་པ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འབྲེལ་མིན་ཉིད་དུ་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་པ། འབྲེལ་མིན་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་ པའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འབྲེལ་པའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་བཤད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ནོར་ དང་ནོར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་རྣམས་གསལ་བྱེད་རྣམས་ཡིན་ལ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ནས་རྟགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་འབྲེལ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཆ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནས་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་རིགས་སོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་བར་ བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ།ནོར་དང་ནོར་ཅན་སོགས་ཙམ་གྱིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་གི་ལྟ་བ་ལས་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནོར་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། དཔལ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཤེས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་རང་གི་འབྲེལ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ལོག་པར་འཛིན་པར་ནུས་པར་འདོད་ན། དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། ། ནོར་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཆ་ཡང་ནོར་ཅན་ཉིད་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་གལ་ཏེ་འབྲེལ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་དེ་ཁོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་གསལ་བར་འདོད་ན་ནོར་ཅན་ཉིད་ཙམ་རྟགས་ཅན་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ན་ཞེས་པ་དེ་མ་ཐག་པར་བརྗོད་པའི་དོན་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་འབྲེལ་པའི་སྒོ་མ གཏོགས་པར་གཞན་དུ་སྟེ།རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རང་གི་དོན་རྟོགས་པར་ནུས་པར་འགྱུར་ན་ནི། རང་གི་འབྲེལ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

如果承认"因相和所因的事物能表明某物若无则不生"这一点，那么这并不会导致一切都成为因相和所因的事物，也不会产生任何不想要的过失。
"如是"等词是用来说明对其他关系也存在前述过失。"唯由部分"是指"以某种方式"的意思。
所说"正说为非关系"中，"非关系"是非遮。应当理解为：这里所说的是除了能推知所量的因相关系之外的其他关系。否则，若说关系没有关系，将因不合理而成相违。
若问：财物与具财者等关系是能显示者，因此通过它作为因相来显示，并且仅由自身关系的随顺性的某一部分来显示，这样说是否合理？那么，一切是如何成为所知和能知的事物呢？
对此回答说："仅由财物与具财者等"等。从自身观点来看，只能了知国王等具有具财者的形相，而不能了知具体的吉祥欢喜等。
为什么呢？如说"若以其他方式了知"等。若承认能够违背自身关系的随顺性而认知，那么这就会导致一切都成为所知和能知的事物。
"从财性方面也"等，是说存在的勇德部分也仅仅与具财性相关。因此，如果承认仅由关系的随顺性就能显示彼此，那么就只能了知具财性而已。
为什么呢？如说"非"等。意思是说，若不依赖关系而了知，将导致太过的过失。"若极超越此"是指若极度超越刚才所说的意义。若离开自身关系之门而以其他方式，即通过其他方式也能了知自身对象，那就不是通过自身关系的随顺性了，这就是其意义。

།ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་པ་ནོར་དང་ནོར་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་རྣམས་ཞར་ལ་ བྱུང་བས་བླངས་པའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་དངོས་པོ་ཡིས། །ཞེས་པ། གལ་ཏེ་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོས་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འདོད་ན། དེ་ལས་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་གསལ་བྱེད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ མིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་རྣམ་བདུན་ཞེས་པ་སྟེ། གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞིང་། འབྲེལ་པ་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་བདུན་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ ན་གཞན་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་གཞན་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པའོ་ཞེས་པ་འདིས་དོན་འདི་སྔར་ཁོ་ནར་བཤད་ ཟིན་ཏོ།།རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གཉིས་ཀ་དག་གི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་སྐད་སྨྲ་བར་རིགས་པ་ལས། གཉིས་ཀ་དག་གི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ ཅན་ཁོ་ནའིའོ།།དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདིར་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ལ། འདིར་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ལ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་ཏེ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྒྲ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་འདི་དང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །འདིར ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆ་ཤས་གང་ཡིན་པ་གོ་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་དོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གྲུབ་པ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་གྱི།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

"可以附带而来"这句话表明财物与具财者等因相和有因相者是附带产生而接受的。
"由所显与能显事物"这句话是说，如果认为所显和能显的事物是因相和所因的事物，那么就不应该说只有因相和所因的事物才是能显示者。
为什么呢？如说"彼等七种"，是说所知和能知的事物就是所显和能显的事物，而且通过七种关系也能了知所推知的对象，因此应当承认正是这七种。否则，其他诸法就不成为能显示者了。
"因为是差别的缘故"是说，因为与因相和所因事物不同的缘故。"已经说过"这句话的意思是，由于从其他方面已经了知因此无义，这个意思在前面已经说过了。
"也不应说是因相和所因的事物"，是说如果两者都成为能了知者，那么这样说是合理的，但实际上两者都不是能了知者，而是唯独所因才是。
为此解释说："因为此处能显示者即是因相"，此处即在比量和所比量的名言中，能显示者唯是因相。
那么，什么是因相呢？因相即如烟等对自身所成立的无则不生，即由于何种原因而安立因相之名，那就是因相。"非因相"这句要与"能显示"连接。
此处，所成立的任何部分作为所了知的即是所因。为什么所因不是能显示者呢？如说"因为是所显示的缘故"，意思是说因为是所成立的缘故。已成立者可以成为能了知者，而所成立者则不是。
因此，应当只说"因相事物"，而不应说"因相和所因事物"。

།འདིར་འགྱུར་མོད། རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དག་གི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་རྣམ་ པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ན་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དང་ཡོད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་རྐྱེན་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ན། ཅི་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་སྦྱོར་བའི་ཟླ་བོ་རྟོགས་ པར་བྱ་བའི་ཆེད་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྒྲ་ཉེ་བར་བླངས་པའོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ངེས་པར་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་སྐད་མ་བརྗོད་ན་ཡང་སོ་སོར་སྦྱོར་བའི་ཟླ་བོ་རྟོགས་སོ་ཞེས་པས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པའོ། །གང་ ཡང་སྨྲས་པ་ཞེས་པ།ལྟ་བ་གཞན་ལ་སུན་འབྱིན་བསྒྲེས་ནས་སྟོན་ཏོ། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཙོ་བོ་མེད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོའོ་ཞེས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་བཅོས་སུ་བཤད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ངོ་། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་ཡང་གཙོ་བོ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཀྱི་འདི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པར་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་གནས་པ་གཉིས་དག་གིས་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། ངུར་པ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་ བུ་དང་རྒྱུ་དག་ཅིག་ཅར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུའི་དུས་ན་རྒྱུ་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ག་ལས་ཡིན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་ཁས་བླངས་ལ། དེ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པས་སྦྱོར་རོ་ཞེས་པ་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་གཞན་ཡང་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ།

虽然在此处，因相和所因二者的事物不应理解为"因相和所因的事物"。如果这样理解的话，提及所因就成为无义，因为唯有因相的事物才是能了知者。
那么应该如何理解呢？应该说"因相的所因和存在"，这也成为无则不生，因为这是从"由此成立所立的因相"这样的明显表述，以及"也是缘"而来的。
当仅仅说"因相存在"时，不知道与什么相关联的因相存在是无则不生的特征。因此，为了理解各别结合的对应物而采用因相之词。
对此回答说：这是不存在的，因为因相必定依赖于所因，即使不这样说，也能理解各别结合的对应物，所以提及所因是无果的。
"又如所说"是指通过加入破斥来显示其他见解。共同运作的事物即随行等在没有主要者时是不存在的。由"共同运作的事物"可知，通过随行等也不能了知主要等超感官的对象。
论典中所说能了知超感官对象的因相，也具有剩余的比量。共同运作事物的关系，对于主要和随行等来说，具有剩余也不合理。
共同运作的事物不是果与因的事物，因为已明确显示其差别性。另外，由两种安住而成为共同运作的事物，如同鸽子。果与因也不同时存在，因为在果的时候因不显现。
因此，从那共同运作的事物如何能了知超感官的对象？承许通过随行等了知超感官的对象，而说这是由共同运作事物的关系结合的说法已经失坏。
所以说"不仅是这些"，还应当承许其他，即由此随行等能成立主要等。

།རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས ཞེས་པ་སྟེ།དེ་ལ་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་མེ་དང་དུ་བ་འབྲེལ་པ་མཐོང་ནས། དུ་བ་དེ་ཁོ་ནས་མེ་དེ་ཁོ་ནའི་ཡང་དང་ཡང་དུ་མེ་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །སྤྱིར་མཐོང་བ་ནི་གང་འགའ་ཞིག་ཏུ་དུ་བ་དང་མེ་འབྲེལ་པར་མཐོང་ནས། དུས་ཕྱིས་དུ་བ་ཙམ་ མཐོང་བ་ལས་མེ་སྤྱིར་རྗེས་སུ་དཔོག་པའོ།།སྤྱིར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་དང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་མཐོང་ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྤྲིན་བྱུང་ བ་མཐོང་ནས་ཆར་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལྟ་བུའོ།།ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་མཐོང་ནས་རྒྱུ་བྱུང་ཟིན་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་ཀླུང་གསར་དུ་ཆུ་འཕེལ་བ་མཐོང་བ་ནས་སྤྲིན་བྱུང་བ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འཁྲུལ་པའོ། ། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་གང་འདི་སྤྱིར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེའོ། །དེ་དྲན་པར་འདོད་ཅེས་པ་འདི་ལ་འཐད པ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།འདིས་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་སོ་སོར་ངོ་ཤེས་པ་དེ་ནི་དྲན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན། ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་རང་བཞིན་གསུངས་སོ། ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱིར་མཐོང་བ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ནི་གཞན་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་ལས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། ཡང་དང་ཡང་དུ རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཁྱད་པར་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་སོ།།ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ན་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྤྱིར་མཐོང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནའི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་གྲངས་གཞན་རྣམ་པར་སེལ་བའོ། །དེ་ལས་ ཀྱང་ནོར་དང་ནོར་ཅན་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་པོར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་དང་པོར་སྨོས་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ། ཁྱད་པར་མཐོང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓"比量有二种"，其中特殊现见是：当见到火与烟的关系后，仅由那烟反复地了知"正是那火，就是这个"的存在性。
共相现见是：在某处见到烟与火相关后，后来仅见到烟就推知普遍的火。
这种共相现见的比量也有两种：具前者和具余者。
其中具前者是：当见到因不缺少时，了知果将会生起，例如见到云生起后了知将会降雨。
具余者是：当见到果已成就时，了知因已生起，例如见到河流新增水量时了知云已生起。
其中，具前者的比量是有错误的。具余者经过观察则是无错误的。由此等可知，这种共相现见的具余比量能正确了知超感官的诸事物。
关于"欲忆念彼"这一说法，并未说明其合理性等。
这里说明了性质：先前所经验的"正是这个"的各别认知，其本质是忆念，如同"正是这烟"的认知一样，特殊现见也具有如上所说的性质。
关于"从果与因"等，确定共相现见唯二种的限定，其作用是遮遣其他二种。由此将导致果与因不能反复比量的过失，而承许"反复推度是特殊现见"的主张已经失坏。
"若是"等也只是说明所承许。因为共相现见唯二种的限定的作用是遮除其他数量。由此，通过财物与有财等关系也不能首先进行比量。
说"首先"是因为在反复推度中可能有特殊现见。

།ཅིའི་ཕྱིར་སྤྱིར་མཐོང་བ་མེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། འདི་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་ དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་པ་སྟེ།འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ལས་ཀྱང་སྤྱིར་མཐོང་བར་འདོད་དོ། །ཅི་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་མེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ འདིའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་སྲིད་དེ།དེའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་རྣམ་བདུན་བསྟན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནོར་དང་ནོར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་གཉིས་ཉིད། །ཅེས་པ། སྤྱིར་ མཐོང་བ་དང་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་དག་ལས་གཞན་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནིའི་སྒྲ་གཅིག་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ལའོ། །གཉིས་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ལ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ནོར་དང་ནོར་ཅན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་རྗེས་སུ་ དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་གང་གི་ཁོངས་སུ་བསྡུ་སྟེ།དེར་གང་དུ་ཡང་ནང་དུ་འདུ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །གསུམ་སྨོས་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དང་ཙམ་པོ་དང་ཚད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ རྣམས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པ་པོའི་དངོས་ པོ་མེད་པར་ནོར་དང་ནོར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་འདིས་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་དང་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་དག་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་དྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་ལོག་པར་མ་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལྟར་ནི་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །ངུར་པ་དག་ཀྱང་འཁྲིག་པའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པས་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་སྦྲུལ་རྒྱལ་བ་དང་སྦྲེ་མོ་འཕམ་པ་དག་འབྲས བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དག་ཁོ་ན་སྟེ།ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ན་བཞིན་ནོ།

若问："为何无共相现见？"答曰："于此等中无果与因的事物"。即从果与因的事物也承许有共相现见。
若问："为何无特殊现见？"答曰："也无特殊执取"。在第二等刹那中可有"正是这个"的特殊执取，因为执取"其事物"这一特殊性。但在第一刹那则不然。
所说"显示七种关系"，是指财物与有财等事物。"比量唯二种"，是因为除共相现见和特殊现见外还可能有其他。
其中第一个"ni"字表示"因为"之义，第二个表示"所以"之义。意为：因为比量唯有二种，所以当以财物与有财等三者最初了知所比量时，这三种比量应归属何处，实则不能归入任何一类，此为密意。
说"三"是因为自性与变异、因相与有因相、整体与有量的事物都归入果与因的事物之中。
"因为是所随行与能随行"，意为因为是所利益与能利益者。
无有所利益与能利益者的事物时，财物与有财的事物不可能存在，否则将有过度扩展之过。
依此方式，共同运作的事物以及所损害与能损害的关系也应引申为果与因的事物，这样说并非错误。因为无有利益则共同运作的事物不可能存在。
如鸳鸯通过成办交合的快乐等而见到相互利益。在所损害与能损害的事物中，胜蛇与败蜘蛛也唯是果与因的事物，因为是相互的因。如同勇气等转变为声等事物时一样。

།འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་འབྲེལ་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ འབྲེལ་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་འབྲེལ་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའམ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ནའོ། །ཅི་ལྟར་ན་འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་བདུན་རྣམས་ ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ།རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་གིས་བྱས་པ་ཕན་ཚུན་ནམ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་ཕན་འདོགས་པ་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་དེ་དག་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འདིས་རྗེས་སུ་དཔག་ པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི།འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་གྱི་དོན་ཅན་བདུན་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཤད་པ། འདི་ལ་གང་འདི་རྩོད་པ་ནི། འོ་ན་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་དུ་ན་འབྲེལ་པ་མི་ཤེས་པའི་རྟགས་ལས་ཀྱང་དང་པོ་མཐོང་བ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཕན་འདོགས་པའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། དེ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ཅན་དག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་འཛིན་པའོ། །སྐྱོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་པ། འདི་ཁོ་ན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ ཡོད་པའོ།།འབྲས་བུ་མེད་ཅེས་པ་ངག་རྣམས་ནི་དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་ཅི་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་སྟོན་ཏོ། །འོ་ནའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་མ་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ངག་གི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ནམ།འདིར་དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ནི་རང་བཞིན་གཞན་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་གཞན་རྣམ་པར་ གཅད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི།དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ག་ལས་ཡིན། རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་མ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སླར་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་པ་ འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ།འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ།

"将导致无有其他关系"意为：将仅成为果与因的关系，而无其他关系。因为若无所利益与能利益者，关系不可能存在，或将导致过度扩展。
若问："为何无其他关系？"答曰："于一切"等。即使以七种关系对所比量，由所了知与能了知关系者所作的相互或任一可能的利益都存在。否则，彼等就不会成为关系。
或者，"以此为所比量"意味着比量即是七种关系，即于该比量中。第七具因相义，七种关系即是因相。"由所了知与能了知"等余如前。
解释：对此有如下争论：果与因的事物岂非为了了知而所依止？否则，从不知关系的标志初见时也将成为比量。因此，如何说"唯彼为利益"？
这完全不成立。因为此处并非明确说能了知即是能利益，那么是什么？是具关系者本身所成的随行。
"二种过失"即此于两方面都存在。"无果"等言语，因为具有遮遣他义的果性。此中"是什么"等正显示无果性。
那么，岂非唯了知二种性的能了知才成为言语的果？此处遮遣他义有何用？这是不合理的。因为通过遮遣他义而了知其自性，而它具有异于其他自性的体性。若不遮遣其他体性，如何能了知其自性？
也非不知二种性，因为是推度果与因的场合。对此再次陈述应知是为确定之义。
对"这不合理"说明理由："因为具关系者无有错乱"。

།གེགས་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་ན། །ཞེས་པ། གེགས་ནི་འགལ་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་བབ་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བ་སྲིད་པ་ནའོ། །རྟགས་སུ་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ རྟོགས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འདིར་ཉེ་བར་གདགས་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པ་ཟིན་པར་མཐོང་ནས་དེའི་རིགས་ ཅན་གཞན་ཡང་མཐོང་ཞིང་འདྲ་བར་བློ་འཁྲུལ་པ་པོ་འདི་ཡང་ངེས་པར་འབྲས་བུ་དེ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་པོ་དེའི་ནི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གང་ཞིག་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྗོད་དོ་ཞེའོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ པ།དེའི་ཚེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཉེ་བར་གདགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ནི་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ། གང་ཞིག་དེ་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཉེ་བར་ གདགས་པར་རིགས་མོད།གང་གི་ཚེ་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གཅིག་པུ་གང་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་ཞིང་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་མེད་དོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ ནམ།དེ་ལྟར་ནི་སྨྲ་བ་པོ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། གང་འདིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེ་དག་གིས་སུན་ཕྱུང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྒྱུ་ནི་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དོན་འདི་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། གལ་ ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་། སླར་ཡང་དེ་ལ་ལྷག་པོའི་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ན། འབྲེལ་པ་གཞན་ཞིག་འོངས་པའོ་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་སོ། །གང་ཁོ་ནའི་མི་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་པ། གང་ཁོ་ནའི་མི་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

"当有障碍等"中，障碍指相违缘的临近。"等"字表示当助缘不具足时。"作为标志"意为"所了知"之义。
"此处也不应假立"是因为无有作为假立因的比量因性。
关于"若"等：某者见到某因已生起果，复见其他同类，由于相似而错乱的心认为"此必定能生彼果"而过度执著者，即从因生起果的认知。从"有时"之词也表示不生起。
因为生起，所以由于是比量因性而称为比量。因为有时不生起，所以称为错乱。如是说为比量性与错乱性。
"非此，因为彼时非其因"意为：彼时确实不应假立为比量，因为无有比量因性。彼时确实非比量。
若问："彼亦是如实了知，因此应由其因假立为比量，然而若是如实，则无错乱。因此，同一事物既成为比量又是错乱是不可能的。"
那么，难道不应称似比量因为比量吗？诸论师确实如此说："以此立比量者皆已破除"以及"因即是错乱"，因为仅欲说此义。
对此说"此非能破"："即使"等，即使有果因的认知，若复次依于彼之过度错乱与无错乱性，则违背"来另一关系"之承许。
"唯依无错乱性"意为依于唯无错乱性的自性。

།རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་པ་འདི་གང་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྟེ་གཞན་པ་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ནི་མི་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སླར་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་གསུངས་སོ།།ཅི་སྟེ་ངེས་པའི་དོན་དུ་དེ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྤྱིར་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡོད་ཉིད་ལའང་རྣམ་དཔྱད་འདིའི། །ཞེས་པ་ལ། ཡོད་པའི་སྒྲ་ནི་འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ། ། གང་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ན། རྟགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཅི་འདི་འབྲས་བུར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་རིགས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཆུ་ཀླུང་གང་བ་ལ་ཞེས་པ། དེ་ལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད པ་སྟེ།ཅི་ཆུ་ཀླུང་གང་བ་འདི་ཆར་པས་བྱས་པའམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་དབུ་བ་འཁྲུག་པ་དང་ཆུ་རྡུལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སླར་ཡང་མི་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཆར་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་ན་ནི། དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་གསུངས་པ། རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འཛིན་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་གཞན པ་ལས་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་སྤྱིར་མཐོང་བ་ཁོ་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བའི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྤྱིར་མཐོང་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སོ།

若问："此'自性'从何而来？"答：因为若无则不生，且无其他无错乱性，而此即是无错乱之自性故。
通过"于一切比量"等说明重复陈述无义。
若问："为确定义而说此"，则答："即使如此，'总体是'等也成无义。"
关于"于有性亦作此观察"，此中"有"字表诠显自性。因为承许果因关系为比量因性时，应当观察标志的自性是否能生果。
例如"对于河水涨满"，于此唯观察自性，即"此河水涨满是否由雨水所致"。当由泡沫翻腾、水滴等相而确定其自性时，则不须再观察无错乱性。
若确定为雨之果，则于此不疑为错乱，因为果对因无错乱故。即此义，故说"未观察亦"等。
因此"不应执持为决定"，因为从其他也能了知超越感官之义。
那么，不应执持"唯见总相是了知超感官义之因"，而应如何？应知"见总相唯是缘取超感官义之因"。

། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་རྣམས་མངོན་གྱུར་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱིར་མཐོང་བ་ཡང་དེ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལས། སླར་ཡང་བརྗོད་པ་ན་དེ་ལས་བཟློག་པ་དགག་པའི་ངོ་བོ་ངེས་པ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སེན་མོ་ལྔ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ལས་སྤྱིར་མཐོང་བ་ཐ་དད་པར་བྱས་ནས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཉེ བར་བླང་བར་བྱས་ཏེ།དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་དེར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བ་རྣམས་ཀྱི་ནག་མོ་ནི་ཤིན་ཏུ་འོ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པས། ནག་མོ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་འོ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། གཙོ་བོ་ཡོད་པའི་དངོས་ པོ་ཁོ་ནའི་སྟེ།དེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཙོ་བོ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། མེད་པ་ལས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཉེ་བར་སྐྱེད་པ་ཁེགས་ཏེ། གསལ་བ་ནི་མེད་པ་ལས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་ བའི་ལྷག་མ་ལས་གཙོ་བོ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལས་བྱེ་བྲག་རྣམས་སྐྱེའོ།།བྱེ་བྲག་རྣམས་ཡོད་པའི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་པོ་རང་བཞིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲིས་པར་བྱས་པ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལས་སྔར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ངེས་པར་ཡོད་པ་དང་ཡོད་པ་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་ཡོད་ པ་ཁོ་ནའང་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་རྣམ་པར་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བྱེ་བྲག་དེ་ནི་གཙོ་བོའི་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བརྗོད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པ་ཁོ་ནས་འདི་ ལྟར་བརྗོད་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་ནས། གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུའི་དོན་དུ་གཏོགས་པ་གཙུག་ཕུད་ཅན་ནམ་སིལ་བུ་ཅན་གྱི་དོན་བཅུ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་རང་གི་བསམ་པས་ཏེ། དེ་ཡོད་པའི་ དངོས་པོ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།

若问："即便如此，由于并未否定其他比量是了知超感官义之因，故无过失"，答：此说不成立。因为一切比量皆是了知非现见之因，而见总相也获得了知彼之因性，若再次陈述，应知是确定遮遣相反之性，如同"应以五指食用"之说。
将比量二者与见总相分开，而执取为了知超感官义之因。由此亦应如是了知，如说"诸牛中黑牛最富产奶"，即唯黑牛最富产奶。
关于"因为唯是彼存在之因"，是指唯胜因实有，仅由其存在，胜因即为差别之因，而非由一性等诸法。如是思维：否定从无生起诸转变，因为"显现非从无生"，由此遍除余者，唯从胜因实有而生诸差别。
又因诸差别随顺有之自性，故唯有之自性为因，而有之自性即是任持自体之本性，非与有性相结合，因为有于变异前不成立故。如是所说："决定有与有"。如当时无有性，一性等诸法亦然。
若问："为何彼等为因？"答：唯胜因之存在也是为遣除士夫欲而起作用，故唯彼为因。
若问："若如是，'彼差别非是胜因之任何违反'等说如何解释？"答：此是仅依对方意趣而说。若对方承许为非他性，为胜因与士夫义，而成立结髻者或持铃者之十义，则一切皆成所属。此是依自意趣，即认为唯彼存在性为因性而说。

།དེའི་ཡང་ཁྱད་པར་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་པ་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་དམ་མང་པོ་ཉིད་དམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་ཀུན་གྱི་སྒྲའི་དོན་བཤད་དོ། །འམ་གྱི་སྒྲ་སྡུད་པའི་དོན་ཅན་ལས་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པའང་རུང་ཞེས་པ། ཡོད་པ་ཉིད་དམ་གཅིག་དང་ངམ། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ངོ་། །ཡང་ན་གཅིག་དང་སྟེ་བྲལ་བ་དང་ངམ། ལྔ་རྣམས་དང་ཡང་ནའོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ལས་ཐ་དད་པ རྣམས་དང་།ཅི་སྟེ་ཐ་མི་དད་པ་རྣམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་སོ། །གང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མེད་པ་བཞིན། སྐྱེས་བུ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ མེད་པའོ།།གང་རྣམས་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དབང་པོའི་འཇུག་པ་ལ་ངེས་པར་སྣང་བ་ན་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་ན། སྐྱེས་བུ་ཡང་དེའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཉེ་བར་སྐྱེས་ལ། དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཅན་སྐྱེས་བུའོ་ཞེས་འདོད་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་མ་ གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་གཙོ་བོའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུའི་འཇུག་པ་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇུག་པ་དང་འཇུག་ལྡན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་བུ་ཡང་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་འཐོབ་ཅིང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་བཤད་པའི་སྐྱོན་ཏེ། གཙོ་བོ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་སོ་ཞེས་པས འདི་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང་དོན་གྱིས་གོ་བ་རྣམས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ ཆོས་ཀྱི་ངོར་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་མདོར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"唯从其诸差别"是指从胜因之存在性。"是存在性抑或是多性"等语，解释"一切"之词义。"或"字具有总摄义，故说"一性"等。
"无论差别或无差别"是指：存在性或一性，或非作者性等诸法。或者，与一性即离性，或与五法，或者。又或，若存在性等诸法与士夫有别，或无别，则"于一切情况下皆不能了知"之承许将被破。
若非因者，则不应由具余支之比量所了知，如同完全无性，士夫亦复如是 - 此为无能遍。
诸声相变异于根行相决定显现时，意行相生起，士夫亦生起彼等行相，因此主张"具行相变异之士夫"者，说此因不成立。
彼等之士夫将成为胜因之本性。如是，意之行相具三德之本性，士夫之行相亦具彼相，由此彼亦成为具三德之本性者。
即便如此，由于行相与具行相非异性故，士夫亦获得三德之本性，又因具德之自性故，彼亦唯成胜因。对此亦有所说过失："胜因一性之承许亦将被破"，故此无实质。
"比量等"中，等字当摄"声生、现量及义准"。"因是具现量为先故，唯如彼"，即如现量于法性非为因相，比量等亦然。何以故？因具现量为先故。正因于此，此等非为略说。

།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་རྣམས་ཅིའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པར་བྱ་བ་ ཡིན་ན།རྩོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཡིན་ལ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་སྟེ། མངོན་སུམ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ངོར་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ན། མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ཅན་གང་ཡིན་པ་གཞན་དེ་ཡང་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་མདོར་བྱས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོ་ན་ཅི་ལྟར་དཔྱོད་པ་ལ་ཚད་མ་དྲུག་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སུན་འབྱིན་པ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་མདོར་མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ ཅན་ཉིད་མདོར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་ཤིང་།འགྲེལ་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སྟེ། གལ་ཏེ་གང་མངོན་སུམ་སྔ་མ་ཅན་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་འགྲེལ་པ་མདོའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།མདོར་མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་མདོར་མ་བྱས་པའི་བརྒྱུད་པས་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་ཀྱི། དངོས་སུ་མ་ཡིན་ལ། བརྒྱུད་པ་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གང་མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱས་སོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ་ ཏེ་ཡང་ཚད་མར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་མདོར་མ་བྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་བར་མ་ཆད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ན།ཚད་མར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་། དྲན་དང་འདོད་དང་སྡང་བ་དང་། །རྩོལ་སོགས་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ སུན་འབྱིན་པ་འདི་འཇུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པའི་སྐབས་སྦྱིན་པའི་ཆེད་དུ་མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འོ་ན་དཔྱོད་པ་ལ་མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི། འོན་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་ངོར་རྒྱུ་མཚན་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་བརྗོད་དེ།གང་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང་དོན་གྱིས་གོ་བ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། །ཉེ་བའི་ཝར་ཥ་ཡིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པས་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ ཚད་མ་རྣམས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། འདིར་དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མང་པོ་ཞེས་པ་འདིས་ཤེས་པར་བྱས་ཟིན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པར་འགྱུར་ བའོ།

现量等诸量为何应当遍观察？为了了知"论争之相是法，而现量等之相非是"，即当了知现量于法性非为因相时，凡是具现量为先者，亦不成为遍知法之因相，仅此而已。略说此有何用？
若问："那么，如何于考察中了知六量？"故说："由注释者"等。由"于此"等宣说能破。
若问："经中以具现量为先性之不略说性作为因相，而注释则为遍知量性，因说'若凡具现量为先者即能了知为量性'故。那么，如何注释随顺经义？"
答：经中以具现量为先性之不略说性间接取为因相，非直接，为显示此间接性故，作了"凡具现量为先"等解释，故无过失。
若仅以遍知量性直接说为不略说之因相，则不成说遍知量性之因相。由此，"念、欲、嗔及勤等应成量"之能破亦将不能安立。因此，为给予能破之机会故，说"因具现量为先性"。
若问："于考察中，不仅以具现量为先性说为量性，而且说此等于法性非为因相。如所说：'因具现量为先性故，比量、现量及义准等亦非为因。'"
近华沙亦说："因极成故未说诸现量等量为极成。"
对此无过，因为"此中彼等非极成"已为"邪解亦众多"所明。亦非说彼等之相，因将由此了知自性。

།མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ངོར་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའོ། །འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ངག་བྱེད་པའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་དགོངས་པར་རྟོག་གོ་ཞེས་པ་སྲིད་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་སྔ་མ་ཡང་དགོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚད་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པར་ཆོས་ཀྱི་ངོར་ རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པར་བྱ་བ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ན། བརྗོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་གང་མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ཅན་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ ཁོ་ན་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངག་བྱེད་པའི་དགོངས་པར་མངོན་པར་བརྟགས་པའོ་ཞེས་དགོངས་པར་འགྱུར། དེ་ལས་ཀྱང་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ པའོ།།རྗེས་དཔག་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ། །ཞེས་སོགས་པའི་སྒྲས་ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང་དོན་གྱིས་གོ་བར་བཟུང་ངོ་། །བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའོ། །འདིར་སྔ་མ་བཟུང་བ་སྟེ། ཅིག་ཤོས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་ སུམ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ། དུ་མའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཅན་ནི། །ཞེས་པ་འདིར་དབང་པོའི་བློ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འབྲེལ་པ་ནི་རྟེན་དུ་མ་ཅན་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་འབྲེལ་པ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅིང་།གང་ཐུན་མོང་བ་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །སྤྱི་ཡིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར། །གལ་ཏེ་ཡང་སྤྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། ། འདི་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་དོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་དབང་པོའི་བློ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་ཅིང་། དངོས་པོ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ཡང་ཐུན་མོང་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་བློའི་ཡུལ་མ ཡིན་ནོ།

因具现量为先性故，应当了知比量等于法性非为因相，故未说彼等。注释者为明显说者之密意者们认为，凡具现量为先者，唯应了知为量性，故未说彼等，此亦应作如是理解。否则，前者亦不成为密意。
其他诸量若未了知自性，则不能了知于法性非为因相。因此，若成为为了遍知自性而应说者，然实未说。是故，必定是注释者们推测说者密意为"凡具现量为先者，唯应了知为量性，故未说彼等"。
由此，念等诸法因具现量为先性故应成量性。
"说比量"等中，以"等"字摄取现量及义准。所说有二种：人为与非人为。此处取前者，因为后者即使对方亦决定非具现量为先性。
如已说"具不共对境"，即于"具多体之有法"中已成立感官知为具不共对境。
关联以"具多所依"等显示关联为共相，凡是共相即非现量境，如同普遍相，关联亦如是，此明显能遍相违。
"普遍相非所见"等已成立。此中不应怀疑无遍，因为承许感官知以事物为境，事物亦是不共，非共相。关联是共相，故非事物，因此非感官知之境。

།འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་རྣམས་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་ཏེ། ལྡན་པ་ཅན་དང་འདུ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲ་ལས་ཉེ་ བར་འཇལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའོ།།གཞན་དུ་ན་གང་ཡང་མེའི་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཐོག་མར་མེ་དང་དུ་བ་འབྲེལ་པར་མ་རྟོགས་པས་དུ་བ་འཛིན་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། འབྲེལ་པ་ལ་ ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དམ་འབྲེལ་པ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོའི་བློ་ནི་དོན་ལ་ལྟ་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ངོར་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་མངོན་སུམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།མཐོང་བ་དང་སྤྱི་ལས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། མཐོང་བ་ནི་གང་དུ་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་གི་འབྲེལ་པ་མཐོང་བའོ། །སྤྱི་ལས་མཐོང་བ་ནི་གང་དུ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་ལས་དེའི་སྤྱིའི་རྣམ་པས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་ཅན་པས་བརྗོད་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། དེ་དང་ལྡན་པའི་དུ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི ཕྱིར།ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་མངོན་སུམ་སྔ་མ་ཅན་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་འདོད་པས་ནི་ཞེས་པ་ལ། དེའི་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། རང་གི་འདོད་པས་ལྡན་པ་དང་ལྡན་པ་ཅན་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁས་བླངས་ ནས་ཞེས་པ།དེའི་སྒྲས་དེའི་འདོད་པ་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་མིན་ཞེས་པ་དང་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་ཐ་དད་པའམ། ངེས་པར་འཛིན་པར་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཀ་དག་ལ་ཡང་ལྡན་པ་ཁྱད་པར་མེད་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་མེ་དང་དུ་བ་གཉིས་ཀ་ཡང་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་ཅན་དག་།རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་བྱའང་ མིན།།ཞེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་གང་འབྲེལ་པ་མི་ཤེས་པས་ཀྱང་གཟུང་བར་བྱ་བ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེས་ལྷག་པར་རྟོགས་པར་འོས་པ་དག་མ་ཡིན་པས་སོ།

关于"具关联者等"，若将诸关联执为具关联之自性，即具相属性及具和合性等，如是则成为比量等所需。由"等"字表示亦为现量等所需。
否则，由于全无火之关联性，初未了知火与烟之关联，彼执烟者亦将成为比量。彼等如是亦非现量，因为依赖关联故，具关联性或关联皆非现量故。感官知仅观察对境故，于关联作用上无有功能故，彼等不可能由现量执为具关联之自性。
为区分见与由共相见等故，"见"即于何处见到能相与所相二者之关联。"由共相见"即于何处由见某处之关联，而以其共相之相貌了知超越感官之义。以"等"字摄取前者相属等数论派所说诸法。
由"由此"等说明和合等诸法，及具彼之有烟者等以和合等之自性非为现量故，即以对方之主张显示依彼之比量亦无现量为先性。
关于"以彼主张"，说"彼主张"是因为以自宗主张相属与具相属二者亦非现量故。"承许彼"中，以"彼"字连接彼主张。
"非推理因"中之"及"字，应视为次第差别或决定，意为唯非因相。
关于"二者无差别故等"，于二具关联者皆有无差别之相属，由此火与烟二者皆成所知与能知事，因为一切情况下皆以一切本性具相属故。
"具相属者，非由自性为所知"中，自性即使不知关联者亦可执取之烟等自性，因彼等非应更胜解故。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འོ་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོས་དེ་དག་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་དག་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོའི་བློ་ནི་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདིས། ལྡན་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོས་ལྡན་པ་ཅན་དག་མངོན་སུམ ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་མངོན་སུམ་སྔོན་མ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་འདོད་པ་དེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ། གང་ལས་དེ་དགག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན་གསུངས་ པ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་རང་གི་བསམ་པས་མ་བརྗོད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། འབྲེལ་པ་གཞན་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲེལ་པ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་ འབྲེལ་པ་འགའ་ཡང་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི་མེད་དོ།།གང་ཡང་རི་ཁྲོད་པས་རང་གི་བསམ་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་བརྗོད་པ་ལའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་པ་གཅིག་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་བློ་ཡིན་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་མངོན་ སུམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་དང་།སྤྱིར་མཐོང་བ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་ན། འོ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཞན་ངེས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ངེས་པར་མ་བསྟན་པ་ཁོ་ ནའོ།།དྲན་པ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་ལས་ཕྱོགས་གཞན་པ་གཅིག་པོ་སྔར་རྟོགས་པ་ལ་སྐྱེའོ་ཞེས་པས། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཡང་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་ མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་པས་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ།།དོན་གྱིས་གོ་བ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གི་དགག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ། དེ་དག་རང་གི་འདོད་པས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རྟེན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་བཟུང་བ་ཞེས་པ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲ་ གཅིག་གིས་ཐལ་བ་དང་སྐྱ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་གཟུང་ངོ་།།གཉིས་པས་ཀྱང་ཆུ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་སོ། །དོན་སྨོས་པ་ཉིད་ནི་ཚོས་པ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རྣམས་མེད་པས་ཚོས་པ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ གཞན་དུ་ནི་མི་འཐད་པས་དེ་ཐམས་ཅད་དོན་གྱིས་བཟུང་བ་ཁོ་ནའོ།

若问何故？答曰："非于比量"等。
若问：以具关联之自性，彼等更胜解者应成有益否？答曰："非"等。感官知非结合境，亦非具彼，由此已说明以具相属之自性，具相属者非成现量。
虽如是，比量等之名非具现量为先，彼等之相若随欲无过，因无从说彼遮破故。为此而说："比量、现示及度量等"。
若问：何故不以自意说明？答曰：因未显示异关联故。除胜论派等明显承许之诸关联外，未确定显示任何其他关联。又，林居者以自意说此比量。比量即由见关联了知之一分而对不近之另一分所生之智。
彼有二种：由现量见关联及由共相见。此亦唯是胜论派之比量。若欲唯说彼等关联，则由"未确定显示彼等之异自性"，故唯未确定显示比量。
忆念亦由见一分而对先前已了知之另一分而生，故彼亦成比量。已说关联亦非感官所取。是故，何以彼为现量见关联？此理不成。
"应说义准及无事二者之遮破"，因彼等由自意说故。关于"瓶等及所依等之义准"，第一"等"字摄取灰尘、白色等能立差别，第二亦摄取取水等作用差别。说"义"者，染色从彼生故，无彼等则染色不成故。是故，除此外不应理，彼一切唯是义准所摄。

།ཡང་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། འཚེད་པའི་རྟགས་ཉིད་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ། འཚོད་པ་ནི་ཕྲུ་བ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྟགས་སོ།།མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་ལས་མེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་དུ་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས། འབྲས་ བུ་དང་རྒྱུ་རྟོགས་པ་དོན་གྱིས་གོ་བར་འདོད་ལ།གཞན་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་ཡོད་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། མེད་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མིག་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་དཔེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདིར་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་དཔེ་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་གང་ཡང་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དཔེ་ཉིད་དུ་འདོད་ན། དེར་ཡང་འདི་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འགྲུབ་ཅིང་། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ནས་དཔེ་ཡང་ངོ་ཞེས་པས་ན་དཔེ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ། །དེ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདིར་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ནས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་རྨོངས་པའི་ངོར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་རྗོད་པས་ན་ཕ་ཉིད་ བཞིན་དུ་ཡུལ་བསྟན་པས་ཡུལ་ཅན་འབྲེལ་པ་ཞུགས་པ་དྲན་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ།གང་འདྲ་བའི་ཡུལ་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་ཐ་སྙད་ཞུགས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་འདི་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེ་ སྲིད་དོ་ཞེས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའོ།།སྦྱོར་བ་ནི། གང་དུ་དེ་ཡོད་པ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ལ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་ཐ་སྙད་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་གང་དུ་སྔར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཞིན། མིག་དང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་དེ་ ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ།

若问：何以为比量？凡由三相因见义者称为比量，如何？答曰："由煮之因而了知"。煮因于瓶等若无则不生故为因。无则不生者，因从彼生故。是故，如由烟推比有火，因从因生故，不异于比量。
其他诸师认为，由有无二者了知果因即是义准。又有诸师认为，此即所谓正理，是另一量。譬如，有眼则生眼识，无则不生，故眼唯是彼之因。
此非应理为比量，因无譬喻故。若谓由他量成立譬喻，然此处亦非由他量成立譬喻。若如是，任谓种子与芽等为譬喻，彼处亦唯由此成立果因之事，此亦不应理。以能成所成同一故，将导致譬喻无穷过失。
此亦非别量，因此处非所立果因之事，能立所立无差别故。果因之事不异于有无二者，唯由彼立亦不应理。是故，此中对迷者而言，如说生者为父，由显境令忆念境者关联而成立名言。即如汝于他处安立果因名言之境，此亦如是，故于此亦当安立。由此，于成立名言有譬喻故，唯是比量。
其比量式为：若于何处有彼则有，即于彼立果因名言，如于先前已入果因事之种子与芽等。眼与眼识亦是有彼则有。此为自性。

།རི་ཁྲོད་པ་ན་རེ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་མཐོང་བའམ་ཐོས་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་པས་དོན་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་འཚོ་བ་ན་ཁང་པར་མ་མཐོང་བས་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་མ་མཐོང་བ་ཡང་རྟོགས་པ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།འདིར་བ་ལང་དང་བོང་བུའི་ཚུལ་གྱིས། སྒྲ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཐོས་པའི་སྒྲས་ལོགས་སུ་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་སྒྲ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་གོ། །དཔེར་ན་འཚོ་བ་ན་ཞེས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་གོ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་བཞིན་ ནོ།།ཁྱིམ་ན་མ་མཐོང་བས་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཞེས་པ་ནི་འཚོ་བ་ཅན་གྱི་ལྷས་བྱིན་ཁྱིམ་ན་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་གལ་ཏེ་འཚོ་བ་ཅན་གྱི་ལྷས་བྱིན་ཁྱིམ་ན་མ་མཐོང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ ན་ཡོད་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ན་གཞན་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ཡང་དེ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ལྷས་བྱིན་གསོན་པ་ཁང་པ་ན་མ་མཐོང་ བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལ་མཐོང་གི་དེ་མེད་ན་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ན།དེའི་ཚེ་དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་རོ་ ཞེས་པས་དོན་གྱིས་གོ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཁང་པ་ན་མ་དམིགས་ཤིང་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཕྱི་རོལ་ན་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་མཆོད་སྦྱིན་བཞིན། སྒྲ་ལས་ཁོང་ དུ་ཆུད་པའི་ཡོད་པ་ཅན་ལྷས་བྱིན་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། གང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་ཉིད་བཞིན། མ་ངེས་པའི་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་གསུངས་ སོ།།ནག་པ་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་ལས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁང་པ་ན་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནག་པ་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རི་བོང་གི་རྭའི་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་གྱི་སྒྲ་ངག་དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བས་ནི། དེ་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་གོ་བར་བྱེད་དེ། ཁྱིམ་ གྱི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱར་ན་ནི་ངག་འདིས་མེད་པ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དོ།

寂静论师说：义准亦不离见闻之义而另立，此为义之周遍了知。例如，当天授活着时，因未见其在屋中，而了知其在外。
此中，如牛驴之理，由声而解者，因闻声别取故，见声为他量所缘而转。如说"当活着时"，是以无事为先之义准之例。
"因未见于屋中而在外"者，意为：活着的天授未见于屋中之无事量所缘，除在外处不应理故。
此中，若谓活着的天授未见于屋中，非见于外处之异相，故不应异处。若尔，则于外处存在及无则不生，亦非所见，故如是亦不应理。
若谓：天授活着而未见于屋中，唯见于外处存在，无则不见，故不应异相。尔时，即说唯彼存在不应异处，此即唯是随行及返遮之义，故义准不异于比量。
其比量式为：凡具所缘相而未见于屋中且具活相者，必在外处。如前所说相状之近缘于外处之祭主。由声而解之有者天授亦具如是所说之法。此为自性。
因是疑因故者，凡疑因即非量，如所量性。不定义准亦如是，此说违遍。
关于"由黑人不在屋中"等，仅由不在屋中不能了知黑人在外处，否则兔角亦应如是。由屋声于语上加持，则令了知彼在外处。若加持屋声，此语即表达具决定之无。

།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ངག་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱིམ་དང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ངག་འདིས་ནི་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་དང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་འཕེན་པར་བྱེད་དེ། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་འཆད་པར་བྱེད་པ་གཅིག་ཀྱང་གཉིས་པ་འཕེན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་འབའ་ཞིག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ལ། ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འབའ ཞིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ངེས་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ནག་པ་ཁང་པ་ན་མེད་དོ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཁོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་པ། དཔེར་ན་སྣོད་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཚོས་པ་ ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་འཕེན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་དགག་པ་ངེས་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན། ཁྱིམ་གྱི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་མེད་ན་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་འཕེན་ པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཇི་ལྟར་འཚོད་པ་ནི་ཕྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ངག་གི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཁང་པའི་སྒྲ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པའི་འོ་ཞེས་པས་དེ་ལས་དེ་རྟོགས་སོ། །རི་ཁྲོད་པ་ན་རེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཚད་མའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་པ་ཕྲད་པ་ མེད་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་ལྔ་མེད་པ་ནི། དབང་པོ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པའི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཚད་མའོ་ཞེས་པ་ངག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་མ་དམིགས་པའི་སྒྲས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ ལས་ཚད་མ་གཞན་དུ་སྨྲ་བ་གཞན་རྣམས་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ།ཉེ་བར་དམིགས་པ་གང་གིས་དོན། །གང་ཞིག་ཤེས་པ་དེ་མེད་ལས། །མེད་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ཡིས་ནི། །འདི་ནི་མི་དམིགས་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་ཚད་མ་མེད་པའོ། །མ་བཟུང་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པའི་ རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

唯对欲说如是义者，才作如是语句安立。如所说："若于屋中及外处皆无，则唯应说'无'。"因此，此语投射屋中无与外处有二者，因为确定安立诠释者虽一，若无投射第二则不生故。
仅无不投射外处有，具确定者亦非仅无，因确定是二者之体性故。是故"黑人不在屋中"不仅说无事，亦说外处有。因此，义准唯无事者，如说："无器等则不可能成熟"，因无则无故，彼投射彼。
如是，欲说否定确定时，加持屋声者，因外处有若无则不可能，因无则不生故，彼投射彼。
是故，如煮食是锅等之相，如是此类语句部分之屋声亦是外处有之相，故由彼了知彼。
寂静论师说：无事亦是量之无事，即无接触之义。五量（现量等）之无，即感官无接触之义无，是无事之定因。故"无事是量"是语之义。
其他论师说彼即是以不得声安立，而说为异量："由何近得知某义，由彼无知无性者，此许为不得"。于此亦无量。未取不能成为无事之取因。若取依赖于取无事，则成无穷。

།ཇི་ལྟར་བུམ་པ་མེད་པ་ཚད་མ་མེད་པས་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ཚད་མ་མེད་པ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེས་པས་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ འཛིན་པ་མེད་པ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཛིན་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པས་ན་དེ་ག་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན།གལ་ཏེ་མ་བཟུང་བ་ཡང་དབང་པོ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ འགྱུར་ཏེ།ཡོད་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཁྱེད་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ མི་དམིགས་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི། དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་ཚང་བ་དང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། རང་བཞིན་གང་ཞིག་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་རྣམས་ཡོད་པ་ན་ཡོད་ པ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའོ།།དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱ་བའམ་ལས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྟགས་པ་སྔ་མ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་བཞིན་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ་བརྗོད་པར་ འདོད་པའི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ལས་ལ་གནས་པའི་བྱ་བ་དམིགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱ་བཞིན་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་སྟེ།རུང་བ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དམིགས་པར་རུང་བ་དེ་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་མི་དམིགས་པའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མི་ དམིགས་པ་དེ་དང་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་མི་དམིགས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་དུ་ཆུག་མོད། ཡང་དེ་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར། ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དཔེ་ ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་དཔེ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་དཔེར་འགྱུར་བས་སོ།

如同瓶无由无量而取，如是无量亦由他取，彼复由他取，故成无穷。若一不取则一切不取，故何来是量？
若谓未取如根成为取因，则不然。因无具离一切功能之相故。否则唯成有，因有具能作义之相故，是故无事非量。
若谓："于汝不得亦不成量，因唯有如前所说过失故。"此不然。因我不许如是相之不得，而是具得相之不得。具得相者，谓具足得缘等及殊胜自性，即自性于具足其他得缘时唯成现量者。
其中，得者或住于作者之作用，或住于业。依前观察，正在得法之识是得，异于彼之得是不得，因异于所欲说之得故，如非所食及非所触。
当以得声说住于业之作用时，唯正所得法之自境识可生性为相者是得，即境之自性。因可性即是事之体性故。异于彼之可得，与彼识一系属之自性即是不得。
如是所说不得二相皆唯由现量成立，故于我等不可能有如所说过失。
若谓："且许如是相之不得为量，然彼如何成比量？"答："因不依于喻故。"因于此无有任何喻，以量所成者成为喻故。

།གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་དཔེ་མི་དམིགས་པས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་མེད་པ་དཔེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར། དཔེ་ཉེ་བར་ བརྗོད་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དཔེ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་།དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དཔེ་ནི་དཔེ་མེད་པར་ཡང་འགྲུབ་ན་བུམ་པ་མེད་པར་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཚད་མ་གཞན་ཁོ་ ནར་འགྱུར་ཏེ།དཔེ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མེད་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །དམིགས་སུ་རུང་བ་མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་ཉིད་ཉེ་ བ་ལས་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཚོགས་པར་འབྱུང་བ་ཅན་ཐམས་ཅད་འདིར་དཔེའོ། །ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དགག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་། མི་དམིགས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དང་བྲལ་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཀྱང་དཔེའོ།།ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ ཡོད་པ་སྟེ།མི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་གང་གི་ཚེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་གྲུབ་བོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་ བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དེ་ནི་བལྟར་རུང་བའི་དོན་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ།དེས་ན་ཁྱབ་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་དེའི་རང་བཞིན་དང་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་པས་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་འཇུག་པས་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཡང་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །དེས་ན་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་ པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་མཐོང་བ་ན་མེད་དོ་ཞེས་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྨོངས་པའི་ངོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་རྗོད་པས་ཕ་ཉིད་བཞིན་ནོ།

若谓：若唯由不得喻而成立，如是则如以喻成立无瓶，如是所说无喻如空花等亦应由他喻成立，彼复由他，故成无穷过。若喻无喻亦得成立，则无瓶亦应成立。是故不得唯成他量，因不依喻故。
此过非有。因不得非成立无事，则何？谓无之言说。可得而不得者是无之言说因，彼由自身邻近而成立自因相。一切具自因和合生者皆是此中之喻。于成立遮有言说中，由不得及其他，离因不生者如芽等亦是喻。非唯所说无，故不成他量过。
复次，何因唯无事非所立？因无差别故。如是唯得是可见性者之有，不得亦即是无。云何？且当如所说自境识可生性是得时，因成可性之自性故，得即是有，此得成立。又当作者法之识是得时，彼亦因是可见义之有性之因故，由遍及返而与彼自性无差别，故由假立如有而唯是有。如是二者皆是有即是得。
彼无亦是无，由非遮行相，如前。彼即是不得，故于所立能立无差别。是故不得非成立无事。因此，见因时由不得对愚者成立无之言说，如由生说而成父性。

།མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་འགོག་སྟེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་པར་བརྗོད་པས་ཕ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།གང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བཀག་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཤད་འགྲེལ་བྱེད་པས་གང་བརྗོད་པ། ཕ་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་བཀག་པས་རང་གི་ཕྱོགས་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པ་དེ་དགག་པ་གྲངས་ཅན་པའི་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་དགག་པ་ཁོ་ ན་ལས་བྱས་ཟིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ཡང་བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་སྦྱོར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།རང་གི་དོན་དང་གཞན་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ལ་རང་གི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་གཞན་དོན་གཏན་ལ་ འབེབས་པར་འདོད་པས་གསུངས་པ།གཞན་དོན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་དོན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དངོས་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ལ་ནིའི་སྒྲའོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ནི་རང་གིས་མཐོང་བའོ། །རང་གིས་མཐོང་བ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ། དོན་ཡང་ ཡིན་པས་རང་གིས་མཐོང་དོན་ཏེ།ཚུལ་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ཚིག་གང་གིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །ཡང་དེ་ཅི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་ པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་ཚིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་རྟགས་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་བརྒྱུད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་རྒྱུ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་བརྩད་པ། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཁོ་ན་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་ གིས་མཐོང་དོན་སྨོས་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་གིས་མ་མཐོང་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་ལས་མཐོང་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སམ་བློ་ནི་ སེམས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཏེ།སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ལུང་ལས་ཕ་རོལ་པོས་མཐོང་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རང་སྨོས་སོ།

不显现的不得亦因无因而遮遣言说，如由说非能生而遮非父性。关于"由遮他宗"等，如解释者所说："由遮对方宗而成立自宗"，此遮数论派之遮诠，应知唯由遮诠已成，此亦唯是遮诠之论式。第二品。
由自利他利之分，比量有二种。其中已说自利，今欲抉择他利而说"他利"等。自利是真实比量，此是假立，故"之"字表差别义。自见即自所见。既是自见亦是义，故为自见义，即三相因。以何言语显明彼者即是他利比量。
复次，云何是他利？如说等。若尔，以所比度境为对象之智是比量，因唯智是量故。是故云何言语是比量？答：因于因假立果故。由说三相因令他方了知因，由此亦了知所比度。是故由间接成为比量因，故于彼因假立果而说为比量。
此中质难：若仅说"说三相因"即成定义，说"自见义"有何意义？答：有人如是说：因是他所了知故，虽自未见而由他方依教所见亦是能立，如乐等或心是无思等，因生故或因无常故，如色等。是故说"自"为令知由他教所见非能立。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ཞེ་ན།དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཚིག་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེས་གྲུབ་པ་ཕ་རོལ་པོ་ཁོ་ན་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་གྱུར་པའི་ལུང་དེ་ལས་ཕ་རོལ་པོས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ ཅན་དང་།མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྤང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་ན་ཡང་དེའི་དེས་གནོད་བཞིན་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ལུང་ཚད་མ་ཡིན། དེས་ན་ལུང་ལ་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་དང་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཕ་རོལ་པོས་བརྟགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་དུ་བྱ་བ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ནི། ཆོས གཅིག་ཁས་བླངས་པ་ན་ཆོས་གཞན་ཁས་བླངས་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྟེ།མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་འདི་ལྟར་འཛིན་དུ་འཇུག་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟུང་ཤིག་ཅེས་པ་ལ། འཛིན་དུ་གཞུག་བྱ་དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན།དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་རོ་ཞེས་སོ། །ཅི་སྟེ་འདི་ཁས་བླང་བ་མ་ཡིན་ན་དེ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་དེ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། རྟག་ པ་ལ་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རིམ་པ་དང་ཅིག་ཅར་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་དེ་རིམ་གྱིས་དོན་བྱེད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ག་ལས་ན་ལྟོས་པ་མེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་རང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། སྡོད་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ན་འབྱུང་བའི་འབྲས་ བུའི་ངོར་དེའི་ནུས་པ་སྔར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན།དེ་ལྟར་འགྱུར་ན། ཕྱིས་ཀྱང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཞིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉེ་བར་བྱས་ནས་ཕྱིས་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རུང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ཅིག་ཅར་དོན་བྱེད་པའང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྔར་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

为何彼非能立？因于由事物力而趣入之比量境，言语非是量故。若教量为量，则其所成立唯于他方非成立。
复次，如由成为量之教，他方成立乐等为有生及无常性，如是应舍有思性，故于彼不起能破之比量。若起，则其正被破时，云何教为量？是故他方承许教非能立。
若非能立，云何说彼彼应成之能立？此非过失，因为由他方所计而成应成，如"虚空等以有性故成无常性"等，为显示承许一法时亦承许余法故。如外道令某佛教徒执持："汝当执持虚空等胜义中有。"彼所令执者答："若彼等胜义中有，则因胜义有性故，如瓶等，彼等应非常。"若不承许此，则彼等亦不应为有。如是，唯能作用者是胜义有，而常法无作用，因次第与顿时相违故。
首先，彼次第作用不应理，因何处有无所待之作者唯由自有而住？若谓后时所生果相对，其功能先前非有故非能作，若尔，后亦应非能作，因无差别故如前。若谓近作助缘而后能作，不然，因最胜不可成故不应有所待。
顿时作用亦不可能，因能作用之自性如前亦不应后不作故。

།དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། ། མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཞར་ལ་བྱུང་བས་ཆོག་གོ། །ལུང་ལས་ཕ་རོལ་པོས་མཐོང་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་གནས་སོ། །དོན་སྨོས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་དོན་དུ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱོགས་དང མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྒྲ་རྟག་སྟེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ནམ་མཁའ་བཞིན་ཞེས་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྟོས་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ རྣམས་མ་ཡིན་ལ།རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་རྣམས་ལས་དངོས་པོ་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གཅིག་ནི་འགལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །གང་དུ་ཆོས་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བ་ཅན་དེར་ནི་དེ་ལས་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ཏུ་དོན་ གཞན་འདྲེས་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མངོན་པར་མཐོང་ནས།གོང་བུ་འདི་ནི་རྭ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་དང་བ་མེན་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕྲོས་པས་ཆོག་གོ། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་རྟགས་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་གནས་སོ།།འདིར་ཡང་ཚུལ་གང་ཡང་རུང་བ་མ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཅེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སླར་ཡང་བཤད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་འདི་ཁོ་ནས་དོན་གྱིས་བརྗོད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་པ་ གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་བཤད་པས་ཚུལ་རེ་རེ་བ་དང་གཉིས་གཉིས་པའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་བརྗོད་པ་གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པས།ཚུལ་རེ་རེ་དང་གཉིས་གཉིས་བརྗོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ ཞེ་ན་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཏེ།དེ་ལས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་ཙམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，若承许虚空等为有，则必定应承许彼等非常。"亦非无"者，乃顺便而说。"他方从教所见非能立"此说成立。
说"义"者，为令知无义分别增益之自性非因，如"声无常，因是同品异品随一性故，如瓶"。同品异品随一性于声非实法性安立，然依说者欲说而有。如是，"声常，因是同品异品随一性故，如虚空"，因随顺欲说故，于显现欲说为常之虚空等亦应观待。
是故，唯由说者意乐而起之此等法非由事物力而起，如是诸相亦不成事物，因一事物不成相违自性故。于何处一法趣入之相近，则由彼成义，如于某处见余义杂合体性之相似性已，说"此团是有角，因是牛与野牛随一性故"等，顺便而已。
"非事物分别增益之自性非因"此说成立。此中亦不应复说"未说随一相即不圆满"，因唯由此说已以义说故。如由说"三相为因"而说单一相及二相之义非因，如是由说"说三相是他比量"，说单一相及二相非比量，然则何耶？不圆满即能立过失，因不生他方正确决定故。"则何"等，因说唯说三相因即是比量故。

།རིགས་པ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་གེའི་བསྟན་ བཅོས་རྣམས་སུ་ཕྱོགས་བརྗོད་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདྲི་བར་བྱེད་དོ།།གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བཀོད་པ་ནི། དེའི་ནང་དུ་འདུས་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་དེའི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལ་འཐད་ པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་པའོ།།དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་དྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་པ། གང་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པའི་ངོར་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན། ཇི་སྲིད་དུ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ལའང་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། འགའ་ཞིག་གིས་སྒྲ་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ ཕ་རོལ་པོས་སྨྲས་པ།སྒྲ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བྱས་པ་ཡང་མི་རྟག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ལས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་བྱས་པ་ཉིད་རྗོད་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ འདི་ནི་མི་རིགས་སོ།།འོ་ན་རྟོགས་སུ་འཇུག་པ་པོས་ཇི་སྲིད་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་མ་བརྗོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། གདོན་མི་ཟ་བར་ཡུལ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ལས། ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པའི་ངོར་ ནུས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་མེད་པར་ཡང་། གང་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། སྒྲ་ཡང་བྱས་པའོ་ཞེས་ཁྱབ་པ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་དོན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་དང་བྲལ་ བའོ།།དེས་ན་ཕྱོགས་ནི་མ་བརྗོད་ན་ཡང་འགྲུབ་པ་ལ་གེགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པོ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཁོ་ན་མ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཚང་བ་ཉིད་རྗོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་མ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

在《微细理》等因明论典中，也说宗的陈述是能立，故有此问。他比量的安立包含于其中，因说是能立支故。"如何"者，问彼等论师于此有何道理。
"应唯问彼等"意为：应问彼等说无力成立所立而说宗语亦是能立者。复次，宗语如何无力？若无陈述所立，因语定不得入，故为令因语得入，宗语亦必有力耶？
若尔，则相违品语亦应有过。如有说"声是常"时，对方言："声是所作，所作是无常，如瓶。"如是，由相违品语亦有因语得入，故相违品语亦应与所作性言说一起成为能立，是故此理不应理。
则岂非能知者若未说因之境，则因不可能入？必须说境，故唯由显示境，宗语于成立所立有力耶？
此理不成。即使无宗语，说"凡于某处是所作，彼一切是无常，声亦是所作"，显示遍及及宗法性时，必能以义了知"声是无常"，故宗语无义。
因此，即使不说宗亦无碍于成立，故唯未说三相中任一即是能立过失之不圆满，而非不说宗。

།གལ་ཏེ་འོ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གི་སྐབས་སུ་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་བསྟན་པར་བྱ་བའོ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ བསྟན་པའོ།།དེ་ཡང་འདིར་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའི་དམ་བཅའ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཡིན་ལ་དེའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་དོན་ཏེ། དེ་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རབ་ཏུ་གསལ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུའང་དེ་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ་ཞེས་པ་ངག་གི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་རྣམས་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ རྣམས་སུ་གང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དེ་ནི།ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཞེས་པ་ནི་ཨཱརྱ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདུན་པའི་དོན་ལ་ཏ་སིའོ། །དེ་ཁོ་ན་ལ་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་རྒྱུའི་ལྔ་པའི་མཐའ་ཅན་ཁོ་ན་ལས་ཏ་སི་འདི་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ལས་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ལས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཐེ་ཚོམ་ཅན་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅིང་དོན་འདི་གསལ་ བར་བྱེད་དེ།གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཅན་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་གཞན་ལའང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ན་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ པས་དེའི་ཚིག་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་དོན་ཁོ་ན་ནི་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གིས་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ནུས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་དོན་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་ངེས་པ་དེ་ལ། དེ་རྗོད་ པར་བྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུའང་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསལ་བ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། གཏན་ཚིགས་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་འདོད། །ཅེས་པའི་དོན་འཆད་དོ།

若如此，若宗语非能立，则尔等于能立支处说示比量相之定义亦不应理耶？对此说："我等"等。此中所说比量之相即是比量相之说示。此处应知是说相之定义，非说宗之陈述。
因是具三相之相，其义为因义，彼所缘即是因义之所缘者。由说比量相能明显无倒显示因义，故由其为所缘性，于能立处亦安立此，是为语义。
"诸支"等者，于诸支处所说比量相，我等非说为能立。何以故？因于彼生疑故。"由彼"者，即由圣者等，是第七格义之后缀。意为：于彼，即于比量相生疑故。
或者，此后缀是从唯因格第五词尾而来，意为：由彼，即从比量相所缘之因而生疑故。此说明比量相是有疑者，并明显此义：能立是成立已成，非是其他，比量相亦是有疑者。彼尚且于他无成立力，何况于自身？
由说明比量相非能立，其语亦得显示。如是，唯义能直接了知，非由语言，彼由显明力义故成间接能立。若于义本身确定无成立所立之力者，则于彼之能诠更无力，应极明了知。
以"然而"等解释"许为因义之所缘"之义。

།འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་གཞན་དུ་བྱས་པ་མ་ ཡིན་ནམ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ནི་དེས་གསལ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱའི། གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱའོ། ། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཁོ་ནའི་དོན་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའི་དེ་ལས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་པར་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་མདོར་བསྡུས་པས་བསྟན་ཏོ། །མང་པོ་རྣམས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསལ བའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱས་ཀྱི།སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་འབད་པ་དེ་ལྟ་ནའང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་སློབ་པ་གསུངས་པ། ངོ་བོ་ཁོ་ན་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།འདིར་ངོ་བོ་དང་། ཚིག་ཕྲད་དང་། འདོད་པ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བཞི་མོ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་མ་གྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན་པ་དང་། འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བྱེད་པ་པོས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ ལས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཚུལ་བཞི་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ངོ་བོ་དང་ཚིག་ཕྲད་དག་གི་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒྲས་མ་གྲུབ་པ་བཟུང་ལ། དེའི་རྣམ་ པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པ་སྟེ།སྒྲ་མཉན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཞེས་པ་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གཟུང་ལ། དེའི་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ དང་དཔེ་དག་སྟེ།སྒྲ་རྟག་སྟེ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བློ་བཞིན་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་དག་གོ། །དེ་ལ་གྲུབ་ཟིན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གོ་སླ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཁོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལ་སྟེ། ཡོད་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་དེ་དག་ཡིན་ལ། མ་གྲུབ་པ་དག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

那么，因义之相的说示不是已在其他论理论著中做过了吗？为何在此处又要做呢？对此说："彼由此而明显。"因为我等所许之比量相唯由此因所立，而非他人所遍计，故当说示其相。意趣为：如何得知唯此类义应由因成立，而非与此相违？因此，此处略说。
见多数人对所立境有邪解，故为遣除彼故，于论中说示宗相，而于应用时不应说示，因无需要故。即便极力主张应当说示，如是亦当如此说示，故说："唯自性"等。
此中以自性、助词、所许及自语四者，依次表示未成、非能立、所许境及能立者欲立。由此亦将说明所立有四相。
"非以成立及能立之自性"者，依次显示自性及助词之所遮。如是，以自性声取未成，其所遮为已成，如"声是所闻"。以"唯以自性"之助词取非能立，其所遮为虽未成而许为能立，如未成因喻等，例如"声是常，因为是眼所取故，如觉"等性。
其中由遮已成之果易解故，唯以"然而"等显示遮能立之果。"然而"者是决定取，意为"若有"。似因似喻即是彼等，未成者亦是，如是配释文句。

།མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་དག་བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དམ བཅའ་བ་ཉིད་དོར་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འོ་ན་གང་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ཡིན་པ་དེ་དག་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་ལྟར་སྣང་བ་སྨོས་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་རྩོམ་པར་སྤྱི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན། ཁྱད་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན་སྔོན་དུ་ འགྲོ་བ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་པས།སྤྱི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན། ཁྱད་པར་སྤྱི་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་དོ། །སྤྱི་རྩོམ་པ་ན་ཁྱད་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན་ནི། སྤྱི་ཁྱད་པར་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གཅོད་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་པས་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཆེད་དུ་ཁྱད་ པར་གྱི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་སྤྱི་དེ། དེའི་སྐབས་ཀྱི་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་དོ་ཞེས་པས་དོན་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ ཉེ་བར་རྩོམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན་སྤྱིའི་སྒྲ་སྔོན་དུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པར་རིམ་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ངག་ལ་ནི་སྒྲ་རྣམས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། ཚིག་སྡུད་པ་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའི་རྗེས་སུ་སྔོན་མའོ་ ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཉིད་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་སྤྱི་ཉེ་བར་རྩོམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ནའང་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ཁོ་ན་སྔོན་དུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྤྱིའི་སྒྲ་མི་སྦྱོར་བར་ཐལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཚིག་གཅིག་པ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་ཆ་ཤས་འབའ་ཞིག་པ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་འོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་འཕྲོས་པས་ཆོག་གོ།

未成因与似喻之说将被完全舍弃，意即将舍弃宗自身。
若问：既然那些未成因与喻对似现不错乱，说"似现"岂非无义？
答：若欲于立别相时说总，则先说总无义。因为说总时，别于总不错乱故，用总词无义。而立总时若说别相，因总于别错乱故须观待遮遣，故为遮遣其他差别而用别相词则有意义。
此中亦是，凡具似因似喻相之总，欲说其时分未成相之别，故非无义。
若谓：于近立总而欲说别时，应先用总词。
答：不然，因注释中次第已由论作故。于语中，诸声随欲说而成立，而缩略语转近后前，由此论中前后已定故。
即便于近立总而欲说别，亦唯先用别相词，如是则不致不用总词之过。因一切是一语故，亦不应唯用语支，如自性与缘，此说已足。

།དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། མ་གྲུབ་པ་དག་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འོ་ན་འདིར་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། མ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཚེ་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའང་མ་ཡིན་གྱི། འདོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད། དེ་ལས་ནིཥྛའི་རྐྱེན་ནི་བྱུང་བའི་དུས་ལ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་ཉིད་ འདོད་པ་བརྗོད་པས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཁོ་ནའི་སྒྲ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བྱུང་བའི་དུས་ཁོ་ན་ལ་འདོད་པའི་སྒྲ་འཇུག་པར་འཐོབ་ན་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། དེ་ནི་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་བྱ་བའི་མཐའ་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་བལྟ་བར་བྱ་བ་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཨིཥུའི་ཎིཥྛ་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ལ། ཕ་རོལ་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་སྲིད་དོ་ཞེས པས་སྟོན་པར་འགྱུར་བའང་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ཚིག་ཕྲད་བརྗོད་དོ། །བསྟན་བཅོས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཁས་བླངས་པ་ཞེས་པ་ནི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་ པས་ཁས་བླང་བའོ།།འོ་ན་རང་ཉིད་འདོད་པ་ཞེས་པ་འདིས་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་གཞན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་འདོད་པ་ཞེས་པ་འདིས་གཞན་འདོད་པ་ ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཁས་བླངས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་མོད།རང་ཉིད་འདོད་པ་ཞེས་པ་འདིས་བསྟན་བཅོས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཁས་བླངས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ཁས་ བླངས་པ་ན་ཡང་།གལ་ཏེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་དེ་བྱེད་པ་པོས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་རྣམས་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ནའང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འགོད་པར་བྱེད་པ་པོ་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་གང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་ ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་སྨོས་པར་བྱས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་དེས་གཞན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ནའང་དོགས་པའི་གནས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་སེལ་བ་ལ་དེའི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་འདི་སྐད་བཤད་དོ།

这些不应以所立方式来说明，因为未成立者也被明显说为能立故。
若问：此处论者自身所欲成立者是所立，而未成立的能立在当时虽非彼所欲成立，但将成为所欲。由于"nistha"词缀确定表示已生时间，故说"自身所欲"即已理解所确定义，因此"唯"字实为无义。
答：若"欲"字仅用于已生时间则如是。然实不然，因与三时境相关的作用词相连，如"天授欲见而来"。是故此处"isu"的"nistha"非有果。因此，当说未成因等时，对方指出过失，所说将成立者亦可成为宗。为遮遣此义故说连词。
"不依论"即不观待论典之义。"承许"即宗之义。由"彼当承许"故为承许。
若问：此"自身所欲"使人理解唯论者自身所欲者是所立，岂不遮遣一切他欲？是故应说此"自身所欲"表示不观待一切他欲而承许。然为何说此"自身所欲"表示不依论而承许？
答：当说，此处即使承许论典，若论作者于一有法欲许虚空德性等诸多性质，然能立安立者唯自身欲成立无常性等法，唯彼为所立，余则不然。为显此义故说"自身"。是故，虽彼遮遣一切他欲，为显示其作用仅在遮遣疑处，故如是说。

།བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ ཕྱིར་དེར་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་དོགས་པར་འགྱུར་ལ།འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་སུ་མཐོང་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གནོད་ནའང་གཏན་ཚིགས་དང་དམ་བཅའ་དག་གི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མཐོང་བ་ཁོ་ན་སྟེ་དེ་རྣམས་ ཀྱི་སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ན།ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སེལ་བ་ན། ཇི་ལྟར་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་སེལ་བ་ནའང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྐབས་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་སེལ་ན་ཡང་འགལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཞན་ལ་མཚུངས་ཏེ། གང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་སྐབས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ལ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནོད་ནའང་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར འགྱུར་མོད་ཀྱི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་སྒྲ་སྐབས་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བཟློག་པ་ལ་སྐྱོན་ཡིན་ལ། སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཆོས་ཅན་གྱི་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ལན་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།གང་ཕྱིར་གང་ལས་སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་བཟློག་པ་ན་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་རྒོལ་བས་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་པས་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་བཟློག་པ་ན་སྐྱོན་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།དེས་ན་གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྐབས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། བསྟན་བཅོས་སུ་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཆོས་གཅིག་ལའང་འགའ་ཞིག་གིས་སེལ་བ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཟློག་པའི་ཕྱིར་ གཏན་ཚིགས་དང་དམ་བཅའ་དག་གི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སུ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་གནོད་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་དང་དམ་བཅའ་དག་གི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །གང་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ཁོ་ ན་རིགས་པའོ།

由于承许论典，可能怀疑一切所见皆为所立。有些人错误地认为，凡论典中所见必定是所立，若违害彼等则成因与宗之过失。确实见到如此误解，即如在以所作性证成声无常性时，遮遣虚空德性等法时，如何成为相违，于遮遣香的地性时亦应如是。
若谓：虽然如此，香的地性非所立处，故遮遣彼亦非相违。
答：此于他者亦同，因为如香的地性非其处，声上虚空德性等亦然，故违害彼亦不成过失。
若谓：虽然如此，虚空德性等中声为有法处，因为于彼立无常性为宗故。是故遮遣彼为过失，而地性则非，因为彼非有法处故。
答：此答不应理。因为说"地性遮遣时不成过失是由于论者所立有法非其处"，并非依有法而说遮遣虚空德性为过失，而是基于论典义之能立为其处而说。因此，即使有法非其处，由于论典义之能立为其处，若有人遮遣论典所许一法，则因违背所立法故，成为因与宗之过失。是故，说"凡论典所见皆为所立，违害彼等即成因与宗之过失"不应理。唯论者自身所欲立者方为应理。

།འདི་ནི་སོང་ངོ་། །འོ་ན་འདོད་པ་སྨོས་པ་ཅིའི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མ་བརྗོད་པ་ནི་འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕེལ་བ་དང་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་ པ་འདི་ཡོད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་མ་བརྗོད་ཀྱང་འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཞེས་པ་འདིར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ན། མ་བརྗོད་ཀྱང་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་ བདག་གི་དོན་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ།།གལ་ཏེ་རྒོལ་བའི་འདོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཚོགས་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་པའང་གཅིག་ ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།འདི་བདེན་ཏེ། གང་ཚོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་འགལ་བ་སྟེ། ཚོགས་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རེས་འགའ་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་སམ། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སམ། དེ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་སམ། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ སྒོ་ནས་བྱ་བའོ་ཞེས་པས་དེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་གཞག་པ་ཙམ་ཐ་དད་ཀྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་མ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། རྩོད་པའི་སྐབས་ལས་མ་བརྗོད་པའང་རྟོགས་སོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་མ་བརྗོད་ཀྱང་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་།དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དཔེ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སོ་ཞེས་པའོ། །མ་བསལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་དོན་ཡང་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་ དོན་ནོ།།དེ་དང་རྗེས་དཔག་དང་ཡིད་ཆེས་པ་དང་གྲགས་པའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་བྱས་ནས་ཟླས་དབྱེ་གཅིག་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །རང་གི་ཆོས་ཅན་ལའོ་ཞེས་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་སྟེ། རང་གི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མ་བསལ་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ ཏོ།།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པ་ན་གལ་ཏེ་དེའི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་གནོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལའང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

这已经结束了。那么，为何要说"所欲"呢？当说明：虽然有些人错误地认为"未说出者即使是欲求所缘，也非所立，因此基于此而提出的过失即是增益相似诡辩"，为了遣除这种误解，未说出而为欲求所缘者亦是所立。例如，在"眼等是他利"这一论题中，当证成眼等为他利性时，虽未明说但为欲求所涵摄的"自利性"即是所立，如是而说明此义。
若问：若论者所欲为所立时，则遮遣法差别能立等必定不成立，因为所立聚合唯一，故其相违亦唯一？
答：此说正确。唯遮遣聚合的能立一者为相违，因为唯聚合是所立故。此可从有法门或法门或二者门或其差别门而作，故仅是名言安立的差别，非实义有异。
复次，若问：如何了知未说者亦是所立？由论辩处可知未说者，此非应诤。因此，未说而为欲求所涵摄者是所立，若无此随行，则成所立不相应等诸过失即是喻等过失。
关于"未违害"等，现量亦是此且是义故为现量义。与此类似，将"此与比量、信许、共许"如是作词的安排，成如一例分别而如是显示。"于自有法"是因位第七格，意为由于是自有法之故而未违害。此将解释：于自有法有违害时，若不由此门而来的违害于所立法亦不成立时。

།གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་འདི་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་འགལ་བ་ཆོས་གཞན་ གྱི་རྟེན་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གཞན་ལའང་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་སེལ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་སེལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་ཞེས་པར་རྟོགས་ པར་བྱའོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།རང་གི་ཆོས་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་རང་གི་ཆོས་ཅན་ཏེ། རང་གི་ཆོས་ཅན་དེ་ལའོ། །སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོས་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པ་ལའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་དུ་ན་གང་གིས་ དེའི་དོགས་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་འདི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་ན་སྐབས་སུ་བབ་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཅི་ཞིག་གནོད།དེའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཆོས་ དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ན་སྐྱོན་ཡིན་གྱི།སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་རང་གི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་འདིའི་དོན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་ཁོ་ནས་དོན་འདི་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ ཀྱི་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་པ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་པ་འདི་དོན་གྱིས་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། དེ་ལྟར་དོན་གྱིས་གྲུབ་ནའང་། འདིར་རང་གི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་སླར་ཡང་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ ཆོས་ལ་དངོས་སུ་གནོད་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ལའང་གནོད་ན་ཅི་ཞིག་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་འདི་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ནའང་། དེའི་ཆོས་ལ་གནོད་པར་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རང་གི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་ གལ་ཏེ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོར་འདོད་པའི་ཆོས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་ཁོ་ན་ལ་གནོད་པར་རྟོགས་པ་པོས་སེམས་ཀྱི། ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཆོས་ ཅན་གྱི་ཚིག་བྱས་སོ།

若问：若此为因位第七格，则不应说由现量等所成立的相违法依于其他法，且由于说无差别，则应理解为由其他有法的成立而遮遣。
答：不然，因为不可能由其他有法的成立而遮遣，应理解为"唯由彼成立"，故无过失。
由于自法存在于此，故为自有法，即于该自有法。能立安立者所欲立为所立者即是自法，意为具有彼法者。否则，为遣除彼疑而言，若非时机相应的法所具有的其他有法，由具有非时机相应法而违害时，于时机相应的所立有何违害？
因此，为令了知"若违害时机相应法所具有的有法则成过失，而非违害非时机相应法所具者"之义，故说"于自有法"。
若问：非为此义，因为仅由"自身"即可获得此义。如是，论者自身所欲立者即是所立，因此其相违唯能立有违害，此义已成。
答：诚然。虽然如是义已成立，此处再次作"自有法"之语者，不仅是为显示直接违害所立法成过失，更是为成立"若违害有法又将如何"之义。否则，若非为成立违害有法亦能违害其法之义而作"自有法"之语，则由说"论者自身所欲立为所立体性之法即是所立"，了解者当知唯违害由彼门而来者，而非违害由有法门而来者。因此作"自有法"之语。

།འོ་ན་འདིའང་དོན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ནི་ཆོས་ལ་གནོད་པས་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཉམས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པ་ན་འགྱུར་བའམ། ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་ཆོས་ ལ་གནོད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་སྒོ་ནས་འོངས་པས་ཀྱང་ཆོས་ལ་གནོད་པ་དོན་གྱིས་འཐོབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་དེའི་དོན་དུ་རང་གི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ། གང་དུ་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གནོད་པ་མེད་ ཅིང་།ཡུལ་གང་ཞིག་ལ་ཆོས་ཅན་ཉེ་བར་འགོག་པ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཉམས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་ལའང་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་ཉེ་བར་འགོག་པ་ནའང་རྒོལ་བ་འགའ་ཞིག་དམ་བཅའི་སྐྱོན་གྱིས་དང་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དཔེར་ན་ ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཅིག་ཅར་འབྲས་བུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཁས་བླངས་པ་མེད་པར། ནམ་མཁའ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བས་ སྤྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལ།ཆོས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ན། སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་པོས་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་མེད་པའང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་ལྟར་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་བསལ་བ་ནའང་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའམ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ལྟར་ཆོས་ཅན་འབའ་ ཞིག་ལ་ཉེ་བར་གནོད་ནའང་འདིར་གནོད་པར་ཁ་ཅིག་འདོད་མོད།འདོད་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་བསལ་ནའང་། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་དུ་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པས་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉེ་བར་འགོག་པར་འགྱུར་བ་དེར་སྐྱོན་ཡིན་གྱི།གང་དུ་ཆོས་ཅན་འགོག་ནའང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཉམས་པ་འགའ་ཡང་མེད་པ་དེ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡིན་གྱི་འབའ་ཞིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：此义不也是由义已成吗？如是，由违害法仅是彼量损减，而彼又是直接违害所立法时生起，或由违害有法门亦可，二种情况皆违害法。因此，由违害有法门而来者亦必定违害法，此义已成，故不应说"于自有法"。
答：此说诚然。于某处违害有法时无违害所立法，且于某境遮遣有法时于所立法亦全无损减者，即便仅遮遣有法，某些论者亦认为具有立宗过失及因相违过失。例如，对于"虚空等非住于一性，以不能同时生果故"，未承许是否以实有虚空等为有法，而说虚空非有者以虚空等普遍为宗，仅遮遣为所立法，以遮遣体性为因时，破斥者说"实有虚空等有法亦被证成为无"。如是，即便遮除实有有法，于所欲立的唯遮遣法亦无违害，或遮遣体性因亦无不成过。
然而，虽有人主张仅违害有法于此亦成违害，但不应如是承许。因为即便遮除实有有法，唯遮遣所立及因皆得成立。因此，于违害有法而遮遣所立法处为过失，而于违害有法亦于所立法全无损减处则非过失。何以故？因为唯由自所立法所限定的有法是所立，而非单独者。

།དེས་ན་འབའ་ཞིག་པ་བཀག་ནའང་ཅི་ལྟར་གནོད་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་སེམས་ན་ཡང་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་རང་གི་ ཆོས་ཅན་སྨོས་པས་བསྟན་ཏོ།།འོ་ན་འདི་ཡང་རང་ཉིད་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་གྱུར་པ་དང་དངོས་པོར་མ་གྱུར་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་པར། སྤྱིར་ བརྗོད་པར་འདོད་པས་འདིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ལ།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་མ་གྱུར་པ་དང་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཕངས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ནའང་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བསལ་ནའང་སྐྱོན་མེད་དེ། དངོས་པོར་མ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་མ་བསལ་ བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་གལ་ཏེ་དངོས་པོར་མ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ཡང་བསལ་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་མོད། དེ་ནི་བསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །དེས་ན་འདིར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདིར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཞན་བསྟན་བཅོས་ལ་ མཐོང་བ་རྣམས་ལ་གང་གནོད་པ་དེ་ནི་འགལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་།རང་གི་ཆོས་ཅན་ལའོ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་ཆོས་ཅན་གཞན་བསལ་བ་གང་དེས་བསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ཅན་གང་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཞེས་པ་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅིང་།ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་པ་འགོག་ན་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བཀག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆོས་གཞན་དེས་གལ་ཏེ་མ་ བསལ་ཞིང་།གལ་ཏེ་གནོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་དེའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་གནོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལའང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་མཉན་བྱའི་སྒྲས་འདིར། ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་སྒྲའི་ངོ་བོ་གང་ཉན་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ། སྣ་ ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་བློ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རིགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་གྱིས་དབེན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཤད་དོ།།ཉན་པའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པའི་དོན་དུ་མདོར་མངོན་སུམ་དོན་དང་ཞེས་དོན་བཤད་དོ། །ཉན་པའི་དབང་པོའི་ ཡུལ་འདི་ཁོ་ན་སྤོང་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་ཀྱི།སྤྱི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་དོན་ཏེ། ལྷག་མ་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ།

因此，即便遮遣单独者，如何能成违害？故此，于唯遮遣为所立时，即便思及实有有法亦无过失，此义由说"自有法"而显示。
若问：此义不也仅由说"自"而成立吗？因为承许实有有法为所立故。
答：此非如是。因为未欲说实有与非实有，而是由普遍欲说而于此以虚空等为宗，故必定涵摄一切实有与非实有有法。然而，即便遮除实有亦无过失，因为未遮除非实有有法故。又若遮除非实有有法则成过失，然彼未被遮除，故无过失。
因此，于此宗的定义中说明："于此，由自字所表示的处于语境中的法，对于论典中所见其他法，凡有违害者皆非相违。"而此"于自有法"则说明："由遮除其他有法者所遮除者非此。"
"由法所限定的有法"此句显示唯由所立法所限定的有法是所立，且即便遮遣单独有法亦不成违害，此义得以明显。
"于彼"者意为：若所立法未被其他法之因遮除，且若所违害者之违害亦不由彼门而至于所立法。
于"声非所闻"中，"所闻"字于此说明：唯说彼种种体性之声的体性，凡显现于闻知中者，因无见到显现为种种的觉，故离于类等关联的其他，是由"应为闻知所取"而说。为显示唯彼义，经中说"现量义"而解释。
若仅遮遣此闻根境，则为现量所违，而于共相则不然。因为如是体性唯是义，其余所知性等共相非事物体性。

།དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་སྤོང་ན་གནོད་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་མཉན་བྱ་བརྗོད་པས་གསལ་བར་བྱས་སོ།།གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེ་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་པར་བྱ། ཅིས་མིན་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་ངོ་བོས་ རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ།མཉན་པར་བྱ་བའི་སྒྲས་སམ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་ཅིའང་མེད་དོ་ཞེས་པས་འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཉན་པའི་ཤེས་པ་ལས་དོན་དེ་འགྲུབ་སྟེ། དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོབས་ལས་ རང་བཞིན་གྲུབ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་དགོས་པའོ།།གཞན་ཡང་སྒྲ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་དེ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་པོའི་ཉན་པའི་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་གནོད་པའོ་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདིས་ཀྱང་། སྒྲ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མཉན་ བྱའི་སྒྲས་བཤད་དོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། བུམ་པ་རྟག་གོ་ཞེས་པའོ། །བུམ་པ་ལ་བརྡེགས་པར་བཟོད་པ། མཐོང་བ་ལས་འགའ་ཞིག་གི་འཁྲུལ་པས་འདིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་མཐོང་བ་འགགས་པའི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་ དོ།།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པའི་བུམ་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི། དེར་ཡང་གསལ་བ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་གནས་སྐབས་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྨྲའོ། །དེ་ནི་འགགས་པ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས། ཞིག་པའི་ཕྱིར་རམ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ ཞེས་པ་ནི་འདིར་མངོན་པར་ཞེན་བྱ་མ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་རྣམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པས་གནོད་པའི་དཔེར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་ཚད་མས་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེས་ན་དེས་བྱས་པའི་གནོད་པ་དེ་མ་ཐག་པར་བརྗོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནར་འགྱུར་ རོ།།གང་འདི་ཡིད་ཆེས་པས་གནོད་པ་དང་གྲགས་པས་གནོད་པ་སྟེ། གནོད་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་གནོད་པ་དེ་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་སོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་གཅིག་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ།།ཡང་གང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྟགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ལྟར་འདུས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཁས་བླངས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་ རྟགས་དང་།གྲགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།

因为是非实有，故非根境，因此遮遣彼时不成违害，此义由说"所闻"而明显。若欲显现根境自性之义，应以自名而说。若问何故？因为自相于一切情况皆非可说故。以共相体而表述时，无论以"所闻"声或以他法表述皆无差别，故于此不应执著。
复次，由闻知而成立彼义，因为无其他能成立故。因此，由彼力而成立自性者，唯应以彼施设，此即如是显说之目的。
复次，由"说声无如是体性者为闻知现量所违"此因，亦说明声由"所闻"声说为根境自性。
与比量相违之例为："瓶是常"。由见瓶能受击，某些人因迷乱而如是执。彼亦如已灭之瓶，因有生等故不可能。
若谓："无任何无常瓶，因为于彼亦不见显现故。"答：彼之状态即是常性，非彼状态即说为无常性。由说"彼存在于已灭中"，故"因已坏"或"因不显现"于此不应执著。
"无量"是信许相违之例。若尔则为量所违，彼亦有二，故彼所作违害随即说为唯二种。此二违害，即信许相违与共许相违，若问如何？此无过失，因为分比量为三种后而说违害为四种。即现量一种与比量三种，总摄为四种。
复次，若问如何摄入所说比量三分中之许诺等？答：当说明：其中许诺是果相，共许是自性相。

།བདག་གམ་གཞན་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བས་ངག་འཇུག་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་མངོན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་བསྟན་བཅོས་ཁས་ལེན་པའི་རྒོལ་བ་དེས་དེའི་བྱེད་པ་པོ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུར་ཁས་བླངས་ ལ།དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག་སྟེ། འདི་དག་གི་དོན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མེད་པར་ངག་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་བསམ་པའི་ངོར་བྱེད་པས་འབྲས་བུར་རྣམ་པ་གཞག་ལ། རང་གི་འབྲས་བུས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དེས་ནི་རང་ལས་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་གེགས་བྱེད་དོ།།གགས་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡང་འདིར་གནོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་བསྡུས་ནས་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་རྒོལ་བའི་ཚིག་ཕ་རོལ་པོ་ངེས་སུ་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན།དེས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡིན་ནོ།།སྦྱར་བས་སྟོན་པ་ལ་ཡང་འདི་ཁོ་ན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །གང་གིས་འདི་ལྟར་འདི་དག་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་དེས་དཔེ་བརྗོད་པའང་འདིར་འདྲ་བར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞལ་བྱའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་རྣམས་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ དངོས་པོར་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་འདི་དག་གིས་གེགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གནོད་པ་ཅི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།དམ་བཅའ་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་འདིས་ན་བསྟན་བཅོས་དང་རང་གི་ཚིག་དག་ནི་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དམ་བཅའ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ དངོས་པོར་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་དག་གི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་འདི་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པར་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཙམ་སྨོས་པ་ནི་རང་གི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པར་བྱེད་པའང་སྲིད་མོད། དེ་ལྟ་ནའང་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རྒོལ་བས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའ་ཙམ་གྱིས་དང་། རང་གི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་བསམ་པར་བྱའི། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །འདི་ཡང་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ལ་ནི དཔེར་རྗོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་གལ་ཏེ་རྒོལ་བས་རང་གི་ཚིག་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་ཕ་རོལ་པོས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཚིག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བརྗོད་པར་འགྱུར་ན། རྗོད་པར་ཡང་བྱེད་དོ།

由如实见自利或他利而发语者，被认为是可信。如是，承许论典的论者也以此方式承许其作者和自身。因此，这些应以"可信"声而说，意即此等若无如是义则不发语。
彼依说者意乐而作，故安立为果相，由其果而正说者则障碍与自相违之承许。
仅共许为相者于此亦应知为能违。如是，因为同为果相因，故摄自语与论典而以可信声说之。
如若自身承许为非量，论者之语不为令他方决定而发；如是，若论典非量，则不起观察由彼极成之无量有法。此是二者同为可信声所诠之另一理由。
于结合而说者，此亦同理故为因。由此等相同之理，阿阇黎示例说："无能成所量义之诸量。"
若问："实非量之此等如何作障碍相之违害？"答曰："唯由立宗。"由此因之开示，论典与自语是对非量宗之能违，而非因实非量故。
正因此，为显示彼等境之差别，说为异于比量。说"唯"字是为完全明示：虽然自语等亦可能有比量所违，然不须观待彼，应思惟仅由论者立为量之承许及自语等相违，而非从比量相违门中。此于自语相违是明显之例。
如是，若论者不承许自语为量，则彼时不应为令他方了解而说任何语，然实际上却说。

།དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ཕ་རོལ་པོའི་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་རྗོད་པར་ བྱེད་པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ལ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཚད་མར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྗོད་པས་ནི།ཚད་མ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ལུང་དང་འགལ་བ་ལ་ནི་བཤད་པ་འདི་ཕྱོགས་ཙམ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པའི་སྟོབས་ཁོ་ནས་ཚད་མ་ཉིད་ དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་དོན་ཤེས་ནས། དོན་བྱ་བ་ལ་མི་སླུ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཀྱང་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དེ་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་དོན་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ དོ་ཞེས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཚད་མ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་འདི་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་དཔེ་བརྗོད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ ཆུད་པ་དེའི་ཚེ་འདི་ལུང་དང་འགལ་བའི་དཔེར་རྗོད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་གནོད་པ་ལ་འདི་ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་པར་བཤད་དོ། །འདི་ལ་དཔེར་བརྗོད་པ་གསལ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ནི་ཚེ་འཕོས་ནས་བདེ་བ་སྟེར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཆོས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ གཞག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་།དེ་ལ་བདེ་བ་མི་སྟེར་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་སྟེར་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་བཅོས་སུ་མཐོང་བས་གནོད་པའོ། །གལ་ཏེ་ལུང་དང་རང་གི་ཚིག་དག་གིས་གགས་ཙམ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ད་འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞེ་ན། ཅིའང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཅིའང་ མེད་ན་འདི་དག་རིགས་པའི་སྒོར་ཐ་དད་དུ་གསུངས་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན།ངག་གི་དབྱེ་བ་ལས་ཏེ། རང་ཉིད་ཁོ་ནས་ཕ་རོལ་པོའི་སྒོ་ཅན་གྱི་ངག་གཞན་གྱིས་དོན་འགའ་ཞིག་སོ་སོར་བཞག་ནས། ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཕྱི་མས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལུང་དང་འགལ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་འུག་པ་པས་སྒྲ་རྟག་གོ་ ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།གང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་དོན་དང་འགལ་ན་རང་གི་ཚིག་འགལ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་དང་། སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ལའང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གྲགས་པས་གནོད་པ་དཔེར་བརྗོད་དོ། །འདིར་རི་བོང་ ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དམ་བཅའོ།།འདིའི་དོན་ནི་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་སེལ་ཏེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེས་རབ་ཏུ་གྲུབ་ཅིང་ངེས་པ་ནི་སྒྲ་ལས་ བྱུང་བས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའོ།

因此，由于其言语作为成立他方了解之事物而说，故承许为量，因此，由表达彼为有量之言说能遣除无量之宗。
关于违背教证，此说仅显示一分，因为不必定仅依论典之力而了知为量，那又是什么呢？是从某些认识了义后，于所作义不欺而经验，如是诸类未经验者，通过见彼能作所立义之诸事，亦了知其自性即为量。
当舍弃所承许论典之极成诸量时，此成为违背论典之例。当不依论典而通达有量性时，此不应理为违背教证之例。故说此仅显示违害承许之一分。
此中明显之例为："法非能予后世安乐。"如是，法是论典安立之有法，于彼成立不予安乐性时，由见论典说为予乐性而违害。
若教证与自语仅作共许，则此等有何差别？答：毫无差别。若无差别，云何于理门中说为异耶？由语之差别：唯由自身别立他方门之语义，复由后者令彼损坏，故为违教证，如胡派说"声常"。
若由彼自身违自义，则为自语相违，如说"比量非量"与"一切所说皆虚"。
由"于任何"等说明共许相违之例。此中立宗为"兔翳非月"。其义为：兔翳无月之所诠。彼亦由违背声生极成义而遣除，声生即是共许比量。由彼极成决定即是声生极成。

།ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཞན་འདི་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཟླ་བ་ཟླ་བ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྒྲའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་ཅིང་སྐྱེས་པ་འདོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལས་རབ་ཏུ་ གྲུབ་པ་སྟེ།མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ལ་རབ་ཀྱི་སྒྲ་ཉེ་བར་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཏུ་ནི་དེ་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པ་ཇི་སྐད་ བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་ཞིང་དེས་གནོད་དོ་ཞེས་པའོ།།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་དེ། འདོད་པའི་སྒྲའི་རུང་བ་ཉིད་སྤོངས་པ་ལ་ཡང་གང་ལ་ དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེར་རྟགས་གཞན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་པས།འདིར་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འདི་རྟོགས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པའི་འབྲས་ བུའོ།།འོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐུན་ཕྱོགས་ཟླ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དེས་ན་འདི་ཅི་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་ཉིད་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་བརྡ་བྱས་པ་རྣམས་དང་བརྡ་མ་ བྱས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རུང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཁོ་ན་ལས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་སྒྲའི་རུང་བ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཁོ་ན་སྒྲ་གང་ཞིག་དོན་གང་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཁོ་ན་དེ་དེ་ལ་སྦྱོར་བར་ནུས་སོ་ཞེས་པའོ། །བུམ་ པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའང་འདོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ།རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འཚེད་པར་བྱེད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ཡང་འཚེད་པ་པོ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཟླ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་པ་ འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།

又应知此义之另一方面：如"月亮"（月）等如是语言习惯是由声音所生，从彼极成且生起的所欲声音之所诠相之法，是由声生而极成。此中"极"字用于表示最胜成就之义。最胜者，是因其于一切义中成就故。
由此可说：凡由语言习惯所生之法，为所谓共许比量所决定如前所说之体性，且为彼所违害。
关于"由不共故"等，能违害有性等之因即是不共。因此亦无比量，因为于遮遣所欲声之可能性时，凡于一切事物中具有生起自性之有性亦无随行，则其他因如何能有随行？由此，了知此处一切因相皆不共，此是举有性为因之果。
若问：瓶等于同品非月上有有性随行，则此如何为不共？答：非有此过。所欲声之可诠性于一切义中皆有生起。如是，已立名与未立名之诸声皆有可能性，因为仅由意欲而转起故。
唯由声之可能性力，一切声与声之可能性相关，即当欲以某声用于某义时，彼时即能用于彼义。于瓶等上亦唯极成所欲声之所诠性而安立，因有可能性故，如非正在煮而名为煮者。
因此，瓶等亦是月，如于某非月上有性无随行。是故唯是不共。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། འདི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོས་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར།ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་འགའ་ཞིག་གོ། །ཡང་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ལ་ཞེས་པ་འདིའི་ དོན་གཞན་འདི་ཡིན་ཏེ།གང་གྲགས་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པ་ཉིད་མི་འདོད་པ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས། ཡོངས་སུ་བཤད་པ་ཅན་གྱི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་ཤེས་པའམ་དམ་བཅས་པ་ལ། དེའི་ངོར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཡོངས་སུ་བཤད་པ་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའིའོ།།དེ་ནི་རི་བོང་ཅན་ཇི་སྲིད་པའང་ཟླ་བར་མི་འདོད་ན། གང་གི་དཔེར་འགྱུར་བ་གྲགས་པས་གྲུབ་པ་ཅི་ཞིག་འདོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་པོའི་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ནའང་ འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་གྲགས་པས་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དམ་བཅའི་དོན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ།འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་བརྡ་ཅན་སྒྲ་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རུང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་ འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་བརྡའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ལ་འགོག་པ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ལས་དོན་ལ་ འགོག་པ་དང་།དཔེར་ན་ཟླ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་དམ་པ་པའི་དོན་འགོག་པ་དེའི་ཚེ་གྲགས་པས་གནོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བཤད་པ་ཁོ་ནའི་དོན་འགོག་པ་བྱེད་བཞིན་པ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་ཁོ་ན་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ།གྲགས་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཐ་དད་དུ་བྱས་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་རྟགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་ པའང་སོ་སོ་སོ་སོར་བཤད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བའམ།ཐ་དད་དུ་བྱས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

虽然如此，若问：由于此唯于异品中有，应成相违而非不共，答：此说确实。因为对方不承认瓶等为异品故，依对方之意，并非趋入异品。这是说明其为不共的一种方式。
或者，关于"由不共故无比量"之另一义为：对于一切违背共许者，不承认共许性而主张"月兔非月"等，于如是了知或立论无实义者，对彼而言说无比量，即能成立世间共许义者。因为若彼甚至不承认月兔为月，则何有共许所成之喻可为所许？故能立之因为不共。
即使不如是，仅由意欲而转起之共许所成，与所说违背之义相违，能违害所说立论之义。仅由意欲相关，于实事无定，具名言之声所生诸法之可能性遍于一切事物，因为于意欲无遮止故。
因此，由于仅依意欲之名言随行诸声之义无定故，遮遣任意声之境义为相违。当有因相之声如"煮者"等无自因相而于义遮遮时，又如"月性"等胜义中无所有而遮遮胜义之义时，不成共许能违之过。
因为唯遮遮共许义时为共许所违，于其他则不然，故为显示此境之差别，虽非离共许与比量外，而别立之。否则，将有太过之失：于比量中，应别说烟等一切因相差别能违，或别立无义。

།ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་འདི་ཁོ་ན་གྲགས་པ་ཐ་དད་པར་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྟོན་ཅིང་། ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་དང་འདྲ་བར་གྲགས་པས་གནོད་པའང་རྒྱུ་དང་བཅས་པར། སྒྲ་ལས་བྱུང་བས་ རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ།འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་གནོད་པ་ཡིན་གྱི། འདོད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ དག་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྒྲ་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་སྒྲ་རྟག་གོ་ཞེས་རྒྱུ་བསྟན་པ་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་ཤིན་ཏུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ དབང་གིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་པས།གྲགས་པའི་དབང་ལས་དངོས་པོའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་གཅིག་ཉིད་དང་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །བཤད་པ་འདིར་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་ པ་དངོས་པོ་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་བརྡ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དུ་བ་ལས་མེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ནའང་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་བཀོད་པས་གསལ་བར བྱེད་དོ།།གྲགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྲིད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་པ་བཞིན། དོན་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་ལ་བརྗོད་ལ།དེས་ན་ཅི་ལྟར་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འཐོབ་ཅེ་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་ཏེ། འདོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་གང་དུ་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་པ་དེ་ནི་གྲགས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཆོས་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་གྲགས་པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་གྲགས་པར་ཐ་སྙད་འབྱུང་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།

此唯显示境之差别作为别说共许之因，并如自许能违般，共许能违亦具因，以"由声所生极成"等而说。意为：唯由仅依意欲所生之声所生极成能违，而非不依意欲由事物力极成能违。
又于现量与比量能违，未说具因，因为说"声非所闻"、"声是常"等唯离示因而说故。由显示境之差别，亦明显随顺事物有无之比量异于共许，共许非由事物力而转。
由此令知：非由共许力而成事物之有性、返与不返、一性与非一性。此说明虽然仅依意欲，于事物无定之具名言声所生名为共许之比量，非如由烟比量火般由事物力而转，然无与彼相违之因，此由举近有因而明显。
彼共许名之比量之结合为：凡仅随意欲者皆可有，如唯意分别般，诸义上意欲声之所诠性亦仅随意欲，此为自性。
若问：共许谓言说于名言，则如何得仅随意欲性即名共许？答：由假立。意欲声之所诠性于何处取为有法，彼即共许果，因为是彼自性故。彼之法仅随意欲性亦成共许果。故由果假立因而生共许名言，无过。

།རེ་ཞིག་གང་གྲགས་པས་གྲུབ་པས་རང་གི་ཆོས་ཅན་ལས་དེ་ཉིད་ལ་དམ་བཅའི་དོན་ འགལ་བ་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་རིགས་མོད།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཁས་བླངས་རྣམས་ནི་འཇལ་བ་པོ་ལ་འཇུག་གི་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཅི་ལྟར་དེ་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། འདིར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནོད་པར་ བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་འདིར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གཞལ་བར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྒྲོ་བཏགས་པས་མཚོན་པར་བྱས་སོ་ཞེས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །འདི་ནི་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདིར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཚོགས་པ་བསལ་བ་ཁོ་ན་ལས་ཉེ་བར་འགོག་ཅིང་། དེ་རེས་འགའ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སམ། ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་སམ། དེ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་སམ། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ བྱ་བའོ་ཞེས་པས་དེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ།།འདི་ནི་སྟེ། དཔེར་རྗོད་པ་བཞི་པོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཅིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཙམ་བཤད་པའོ། །ཕྱོགས་འདིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས།རྣམ་པ་གཞན་རྣམས་རིག་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་གཞན་ཡིན་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་བྱས་པ་ལ། ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྲང་དམའ་བའི་ ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་སུན་འབྱིན་པའོ།།འདིས་ཀྱང་གཞན་ཁྱད་པར་བསལ་གྱི། གཞན་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཕ་རོལ་པོའང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་དང་སྒྲིབ་པ་དང་ཐོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཞེས། དེ་རྣམས་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡན་ ལག་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་དོན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་སྒྲ་བྱས་པ།བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་ནི་རྫས་སོ་ཞེས་པ་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བྱའི་རང་བཞིན་ཅན་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཁྱད་པར་བ་མིན་པའི་གཞན་ཉིད་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ དེ་སེལ་བའང་མ་ཡིན་ལ།དེ་སེལ་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་སེལ་བར་འགྱུར་གྱི། དེའི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེལ་བར་ཡང་འདོད་དོ། །དེས་ན་འདི་ནི་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་སེལ་བའོ།

首先，"由共许所成而违背自有法之立宗义即为能违"这一说法虽然合理，但现量、比量与自许诸量仅作用于能量者，而非作用于所违之有法，那么它们如何能成为能违呢？
确实如此。此处现量等并非能违者，那是什么呢？是由它们所确定的可闻性等诸法。由于这些法在此是由现量等所量度的缘故，故以现量等之名假说而表示，因此无过失。
"此"等者，此中唯法与有法和合为所立，因此一切处唯由遮遣和合而近破。此或从法门，或从有法门，或从二者门，或从其差别门而作，以此而立名言。
"此"者，即四种譬喻，是由遮遣法之自性，因为从遮遣法之自性门显示一相故，仅说一分。由此分类，应知其他诸相是从遮遣法与有法之差别（即所立处之所立不可得）及有法之自性门而说。
对于"有分者异于诸分"之立宗，"有分者非异于诸分，因不取秤低之差别故"此即能破。此亦唯遮遣异之差别，而非仅异性。如是对方为成立极微无见、障、碍等果，而立异于诸分之义为有分之名，欲成就具有"有作用、有功德、和合因即是实"此实之定义之可见自性，而非无差别之仅异性。
是故亦非遮遣彼，若遮遣彼则唯成遮遣法之自性，而非其差别。此亦欲遮遣法之差别，故此为遮遣异之差别。

།ཅི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་འདི་ལྕི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ ན།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འཇི་བ་ལ་སོགས་པའི་གོང་བུ་དག་བསྲེས་པ་བཅལ་བ་དག་ལ། རྫས་ནི་རྫས་གཞན་རྩོམ་ཞིང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གཞན་ནོ་ཞེས་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་རྫས་གསུམ་པ་རྩོམ་པ་ན། དེའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ལྕི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།དེའི་ཚེ་དེས་བྱས་པ་སྲང་དམའ་བ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་དུ་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་རྫས་གཞན་འདུ་བ་ཅན་གྱི་ལྕི་བ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་གསུམ་པ་སྲང་ལ་གཞག་པ་ བཞིན།འཇིམ་པའི་གོང་བུ་གཉིས་བསྲེས་པ་དག་གཞལ་བ་དག་གི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གཞན་གསུམ་པ་རྩོམ་པ་ལའང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལྕི་བ་ཡོད་དོ། །རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་དེའི་ཚེ་མཚོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བཟློག་པས། གང་ན་སྲང་དམའ་བའི་ ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལྕི་བ་ཉིད་མེད་དོ།།དཔེར་ན་མ་བསྲེས་པར་གཞལ་བའི་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དག་ལ་བཞིན། བསྲེས་ནས་བཅལ་བའི་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དག་ལའང་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་ གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ལྕི་བའི་ཡོན་ཏན་མེད་ཅེས་པའོ།།འདིར་ཁ་ཅིག་སྨྲ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་མོ་གཉིས་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་རྡུལ་ཕྲན་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་བརྒྱུད་པ་དེ་གཞལ་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལ་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི། རྫས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྕི་བ་ཉིད་བྱས་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མཐའི་འབྲས་བུ་གཅིག་ལྷག་ནའང་དེ་ཙམ་གྱིས་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རས་བལ་གྱི་སྐུད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞལ་བར་བྱ་བ་དེ་ལའང་ལྕི་བ་ཉིད་ཡོད་ཅིང་། དེ་སྟེ་ཡང་ཚོགས་ཆེན་པོ་གཞལ་བ་ན། གང་གི་ཚེ་རས་བལ་ གྱི་འདབ་མ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གཞག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ལྕི་བ་ཉིད་ཡོད་ནའང་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཐལ་བ་དང་བཟློག་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དེའི་རིམ་གྱིས་བསྡོམས་པའི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་རྡུལ་ཕྲན་གཉིས་ལ་སོགས་ པའི་འབྲས་བུའི་རྫས་དུ་མ་ཅན་ལ་ཇི་ལྟ་བུའི་ལྕི་བ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཅིག་ཅར་བསྡོམས་པ་དེ་ལ་མི་འགྱུར་ཏེ།འབྲས་བུའི་རྫས་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །འོན་ཀྱང་ལྕིད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དེས་བྱས་པའི་སྲང་དམའ་བར་འགྱུར་ལ། འགྱུར་བའང་མ་ཡིན་ནོ།

若问如何，若此有分具有重性，如是则对于混合称量泥团等时，由于"实法生成其他实法，诸功德亦生其他功德"之理论，当彼等生成有分之第三实法果时，因其生起名为"重性"之另一功德，此时由彼所作成为秤低之差别。凡是具有无碍功能之他实和合重性为秤低差别之因处，即成秤低差别，如置于秤上之第三泥团。
于混合称量二泥团所生成之第三他实有分，亦有如前所说之重性。自性也。此时秤低差别亦不显现，以此相违而论，凡无秤低差别处，即无如前所说之重性。如未混合而称量之泥团，于混合称量之泥团亦无秤低差别。此为果不可得。是故异于诸分之有分无重性功德。
此中有人说：从二极微开始，乃至三极微等果之相续皆应称量，于彼有秤低差别，而非一切实法之重性所作。是故即使最终果多出一个，亦不仅由此而成为低之差别。如称量棉线等时虽有重性，然当称量大量时，纵使放置极细棉絮，虽有重性，亦不见秤低差别。故应成与返成之能立皆不定。
对如是说者，其渐次积聚之尘聚，于二极微等果之多实法，如何不成如是重性之顿时积聚，因唯一果实故。然重量应有差别，由此亦应成秤低，然实不成。

།གཞན་ཡང་གང་ གི་ཚེ།གསེར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ར་ཏི་རེ་རེ་བ་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་རྣམས་བརྒྱ་གཞལ་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་གཅིག་གཞལ་ཞིང་། སླར་ཡང་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་རིམ་གྱིས་བསྡོམས་པ་རྣམས་བརྒྱ་གཞལ་བ་དེའི་ཚེ་གྲངས་མཚུངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཕྱིར། དེ་ཙམ་གྱིས་རྫས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བ་དང་ དེ་དང་བྲལ་བ་ལ་ལྕིད་མཚུངས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར།འགྱུར་བའང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲན་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྫས་གཞན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱོན་འདིར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས། ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྫས་ཀྱི་སྟེ། སོགས་པའི་ སྒྲས་ཡུངས་ཀར་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་པ་གོང་མ་གོང་མ་ལ་ལྕི་བ་ཉིད་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་འདོད་ན།འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡུངས་ཀར་ལས་སྔ་མའི་འབྲས་བུའི་རྫས་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་ལྕིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཚོན་དཀའ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཡུངས་ཀར་ལས་ བྱུང་བ་ཕྱི་མའི་ལྕིད་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལ་རང་ཉིད་ཁོ་ན་སོན་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྕི་བ་ཉིད་མི་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ལན་སྙིང་པོ་མེད་པའོ། །རས་འདབ་ཀྱི་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ལྕི་བ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ནའང་དེ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པས་ཡོད་པ་ ཉིད་དུ་རིགས་སོ།།ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་བྱུང་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཉེ་བར་དམིགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྕིད་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལྟར་དེའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་མེད་ལ། བྱ་བའི་ཁྱད་ པར་ཡང་མེད་དེ།འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིལ་བུ་མ་འདྲེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། གང་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་པའི་གནས་སྐབས་ནའང་། རང་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་དབང་པོས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་ལྕིད་ཉིད་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་དེ་དང་འདུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་བྱ་བ་མེད་ལ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་མེད་པའི ཕྱིར་ཡང་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ།མཐོང་བར་བྱ་བའམ་རེག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བར་བྱ་བའམ་རེག་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་གཞན་མེད་དོ། །གང་དམིགས་སུ་རུང་བ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན། རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་གཞན་པའང་དམིགས་སུ་རུང་བ་མ་དམིགས་སོ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའོ།

复次，当称量金等物之每一拉提重量直至百个时为一次称量，而后再逐一积累同样这些物品称量至百个时，其数量却不相等。因为，仅凭如此，何以实法聚集与离散之重量会相等？然而确实如此。因此，并不存在可称量的二极微等果之他实。
若欲避免此过失而认为：芥子等果实——此处"等"字包含从二芥子等开始，虽具有向上递增之重性，但确实不可得。若如是，则芥子之前果实之重量链极难显现，而芥子之后重性则自显现。因此，将导致一切重性皆不可得之过失，此答无实质意义。
关于棉絮，即使未显现重性，但由于可见，故应知其存在。有分不见异于诸分，亦不见从其所生之色等他法。因此，如无重性差别，其色等功德差别亦无，作用差别亦无。因为在泥团等未混合状态下所具有的色等及作用，在混合状态下亦未见有超出此等之色等及作用，因为未被相应根官所见故。
用秤低差别不可得来证成无重性者，仅是显示有分之自性及其相应功德与作用之不可得。因此，有分无作用，诸功德亦无，由此亦非和合之因，既非可见性亦非可触性。具实法相而可见可触之有分异于诸分者不存在。凡应可得而不可得者即为非有，如兔角。具实法相之有分异于诸分者应可得而不可得。此为自性不可得。

།ཡན་ལག་རྣམས་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་སེལ་བའོ། ། ཡན་ལག་རྣམས་ཡན་ལག་ཅན་ལས་གཞན་ནོ་ཞེས་པ་དམ་བཅའོ། །འདིར་ཡན་ལག་རྣམས་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་རྣམས་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འགའ་ཞིག་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་དེ། དེ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡོད་ན། དེ་ལས ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ན་གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་དང་པོའི་ཡན་ལག་རྣམས་བཞིན། ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཕ་རོལ་དེ་ ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ནི་སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྲིད་པ་ དེ་ཁོ་ན་བཤད་པར་བྱའོ།།རྫས་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་དམ་བཅའོ། །རྫས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡོད་དེ། ཡོད་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཀཱ་ཎ་བྷུ་ཛ་ནི་རྫས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཡོད་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་རྫས་ཀྱི་རང་ བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།རྫས་ལ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་རྫས་ལ་འཇུག་ན་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་འདིས་རྫས་ལ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རྫས་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ན། འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་རྫས་ལ་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དེ་རང་བཞིན་གང་གིས་རྫས་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཁོ་ནས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལའང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་རང་བཞིན་དེས་མི་འཇུག་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་རང་བཞིན་གཞན་ཁོ་ན་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཞུགས་པར འགྱུར་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས།ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཉམས་སོ། །དེའང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། ཡོན་ཏན་རྣམས་ལའང་དེ་རྫས་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་འཇུག་པར་འདོད་པར་བྱ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་། གང་ལས་དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ལ་རྫས་ལ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་ རང་བཞིན་དེ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ན། ཡོན་ཏན་རྣམས་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དཔེ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་རྫས་ལ་མི་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།

"诸分非他"这一语句是用来遮遣有法之差别。"诸分异于有分"是立宗。此中，诸分是有法，它们的他性是所立。对方认为其中某些是现量的特性，若有异性，因不显现为异故，不应理。若有他性，凡是不显现为异者即非现量，如同非大的初有分之诸分。诸分若有他性，亦不显现异于彼对方所立之有分。此为遍不可得因。
"实法非有"等，此中极为周知之义，后由论师自身解说。其他非极为周知而可能之义，当解说彼义。"实法存在"是立宗。实法即地等，其存在，意为有。迦那陀主张由具有有性故，实法等三者存在。由此，诸功德亦将成为实法之自性，因为依实法而有之自性与有性相联故。
此中所说：若有性入于实法，则此必定成为实法之和合自性，否则不能入于实法，然实际上却能入。因此，有性具有入于实法之自性，若如是，则其以何自性入于实法，以彼自性亦入于诸功德。若不以彼自性入，则彼时必定以其他自性入于诸功德而非彼自性，由此因差异性故，一性即失。此亦非所欲，故应许其以住于实法之自性入于诸功德。由此，诸功德将成实法自性，因为彼等具有实法之和合自性故。若彼等成为实法自性，则诸功德将成实法自性，此以喻明之。诸功德亦非许为实法自性，因此，应许有性非入于实法之自性。

།དེའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལའང་འཕྲོད་པ་འདུས་པ་འདི་ནི་རྫས་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་དེར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ རྫས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་རྫས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན།དེའི་ཕྱིར་རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་རྫས་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་བཞིན་རྫས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་པ་འགལ་བས་ཁྱབ་པས། ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ གསལ་བའི་ཕྱིར་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ནོ།།ངག་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའོ། །འདིས་ཀྱང་རང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ངག་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཞེས་དམ་བཅས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་ཕ་རོལ་པོས་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཚིག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་སྨྲ་བ་པོས་རང་གི་ཚིག་ཚད་ མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་འདིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་ངག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཕ་རོལ་པོའི་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གོ། །གང་ཡང་ངག་ཅེས་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ངག་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ངག་ཡོད་དེ། ངག་གི་བདག་ ཉིད་ཀྱིས་དང་བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་པ་སྟེ།ངག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ངག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །འདིས་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་བརྗོད་དོ། །བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་པ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ ངོ་བོའོ།།གསུམ་པ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་ངག་སྡུད་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ངག་གི་ཁྱད་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ལ། བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཡང་བརྫུན་ཚིག་གི་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དེ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའོ།།འདིའི་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་ངག་གིའོ། །འདིའི་ཡང་དམ་བཅའི་ངག་གིས་བྷཱ་ར་ཏ་ལ་སོགས་པའི་ངག་བཞིན་དུ་བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་སོ། །དེ་ཡང་བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ན་བྷཱ་ར་ཏ་ལ་སོགས་ པའི་ངག་རང་བཞིན་རྗོད་བྱེད་མ་ཡིན་པའང་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ཞིང་།གང་ཡང་མི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་དེའང་ཉམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བར་རང་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་བསལ་བར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།

因此，即便对于被认为是实法者，此和合性唯是住于非实法之自性。即便如此，入于彼者将成为彼自性。若认为是实法者成为非实法，则实法不存在。凡具有有性者非实法，如同功德；所认为是实法之事物亦具有有性，此为相违遍，因明显有法之自性故，是宗过。
"一切语言皆具虚妄义"是立宗。此中亦立宗说除自身外一切语言皆具虚妄义。如是，说者仅以为令对方了解而发言，即已承许自语为量，因此此处不欲说此。故此处"一切"之词仅入于语言之一分即对方。
若问所说"语言"即能诠语言是何等性，答：语言存在，以语言自性及虚妄义性故。"以语言自性"即以语言本性。此复述有法之自性。"以虚妄义性"即以不如实性。此亦为法之自性。此第三者即具如是相。"及"字用以总摄能诠有法与法之差别。
若问其为何等，则语言之差别有无常性等，虚妄义性亦有虚妄语所诠等，即如是相。"此"即能诠语言。此之立宗语言如《摩诃婆罗多》等语言般立为具虚妄义性。若具虚妄义性，则《摩诃婆罗多》等语言非本性能诠亦正生为具实义，且其虚妄义性之差别亦失。因此，立宗于自所诠必成相违。

།དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ ནས་སམ་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ཏེ།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ངག་དང་བདེན་མིན་ཉིད་དག་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པར་བསལ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་པ། འདིས་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ངེས་པར་བསལ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་བྱས་ ནས་ཤེ་ན།ངག་དང་བདེན་པ་མིན་པ་ཉིད་དག་ལ་ཞེས་པ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དོན་ཅན་གྱི་བདུན་པ་སྟེ། དེས་ན་དོན་འདིར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ངག་ཆོས་ཅན་གྱིས་དང་བདེན་མིན་གྱི་དོན་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པར་བསལ་བར་ཕྱོགས་འགྱུར་ནའོ། །འདི་ སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ།གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོའམ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཚོགས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གཉིས་ཀའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བ་ཞེས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མཐའ་དག་གལ་ཏེ་ཉེ་བར་འགོག་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་དམ་བཅའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་གྱི།ཇི་ལྟར་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་ལྟར་ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་གནོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དོན་འདི་ཁོ་ན་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་འདི་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཐམས་ ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལྟའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལ་མཐའི་དཔེར་བརྗོད་ཁོ་ན་སྨོས་པར་གྱུར་མོད་ཀྱང་འདི་ནི་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་ངག་གི་བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ བསལ་བའོ།།ད་ནི་སྒྲས་ཟིན་པ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ། ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་དམ་བཅའི་དོན་གསལ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ངག་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་པ། ངག་གི་བདག་ཉིད་དམ་ཡང་ངག་གི་བདག་ཉིད་ངག་ཡིན་པ་དེ་དེ་ སྐད་བརྗོད་དེ།འདིའང་ཅི་ཞེ་ན་ཆོས་ཅན་ངག་གི་ཁྱད་པར་རོ། །འདི་ཅི་ལས་ཤེ་ན་གང་ལས་དེ་ངག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེལ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པ་ཁོ་ནར་བཤད་པ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གཉིས་ ཀའི་ཁྱད་པར་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡིན་ཡང་སྐབས་ལས་དང་ཤུགས་ལས་ངག་གི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ཉེ་བ་ཁོ་ན་ནི་ངག་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྐབས་ལ་སོགས་པའང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་གནས་མ་ ཡིན་པའི་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ཆོག་གོ།

这是通过自性门或差别门。对此，若于语言和非真实性一切方面皆被遮除，此说明通过遮除有法和法的自性而遮除立宗之义。如何遮除？"于语言和非真实性"是具有因由义的第七格，故其义如是：若由语言有法及非真实义所立法之因由，一切方面皆成遮除之宗。
此将解释：若于有法之性或法之性有损害，则由此门对所立和合有损害，如是则称为遮除二者之自性。"一切方面"表明：若以一切方式完全遮遣所立，则成立宗过，而非如某些人所说仅损害有法便成过失。为成立此义，"一切方面"遍及一切立宗过失。因此，虽此处仅说最后之例，但应知此为一切立宗过失之共相。
如是，首先若语言如言词般具虚妄义性，则从二者自性门遮除。现在为令了知文字所显之非如实性中，从差别门了知立宗之义而说"若"等。"语言自性"即语言之自性或语言自性即是语言，此复何为？是有法语言之差别。此从何而来？由彼成为语言自性。
又，此是了知遮除有法和法之差别的场合，因为紧接着说："如是则遮除二者之差别。"因此，虽此是总称，但由场合和含义仅入于语言差别，不应由差别词邻近性单独作为安立语言诸差别之因，而应由场合等，此乃非处之邪解已足。

།བདེན་པ་མིན་པ་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཞེས་པ། བདེན་པ་མིན་པའི་དོན་ཏེ་བརྗོད་བྱ་ཅན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་བདེན་པ་མིན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །འདིའང་བར་མ་ཆད་པར་བརྗོད་པའི་འཐད་པ་ ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ཀྱང་གི་སྒྲ་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ངོ་། །གསུམ་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་ལའོ། །དེས་ན་ངག་གི་དོན་འདི་འབྱུང་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བདེན་པ་མིན་པའི་ཚིག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས།དེ་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཀ་དག་གི་ཁྱད་པར་བསལ་བའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་དམ་བཅའི་ངག་གིས་དང་། རྗེས་སུ་བསྒྲགས་པའི་ངག་གིས་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ པར་དམ་འཆའ་བས་ཀྱང་རང་གི་དོན་ཁོ་ན་བསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་རང་གི་ཚིག་འགལ་བ་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ངག་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་འདི་གཉིས་ཀ་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ ཞེ་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ནི་དམ་བཅའ་བར་བྱ་བཞིན་པར་གྱུར་པ་ན་འདི་མི་འདོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །ངག་གི་དོན་གྱི་དབང་ལས་འདི་འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་པོ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་འབྱུང་གི་།དངོས་པོའི་དབང་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ དག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་སྐབས་ཡིན་གྱི།དོན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྒྲའི་དོན་ལ་ལྟོས་པར་རང་གི་ཚིག་འགལ་བ་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་ པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བར་བཤད་པ་དེ་རྣམས་འདིར་ཅིས་མ་བཤད་ཅེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་གྱི། དམ་བཅའ་བ་ ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་མ་བརྗོད་དོ།།མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བར་གནོད་ཅིང་། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལས་ཀྱང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ ལ་དེ་འདོད་པའང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཉིད་འགོག་པ་དེ་ལྟ་ནའང་དམ་བཅའ་ཙམ་ལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཁོ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་དོ།

"非真实义性"者，即具有非真实义之所诠。其事相即是非真实义性，此亦是所立法之差别。此应由无间所说之理由而了知。由"亦"字表明由其他某些差别亦然。此第三是关于因。
故此语义为：若由无常性等有法差别，及由非真实语词所诠等法差别之因，通过遮除彼而一切方面遮除立宗之义，如是则遮除二者之差别。
如是，此中由立宗语及随说语皆立非如实义，故唯遮自义，此即自语相违之立宗过失。
若问：语言之自性与差别此二者皆为现量等所成立，故何以有异相？
答：此非如是。若尔，正当立宗时，应成不欲求此过失。由语义力而于说者有此观察，非由事物力。语词功过是他义比量之场合，非是义理。是故，纵有违背现量等，不须顾及彼等，唯依据语义而生自语相违，此无过失。
若问：何故此处未说不成差别等因不可得故为似宗之诸过？答：由于彼等是由无有例证等过失而因不可得，非仅由立宗，故未说。
不成性等一切过失虽唯损害宗，如是虽由彼等亦成似宗，然不成等诸过亦应说为似宗，而此非所欲。是故，虽一切能立过失皆遮遣宗性，然唯于立宗而生者方是宗过。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་གཞན་འདི་གསལ་བར་བྱེད་པ། དམ་བཅའ་ཙམ་དང་ཞེས་པའི་ཚིག་ ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དེར་གང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནིའི་སྒྲ་ནི་ལུགས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྟོན་པ་དམ་བཅའོ་ཞེས་འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་གྲུབ་ཟིན་པ མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱར་འོས་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་གྱི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་། གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དགག་པ་ཙམ་ལ་དོན་སྤྱད་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ལ་ནུས་པ་ཉེ་བར་ཟད་པའོ། །རྩོམ་པ་གཞན་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་གནས་ ཏེ།དེས་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་ནི་དམ་བཅའ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ། དམ་བཅའ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར། འོ་ན་སྒྲ་རྟག་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ན།མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བྱ་བའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་ཅན་ཡིན་ལ། བྱ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་དུས་ གསུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ།རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཕ་རོལ་པོའི་ངོར་མ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ། དེ་ལྟའི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་བློ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་མི་འདོད་ནའང་བསྒྲུབ་པར་འོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་དེ་བརྗོད་པ་ནི་དམ་བཅའ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཚེ་གང་ཅུང་ཟད་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྒོལ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ཡིན་མོད།དེས་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་དམ་བཅའ་བར་ཅིས་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མ་གྲུབ་པ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལས་གཞན་རྣམས་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།

正因如此，为明此异义，应观察"仅立宗"等语遍及一切。由于如是，故将说明：于不成差别等中，凡是依后支分如宗法性等而成过失者，唯属彼支，非属宗过。是故，不成差别性等非是宗过。
关于"正理派诸师"等，其中"诸"字是为显明异于他宗。对于"能诠所立为立宗"，此中"所立"之词并非表达已成就义，而仅表达应当成立之义。非已成就，因为仅用于遮遣未成就，故其功能仅止于此。无需另作安立即住于所立差别中，故有何过？
若如是者等，譬如欲成立"声是无常"而说示此义即是立宗。若尔，说示不成因及喻则应成立宗。若问：于成立声常性等时，并不欲求不成因及喻为所立，故何以有此过失？
答：由于"所立"之词具有作业词尾，而作业词尾具有三时境，故于成立常性等时，凡是于对方前未成立为常性等自性者，安立为如是事物即成所立，如觉等。即使于成立声常性等时不欲求此，然由应当成立性故唯是所立，故说此即应成立宗。
若谓：所立之词并非摄持一切未成之法，而仅摄持论者所欲成立之差别，故如何由说示不成因等即成立宗？答：并非一切未成说示，因为除了能知场合外余者不应有此过失。

།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལས་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། རང་གི་ངོ་བོས་ལས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ རྣམ་པར་གནས་ལ།བྱ་བའི་རྐྱེན་འདི་ནི་ལས་ལ་སྟེ། དེས་ན་ལས་བརྗོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན། བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲས་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོས་ཤིན་ཏུ་འདོད་པར་གྱུར་པ་ནི་ལས་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ དུ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་མཐའ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་། སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་། སྐབས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་། ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་མཐའོ། །དེ་ལ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་དོན་གང་རྒྱུད་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་དུ་བྱས་པ་རྒྱུད་ ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བ་སྟེ།དཔེར་ན་གཞལ་བྱའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་རྣམས་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་གང་རང་གི་བའི་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་ལ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ། དཔེར་ན་ཐམས་ཅད་གཅིག་པའམ། ཐ་དད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའམ། རྟག་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་འགྲུབ་པ་ན་རྣམ་པ་གཞན་འགྲུབ་པ་དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ། དཔེར་ན་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བདག་ནི་ཤི་ནས་འབྲས་བུ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་དེ། དེར་ལུས་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། བདག་ཡོད པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ།འདི་ལུས་ལས་གོང་དུའང་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །མ་བརྟགས་པར་ཁས་བླངས་པ་ལས་དེའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ། གང་མ་བརྟགས་ཤིང་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པ་ཁས་བླངས་ནས་དེའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁས་བླངས་ པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ།དཔེར་ན་མ་བརྟགས་པར་བདག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་སྐབས་སུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་སྟོན་པ་དམ་བཅའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་སྟོན་ པ་དམ་བཅའ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

否则，一切说示兔角等不成者皆应成立宗。是故，应许唯于能知场合不成。虽如是，以自性成立业等诸法安住，而此作业词尾用于业，故具有诠说业之性质，所立之词不能遮遣非所立。行为者所极欲求者即是业，而此时亦不欲求不成因等为所立。
宗义有四种：一切部派共许之宗义、各别部派之宗义、场合之宗义、及承许之宗义。其中，一切部派共许之宗义者，谓于一切部派中所摄受、不违一切部派之义，如"有能取所量境之诸量"。
凡法于自部派成立而于他部派不成立者，即是各别部派之宗义，如"一切是一"或"一切是异"，"一切无常"或"一切常住"等。
若成立此则成立余者，即是场合之宗义，如说"无身之我死后受诸果报，彼处无身生起"时，则成立有我，此亦先于身前有。
由未观察而承许，进而了知其差别者，即是承许之宗义。谓未观察且未显示而承许后，观察其差别者，即是承许之宗义。如未观察而承许有我，而后观察无常性等。
如是依据四种宗义为场合而说"能诠所立为立宗"，故唯具宗义相者为立宗，余则不然。

།གཞན་ཡང་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དང་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་ལ། དེ་སྟོན་པ་དམ་བཅའོ་ ཞེས་ཀྱང་དོན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་དམ་བཅའ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་འདིར་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལས་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བཞིན་པ་དང་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་དང་པོ་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་པ་དམ་བཅའ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདིའང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་སྔར་བསྒྲུབ་བྱའམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་ མ་ཡིན་པ་དེས།མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལས་དེ་དག་གི་སོ་སོར་དབྱེ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་བཟུང་བས་ནི། མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའང་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ག་ལ་ཡིན།གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའང་གྲུབ་མཐའ་ཉིད་དུ་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ་ཁས་ བླངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཁོ་ནའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དཔྱོད་པའི་རྟེན་ཁོ་ནར་ཚད་མ་རྣམས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་མེད་ན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རུ་ཡང་། དེས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་གང་ཡིན་པ་རྣམས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པས་ ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ།གང་ཤི་ནས་བདག་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེས་ངེས་པར་བདག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ནའོ། །མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའང་གལ་ཏེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཁས་མ་བླངས་པ་དེ་ལྟ་ནའང་། ཁས་བླང་བྱར་འགྱུར་བ་ལ་དེར་བྱ་བའི་ རྐྱེན་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་མཐའ་ཉིད་དུ་འཐོབ་བོ་ཞེས་པས།ཅིའི་ཕྱིར་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་ན་ཆོས་མཐུན་མེད། །ཅེས་པ་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་དེའི་ཆོས་རྟགས་ པའི་ཚུལ་ཅན་དཔེ་ཡིན་པར་དཔེར་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་འགལ་ཏེ།དེ་ལྟར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་སྒྲའིའོ།

此外，在立宗、因、喻、合、结等能立支分的场合中，唯有所成立之境为所立支分，而说明此即为立宗，此义亦可由义理而了知。
若问：不成因等岂非立宗？答：此中凡是所立者皆是业，因为从某些方面一切皆不成故。凡正在成立及将要成立者，皆唯是业，故首先前答非理。
又所说"凡是所立支分，说明此即为立宗"亦非正确，因为是先前未成立之自性故。若先前未成立所立或能立，则应由相之语句了知彼等差别。而在相之场合中若未执取所立与能立之差别，则将执不成因等亦为立宗，如何能了知所立之差别？
宗义之场合亦非成立所立之差别，因为因等亦同为宗义故。如是，一切部派共许之宗义等，皆唯是具有差别承许之相者。因为量唯是观察之所依，若无彼等则观察不应理故。
于各别部派之宗义中，凡由彼所成立之语义，皆是毗舍师等所承许者。如主张死后我为受果者，则必定承许有我。不成因等虽然当时未承许，然由显示将成为所承许之词尾，即得宗义性。故何以由宗义场合能成立所立之差别？
所说"若法为所立则无同法"，即谓若法为所立，则由与所立同法性而具有彼法相之喻为譬喻，此说相违。如是，所立法无常性之所生等不应成为法，而应是声之[法]。

།དེ་ལས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ མཐུན་པ་ཉིད་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་པས།དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་རྟགས་དོན་མེད། །ཅེས་པ་དཔེར་བརྗོད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཏན་ ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མི་རིགས་ཏེ།གང་གིས་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་སྒྲའི་སྒྲ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་གཉིས་ཀ་གཙོར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་འབྱུང་བའི་ སྐྱོན་དེ་མི་ཟློགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལྟར་ནའང་སྐྱོན་ཞེས་པའོ།།སྔ་མར་ངེས་གཟུང་ཞེས་པ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པར་གཟུང་བའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །སྔོན་མར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི། སྔ་མར་ངེས་གཟུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མར་ངེས་གཟུང་ལ་ ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྔ་མར་ངེས་གཟུང་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་པ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ། སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་ཡོངས་སུ་པ་ནི། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་དམ་བཅའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པས་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའང་མ་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའང མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཚིག་ཕྲད་ནི་ མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་གྱི་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པས་མ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པའང་དམ་བཅའ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་ལའང་། །ཞེས་པ་རྩོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་དམ་བཅའོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་སྐྱོན་གང་བཤད་པ་དེ་འདིས་བསྒྲེས་ཏེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱོགས་ལྷག་ཕྱིར་ན་སྲིད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་ནོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་འདོད་པའི་དོན་ཕྱོགས་ཡིན་ཞེས་པ་སྐབས་སུ་བབ་པའོ།

由此，无常性等所立与所生性等同法性，于瓶等喻上实不存在。因此，[喻]将成为由所立与同法性而了知彼法之相者。
所说"若是有法则因义无用"，以及"由同法性而能立所立即是因"皆不应理。因为说"由彼能立而成为能立所立之因的声之声非不成"，故因无用。
若说二者皆为主要，则于二者皆为所立时所生之过失必定不能遣除，此说明无论依何者皆有过失。
前面的限定词，即"唯"字具有确定义，故以确定词表述。前面的确定即是前限定，同样也应用于后限定。
关于"前限定无用"，[论中]说明其因："能立显示..."等。此义为：若说"唯显示所立"即表明能立语句非立宗，则能立语句成为立宗之过失亦不存在，故不疑能立语句成为立宗。为何？因为因等遍摄彼故。
若问：岂非[此限定]具有遮遣非所立亦非能立之义，故非无用？答：不然。如前所说，因为是了知之场合，如是非场合者不应成为立宗。
若说"..."等，此中助词具有遮遣无关系之果，而非遮遣与他有关系，故说明未成之能立亦将成为立宗。
"同样于说明所立..."，即争论所立之说明为立宗之相。对于"显示所立即是立宗"此说，[论中]以类比方式显示前述过失。"因支分过多故非有"，即前述过失。"于观察所欲义为宗"，此为此处所说。

།དེའི་ཕྱིར ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་དམ་བཅའ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འང་ཞེས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །དེ་ནི་མི་འདོད་པ་བཟློག་པ་ལ་དཔྱད་ཟིན་པའི་དོན་ཅན་ཞེས་པ་ལ་འདི་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་སྤྱི་སྒྲ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ན་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དགག་པས་ཅུང་ཟད་འདོད་པ། ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནུས་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པའོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་དཔྱོད པ་ན་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི་བྱུང་ཟིན་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཚེ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ན་འདོད་པའང་མ་ཡིན་པས། དེ་ཕྱོགས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ ནི་དུས་གསུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་བྱ་བའི་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་འདས་པའི་དུས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་མིང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ན་འདོད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་གོ། །དེ་བྱ་བའི་མཐའ་དང་འབྲེལ་ པའི་ཕྱིར་འདོད་པར་འགྱུར་བ་ལའང་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྟོན་པ་གསུངས་པ།ནུས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་དེའི་དོན་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ཞེས་བཤད་དེ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ པ་ཉིད་ན་ནི།སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགལ་ལོ། །གཉིས་ཀའང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པའམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་དེས་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་བསལ་བས་ན། དམ་བཅའ་བ་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ན། འདི་ནི་དེ་ལྟའང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གསུངས་པ། འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

因此，应当了知唯宗的所立之说明才是立宗，而非宗以外的未成因等。
其中"于彼亦"是指宗的定义。对于"已观察遮遣不欲义"之说，[论中]如是说明：由于宗词是总称，故于观察时以遮遣非所欲而了知一切所欲，并唯于彼能作功用。即如何了知所立差别之义。
若问：观察时所说"所欲"，岂非表述已生义之对境？此时未成因等于观察时亦非所欲，故彼非宗性。那么为何有此过失？答：此非正答。如前所说，由于[宗词]与三时对境相关之作业词根相连，故宗词不应仅于过去时起作用，此已于名称中说明。
因此，宗词亦可用于观察时将成所欲。由于与作业词尾相连，故亦可用于将成所欲，为显示此义而说"功用"等。
关于"对于正理派..."等，此中由于与彼义相违，故从假立而说相违立宗。即若一切无常，则声亦摄于一切中，故与常性相违。"二者皆非真"即非合理或非存在。
若问如何？[论中]说"彼..."等。此说明：若为成立声常性而说一切无常为因，则彼时由于彼因遮遣声常性，故立宗将与因相违。然而此非如是，如所说"此..."等。

།ཡང་ ཅི་ལྟར་ན་འདི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ནི། དཔེར་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་འདི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ནི་ཁྱད་པར་སྒྲ་ཁོ་ན་ལ་འགལ་བའི་ཆོས་རྟག་པ་ཉིད་བརྗོད་ནས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྐབས་སུ་བྱས་པ་ལ། ཕྱིས་སྤྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཁྱད་ པར་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཁྱད་པར་སྤངས་པས་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་ཀུཎ་ཌི་ནའི་བུ་ལ་དར་བ་བྱིན་ལ། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་ཞོ་བྱིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། ཀུཎ་ཌི་ནའི་བུ་ལ་ཞོ་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་དེ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་འགའ་ཞིག་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དམ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་དཔེར་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ པར་བྱེད་པར་འདོད་དོ་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ངེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེའི་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅུང་ཟད་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་དང་། ཐམས་ཅད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡོད་ལ། བསྒྲུབ་བྱས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །བསྒྲུབ་བྱས་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་དཔེ་ནི་དཔེར་ བརྗོད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་ཀྱང་ཁྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་གི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་འཆད་པ་དེ་ཡང་འདིར་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྒྲ་རྟག་ལ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་ བརྗོད་པ་ན།རྟག་པ་དང་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་གི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའི་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་གནས་པའོ།

若问：此何以非因的结合？答：因为对于"一切无常性"，从譬喻和同品性而成立所立的因，同样从异品性[而成立]，此因的定义不合理。因为如是唯对差别法"声"说常性这一相违法后，[说]"因为一切无常"，则于一切普遍所立的无常性并不依于声。因为对已作为处所的差别，后来成立普遍并不遍及该差别，而是舍弃所处差别后，遍及其余一切。
譬如说"给昆荼那之子酪浆，给婆罗门们酸奶"时，并非给昆荼那之子酸奶，而是[给]除他之外的婆罗门们。此处亦复如是。因此，由于声上并无一切无常性，故彼之彼非与某譬喻同品性或异品性。而[他们]认为因是从譬喻的同品性和异品性而成立所立，故因的定义不合理。
依我宗，由于无有宗法性，故因的定义不合理。然而说"以异品性为譬喻的结合"，是由于稍许依止彼之定义，此为[论中]密意。如是，有非一切的声和一切瓶等之一切性的异品性，且从所立的异品也[可得]异品喻，此为[他们的]主张。从所立的同品而了知彼法的譬喻即是譬喻，因为说"如是从异品"故。
以异品喻而说明你们所立和因的异品二者俱起，此处亦确实存在。如是，当说"声是常，因为一切无常"时，了知常和非一切这二异品俱起，因为了知"一切是无常"故。因此，此"是异品性的譬喻结合"之说得以成立。

།དེ་ལའང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕ་རོལ་པོ་ རྣམས་ཀྱི་ལེགས་པར་མ་བསླབས་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ།ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིར་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་གོ་སླ་བའོ་ཞེས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ཁོ་ན་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་འཆད་དོ། །ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་འདིས།འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་འདིར་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་ཞིང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་གཏན་ ཚིགས་མེད་པ་བརྗོད་པ་ན།གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འདི་འདི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཕྱི་ནས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འདིར་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཐོས་པ་མེད་དེ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་མེད་པ་ལ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན།གསུངས་པ། རྟགས་ནི་ཉེར་སྦྱོར་ལས་འདིར་ཞེས་པ། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་འདིར་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གསལ་བར་བྱས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། སྒྲ་ནི་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ་ཞེས་པ་འདི་ལ་སྒྲ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འཐད་པ་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས པ་དང་ཡོངས་སུ་བཤད་པ་ཅན་ནོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་མ་ལུས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་ལ། ཕྱི་མ་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་མེད་དེ་ཞེས་པ་འདིས་སྒྲ་ལ་ཐམས་ཅད་ཉིད་དང་ འགལ་བ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྨྲས་པས་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་སྨྲས་པ་སྟེ།མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་དུའོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་དགོངས་པ་སྟེ་སྤྱི་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར། སྤྱིའི་སྒྲ་ནི་རང་གི་ཁྱད་པར་མི་གཏོང་གི་།འོན་ཀྱང་འཕངས་པ་ཁོ་ནས་འཇུག་གོ། །དཔེར་ན་ཤིང་གི་སྒྲས་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་སྒྲའང་འཕེན་ནོ་ཞེས་པས་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་ཁོ་ནའོ།

"此中"等词显示对方未善学习。在"因为一切无常"这里，"无常"一词用于表示无常性容易理解，这就说明"一切"之词仅用于表示无"非一切性"之因。意思是说"因为无非一切性"。
此说明如下：此处"一切"之词表示无非一切性，因为境一切表示无境者的非一切性。如是，当说明无所立则无因时，即说明因的可理解性，而非其他。此如何为然，后当成立。
若问：此处未闻"非一切性"之因，那么如何了知"一切"之词用于表示无彼？
答曰："因从近结合此中"，即由异品性的近结合而显明此处非一切性之因。譬如，瓶等无常是一切，而声非如是一切，反而是非一切。因此说"因为非一切性"。
这也未成立，对此以"声是"等说明理由。"一切"之词有二种：世间共许的和详细解说的。其中，前者用于无余义，后者用于部分义。首先就世间共许而言，说"若复"等。
"如何无"即说声与一切性相违的非一切性之法，说声异于一切，为了断除未成立性。如是以"那么"等遮遣。此是密意：诸共相因不舍弃差别，故共相词不舍自身差别，而是必定含摄而起。如树之词对于娑罗树等差别。因此，"一切"之词也含摄声，故声即是一切。

།གང་དུའང་ཅི་ཤིང་ཤ་པ་ཁོ་ན་ཤིང་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ལ་ལན་བརྗོད་པ་ཤིང་ཤ་པ་ཤིང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་དེ་ལའང་།ཤིང་ཤ་པ་ལ་ཤིང་ཉིད་བཀག་པ་ལས། སྤྱིས་ཁྱད་པར་ཤིང་ཤ་པ་སྤངས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། གང་གི་ཕྱིར་ཤིང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་རྣམ་པ་འདིས་ཤིང་ཤ་པའི་གསལ་བ་གཅིག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པར་བཟློག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ ཡང་འདི་ལྟ་བུར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཤིང་ཤ་པ་ཤིང་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱི་གསལ་བ་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ངེས་པ་འགོག་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདིས་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ངེས་པ་འགོག་པ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཉིད་སྒྲ་ལ་འཇུག་པ་ཟློག་པ་མ ཡིན་ཞིང་།འདི་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཉིད་སྒྲ་གཅིག་པུ་ལ་འཇུག་པའི་ངེས་པ་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགྱུར་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདི་ལྟ་བུས་དེ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་སྒྲའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སོ་སོར་ཐམས་ཅད་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་ན།ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་འདོད་པའང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའོ་ཞེས་པས། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་བོ། །འོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས། དམ་བཅའ་བའི་ རྟག་པ་ཉིད་སེལ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་གིས་གནོད་པ་སྨྲས་པའམ།ཡང་ན་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ཆོས་འགལ་བ་ཉེ་བར་ སྡུད་ན་གནོད་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་ནི་དར་བ་དང་ཀུཎ་ཌི་ནའི་བུའི་རིགས་པས་སྒྲ་ལས་གཞན་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བརྗོད་དེ། གང་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ན་ཞེས་པ་སྟེ། སྒྲ་མ་གཏོགས་པའི་ཐམས་ཅད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བརྗོད་པར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

若有人问"娑罗树是否唯一是树，还是不是"，对此回答"娑罗树非树"时，虽否定娑罗树的树性，但共相并不因此舍弃差别娑罗树。因为树性这一共相是对娑罗树这一个别相的确定遮遣。
正如在某些场合说"娑罗树非树"是否定共相对一个别相的确定运用，同样，"声非一切"这句话是否定其对一个的确定运用，而非遮遣一切性对声的运用。仅仅否定一切性唯独对声的确定运用，并不意味着声非一切。
若由此令其成为非一切性，那么声的自性之外的诸差别也都各自成为非一切性，则将无任何是一切者，这也是所许。因此，声包含于一切之中，故对它非一切性不成立。
"那么"等，即说一切事物都是无常，由此遮遣所立的常性，故说自语相违；或说许诺相违，因为承认一切事物无常而遮遣声的常性。"由住于声"等，即若在一有法上集合相违之法则成相违。此处依达尔巴和贡底尼之理，说声以外皆无常。所说"当说一切中住"，意为当说住于除声外的一切。
虽然如此，若说世间共许的一切，则非一切性不成立，因为包含于一切之中。

།གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་བཤད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ ཞེས་དགོངས་པ་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་བཤད་པ་ཅན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ།ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྒྲ་དང་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ པ་འདི་དག་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་ཉིད་ལ་ཡང་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་པ་གསུངས་པ།དེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་དེ་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །འོ་ན་སྒྲ་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་པ་ཅི་ ཞེ་ན།རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ།དེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་གཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་ཤིང་། གང་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྒྲ་གཞན་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་པ་འདི་འདིར་དོན་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་དུ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པས་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གང་དང་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བས་སོ། །དོན་དམ་པ་སེམས་པ་ན་ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་ པོ་རྣམས་ལ།དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་འགོག་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། དེ་དག་དངོས་པོའི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་གནས་པ་དེ་ནི། ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ནི་སྒྲ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལ་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོར་ན་ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན་ནོ།

当问及"既然是完全解说，为何不成立"时，考虑到这一疑问，就完全解说的"一切"之声的含义而言：
若说"假如"等，即若声以外诸法是"一切"之声所诠，而唯独声非一切，则"声"与"非一切"这二者为同义语。对此同义性有何过失，为显示此点而说"此亦"等。以"譬如"等之喻来明显说明此义。
若问：声岂不是仅由现量成立？那为何说它不成立？答：并非说其自性不成立，而是说其自身不能作为证成自身的因，因为所证不能成为能证，而声是所证有法。因此，它对于证成自身而言不成立为能知，因为它是所知。声是一，而且已被承许为所证，也没有其他声可作为能证。所以，虽然其自性成立，但对自身而言不成立为因，这是此处之义。
若说：一切事物皆无法区分有法与法的差别，故处处皆有所立义一分不成立之过失相等。答：不然，因为依世俗差别可成立所证与能证的差异。如是，对于一离一切之事，依其与彼此差异而安立诸法。
当观察胜义时，对世俗诸事，唯遮遣实有之法的即是性与异性，因为彼等依实事而立。凡此能推度与所推度之言说安立，皆应依靠通过了知差别而成立者来显示。如是，说"声"与说"所作性"虽仅是认知上的差别，而实际并无差异。

།དེ་ལྟ་ནའང་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་གང་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་སོ་སོར་སྣང་བ་སྐྱེ་ལ། དེས་བསྟན་ པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་འགལ་བ་མེད་དོ།།དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ལས་སོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདིར་ནི་སྒྲ་རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་གང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ལྡོག་ པ་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ནི་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སོ་སོར་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ལ་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཞིན། སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །འོ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་པར་སྨྲས་ཤིང་། འདིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་པ་ཐ་མི་དད པའི་ཡུལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཉ་བར་དྲངས་པ་ནི།དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །དཔེ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ འདི་ཉིད་ཀྱི་འཐད་པ་སྟེ།དཔེར་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་ཐམས་ཅད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་དཔེར་འགྱུར་ཞིང་། མ་གྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་ལ། འདིར་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས།ཁྱད་པར་དང་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲ་ཉིད་ནི་སྒྲ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཉན་བྱ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ པ་ཕ་རོལ་པོའོ།།དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ནོ། །དེའི་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།

然而，依于差别而有不同认知的有法与法各别显现，依于由此所显示的有法与法的差异，能立的言说并无矛盾。已说明对境不欺乃依于关联。
在此，"声是常，因为是非一切故"这一论式中，也无任何差别可使其不成为所立义的一分。如是，凡是被安立为所证者，除了被安立为所证的相状外，不存在于其他认知中作为能证，因为无需各别遮遣，在认知中也无成立的差异，故说"不成立"。
这就是说：凡是所立义的一分者即非因，如在证成声无常时的无常性。在证成声常时，非一切性也是所立义的一分，故与遍是相违。以"然而"等说明不定，以"在此"等作答。
认知无差别的对境被引为所证者，即是所立义的一分，因为无差异故。而此处有差异，因为差别是所证，共相是能证。因为将导致无有譬喻之过，此即其理由。因为有可为譬喻者，此处并非一切皆是所证。已成者可为譬喻，未成者意为所证，此处并非将一切作为主题。
以"眼等"等文，显示差别与共相本性的所证与能证之差异。"假使"等，是对方说：声性唯存在于声一者，故如所闻性般成为不共，而非不成立。
"所立义的"等，即法所限定的有法是所立义。其法所闻性成为不共是合理的，因为有法与法有差异故。

།དེ་ལྟར་ནི་སྒྲའི་སྒྲས་ནི་སྒྲ་མ་ཡིན་ པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བརྗོད་ཅིང་།མཉན་པར་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་ཆོས་སུ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་པས་སྒྲ་ལ་སྒྲ་ཉིད་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པས་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །རྩོད་པ་བསྒྲུབ་པར་ནི་འདི་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གང་བཤད་པའོ། །དེར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གྲུབ་ པའི་མཐའ་དང་འགལ་བ་ནི།བྱེ་བྲག་པའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཏེ། དེས་ནི་དངོས་པོ་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་འོངས་པ་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་འགལ་བའོ། ། དམ་བཅའ་བའི་དོན་དང་འགལ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་པའི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ། ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་དང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་འགལ་བ་སྟེ། ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་རིགས པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ལ་དེ་དག་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་ལ། འདི་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ། །བསྟན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ བརྟག་པའི་སྐབས་སུའོ།།ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་གང་གི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་བཤད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་སྔར་ཁོ་ནར་བཤད་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བཤད་ཟིན་པ་བདེན་ཏེ། དེ་ལྟ་ནའང་རབ་ཏུ་དབྱེ་ བ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱེད་དོ།།དེ་ལའང་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་དེ་ལའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལ་དེ་མ་བཤད་པ་ཁོ་ནར་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྐབས་སུ་མ་བབ་པ་སྔོན་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ། གང་ཕྱིར་ བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཕལ་ཆེ་བས་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པའང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་དོན་དུའོ།

如是，"声"之声词表达遮遣非声，"所闻"之声词表达遮遣非耳根境界。声的属性中有所闻性，而此成为不共。此处因与有法的表达声词中无有差别遮遣，故声中无其他声性。所说"唯所证即能证"，故唯是不成立。
争论所证即是所说"因为一切是无常故"。"于彼"等，其中与宗义相违即是毗舍师派的"声是无常，因为是感官所取故"，因为他们承许实体、德性等感官所取者为常，若说无常则与宗义相违。
与所立义相违即是数论派的"因中有果，因为真实生起故"，此"因为真实生起故"与所立"有"相违，因为已有者不应真实生起，如士夫。
于此彼等亦不可能，因为于彼唯说主题属性为因，而此必定不成为主题属性。"当说明"即在似因考察章节中。已说明似主题及其相关内容。
今当说明能表达他比量的因。若问：其相岂非已于前说？诚然已说，然为显示分类，故就因相而言。"于彼等"即于彼因。
对于应紧接所证之后说明者，却不说而在主题分类不应时先行广说的原因，说道"因为所证法即因"等。"大多"之词是为了表明不成立无主题属性者亦为似因。

།འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དང་དེར་སྣང་བ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ཕྱོགས་ ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་མ་ངས་པ་ཉིད་རྣམས་ལས་སྔོན་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཚུལ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་ བ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ལས་སྔོན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་མདོ་བསྡུས་པ་གསུངས་པ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ཞེས་པ་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་དགུ་བཤད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཚུལ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཐུན་མོང་ལས་སྔར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ངེས་པར་ཤེས་པ་ན་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པས་བསྟན་པའི་ཆེད་ དང་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཕྱིས་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ།།འདིར་ཆོས་ཅན་ཁོ་ནའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་གྱི། ཚོགས་པའི་མ་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཞེས་སྨྲས་པ་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ སྒྲ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་སེམས་པས་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་བཞིན། ཆོས་ཅན་ཡང་དེ་ ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་སྨྲས་སོ།།གྲུབ་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིས་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །གང་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་བཞིན། ཆོས་ཅན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ ཆོས་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་སུ་བསྟན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཉེས་པ་འདི་མེད་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ཁོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དངོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་གྲུབ་ པ་སྒྲུབ་པའོ།

这是偈颂的含义：因为因与似因大多唯是主题属性，所以应当在因等之前广说主题属性。
这样解释：因为主题属性是诸多者的共同方式，所以应当在因等之前唯说主题属性的分类。为了显示主题属性的分类，为使易于理解，故说因章的摄颂："同品有无"等。
此处，即在此偈颂中。因为已说主题属性有九种，因为这是诸多者的共同方式，所以应当先考察共同者。确知此后，为了广说因等相及为了理解而易于成办，所以后当确定显示。
此处唯成为有法的属性，非聚合的属性，也非法的属性。因此所说"所证法"是唯立有法为主题，因为"所证"之词是主题的异名故。
认为这也不合理而说："且如何"等。由"因为"等说明无遍：凡非所欲证者非是主题，如因；有法亦如是。
"因为已成立故"，此遣除不成立的疑虑。凡已成立者非所欲证，如因；有法亦如是，此与能遍相违。
若说：因此其法不应说为主题属性。答：无此过失等。
不一定唯以实际词语表达，那又如何？也以假立表达。若说此非实际主题，则成立已成。

།ཅི་སྟེ་ཆོས་ཅན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ན་དེའི་ཚེ་མ་ངེས་པ་སྟེ། ཚོགས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཚོགས་པ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་ གཅིག་ལ་རས་ཡུག་ཏུ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ།།ཆོས་སྨོས་པ་ནི་ཞར་ལ་བྱུང་བ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་རྩོད་པ་འདི་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་དུའོ། །དངོས་མིན་ན་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ་འདིར་ནི་ཤེས་པར་འདོད་ཅིང་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་གྲུབ་པ་ བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པས་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དངོས་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་ བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་ཁས་བླངས་ནས་ནི་ཁོ་བོས་འདི་ལན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་གི་སྒྲས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་གྱུར་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་ མེད་ན་དངོས་ཉིད་ལ་ལྟ་ཅི་ཞིག་ཅེས་པའོ།།ཡང་དངོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་པ་གང་ལས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱ་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་འདིས་ནི། གང་ཞིག་གང་ཕྱོགས་ གཅིག་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་ཐ་སྙད་བསྟན་པར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྣམ་བུའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་སྣམ་བུར་ཐ་སྙད་བསྟན་པ་བཞིན། ཆོས་ཅན་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གསུངས་སོ། །དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནིའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ། །འབའ་ཞིག་པ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ ཞེས་པ་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་སྦྲེལ་བར་བྱའོ།།འདིར་ཡང་ཞེས་པ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རོ། །གཉིས་ལ་གྲུབ་པས་ཞེས་པ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ཤེས་པར་བྱེད་ པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏེ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གོ་བས། གཉིས་ལ་བཟློག་པ་ན་སྟེ། མ་ངེས་པ་ན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若欲证明"因为有法是主题的一分，故即使假立也不应如此显示"，则此时不定，因为对聚合的一分假立显示为聚合，如对布匹的一分假立为布匹。
说"法"是附带而来，为了完全遣除"所证随因"中的此争论。
虽非实际，此处是欲知而后时依止已成法所限定的有法为所证，由此说聚合为所证。如是有法也唯是实际所证，因为于彼不可能有所作性等法，故此完全无可争议。
你的遍计是承许聚合为所证后，我当作此答复，这也由"亦"字明显表示。这样解释：即使非实际，若无过失，对实际更何况？
问：若于非实际无过失，为何于彼假立为所证？答：说假立之因："因为是一分"。此说自性：凡是某物的一分，即应以彼施设言说，如布匹的一分施设为布匹；有法也是主题的一分。
若说因无必要故不应假立，则不然。因为是其一分故，有法的法可假立，因为具有理解的意义故。即使如此，也当舍弃眼所取性等。唯独假立，此处应连接"所证"。
此处"亦"指他比量。"二者成立"指对能立和所立二者确定为主题属性者的言说。为何？已说因为是为了解此的因的缘故。因此以义理可知，对二者颠倒时，即不定时。

།གཅིག་ལ་ཡང་བཟློག་པ་ན་དང་གཉིས་ལའམ་གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་དང་། གཞི་མ་གྲུབ་ནའང་འདོད་མ་ཡིན། ། གཏན་ཚིགས་སུ་ཞེས་པའོ། །དེས་ན་དེ་བསལ་བའི་དོན་དུ་རྩོལ་མ་ཐག་པ་གཞག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་སུན་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མི་འདོད་ཕྱིར་ཀུན་སུན་འབྱིན་མིན། །ཞེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པས བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་སྐྱོན་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་འདིས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་པས་ན་སུན་འབྱིན་ཏེ་སྐྱོན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་ན་དོན་ སུན་འབྱིན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན།ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་སམ། སུན་འབྱིན་གྱི་སྒྲ་ལས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བཤད་དོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཡང་འདི་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།གསུངས་པ། གཉི་ག་ལ་ཡང་རབ་གྲུབ་པ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལྟ་བུ་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནའོ། །འོ་ན་རྐྱེན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ན་སྒྲ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྒོལ་བས་ཁས་ལེན་པས་སོ། །དེས་ན་ཅི་ཞིག་ལས རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།འོ་ན་དེ་རྐན་ལ་སོགས་པའི་གཡོ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན། གལ་ཏེ་རྐན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་རྐན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། དེས་ན་དེའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་དེ་དམིགས་པའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ ཏེ་རྟག་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་གསལ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།།རྐན་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པས་སྒྲིབ་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཉམས་པ་མེད་པ་ལས་ན་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཉིད་མི་སྲིད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྐན་ལ་སོགས་པའི་གཡོ་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

当对一者颠倒时，或对二者或一者生疑时，以及基础不成立时，皆非所许。这是关于因。因此，为了遣除此义，应立即前述内容。
若问：如果这种形式不是能立，那岂不成为能破？答曰："因不欲故，非一切能破。"
如同唯由二者成立而确定所证，非其他方式；同样，唯由二者成立而确定为有过失，仅仅不欲其他方式并不能确定。
若问：这不是说"应以此破除"，故为能破即诠说过失的语言吗？为何说是义破除？答：由境与有境无别的假立，或由能破之声是能立性故如此说，故无过失。
若问：为何这不是能破？答曰："譬如"等。
若问：何者是能立与能破？答曰："于二者皆极成"等。凡于二者成立为非主题属性者，唯是能破，如眼所取性。能立是于二者极成为主题属性，如因缘差别性，即在证成所作性等时。
若问：因缘是因，而声无任何因，因为立论者承许其为常住故。那么从何有因缘差别性？答：那么，为何唯于腭等运动存在时才能观察到它？
若说腭等非其因，而是由腭等显现，故唯于其作用存在时观察到它。答：不然，因为常住法不应有显现，如前所说。
若说由腭等作用除障，故紧接着能观察到它。答：不然，因为其本性无损，故不可能有任何障碍。
若说因为能于自境生起认识，故腭等运动是其助缘。答：不然，因为无有助益者不应成为助缘。

།མཐའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་གང་ས་བོན་ལ་སོགས་ པ་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། འདི་ནི་སྒྲ་ལ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཡིན་ན། འབའ་ཞིག་པས་ཀྱང་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། གལ་ཏེ་མི་ ནུས་པ་ཡིན་ན་ལྷན་ཅིག་པ་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ།།ཕན་འདོགས་པ་འགའ་ཞིག་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་དེ་ལས་དོན་གཞན་ནམ་འོན་ཏེ་ཅིག་ཤོས་ཡིན། དོན་གཞན་ཉིད་ན་སྒྲའི་ཕན་པ་ཞེས་པའི་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་དེ་ཁོ་ན་བྱེད་ པའོ་ཞེས་པས་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་གྲུབ་བོ།།འོ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་སམ་ཆོས་ཅན་གྱིས་སམ་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་ཅན་ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཕྱོགས་ཆོས་ ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ན་ཞེས་པ་སྟེ།ཕྱོགས་ཆོས་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་འདིར་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཅན་ཆོས་ཅན་གྱིས་བསྒྲུབ་མིན། །ཆོས་ནི་ཆོས་ཅན་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། དེས་ཏེ་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་གང་ རྣམས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ལ།དེ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །ཚོགས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ན། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཆོས་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་སོ་ཞེས་པས་ཕྱོགས་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཅན་མེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཞིང་ཚོགས་པ་ནི་མ་ ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གཞན་དུ་བས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཞེས་པར་རོ། །འདི་ལའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པས། མེ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་འཐད་པ་གཞན་འདིའོ། །འདི་ལའི་སྒྲ་དང་དུ་བ་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ རམ།འོན་ཏེ་ཡུལ་ཕྱོགས་སམ་མེར་འགྱུར། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དུ་བ་འབྲེལ་ན་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་སྔར་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་མེ་ཁོ་ན་འདི་ལ་ཞེས་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་མེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་མེ་ དེ་ཁོ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་དུ་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་སྐྱོན་བསྡུ་བའི་དོན་དུའོ།

在最终情况下，种子等相互不依赖助益者为助缘，这不是产生差别，那么是什么呢？仅是产生一个果。这对声来说也不可能，因为若有能力，单独也能作用；若无能力，共同也不能作用，故此无疑。
若说唯作某种助益，那么此助益是异于彼义，还是即是彼义？若是异义，则"声之助益"有何关联？若非异义，则即是作彼，故因缘差别性成立。
若问：若唯主题属性即是因，则有法不能推度有法与法，或有法不能推度法，或法不能推度有法，故特征有不周遍过失？答曰："若是主题属性之能立性"，意即若承许唯主题属性是因。
"有法不能证有法，法不能由有法证"，以及由法亦不能证有法。
首先，对于"诸能诠说"，他们如是思维：若总和义为所证，则其一分之法为主题属性，故主题属性成为因。但当有法唯火为所证，而非总和，且彼由他有法烟所成时，如何主题属性成为因？
说"于此"者，是说火之有性非所证的另一理由。"于此"之声与烟相关，还是与方位或火相关？若与烟相关，则成为宗义一分，如前。若说虽如是，但"于此"是确定指示唯火。答曰："于火"等。"又"字是为总结过失，意即火亦不应成为自性所依。

།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མེ་ལ་མཐོང་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་མེ་ལ་དུ་བ་མཐོང་བ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་ སོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟགས་འཛིན་པའི་དུས་ཁོ་ན་ན་མེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་ཕྱོགས་ལ་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དེ་དག་གིས་ཆོས་ ཅན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ།མེ་དང་དུ་བ་དག་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོར་ཆོས་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་ཀྱང་མེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་ས་ཕྱོགས་དེའི་ཆོས་དུ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དུ་བ་ནི་འཕྱུར་བ་དང་སྐྱ་ལོ་ཉིད་ ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཡང་དྲོ་བ་ཉིད་དང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་དེ་དག་ཆོས་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་དགོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པས་ཏེ། གང་ཞིག་དོན་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་གང་ཞིག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ ཅན་ཡིན་ཏེ།ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཅིག་ཤོས་དག་ནི་ཕན་འདོགས་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་མེ་དང་དུ་བ་དག་ཆོས་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་གང་རྣམས་མེས་རེག་བྱ། །ཞེས་པ་འདི་ནི་དྲོ་བའི་རེག་པ་ཡོད་དོ། །མེའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ པ་འདི་ལ།རེག་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་རེག་པ་ཡང་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི། འདིར་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་མེ་དང་སྦྲེལ་བ་ཡིན་ན་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་ འགྱུར་རོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རེག་པ་ལ་མེ་མཐོང་བ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་འདིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

若问：为何不应于火见到？答曰：因为将导致无有推理。因为对非现量的火，不可能见到烟。因此，正在把握因相时就已了知火，故将无有推理。
关于"因此"等，由于无有其他方式，"于此"必须承认是指方位。而他们说"唯是有法"，是说火与烟对方位而言都是法性。由此，应以烟证明被火所限定的彼方位之法，故无有无主题属性之因。
若问：如此，烟因具有上升、灰色等性质，故是有性质者，因此唯是有法；同样，火也因具有热性、能烧等性质，如何说它们是法？为此说："于此"等。在能立与所立的言说中，并非依据性质与有性质者而视为法与有法。那么是什么？是依据证成作用，凡是被某义所限定而为某者所证成者即是有法，因为是所助益者；其他则因为是能助益者故是法，因此火与烟确实成为法。
对于"诸为火所触"，此即有暖触。在"因为有火"这种情况下，仅触为所证，触也是法，因为是身根所具之性质。"如前"是说，若"于此"与火相连，则宗义一分将成为因。对于所推理的触，见到火也不应理，因为将导致无有推理。因此必须说"于此"等。

།རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་མལ་ཁང་ལ་སོགས་ པར་གང་དུ་བ་ཅན་དེར་མེ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཡུལ་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་ཤིང་།དྲོ་བའི་རེག་པ་དང་བྲལ་བའི་མེ་ནི་ནམ་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་དུ་བ་འདི་ནི་མེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དུ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་མེ་ འདི་ནི་དྲོ་བའི་རེག་པ་ཅན་ཏེ།མེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་མེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མེའི་ཁྱད་པར་ལ་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུལ་ཕྱོགས་བརྟགས་པ་དོན་མེད་དོ། །ད་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ན་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མེའི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ན་ཡང་ཞེས་པ། གལ་ཏེའང་མེའི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡུལ་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལས་མེའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེར་གདོན་མི་ཟ་བར་ས་ཕྱོགས་འདི་མེའོ་ཞེས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་དེ་ཁོ་ན་དྲོ་བའི་རེག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྡང་བ་དང་མེའི་ཁྱད་པར་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཆོས་ཅན་ཡང་དེས་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །འདིར་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོ་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འདིར། ཁྱད པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ།ཆོས་གཞན་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེར་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་སྐད་བཤད་དེ། སྤྱི་སྔོན་མ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། གྱོ་མོ་དང་གསེར་གྱི་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་པ། འདི་ལྟར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ན་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་སྡུད་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།

"首先，对于'一切'等，凡有烟处，未见到火"，这表明应以方位为所证，且从未见到离开暖触的火。因此，正如"此烟有火，如同其他烟"是错误的，同样，"此火有暖触，因为是火性，如同其他火"也不会有错误。因此，由于要证明火的差别对应触的差别，考察方位是无意义的。
若说：虽然如此，但由于所立与能立无差别，故宗义一分将成为因。答曰："非也"等。即使是要证明火的差别，也必须承认方位是所证，因为唯有从方位的差别才能成为火的差别，而非其他方式。因此必须立"此方位是火"为宗，并由此以暖触性证明彼方位。
对于厌恶方位差别而执着火差别，这有何意义？有法即由法。此处对方的想法是：主体是有法，因为具有变异等法性。而在此，应以诸差别随行的法之自性来证成，而非说其他法。未成立者不可能是已成立的法，因此"主题属性即是因"这种说法不应理。
关于"唯诸差别"等，差别即内外诸变异，应证明它们是同一因。若问为何如此？答曰："如是"等。此说明：具有共相的诸差别在世间被见为随行于同一类，如陶器与金饰等。如是举例时，通过结合与总结，所立与能立将变得明显。

།དེ་ལྟར་ཡང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སྤྱི་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་སོ་ཞེས་སམ།རྒྱུ་གཅིག་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་རྣམས་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་རྒྱུ་གཅིག་པ་ ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ནི།གང་རྒྱུ་གཅིག་པ་དེ་ཁོ་ན་གཙོ་བོའོ་ཞེས་སེམས་པས་སྨྲས་པས། གཙོ་བོ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་ པོ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཆོས་གཞན་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན།འདི་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་འདི་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་ལས་སོ། །ནུས་པ་ཡོད་ན་སྒྲ་རྣམས་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་གང་གིས་ཡན་ལག་རྣམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱིས་ ཆོས་ཞེས་འདིར་ཐ་དད་པ་སྦྱོར་བ་ལ་གསུམ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།ཆོས་ཅན་ཆོས་ཅན་གྱིས་བསྒྲུབ་མིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་ནི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལའོ། །སྔར་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། ད་ལྟར་ནི། ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་བསྒྲུབ་བྱའོ། ། ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར་ཚིག་འགལ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྐབས་སུ་མ་བབ་པར་སེམས་པས་སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ཅན་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་པས་རྒྱུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་ཁོ་ན་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཁོ་ན་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་འགྲུབ་པའི་ཐབས་སོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྔར་གསུངས་པ། རྟགས་ ནི་ཆོས་དང་མི་འཁྲུལ་བར།།གཞན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། །དེ་ལྟ་རབ་གྲུབ་དེ་ལྡན་པར། །ཆོས་ཅན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ།

如是，对于内在本性的诸差别，由于随行于同一类，故彼等是具有共相者，或称为同一因者，此为其义。应当了知，应以如是同类随行因来证明诸差别是同一因性。
诸差别既已证成为具有同一因性，认为唯有同一因即是主体，故说"主体存在"。如是此处因法相亦非无有主题属性。
"是故"等，由于如是法与有法的所立事相不可能存在，因此，由于是所立法之异性，应知"异法为因"即所谓的所作性等，应证成与所立法无常性等为不相离关系，此为其义。
若问："以法证法是所立"如何？仅由此便获得这些差别，是由说者意乐所致。若有功能，诸声词随顺说者意乐而成立，如说"由何支分变异"等。如是，于此"以法证法"差别结合中应观三种：如"有法不以有法证"等，唯就作用而言。
先前说"由法限定的有法是所立"，而今说"以法证法是所立"，因此认为语词相违且能立不应理，故问："何故"。以"有法如是为所立故"说明其因。"如是"等详细分析此义。
由于以法限定的有法是所立，故能立法应证成为与所立法不相离。意趣是：此即是成立以法限定的有法之方便。如是先前所说："因应显示与法，不相错乱为异，如是善成就，具彼有法可知。"

།དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྐབས་སུ་མ་བབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་འཆད་ པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། བྱས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྟག་པ་ནི་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དམ་བཅའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལྔ་པའི་མཐའ་ཅན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་ཀྱང་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་ཆོས་ཁོ་ ནའོ་ཞེས་པ་འདི་མི་རིགས་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དུ་རྟགས་བསྒྲུབ་བྱ་རྗེས་འགྲོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྔ་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་དཔེ་ གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ།།གང་དུ་དང་དེར་གྱི་སྒྲ་དག་གིས་སྦྱོར་བ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། །རྐང་པ་གསུམ་པས་ནི་ལྔ་པའི་མཐའ་འདི་ནི་དཔེའི་སྦྱོར་བ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཤེས་པར་བྱས་སོ། །བཞི་པས་ནི་དེར་ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་འཐོབ་པ་དེ་ ལྟར་བཤད་དོ་ཞེས་པའོ།།འདི་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། ཕ་རོལ་པོས་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་འགའ་ཞིག་གི་སེམས་སོ་ཞེས་པས་གསུངས་པ། དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྲིད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ དོན་ཏོ།།འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དཔེས་འཆད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདིར་གཏན་ཚིགས་ཐོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་འདི་དཔེའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་སྦྱར་ལས་འདོད། །ཅེས་པའོ། །འོ་ན་འདི་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཡིན་ཏེ།གསལ་བ་ནི་མེད་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བ་ནི་གསལ་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཐལ་འགྱུར་བ། །ཞེས་སོ། །རྒྱུ་སྟེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞིང་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་དུ་ཞེས་པ་ ནི་བསྟན་བཅོས་སུའོ།།དེ་ནི་དཔེ་གཉིས་ལས་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ། གང་ལ་མཐོང་བ་མཐའ་སྟེ་ངེས་བྱེད་ཡིན་པའོ་ཞེས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་པོ་འདིར་དཔེའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་འདོད་དེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ལྡན་པ་ལས་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །བསལ་ཏེ་འོངས་པས་ཞེས་པ་ནི། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བཀག་པས་རང་གི་ཕྱོགས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་བསལ་ཏེ་འོངས་པའོ།

因此，既非语词相违，亦非不应理的能立，因为此处专注于解说应理成立之方便。
此处，声是无常，因为所作是无常性故，常住是未作性故，如是在立宗之后即得第五词尾，故虽无主题属性，此亦是因。然而有人错误地认为"因唯是主题属性"不应理。为了遣除彼等之错误而说"主题属性亦"等。
以"何处因随行所立"等颂之前半，宣说二喻之相。以"何处"及"彼处"二词显示结合之确定。第三句令知此第五词尾唯是喻之结合而非因。第四句则说明如何于彼处获得因。
当说"此中无有主题属性"时，有人认为对方会说"因无主题属性"，故说"喻相亦有"，其中"亦"字表示确定义。
若问：因之不相离岂非由喻说明？此处亦未闻因，如何是喻之结合？故说"由因近结合所欲"。
若谓此是无主题属性之因，如"显现非无生，因为应成差别故"中，差别应成非显现之法，故说"应成无因"。无因即无随行是差别，而成其应成。
"何处"指在论中。"彼由二喻成就故"中，凡见边际即为决定，故此处欲以喻词说明随行与返遮二者。意趣是：由随行与返遮二者成立所立。
由此亦知，从具相而遮遣而来者非差别。"遮遣而来"指通过破除他宗而安立自宗。

།བསལ་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེའི་སྦྱོར་བ་སྟོན་ ཏོ།།དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དཔེ་གཉིས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པ་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་གཞན་ནི་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་མཐོང་བར་ཡང་འགྱུར་བ་སྟེ་གང་མེད་པ་ སྔོན་མ་ཅན་དེ་ཐ་དད་པ་དམིགས་སོ་ཞེས་པའོ།།ཡང་ན་དེ་རྣམས་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་མཐོང་བ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། གང་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་མི་ འཐད་དེ།རེ་ཞིག་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་རྣམས་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་སྔ་མ་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་བཟློག་ པས་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་བྱེད་པ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། མི་འདོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་ན། ཐ་དད་པ་ཡང་འདི་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡང་འཐོབ་བོ་ཞེས་ པ་འདི་ནི་མི་འདོད་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་མི་རིགས་ན། འོ་ན་རིགས་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་རང་གི་ཕྱོགས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ལ་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ མཐོང་ལ།འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོན་ཏོ། །དེ་མེད་པ་ལ་ཡང་མ་མཐོང་སྟེ། རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་སྔ་མ་ཅན་རྣམས་ལའམ་མེད་པ་སྔ་མ་ཅན་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་ངོ་། །འདིས་ཀྱང་ལྡོག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིགས་གཅིག་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར།གསལ་བ་ནི་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེས་ཁས་མི་ལེན་ན་ཡང་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་དེ་ཁས་མི་ལེན་ནའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པར་བྱེད་དེ། གཞན་དུ་ན་དེ་དེའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

以"遮遣"等显示其结合。以"于此"等令知应说由二喻成立所立故，应成无因，并遣除其他方式。其他方式即：无之前分者的差别亦可见，即"凡无前分者即见差别"。
或者，由未见彼等之随行而证成返遮，即"凡无前分者，其随行不见，故应成与彼相反为差别"。
两种方式皆不应理。首先，未见任何无前分者之差别，因为彼等不存在故。当承认无前分者时，说"于无前分者之差别未见随行"，而由随行之返遮推出差别之应成亦不应理。
若问何故？答曰：因为将成不欲之应成。若由未见而增益返遮，则由"于彼等亦未见差别"，亦将得其返遮，此非所欲。
若如是差别应成不应理，则此理如何？故说"若尔云何"等，由此安立自宗。因为随行唯于一前分者见于瓶等，此说随行。于无彼者亦不见，即于无一因者，或于种种前分者，或于无前分者皆不见。此说返遮。
故说"唯一前分者"者，因为如是类一随行为一前分者所遍故，显现即是一前分者。"若彼不许"者，谓若不许能遍之一前分者。"应成无随行"者，意为应成所遍之随行不存在，因为能遍之返遮即成所遍之返遮，否则彼不成其能遍性。

།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཐལ་བ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ཉིད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ ཐ་དད་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་སོ་ཞེས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྡན་ལས་ཐ་དད་མིན། །ཞེས་པ་གང་གི་ཕྱིར། འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་སྟོབས་ལས་ཐལ་འགྱུར་དུ་བསྒྲུབས་ནས་དེ་བཟློག་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་བརྗོད་དེ། འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་པའོ། ། སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ཐ་དད་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་ལ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་དང་བཟློག་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བརྗོད་པའོ་ཞེས་པས་འགར་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་ལྟར་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཏེ། རྣམ་པར་ལྡན་པ་ལས་བསལ ཏེ་འོངས་པ་ཐ་མི་དད་པར་བརྗོད་པས་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་།འདི་བསལ་ཏེ་འོངས་པར་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསལ་ཏེ་འོངས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་རྩོད་ལ། འདིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་ མེད་པ་ཉིད་དམ་ཡོན་ཏན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་།རྫས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དམ་རྫས་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་དང་རྫས་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་བཤད་དེ། གང་ལས་དེ་མེད་པར་ཐལ་བས་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་རྩོད་པ་ལས་འདི་བསལ་ཏེ་འོངས་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་གཏན་ ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་ཆོས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཞེའོ། །འདི་ནི་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ ཏོ།།སྦྱོར་བ་འདི་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་ཉིད་ཕྱིར་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་ལས་གཞན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སུན་འབྱིན་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྟགས་དང་དམ་བཅའ་དག་གི་ཞེས་པ་སྟེ། ཡང་ཅི་ལྟར་ འདི་སུན་འབྱིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།སྐྱོན་བརྗོད་པས་ཞེས་པ་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱེད་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བརྗོད་པའི་སྒྲ་འདིར་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའོ། །སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སྔ་མ་ཁས་བླངས་པ་ཡོད་ན་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་བཤད་པ་ནི། སྔ་མར་ཁས་བླངས་པ་ཡོད་ ན་ཞེས་པའོ།།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། སུན་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱོགས་སྔ་མ་རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་སུན་འབྱིན་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཚིག་ནི་སུན་འབྱིན་ནོ།

由返遮"应成无随行"之应成，即说明彼随行，即"由随行故，诸差别即是一因前分者"。
故说"由具故非异"者，因为此中亦由随行与返遮之力成立应成，由返遮彼唯说随行，于此有何差别？
仅是结合之差别，而非义理差别。如是对已遮除而来者，亦由应成与返遮说明宗法，故无处有无宗法之因。
若问"如何非已遮除而来"？由说"具相异者与已遮除而来无异"，已说明已遮除而来亦是宗法。此亦不可能是已遮除而来，因为已遮除而来争论无因，而此处非如是。
受用者与所受用者，非是无功德或功德，亦非是非实体或实体。已说功德与实体存在之因，由此因而成已遮除而来，因为由彼应成无之应成而争论无因。此亦非非因，故"因唯是宗法"之说不应理。此非已遮除而来。
若问如何？故说"因为"等。已成立已遮除而来之宗法。此结合因为无宗法故异于已遮除而来，故此非已遮除而来。
若问此为何？故说"能破"。若问何故？故说"因与主张"。若问如何知此为能破？故说"由说过失"，意为由遮除过失。
说之声此处表示成立事物。彼说过失亦须有前承许，故说"若有前承许"。当如是解释：能破者，即破除前论者所承许之某义，其语即是能破。

།སྔ་མས་ཁས་བླངས་པའི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དེས་འདི་སུན་ འབྱིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།།གཏན་ཚིགས་ཅི་ཞིག་གིས་འདི་སུན་འབྱིན་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འདིར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། གཙོ་བོ་ཡོད་དེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ།།དེ་ཡང་གཞན་གྱི་ངོར་མ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གྲངས་ཅན་པས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་གཏན་ ཚིགས་སུ་བཤད་དོ།།སྒྲ་དང་རེག་པ་དང་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་སྟེ་ལྔ་རྣམས་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་རྨོངས་པ་སྟེ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དང་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དང་རེག་བྱ་དང་ གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་ཡང་བ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དག་པ་དང་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང་མཆོག་ཏུ་རངས་པ་དང་དགའ་བ་རྣམས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མྱ་ངན་དང་གདུང་བ་དང་ཟུག་གཟེར་དང་རེངས་པ་དང་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་ཞེ་སྡང་བ་རྣམས་སོ། ། རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འགེབས་པ་དང་འབྱིན་པ་དང་འཇིག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དང་ཞུམ་པ་ཉིད་དང་ལྕི་བ་ཉིད་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་ལྔ་རྣམས་དང་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་ནས་སྒྲ་དང་རེག་པ་དང་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་སྟེ་ལྔ་པོ་རྣམས། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང གཏི་མུག་སྟེ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།དེས་ན་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་གནས་པའི་བ་ལང་ ལ་སོགས་པའི་ཡང་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཟ་བ་པོ་ལའང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡང་བསྒོམས་པ་ལས་དྲང་སྲོང་ སེར་སྐྱའི་ནི་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

遮除前者所承许之过失，即是其果，故应由此果确定此为能破。
若问以何因此为能破？故说"此中"等。胜因存在之因即是功德随行，即"胜因存在，因见差别中有随行"。
此于他方亦不成立，因为诸佛教等不信诸差别随顺勇识等功德。故为成立此，数论师说一果性为因。
声、触、色、味、香五者，是乐、苦、痴三者之差别安立。何以故？因为五者与五者有一果性。声、触、色、味、香乐者之果，即是极净、轻性、极洁、贪著、最喜、欢乐等。
苦者之果，即是忧愁、烦恼、痛苦、僵硬、厌离、嗔恨等。痴者之果，即是遮蔽、拔除、毁坏、不净性、萎靡性、沉重性等。
见彼等为五者与五者之一果，即执"声、触、色、味、香五者，是乐、苦、愚痴三者之差别安立"。
故说"承许"等。凡是极净等为果者，即是乐等之自性，如同乐等，处于境事位之牛等亦有极净等果，以此果之影像而成立此承许。
如是于食者亦有应成故不定，如是离自性之士夫由修习，于仙人迦毗罗成极净等，于其余者则成忧愁等。故士夫亦应成乐等自性。

།ཁས་མི་ལེན་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ དུ་བརྗོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལའོ། །འདི་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ཡང་སྐྱེས་བུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་མ་བླངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁས་མི་ལེན་ན་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ ཡང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྐྱེས་བུ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་མེད་དེ། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་མཐོང་བ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དངོས་པོའི་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་གྲང་བས་ཉེན་པ་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་མེ་ངེས་པ་ནི་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། སྟག་གི་སྒྲ་ཐོས་པ་ལས་སྟག་ཐག་ཉེ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང བར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡང་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། བདག་གིས་སྐྱེས་བུ་ངེས་པར་བྱ་སྟེ་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཐར་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་པའིའོ། །ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན་ནི། འོ་ན་དེ་ཡོད་དོ་ ཞེས་ཅི་ལྟར་ངེས་པར་བྱ།དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐར་པའི་ཐབས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཉེ་བར་སེམས་པ་ཅན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བསྒྲུབ་པའི་ཡིད་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས། ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཏམ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ན་སྐྱེས་བུ་ཉེ་བའི་སེམས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དོ་ཞེས་ཅི་ལས་ངེས་པ་ཡིན། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་ སོགས་པ་འགེགས་པར་བྱེད་པ་ངེས་པར་མ་བཅད་ན་ནི།དེས་བཀབ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེལ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པས་བཀབ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ་ཞེས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཉེ་བ་ན་ཡིད་ནི་སེམས་ པ་ཅན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རྟག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཞར་ལས་བྱུང་བས་ཆོག་གོ། །རྫས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དམ་བཅའི་སྒོ་ནས་སུན་འབྱིན་པའོ།



"即使不承认"等词句明确表明了这种不确定性，并显示了说明不确定性的结果。"或"字是用于因。对此将作如下解释：因为虽然具有净信等果，但未承认是以人的快乐等为自性，所以若不承认这点，受用也非功德。因此，根本因中功德的随行性是不成立的。
虽然如此，但人是不可见的，那么为什么见到他会产生净信等果呢？这并非如此，因为我们看到即使是隐蔽事物，通过推理也能产生净信和悲伤等果。例如，受寒冷所逼的人见到烟就确定有火而感到欢喜，听到虎啸声而推断老虎在近处时会感到恐惧。因此，对于推理所得的"人"也必定会产生净信等，这是因为心想："我应当确定人，不久就会获得解脱。"
如果连推理的对象都不能成为，那么如何确定"它存在"呢？因此，造论就成为无意义的了，因为论典的果实就是成就人获得解脱的方法。那么，难道不是只有具有对人的思维的意识影像才能显现净信等吗？这也是由于具有主性，所以只有三德。
若问为何人是不确定的，这是一种说法：若不了知人的自性，如何能确定是具有对人的思维的意识呢？就像在未确定遮蔽物如红花等之前，对于被其遮蔽的水晶等特殊形态，是无法确定"这是被红花等遮蔽的形态"一样。
即便说当人接近时，意识会获得具有思维的影像，但这将永远如此，因为人是常住的 - 这是顺便说明的。关于"实体的也"等，这是从立宗的角度进行破斥。

།རྫས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེའི་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ན་ཞེས་པ། རྫས་ ཀྱི་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ནའོ།།བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་བཅའ་འདི་ཡིན་ཏེ། རྫས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་རྫས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ལས་དམིགས་བསལ་ཏེ། རྫས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ལས་ རྫས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཞེས་པའོ། །པེ་ལུ་ཀའི་གལ་ཏེ་ཡང་སྤྱི་རྣམས་རང་གི་རྟེན་ལས་འཕྲོད་པ་འདུས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། འཕྲོད་འདུ་བ་གང་གི་རྫས་ཉིད་རྫས་ལ་འཇུག་པའི་འཕྲོད་འདུ་དེ་ཁོ་ན་ཡོན་ ཏན་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་རྫས་སུ་འགྱུར་བ་འཐོབ་བོ།།འོ་ན་བཻ་ཐ་ར་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་འཕྲོད་འདུ་ཡང་འཕྲོད་འདུ་ཅན་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཐལ་འགྱུར་འདིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཡང་ན་སྤྱི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ།།རྫས་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅི་སྟེ་རྫས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡང་རྫས་སུ་མི་འདོད་ན་རྫས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་སུན་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྫས་ནི་རྫས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ།།མ་ངེས་པའི་རྩོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ། རྫས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྫས་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་འདི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའི་རྩོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྫས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཞན་ཞེས་པ་སྟེ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཅིང་མི་མཐུན་ ཕྱོགས་ལ་འཇུག་ན་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ན།འདི་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཞན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ དང་རྫས་རྣམས་ཀྱི་རྫས་དང་རྫས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི།རྫས་ནི་མེད་དེ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཁོ་ན་རྫས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པར་རྩོད་པ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དོགས་སོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ ཚིགས་ལ་ནི་ཞེས་པ།དོན་གཞན་ལས་ལོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་ཆ་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་འདིར་མངོན་པར་དགོངས་ཏེ། སའི་སྲ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །རྫས་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་རྫས་མཚོན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པས་འདི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།

如果承认具有实体性者为实体的存在，即是承认为实体的存在。毗舍释迦派的这个主张是："具有实体性者是实体存在。"因此应当指出这个过失：诸功德也将成为实体。这是从结合中的特例，意思是"只从实体的结合中特别排除实体"。
若问何以如此，说道：因为和合相属是一体的缘故。即使如佩卢迦所说，诸共相与其所依相属和合，但凡是实体性进入实体的那种相属和合，也同样适用于诸功德，因此得出诸功德也将成为实体的结论。
那么，如同吠提诃派的和合性一样，相属和合不也是各个具相属和合者分别存在吗？因此，为何会有这样的过失呢？说道：或者因为诸共相遍及一切处。
关于"具有实体性的也"等，若不承认具有实体性者为实体，则将破斥"具有实体性者存在"的论题。若问为何，说道：因为实体是以非实体性来遮遣的。
会成为不定的诤论，即若以具有实体性故而证成为实体，由于诸功德也具有此因，故成为不定的诤论。关于"其他具有实体性"，虽然若存在于同品且趋入异品则成不定，但此处不存在于同品，因为未见其他具有实体性者。
为何不成为相违的诤论呢？因为没有这样的结合。这里也不是说"实体不存在，因为将导致诸功德唯独成为实体的过失"，而是说"实体不存在，因为将导致功德和实体成为实体与非实体的过失"。因为见到不定诤论的错乱而有疑虑。
关于"在性相的因中"，意思是通过从其他义别异的方式来表示和理解标志，在此明显意趣唯有性相为因，如地的坚性。由于"具有实体性者也应当表征实体"，所以这是性相因。

།དེ་ཡང་རྫས་ལས་གཞན་ལ་ཡང་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིས་ཞེས་པ་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་འདི་ ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སོ་དེ་ཁོ་ན་སྤྱི་སྟེ།དེས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ། །སར་འགྱུར་བ་ནི་ཡང་འདིར་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ས་བྷཱ་ག་དང་། ས་ཛཱ་ཏི་བཞིན་ནོ། །སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་འདི་ཐོབ་ཅེ་ན་གསུངས་པ། ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། གང་གིས་ན་མི་ རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ།དེ་སྐབས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ཏེ་གཞན་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རིགས་པའོ། །འོ་ན་འདི་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དོན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ཞེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ། རང་གི་ཡོངས་སུ་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ་ཕྱོགས་སུ་བྱའོ། །གསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཁྱད་པར་ནི་རང་གི རྟེན་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་གཞན་གྱི་ཆོས་གཞན་ལ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སྤྱིའི་ངོ་བོར་བླང་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་སྟེ།ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་འཇུག་གོ་ཞེས་པས་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱང་ ནི་ཕྱོགས་ཉིད་འགྱུར།ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་གཞན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། འདིར་འགྱུར་མོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་མེད་པ་ལ་བརྗོད་འདོད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཐ་དད་ནི་ཡོད་དེ་ཞེས་སོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་མེད་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་ཞེ་ན།བུམ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་ལ། སྒྲ་ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ཁོ་ན་ཐ་དད་དེ། གང་གཅིག་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་རྟོགས་ཟིན་ཅིང་གཞན་ལ་རྟོགས་མ་ཟིན་པའོ་ཞེས་པའོ། །གང་ དུ་དེ་རྟོགས་ཟིན་པ་དེ་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་བརྗོད་ཅིང་།གང་དུ་རྟོགས་མ་ཟིན་པ་དེ་ཕྱོགས་ཞེས་པར་རོ།

"它也适用于实体以外的其他"这一点，即已经说明了会导致功德的过失。不是认知的因，因为是不定的缘故。
关于"所立法的共相"，所立且是法，即是所立法，它本身即是共相。与它相同的方面即是同品。将成为地，由于这里结合不同，如同sa-bhāga（同分）和sa-jāti（同类）。
若问："由于是总说，如何得出这个结论？"说道："因为接近"。以无常性等法差别化的有法是所立，由于它是当下所作性，故为接近。因此，唯有与它相同的方面是同品，而非与其他相同，这是合理的。
若问："这不应成为主题，因为不承认它是所立？"说道："将一切义作为主题"，是显示自身的完整解释应作为主题。由"应当明了"，意思是应当解释一切事物为主题。
若问："差别不是局限于自身所依吗？那么如何能将他者之法用于他者？"说道："能立法即是"等。因为共相被承许为因，而非差别。因此显示无此过失。
如是，则如何能立法在推理中应取为共相的本性，所立法也是如此，因为差别推理不应理。因此，正是那个无常性一者也适用于两者，由此同品也成为主题。
若问："为何以他名言作为名言？"如"此中虽成"等。若说"虽然如此，对不存在者起说欲不合理"，说道："差别是存在的"。
又若问："如何无差别的无常性非有差别？"如"瓶"等，由于瓶等已成立无常性，故无所立，而声则不然。因此唯此有差别，即于一者已了知所立法，而于他者未了知。于已了知处说为同品，于未了知处说为主题。

།གཏན་ཚིགས་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་རོ་ཞེས་པས་དེ་ལ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་འདིར་ཐ་དད་པའང་ཞེས་ཏེ།ཇི་སྐད་བཤད་པའོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་སྟེ་རྟག་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དོ། ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་དག་གཅིག་ཉིད་དུའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཅི་ཡིན་ཞེས་པ་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་དྲི་བའོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡང་དག་པ་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྨད་པ་ལ སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇུག་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ཁོ་ན་འདིར་དོན་གསུམ་སྲིད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་ཡིན་པའི་ཡི་གེ་ནི་རིམ་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ གཅོད་པའི་སྒྲའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེས་ན་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ལ། དེ་ལས་ཏེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་གཞན་དང་དེ་དང་འགལ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་པ་འདི་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་རེ་ཞིག་ཁས་བླང་བར་གྱིས་ཞེས་པའོ། །རེ་ཞིག་གི་སྒྲས་དུས་ཕྱིས་ མེད་པར་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་བསལ་བར་བྱེད་པའོ།།དེར་འགྱུར་མོད། དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ལ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་འདིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་ཁས་ ལེན་ནའང་ཁོ་བོ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ནི་གང་ཁོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་གཞན་ནོ་ཞེས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་ཡང་བྱས་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་དང་འགལ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ན་ཡང་། མེ་ནི་འདིར་དྲོ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཅོད་པས་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་འགལ་བ་གྲང་བ་ཁོ་ན་ལས་རྣམ་པར་ བཅད་པར་མེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ན་གོ་བར་བྱེད་ཀྱི།དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མི་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དྲོ་བའི་རེག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

因为"因在两者中都成立才能用于推理"，所以这里不存在这种区分。因此不欲说此。所以此处说"也有差别"，如前所述。由"也"字表示无差别，即由于无常性本身作为遮遣常性的本质是无差别的缘故，这是因的文字义。由于如是有差别与无差别，因此不欲主题与同品为一。
若问："那么异品是什么？"这是怀疑者的提问。怀疑确实适用于多义，这也是自身所显示的。说道："存在"等。虽然也适用于贬义等，然而这里只安立了可能有三种义。如"于此"等。此处应当承许，应当观察。"和"字表示总摄义。"非"字表示次第差别，应当紧接着遮遣词观察。
因此义理如是：对于这三种情况，异于彼即异于同品，以及与彼相违，这两种情况暂且承许为异品。"暂且"一词是为了遮遣后来也承许为异品。
虽然如此，若异于彼者和与彼相违者这两种都是异品，则成过失。若承许异于彼者为异品，对我来说必定无因，因为如是，凡是瓶等同品，由于具有无常性之外的其他法，即异于同品，故是异品。由于所作性等也存在于彼中，故成不定。
若与彼相违为异品，则如"此火是暖性"，由遮遣异品而因使所立得以了知，即在证成火时，唯由遮遣相违的冷而得以了知，而非由遮遣非暖非冷，因为彼非相违故。由此也不能了知暖触。

།དེས་ན་ཅི་ལྟར་འདི་དག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། གཉིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནིའི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་དག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་ན། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་འགལ་བ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི གཉིས་ཀ་དག་གི་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིག་ཕྲད་ནི་རིམ་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གཞན་གང་ ཡིན་པ་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་བྲམ་ཟེ་ལས་གཞན་ཤོག་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་ པ་ནི།བྲམ་ཟེ་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་མི་བརྟེན་པ་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཅིག་མིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི། གཞན་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་མ་ཐག་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པ་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་དོ། །གང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ དོ་ཞེས་པས་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པའོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་ཚོགས་པའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ ན་ལ་ཡོད་པའི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ནི་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་ཅིང་།དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ཡང་གང་ཆོས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ ཡང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཐལ་བར་བཟློག་གོ།།གལ་ཏེ་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་འགལ་བ་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལྷག་མའོ། །མཐུན་ཕྱོགས་དང་འགལ་བ་ཁོ་ན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་འདིར་བལྟ་བར་བྱའོ།

那么，如何承许这些为异品呢？说道："二者"等。"尼"字是关于因。若异者与相违者为异品，则依次不应成无因过及唯由相违遮遣之过。因此，意思是说"请承许这两者都是异品"。
若说"凡是异于同品者即是异品"等。词缀表示次第差别，意思是说：若凡是异于同品者即是异品，则你必定不会得到无因过。
如是思维：不应由具有其他法而成为异于同品自身，如是，当说"异于婆罗门"时，世间不会理解为"婆罗门由于具有人性等其他法故异于婆罗门"，那么是什么呢？是不依止所欲说法的刹帝利等。因此不会成为无因过。
"如是"等是为了证成非一，显示异者为异品的因，并建立紧接着的无因过不存在的论述。应当观察"凡存在于同品"即唯存在于同品的限定。
"于无常性等之外"，此处"于苦等"是因位第七格。此中是总义：由于唯存在于同品的所作性等宗法不存在于以异为相的异品中，这不仅成为无常性的因，而且也是无常性之外的其他法——苦性等的因，因此遮遣无因过。
虽然与同品相违者是异品，然而无过失，这是余下的内容。此处应当观察"唯与同品相违"的限定。

།གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ འདིས་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ།འགལ་བ་ཁོ་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་གཞན་པ་དང་མེད་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། །དེས་ན་འདི་སྐྱོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འགལ་བ་ཁོ་ན་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ནི་བདག་གིས་ལན་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཁོ་ན་མི་ མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ན་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན།དེས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་ན་ཞེས་པ་ནི་འགལ་བ་ཁོ་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གང་ཁོ་ན་ལ་སྟེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འགལ་བའི་བདག་ཉིད་ལ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ གང་ལ་ཞེས་པ་སྤྱི་སྒྲ་འདི་ཅི་ལས་ཁྱད་པར་འདི་འཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འོ་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཅི་ཡིན་ཞེས་པ་འདིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྣམས་ནི་གང་ཞིག་དེ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཞེས་ཀློག་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྟེ། མཐུན་ ཕྱོགས་དང་འགལ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་མེད་པའོ།།ཁོ་ནའི་ཡི་གེ་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་གཅོད་པའི་དོན་ཅན་ནོ་དེས་ནི་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ། འགལ་བ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་འགལ་བ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་དེ་ལས་ཅི་ལྟར་མི་འདོད་པ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལོག་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་དྲོ་མིན་གྲང་མིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱང་འགལ་བ་གྲང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་འདི་ན་དྲོ་བ་ཉིད་དེ་མེའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལ། མེ་གྲང་བ་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གོ་བར་བྱེད་ཀྱི། དྲོ་མིན་གྲང་མིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འདོད་པ་ཡང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲོ་མིན་གྲང་མིན་གྱི་རེག་པ་ནི་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་དག་ལས གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཇམ་པ་ཉིད་དང་རྩུབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རེག་བྱའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལས་གཞན་དུའོ། །དེ་ལྟར་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ་རེག་བྱ་བཅུ་གཅིག་བདག་ཉིད་དུ་གསུངས་ཤིང་། དེའི་ནང་དུ་ཡང་དྲོ་མིན་གྲང་མིན་གྱི་རེག་བྱ་བཤད་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཁོ་ན་དྲོ་མིན་གྲང་མིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་གང་ན་དྲོ་བའི་རེག་པ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་དེ་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ན་དྲོ་བའི་རེག་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲོ་མིན་གྲང་མིན་གྱི་རེག་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།

"虽然"这句话表明：并非唯有相违者才是异品，那么是什么呢？异者与无者也是。因此这确实无过失。我将在承许唯有相违者为同品的基础上作答。
若问：为何唯有相违者为异品时无过失？"因此"等。"因此"是指由于唯有相违者为异品。意思是说：唯有不存在于异品——相违自性者中的那个，才能成为所证未知的遮遣。
那么，这个"凡是"的普遍词，从何获得这个特殊含义呢？因为在"那么什么是异品"这一异品语境中所作故。其他人则读作"凡是不存在于彼自身者"。应当如是解释：凡是唯不存在于彼，即唯不存在于与同品相违的异品中。"唯"字的含义是不遮遣存在于同品性。它遮遣彼，即唯使相违的遮遣成为所证的能了知。
若唯使相违的遮遣成为所证的能了知，如何不会产生不欲得的结果呢？说道："如是"等。如是思维：背离异品的因使无同品的所证成为所知，而非暖非冷则不然。异品也唯是相违的冷，由此在"此处有暖性，因为有火故"这个推理中，火使无冷成为所证的能知，而非使无非暖非冷成为能知。这也是所欲，因为非暖非冷触不存在于冷与暖之外，除了柔性、粗性等触的差别之外。如是在论典中说触有十一自性，其中也未说明非暖非冷触。因此唯有柔性等是非暖非冷。这些也唯存在于暖触运行的方位中。因此，凡是有暖触处，必定无非暖非冷触的遮遣。

།དྲོ་མིན་གྲང་མིན་གྱི་རེག་པ་འཇམ་པ་ཉིད་ ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཆུག་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་དྲོ་བའི་རེག་པ་གྲང་བའི་རེག་པ་དང་འགལ་བ་དེ་ལྟར་དྲོ་མིན་གྲང་མིན་དང་ཡང་སྟེ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མི་འགལ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར། གང་ན་དྲོ་བའི་རེག་པ་ཡོད་པ་དེ་ན་ དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་མེད་པར་གལ་ཏེ་མེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་མ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཡོད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། མེད་པ་ནི་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་པར་ཡང་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མི་འདོད་པ་འབབ་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །རེག་བྱ་ལ་ རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདིར་རེག་བྱའི་སྒྲ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལའོ།།གང་གི་ཕྱིར་མེ་ནི་གྲང་བ་ཉིད་མེད་པ་རེག་བྱ་ལ་གོ་བར་བྱེད་ཀྱི་དྲོ་མིན་གྲང་མིན་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་སྔར་འགལ་བ་ཁོ་ན་ ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མི་འདོད་པ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་གང་ན་མེ་ཡོད་པ་དེ་ན་འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རེག་པ་ཡང་ཡོད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མེས་དྲོ་བའི་རེག་པ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ལ་ གང་གིས་ཁྱབ་པ་དེས་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ།གལ་ཏེ་ཡང་དྲོ་བའི་རེག་པས་སམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མེ་ལ་ཁྱབ་ན། དེ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ནི་དོན་དུ་མ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་པས་རྩོད་པ་འདི་མེད་དོ།།གཞན་པ་དང་འགལ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་འགྱུར་དུ་ཆུག་མོད། མེད་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཡིན། མེད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། གང་འདི་སྐད་བརྗོད་པ། སོ་སོར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་། །ཡོད་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་མི་རིགས་ཏེ། དངོས་ པོར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ནི་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དུ་ཆུག་མོད།དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་ཕྱིར་མཐུན་ཕྱོགས་མེད་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སོ། །ཁོ་ནའི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲའི་དེ་མ་ཐག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ གཞན་པ་དང་།འགལ་བ་དག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་སྙེགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་དག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་མཐུན་ཕྱོགས་མེད་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འདོད་དོ།

即使非暖非冷触与柔性等有所不同，但就如同暖触与冷触相违那样，与非暖非冷也相违，因为不能同时存在。若不相违，则因为可以共存，所以凡是有暖触处，必定无其遮遣。若火不能使其无，虽然可以容许，但若不能使其有，则成过失，而不能使其无恰是所欲，因为会导致不欲得的结果。
此处"于触成知"中的"触"字是指具有彼触的方位，"字"是指因。因为火仅能使冷性无于触，而不能使非暖非冷无，这也是所欲。因此，先前并不会导致唯从相违而遮遣的过失，因为这具有不欲得生起的特征。
那么，若在有火处也有柔性等触，为何火唯能使暖触为所知而非其他？答：某者为某所遍，则彼能使彼为所知。即使暖触或其他遍于火，彼也必定能使为所知，因为因不相违于成立多义。若不成立，则因为有错乱性而不能使为所知，故无此诤。
且让异者与相违者成为异品，但无者如何？若无为异品，则所说："于各异品中，有无有二相"这句不应理。虽可容许无实体的有法存在于无中，但实体如何？
说道："是故唯无同品"。"唯"字应视为紧接"是故"字。此"是故"指向刚才所证的异者与相违者成为异品。因为异者与相违者是异品，所以主张无同品为异品。

།དེ་ལས་ཀྱང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་པས་ ཕྱོགས་ཆོས་ཡོད་དང་མེད་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་དོགས་པར་མི་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་ཙམ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་པ་དང་འགལ་བ་དག་ཀྱང་ངོ་། །ཡང་ཅི་ལྟར་གསུམ་པོ་རྣམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འཐོབ་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མཐུན་ ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་མཐུན་ཕྱོགས་ལྡོག་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་།མ་ཡིན་པར་དགག་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་དང་དོན་གྱིས་གོ་བས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་ པའོ།།དེ་ལྟར་གཅིག་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། མེད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དོན་དུ་མ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅིང་མེད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་བརྟན་པར་བྱེད་དོ། །མཚན་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་པ་དང་མེད་ པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལ།དུ་མ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དེ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་པས་མ་བཤད་དོ། །འོ་ན་ཡང་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། གང་རྣམས་བྱས་པ་ཉིད་ཐུན་མོང་བ་ནི། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། དེ་ ཡང་ནི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྨྲས་སོ།།སྤྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ནི་དཔེའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ། ། མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་པར་གསུངས་སོ། །རྟོགས་པར་བྱར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ནི་བླུན་པོ་ཞེས་པར་གསུངས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཁྱབ་པའོ། །སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཁོ་ནས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་དུ་བ་ནི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་མ དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་དུ་མ་ལ་འཇུག་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། བུམ་པ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱས་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་མེད་པ་ལའང་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི།དེ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་མེད་པ་ལ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ནི། སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་ནའོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

不应怀疑"由于对以无为相的异品而言，有法有无二相"这句不应理。因为仅仅是无并非异品。那么是什么？是异者与相违者。那么，这三者如何成为异品？因为非同品即是异品，同品的遮遣是异品的定义，而这种遮遣对这些异品也同样适用，因为遮遣的认知对一切都是相同的，通过直接和间接理解也是如此。
如此，通过"即使一个"等，显示因不能在无异品中成立多义，并确立无为异品。"从定义"是指从因的定义。为了显示在异者和无的异品中成立多义，所以未说在相违的异品中也能了知此义。
那么，通过"此"等，说明了自性的影像："凡是共同的所作性，对此是疑惑之因，如瓶等，彼也是无常性和无我性等的共同"。"共相"等是有法。"于瓶等"是喻。"成为疑惑"是量果。通过"非"等说明不定。因为不能了知，所以说疑惑之因是愚者。随行即是遍。
仅仅是"是共相"并非疑惑之因，因为如此烟与实等多义同时生起就不会是疑惑之因。若无自己所立而趋入多义则成为疑惑之因，为显示此义而说："于瓶"等。所作性于瓶等中见到相互无，因此彼成为疑惑之因是合理的，而彼于无我性等中未见相互无，因此不因为是共相而能使成知，因为有遍。"遮遣因"是指决定因的意思。

།དང་གི་སྒྲ་ཕྱིས་པ་ལས་ཞེས་པ། དང་གི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་དུ་གང་སྦྱར་བ་མེད་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པ་དེར་དེ་ཕྱིས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་འདིར་ཡང་། ཡང་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་དང་། སྔར་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ པའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་སོ།།གཞན་དུ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་རྣམ་པས་དང་གི་དོན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལས་གཉིས་པོ་འདི་ཁོ་ནའི་ལྷུར་ལེན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་གི་ཚེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་སྨྲས་སོ། ། དངོས་པོ་ཡོད་ན་དེ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འདིར་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་ཕྱོགས་མེད་པ་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཅི་ལྟར་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད དོ་ཞེས་བསམ་པའོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་རྟེན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དབང་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་བརྗོད་པས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་རྟགས་ཡོད་པར་བརྗོད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་རྟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡོད་ པར་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འགྲུབ་སྟེ།དངོས་པོ་རྟག་པ་ཡོད་ན་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ནི་དེ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་དོགས་ཤིང་། དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ཡོད་པར་བརྗོད་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་གནས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་རྟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་དོན་དུ་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་གྲུབ་ཟིན་བྱས་ནས་སོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཆོས་རྣམ་པ་དགུར་ཕྱེ་ཞེ་ན། གང་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ འབྲེལ་པ་ཅན་དང་།གང་ལ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་སྒོ་ཅན་དེ་དག་ཁོ་ན་རང་གི་ཁྱབ་བྱེད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། བཟློག་པ་ན་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ གཏན་ཚིགས་གཉིས་དག་ངེས་པར་བསྟན་ཅིང་།སྒྲ་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འགལ་བ་གཉིས་དག་ཀྱང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་ཁྱད་པར་དང་སྤྱིའི་མ་ངེས་པ་དག་ཀྱང་མཐའ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་སྨྲའོ།

"去掉'与'字"是指因为已理解"与"的含义。在任何地方，即使没有使用某词，只要能理解其意义，就可以说去掉该词。在此处也是，从说"又三种"以及先前已经证成为三种的缘故，可以理解其意义。
"若非如此"等，若不能通过所说的方式理解"与"的含义，则将理解仅此二者的专注。如是，通过"当某时"等，说明定义不周遍。若有事物，则能说"彼中无"，若非如此则不能。因为此处所说的无是以所依差别为特征的。
难道不是说无同品也是异品吗？对此应说如何是无？是指无实有的意思。"彼时"等，此处不是就所依遮遣而言，那么是什么？是通过说无所立而说因存在于有所立中。即使实有一定是无常，对此也最为成立，因为若有常住实有，则会怀疑所作性等实有法也会趋入其中，为了说明彼有而应作努力。当承许实有必定无常时，能立对所立存在是毫无疑问的。
应当只说因，意趣是已成立所说譬喻的义故。为何如此将有法分为九种？为了显示：凡是具有自性相的关联者，以及凡是具有果与因事相的彼等，唯有它们能使知自己的周遍所立，且在相违时也能相违。为此通过"声是无常，因为是所作性，因为是刚作即生"显示两个决定因，以及"声是常住，因为是所作性，因为是刚作即生"也显示两个相违因。有些人说特殊与普遍不定因也是一向的。

།དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཅན་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་གོ་བྱེད་ ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཞན་གཉིས་དག་སྟེ།དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་གཙོ་བོར་བཤད་པའི་ཆེད་དུ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་གཏན་ཚིགས་གོ་བྱེད་ མ་ཡིན་ཏེ།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་པས་མ་གོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་མི་འགྱུར་ཏེ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རེག་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ལྡོག་པ་སྟོབས་ཆུང་བ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་གོ་བྱེད་དུ་ འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཞིང་ལྡོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ལ་གཙོ་ཆེ་བས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ངེས་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ གང་བྱས་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་རྟག་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་གོ་བར་བྱེད་དོ།།འོ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་རྩོལ་མ་ཐག་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དཔེར་བརྗོད་འདི་ཁོ་ན་བསྟན་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྩོལ་མ་ཐག་པའི་བསལ་བ་འབྱུང་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ལ་རྩོལ་ མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་བསལ་བ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཞིང་། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཅིའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་བྱས་པ་ཉིད་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་ཅེ་ན། རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུར་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་ཐ་དད་པར་དཔེར་བརྗོད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བཤད་ཟིན པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ཡང་སླར་ཡང་འདིར་སྐབས་སུ་བྱ་སྟེ།དེས་ན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཙམ་བཤད་དེ། མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ནའོ།

因此，为了证明"具相违和随行者非是能知的因"，还有其他两种，例如"声是常住，因为是所闻性，因为是所量性"。为了主要说明因的相违，有三种。如是，从随行方面因不是能知，因为通过"因为是无常故非刚作即生"而不能了知。
若说"由此不成，因为无相违而仅是随行"，那么"因为非触故是常"这种情况就会成立。若说"此处也非，因为随行不是主要的"，此处随行力强而相违力弱，因为因遍于同品且于异品一分无，例如"刚作即生，因为是无常"若成为能知，但实际并不成立。
因此，不仅是由有随行，也不是由具相违，也不是由主要性而因成为能知，而是由于从一切相违决定。由此也是通过遮遣常住而使知"凡所作者唯是无常"。
那么，仅通过显示"声是无常，因为是刚作即生性"这个例子，就已显示因相的对境，因为以"刚作即生"之词说明除遣和生起二者。其中，当说为除遣的认知相时，刚作即生性成为果，当是生起时则是自性。那么为何要分别举例自性和所作性？有些人会怀疑一切自性都是如此仅存在于同品一分，因此为了遣除此疑而分别举例。
为了特别了知因的语词，虽具有已说自比量的义，但此处再次作为处所。因此仅说分类，其相则如前。

།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ངས་ཉེ་བར་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ ཅེས་པའི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་འདུས་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པས་ན་མ་ནིང་གིས་བསྟན་ཏོ།།འགལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་པའི་ཚིག་གི་ཤུགས་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་གང་ངག་ཏུ་ མ་བརྗོད་ཀྱང་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་ལ་གནོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་གནོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་དཔེར་བརྗོད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཀྱིའོ།།དེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུས་པ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འདུས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་སམ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཁོ་ན་འདིས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་དེ། གཡོན་ཅན་གྱི་ ཐ་སྙད་ལ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྐྱོན་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ།།འདི་རྣམས་ནི་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཞིང་། མིག་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ པ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ།།གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས། །ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཏེ། འདིར་ནི་འགལ་བ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས། སྦྱོར་བ་པོའི་འདོད་པ་ལས་བཟློག་ པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དོན་གཅིག་མིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ནང་དུ་འདུ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་སྒྲ་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དོན་གཅིག་མིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འདི་ཡང་ངོ་ཞེས་པའོ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་སྟེ། གང་གི་ ཕྱིར་དོན་གཅིག་མིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་དེའི་ཕྱིར་དགུ་པོ་རྣམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་གཟུང་བ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།

通过"复次"等词获得确定把握。若问"这又是什么"，则说：这是"能害所立的能立"，由于依待将要解释的和合性，故以中性来表示。
一切相违都是能害所立的能立，因此应从"能害所立的能立"这一语词的力量来了知其特征。而且应当了知，即使未在言语中表述，也是能成立损害遍于所许的那个。正因如此，应当说"这是对损害的能害者"。
以譬喻来说明这点，即通过"譬如"等词。"诸差别的"是指眼等诸法。"此即"等，和合性也能成立他义。和合性也能损害法或有法的差别。唯依于此所欲成立而说为法和有法的差别，为了显示邪说术语中过失如何而言。
当说"这些是非和合境的他义"时，由于摄为法的差别性，故是其差别；而"眼等非和合义是他义"则是有法的差别。
关于"唯摄入因中"，凡是能成立如实存在的事物自性，无论是所许或非所许，皆是因。此处应了知，从"复有相违"之语，能成立与立论者所许相违的，即摄入于非一义能立中。如同"声是常，因为是所作性"是唯属相违因的非一义能立一样，此亦如是。
此文字是关于因的，因为摄入非一义能立的相违因中，故不立为九种之外。因此意趣是说"确定把握无相违"。

།འོ་ན་འདུས་པ་རྣམས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་འདི་འགལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།གང་འདུས་པ་རྣམས་གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའོ་ཞེས་པའི་ངེས་པ་འདི་ཅི་ཡོད་དེ། འདི་ཡང་རྒྱུ་རྣམས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས་ཤེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། འདིར་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདུས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཞེས་པའི་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ཡང་སྐྱོན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའི་ཕན་པ་རྣམས་གཞན་ལ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཕན་པ་ བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་འདུས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ།དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གྲུབ་ན་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་གཞག་པའི་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཉམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་གཅིག་གི་ཚིག་གི་མཐའ་ ཅན་གྱི་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་རིགས་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱི་གྲངས་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་གཞོམ་བྱ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་ཏེ་དཔེར་ན་འདིར་བ་ལང་འགའ་ཞིག་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །བ་ལང་གི་སྒྲ་ནི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུའོ།།ཁ་ཅིག་ཏུ་གཉིས་ཀ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱུགས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུར་རོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འདིར་ཡང་ཞེས་པ་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་རོ། ། གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་ཞེས་པ། སོགས་པའི་སྒྲས་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པར་གཟུང་ངོ་། །འདི་ལ་གྲངས་གཅིག་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ནི་གྲངས་གཅིག་ཅན་ཏེ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་གྲངས་གཅིག་ཅན་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཡང ངོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་ཡང་ཅི་ཞིག་ལ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ལ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་ཁ་ཅིག་རིགས་ཚིག་གི་དོན་དུ་འདོད་ཅིང་། གཞན་རྣམས་ནི་རྫས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུ་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་གྱི་གྲངས་ཀྱིས་ འདིར་རིགས་ངེས་པར་བསྟན་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ཁོ་ན་འདིར་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།

若问："由于诸和合对他利益无有决定，故此非唯是相违，因为'诸和合利益他'这一决定从何而有？且诸因不必定有果"，则答：此无过失。因为此处是以具有无碍利益作用能力的眼等为主题故。
若又问："那么与和合的利益有何关联？"，这也确实无过，因为如是性质的眼等自性所生的利益作用于他，正是这样的利益作用者们以和合词来表述，因为具多体性是共同法性故。若此成立，则能损害由补特伽罗意欲安立的一性自性，因此成为相违。
此处，对于以"一"字为词尾的类词，有些处是表述仅类而非数量，如说"婆罗门不应被杀"。有些处是一数，如说"此处见到一头牛"。牛字是为了表示个别差别。有些处二者皆有，如说"以牲畜行祭祀"这样的情况。
若问："此中对因等相有何了知？"则说："此中亦"，即前述偈颂中。"于因等相"中，等字摄取相违及不定。此中"一数性"即具一数，其事即一数性。所欲表述亦是彼，且具一数，如是安立语词。
若问"这又是于何"，则说："于类词义"。此中有些许认为是类词义，其他则认为是实体，故为显示差别而如是说。将要说明：依止数量于此决定显示类。因此应知此处唯以一因等为基础即是因等类。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ། རེ་ཞིག་རིགས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ན། དཔེར་བརྗོད་མཚན་ཉིད་གཅིག་སྦྱར་ བར་ནི་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་རྗོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཛིན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་པ་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །འགལ་བ་དག་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་ཚུན་ འགལ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགལ་བ་དག་སྟེ།སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན། སྒྲ་རྟག་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་བཞིན་ཞེས་པ་འདི་དག་གཉི་ག་ཡང་རང་གི་ཡུལ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་ཡིན་ཞིང་། ཚོགས་པ་དག་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་སྟེ་མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བསྣོལ་བ་དག་ལ་ནི་འགལ་བ་དག་ཀྱང་མཉམ་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔེར་མ་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་རྟགས་དག་ལས། །ཞེས་པ་ གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ནི་རྫས་མ་ཡིན་ཞིང་།ལས་མ་ཡིན་ཏེ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱིས་དང་དེ་རྟོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་མོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་ དང་དེས་རྟོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་སོ།།གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ནི་རྫས་མ་ཡིན་ཞིང་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་ཞིང་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་བཞིན་ཞེས་ལྷན་ཅིག་པ་དག་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་ངེས་པ་མཐོང་ངོ་། །འོ་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ དང་རང་བཞིན་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་དོན་གཞན་ལ་ཉེ་བར་གནས་པས་ཉམས་པའམ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་གི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ནི་དོན་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡང་དེ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་སྟེ། གང་ཡང་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་ཡང་དེ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་བརྗོད་པར་འདོད་ཅེ་ན་འདི་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྟགས་ཁོ་ན་ལ་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞིང་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི གྲངས་གཅིག་པ་ཉིད་བཤད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若问"为何"，且先说，若欲表述类是合理的，但不应用单一定义作为例证，因为会导致以自体表述之过，如"执取"等词。若问"欲表述一数有何必要"，这是在询问不解之处。
关于"从相违等"，由于能成立相互矛盾的义理故为相违。如："声是无常，因为所作性故，如瓶"；"声是常住，因为所闻性故，如声性"。此二者皆是于自境能决定的因，而合集则见为疑因。
同样，"声是常住，因为所作性故；声是无常，因为所闻性故"，如是交错时，相违亦于平等者为疑因。此由前者已了知故未作举例。
同样"从疑因等"，当说"声非实非业，因为非眼所取故，如味"时，由意识及其了知业亦不定故成疑。又当说"因为是现量性故"时，由瓶等及其了知业故。当说"声非实非业，因为非眼所取且是现量性故，如味"，如是合说时见有决定。
若然，无则不生是因相，此唯在果性及自性中有。果性及自性唯存在于诸事物中，非由近住于异义而损坏或生起。是故，若某为某之因，与他义合时亦唯是彼之因；若某于某为疑因，即使合集亦唯是彼之疑因。
若问"为何欲表述一数"，此非过失，因为唯于由事势力而入之因如是，且依此而说，亦非说明所欲表述一数性。

།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཞུགས་པ་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པ་སྲིད་དེ། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་རྣམས་དོན་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ ལྟ་ན་འདིར་བྱས་པ་ཉིད་དེ་མཉན་བྱ་དག་ལས་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པར་ཐེ་ཚོམ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ཡིན།ཇི་ཙམ་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་འདིར་ཉེ་བར་དགོད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་ དེ།ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དཔེར་བརྗོད་པ་འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་འདིར་དཔེ་བརྗོད་དུ་རིགས་ཏེ། གང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་དང་ཅིག་ཅར་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན། སྤྱི་ཡང་ ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་དང་ཅིག་ཅར་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ།དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ན་འདུག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །འདིའི་གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ནི་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ།།སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཡང་། གང་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ནི་མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ན་བུམ་པ་མེད་པ་བཞིན། སྤྱི་ཡང་བསལ་བའི་བར་རྣམས་སུ་དམིགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་པའོ།།མི་དམིགས་པ་འདི་དང་རང་བཞིན་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་པ། གྲངས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཚུལ་ གསུམ་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི།ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་ཉིད་ནི་ཚུལ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་བཤད་ཅིང་གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་ཉིད་ནི་ལུང་གི་ སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།།དེས་ན་འདི་མི་འགལ་ལོ། །ཅི་ལྟར་ད་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ཙམ་པས་དེ་མཚོན་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ ཡང་མཚོན་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་གསལ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་སྐྱོན་མེད་དོ།

若问"那又如何"，则是非由事物力量而入，而是依据教证。于此亦有如前所说之相，因为论著作者们对诸义理有迷惑，故摄取颠倒之自性。
若如是，此中所说"从所作性及所闻性，于声见有常性与无常性之疑"，如何得成？若谓"所作性是由事物力量而入，故此处不应安立"，此无过失。此是阿阇黎为显示一分而作之举例。
此处举例合理，因为"凡于一切处所与自相关者同时相关者，即遍一切，如虚空。总相亦于一切处所与自相关者同时相关"。与彼相关之自性仅随顺，即是住于彼境之自性。此中"若某于某处无，则彼不能自性遍彼境"，此是自性因之比量。
第二比量亦云："凡成为所见相者，若不见则彼处非有，如某处无瓶。总相亦于间隙中不见成为所见相。"此不见与自性因，由成立相违义故，于一处生疑。
是故"欲说"者，因为承许数亦为相。若谓"不应说'从三相因见义'，而应说'如理'，因为一性即是他相"，已说明此是依据事物力量而入因之权势而如是说，而欲说一数是依据教力而入之权势。
故此无违。若问"今依教证之因所生如何证知是比量？因为未以所说相之量而表征故"，虽未表征，然此中以"于一切因等相欲说一数"等文句已明显说明，故无过失。

།ཡང་ཅིའི་དོན་དུ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མདོ་བྱས་ཤེ་ན། གཙོ་བོ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་དོན་དུའོ།།གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི། དངོས་པོར་ན་དེ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ཡང་རེ་ཞིག་དངོས་པོའི་དབང་ལས་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། དེའི་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཁས་བླངས་པའི་དབང་ལས་ནི་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་ པར་གཞག་གོ་ཞེས་པ་ཞར་ལ་བྱུང་བས་ཆོག་གོ།།གཉིས་དག་ལས་ཐེ་ཚོམ་དང་ངེས་པ་ཡང་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཉམས་པ་སྨྲས་སོ། །བྱས་པ་ཉིད་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དག་ལས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་བཟློག་པ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་མངོན་སུམ་དག་ལས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མེད་པའོ། །གཉིས་དག་གིས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས། ཐེ་ཚོམ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་རྒྱུ་དག་ཐེ་ཚོམ་དང གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ།།གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། བྱས་པ་ཉིད་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་འབའ་ཞིག་པ་དག་ལ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་དང་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་དག་ལ་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་པ་དག་ལའོ། །འདིར་ཅི་ཞེས་པ་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དྲི་བའོ། །འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ནི་རེ་ཞིག་ཅེས་པ་ལ། རེ་ཞིག་གི་སྒྲས་ཐུན་མོང་ བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དག་ཁོ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།འགལ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་དེ་དག་ཡིན་ལ། མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་དག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་དག་གོ། །ཡན་ལག་གི་ཆོས་ཀྱིས་ཚོགས་པ་ལ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འགལ་བ་དག་གི་མི་འཁྲུལ་བ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཏེ། དེ་ནི་འགལ་བ་དོན་གཅིག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུའོ། །དེ་གཅིག་ལ་མེད་ཅེས་ པ་ལ་སོགས་པས་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་སྟེ།གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་པ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་བྱས་པ་ཉིད་དང་མཉན་བྱ་ཉིད་དག་གིས་ཐ་མི་དད་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་གིས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་མངོན་སུམ་ཉིད་དག་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལའོ། །དེ་ལ་དུ་ མ་ལས་ཅི་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ།ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཞེ་ན། གཅིག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོད་དོ།

若问"为何又作其相之经"，是为了了知非主要之义。非主要者，实际上彼非量故。且教证暂时从事物力量而言非量，何况从彼所成因生之智？从承许力而言，则安立彼为量，此为旁述已足。
说"从二者不得疑惑与决定"是违背承许。从所作性与所闻性，如同得正知与相违，将得无疑，而从非眼所取性与现量，如同疑惑般无决定。
"二者"即以疑惑与决择之相，此从因果假名，以疑惑与决择之名说疑惑与决择之因。具足因等相者欲说一数，而仅从所作性与所闻性，无疑惑因相，从非眼所取性与现量性，亦非决择因相。
若问"那又如何"，则是从共同者。此处"何"字是因为有共与不共之可能而问。"暂时无错乱相违"中，"暂时"之词显示共与不共二者非必为疑惑因。由成立相违义故为相违，且具无错乱，此即无错乱相违。为显支分法于聚合，应说"具无错乱相违"。或者说相违之无错乱，即"此有彼"之具无错乱相违，此因相违义一不可得故为疑惑因。
以"于一非有"等遣除违背承许。"唯于一"者，说疑惑因性中所作性与所闻性无差别。如是于非眼所取性与现量性决定因性中亦然。
于此若问"如何从多成决定，应不成决定"，因为欲说一性故，且彼亦有。

།དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་ལུང་ན་གྲུབ་པ་དག་གི་གཅིག་ཉིད་བརྗོད་ པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་འདི་དག་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་ཚད་མ་ཁོ་ནས་གྲུབ་པ་དག་སྟེ།དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདིའི་སྐབས་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། ཕ་རོལ་པོས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་མི་ཤེས་པས། ཡུལ་ཐམས་ ཅད་ལ་གཅིག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའོ་ཞེས་བསམས་ནས་རྩོད་ཅིང་།སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་རེ་ཞིག་འདི་ལྟར་འགྱུར་དུ་ཆུག་མོད། ཕྱིས་རང་གི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་པས་ཁས་བླངས་ནས་ལན་གསུངས་པའོ། །མི་འགལ་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་ འགལ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་བ་སྟེ།དེའི་དོན་དུ་མ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སླར་ཡང་དོན་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་གསུངས་སོ། །རེ་རེ་ནི་དེར་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པས།དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཅིང་། དེ་ཁོ་ནའི་ལན་གསུངས་སོ། །འོ་ན་གང་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་གཞན་ཞེས་པ་འདིར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་དག་སྟེ། ཕན་ཚུན་གྱི་མཚམས་ལ་ལྟོས་པས། གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དག་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་དངོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཐེ་ཚོམ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་དག་གོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྐྱང་བ་ཙམ་དམིགས་པ་ན། ཡན་ལག་སྣལ་མ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་མཐོང་ཞིང་ ཡན་ལག་ཅན་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྟེ།ཅི་འདི་སྣམ་བུའམ་འོན་ཏེ་ཡོལ་བ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་གཞན་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་དགེ་སློང་དང་ངུར་སྨྲིག་དག་ལ་བཞིན་ཏེ། ངུར་སྨྲིག་ཙམ་མཐོང་བ་ལས་ངུར་སྨྲིག་ལ་ངེས་པ་དང་དགེ་ སློང་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྟེ།ཅི་འདི་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ངམ། འོན་ཏེ་སེར་སྐྱ་བའི་དགེ་སློང་ཡིན་ཞེས་རིང་པོར་གོང་བུ་ཙམ་དམིགས་པ་ནའོ། །དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཀར་གཏོགས་པའི་གཞན་ཉིད་ཅེས་པ། གང་ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ ལག་རྣམས་ནི་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།དཔེར་ན་ནག་པ་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྤུན་ཡ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ། དེ་ཡང་དེའི་སྤུན་དྲང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རེ་རེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་པ་ཐེ་ཚོམ་ནི་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ཟླ་བོ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ཡོད་ན་ ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ།

因此，所欲说的一数不合理。若问："在教证中不是欲说已成者之一性吗？这些是唯由事物力量趣入之量所成就，因此为何是此处所说？"此过无有。对方不知上师意趣所欲说一性之境，而想'于一切境欲说一性'而争论。上师则思'暂且任其如此，后当明自意趣'，故承许而作答。
所谓"无相违"等，因成立无相违义故为无相违。虽有多义，然因成办一义故唯一，是故无过。如是，以"于何处"等再次说明欲说一义不应理。以"各各即彼"等显示成办一义，并对彼作答。
若问"于何处"等，有支者于诸支分为异，此中是所立差别。由互相观待，异性差别即支分与有支者是所立性故。此中因亦差别，因为是疑惑与决择事故，即疑惑与决择。如是，仅见单独之时，于诸支分经线得定解，于有支者毯子等生疑惑，即"此是毯子抑或帷幕？"
凡有疑惑与决择者即有异性，如比丘与红衣，仅见红衣时，于红衣得定解，于比丘生疑惑，即远处仅见团块时想："此是释迦比丘抑或外道比丘？"于此，"二者皆属异性"者，谓有支者异于支分之此性不可能有，诸支分非异于彼故。如说"黑友是兄弟"，了知彼亦是其兄弟。
"各各亦是因"者，疑惑观待决择对方，因为有决择故有疑惑。

།གཏན་ལ་ཕེབས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཟླ་བོ་ལ་ལྟོས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ན་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །བསྡུས་པ་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་བར་བྱའོ། །གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དོན་ཅན་གྱི་བདུན་པའོ།།རེ་ཞིག་རིགས་པ་ཞེས་པ། རྣམ་པ་བཞི་པོ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་བྱེད་རྒྱུ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པ་ཡོད་དེ། དེས་ན་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ནི་དེ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ། མཉན་ པར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་གིས་ཞེས་པ་སྟེ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་བས་དྲིས་པའོ།།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་བྱེད་རྒྱུ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་ཅིས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བའི་ཆོས་ཞེས་པ་ཕྱོགས་ཆོས་སོ།།འདིས་འབྲེལ་པ་ཉིད་གསུངས་ཏེ། མ་འབྲེལ་པ་ལ་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་ཞེས་པ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སམ།མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལ་སྟེ་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དེས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་ པ་རྣམས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རམ་དེ་རྣམས་སུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་གང་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཚིག་གི་དོན་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་འདི་གནས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །མཐའ་གཅིག་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། མཐའ་ གཅིག་པ་ནི་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ཡིན་ཞིང་།དེ་ལྡོག་པ་ནི་མེད་པའོ། །འདིས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པོ་འདི་གཅིག་ལ་བསྡུས་པས་ནི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། གཞན་ལས་མ་བྱུང་བར་ངེས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ མཚུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྲིད་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་ནི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་བཞིན་ནོ།།འོ་ན་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྲོག་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན།འདི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་མི་འཁྲུལ་བའོ།

决择亦观待疑惑对方而为因，因为有疑惑故有决择。总摄者，由具因相故无过，应如是关联。"若二者皆能成立"者，是具因由义的第七格。
且说"道理"，四种是疑惑因性，二种作用皆有，故由所量性等生疑惑，而于所闻性则无彼。所说"所闻如何"即以何种方式，因未见作用因而问。由"不共性故"说明作用因。
若问："何以不共性为疑惑因性？"答曰："何者"等。"所立法"即宗法。此说关联性，因于无关联者如同眼所取性，无有观察故。"差别几何"者，由常与无常事物差别，及有漏与无漏差别，或由外道安立事物差别摄一切事物。
于彼，即于彼等事物是疑惑因，因具彼者为彼等所摄故，即具不共法者为彼等所摄，或摄于彼等。此说凡有事物法超出语义者，皆不离行相差别而住。"一向性返故"者，一向性即决择，其返即无。此说于一有者无能立。
由摄此二者，于一切行相差别，不共性为疑惑因。如同女人胎于诸人中，决定非从他生且功德相等。
若问："彼亦不应说一切为疑惑因，因某些不共性亦为决定因故，如'活体具我，因具命等故'等"者，此与所闻性有何差别？若谓返无错乱。

།འདི་ནི་འགྱུར་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་གི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ ཞེས་པས།འདིའི་ལྡོག་པ་ནི་མི་འཁྲུལ་བའོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ལས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ཀྱང་ངོ་ཞེའོ། །དེ་ལྟ་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པས་ ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་འདི་ལྡོག་པ་ཅན་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །གང་ཡང་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ བརྗོད་པ་འདི་ཡང་ལྔར་ཁོ་ནར་བཏགས་ཟིན་པ་ཉིད་དེ།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་འགུགས་པའི་དགག་པ་མེད་པ་ལ་མི་སྲིད་མོད། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་གཅིག་པུ་ནི་དགག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མེད་པར་དགག་པ་ཡང་ཡིན་ཞིང་། དེ་མེད་པ་ལ་ཡང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐུན་ མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དག་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ལ།ཁྱད་པར་སྟོན་པ་གསུངས་པ། ཐུན་མོང་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཞེས་པའི་ཐམས་ཅད་པའི་མིང་གིས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ སྙེགས་སོ།།འདིར་འདི་ལྟར་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་བ་ནི་གང་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མིན་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གང་འདིར་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་བརྟེན་པའོ། ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ན་ཡང་འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། འདི་རྣམས་ལ་གང་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའི ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དཔེར་ན་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་། བྱས་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་བཞིན་ཏེ། མ་བྱས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་ཐེ་ ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ།བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ནི་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ།

此即：命等唯从异品返，而非从同品，因不可能从无中返故。此中返无错乱。所闻性则不然，所闻性非唯从异品返，而且从同品亦返。
如是说"所闻性非唯从异品返"，你岂不也成为无同品随行？此于他者亦同然，否则此不成唯返性。故命等与所闻性无差别。
所说"不可能从无中返故"，此已于第五中说明。虽于遮遣事物自性之无遮不可能，然非唯别遮为所遮境，亦有无遮，于无中亦无相违，已如是说。
共相与不共相同为疑惑因时，为显差别而说："共相"等。不决定因是疑惑因，此为其义。"彼"之遍称词指当前所论疑惑因。
此中亦当如是解释：共相于何者为疑惑因，即于彼成不决定因，于余则否。此中"依二者"即依随行与返。
虽同为疑惑因，此有差别：于此等中，凡依二者，于某所立亦为决定因，非唯为疑惑因。何以故？答曰："由从他返故"，即由从异品返故。
如于证成方生，无常性为疑惑因，所作性则为决定因，因从无作返故。如是无所触于常无常二者为疑惑因，于无作用则因从有作用返故为决定因。

།གང་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་བ་དཔེར་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་དང་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལྟ་བུ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ལ་ཡང་ངེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ན་གཉི་ག་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་དེས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་འམ། འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དེ།ཡོད་ན་ཡང་དེ་དག་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ངེས་པར་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མེད་པ་དང་མཚུངས་པ་དག་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་རྣ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཞིང་།དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནར་རིགས་ཀྱི་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡང་དངོས་པོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་ པ་འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ།དེས་ན་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། ཕ་རོལ་པོའི་རྟག་པ་ཡང་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པས་དེ་སྐད་བཤད་དོ། །རང་གི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་མཉན་བྱ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་མི་བསྟེན་པའི་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ལས་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཁོ་ནའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ སྨྲའོ།།དེ་མི་རིགས་ཏེ་ཅི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའམ། ཅི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་གཅོད་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་འདིའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཡིན་རྣམ་པར་གཅོད་ནའང་ཅི་ལྟར་མི་ལྡོག་ སྟེ།ལྡོག་པ་ནི་ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ནི་འགལ་བ་སྟེ། གང་མེད་དོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཀག་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ ཚིགས་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།

不依二者者，如所闻性与所量性，于其他所立亦非决定因，因无从他返故。
若问：所闻性何以不依二者？作为事物法性，必定于某处随行或从某处返。
答：由随行与返皆不定故如是说，此无过失。即使有此二者，只要未确定，则与无等同，因非推理支分故。
若尔，所闻性即耳所取性，具有作为自相耳识因之相，此唯于无常合理，于常则不然，因一切种能作用不应理故。已说具能作用相即为事物。故所闻性唯于无常随行，此无疑虑。
若问：既尔，何以说由随行与返不定故？答：此无过失。因对方亦许常为事物，故依其主张而如是说。依自宗则所闻性唯是无常之因。
有谓：不依二者之所量性，由于否定无为故，于无中随行不合理，故唯于同品有不错乱随行，因此说唯为随行因。
此不应理。何以无从异品返？何以唯于同品有？若不遮于同品有，此限定有何果？若遮，何以不返？因返即是遮有故。
说"非随行亦非返"相违，因所说"无"即是遮随行，而遮即是返故。是故无有所谓唯随行因。

།གཞལ་བྱ་ཉིད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དངོས་པོའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། གཉི་གའི་ཆོས་གཞལ་ བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པ་ནི་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ན་དེའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནམ། བློས་སྤྲུལ་པ་ནི་མེད་པ་ལ་ཡང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་ཉེ་བར་སྐྱེ་ བའི་བློ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་བསམ་པའི་ངོར་དངོས་མེད་ལ་ཡང་ཆོས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ལ་ གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ཉིད་དེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་གང་ལས་འདི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཡིན་དེའི་ཚེ་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ བཤད་ལ།གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ཉིད་ཀྱང་མཉན་བྱར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ། འདི་གཉིས་ཀ་བསྟེན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞིང་། འདི་དེའི་ཚེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་འདི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་འགྱུར་ཏེ། མི་རྟག་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་རྣམ་པར་གཅོད་ པས་རྟག་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་པས་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ཞེས་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །འགལ་བ་དོན་གཅིག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། འགལ་བ་དག་སྟེ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་ ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བའི་གཅིག་གི་དོན་གྱི་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གཞན་རྣམས་སོ། །གཅིག་མིན་པ་ནི་འགལ་བ་སྲིད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་རྟག་གོ་བུམ་པ་མི་རྟག་ གོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།གཅིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བའི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གཏམ་གཉིས་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཅི་ལས་འདི་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ གྱི་སྒྲས་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་སྤྱིར་སྟོན་གྱི་འདི་གཅིག་པུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

所量性并非不具有对异品的随行。因为有三种法：事物之法如生等，无事物之法如无生等，以及二者之法如所量性等。
若谓："无"仅是无任何法性。答：岂非"离一切法"即是其法性？因为心之变现于无亦不相违故。生起"离一切自性即是无事物"之心，如其法性般显示离一切事物。故依其意趣，于无亦当安立为法性。
若问："何时"等，已说此因不共故为疑因。当声论者许声与所闻性为常时，云何成为不共而为疑因？
此时等，已说于不依二者之位，因不共故为疑因。当许声亦为所闻时，此唯成为依二者，且彼时亦不许为不共。故彼时此唯成为因，因从无常返故，由遮彼而令知常故。
若此时毗舍师亦不立无常性因，则成为因，应如是连贯。
由相违不可能同一义故，相违二者，即常与无常，于一有法不可能故。相违性亦因彼等互相排除而住之相故。
他人谓："由相违一义不可能故。"非一则相违可能，如"虚空常，瓶无常"，于一则不然。故成疑，如诠说相违义之二说。
若问：若是疑因，由何生定？答："此中亦"等。此中之声显示相违不错乱境之总相，非唯此一。

།མངོན་སུམ་གྱིས་མི་སླུ་བའི་ལུང་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ལུང་སྟེ། བར་གྱི་ཚིག་ཕྱིས་པ་ལས་ལོ་མའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དང་། རྡོ་རྗེའི་སོར་གདུབ་བཞིན་ནོ། །མངོན་སུམ་སྨོས་པ་ནི་ཚད་མ་མཚོན་པའི་དོན་དུ་སྟེ། ཚད་ མས་མི་སླུ་བའི་ལུང་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་བརྗོད་ཅིང་། དེ་ནི་འདི་རྣམས་ཁོ་ནས་ཀྱང་ལུང་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་ཁས་བླངས་ལ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡང་དེ་ཚད་མས་རྗེས་སུ་ གཟུང་བ་ལས་འགྱུར་ཏེ།དེ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དེ་ལས་ངེས་པ་བཙལ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཚིག་གིས་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་ཀྱང་ཚད་མ་ལ་སྙེགས་པའོ། །ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཏེ་ཚད་མས་མི་སླུ་བའི་ལུང་ལས་ངེས་པ་བཙལ་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་བརྗོད་པས་ཀྱང་ཚད་མ་ཁོ་ན་ལས་ངེས་པ་བཙལ་བར་བྱའོ་ ཞེས་དོན་གྱིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་གང་རྣམས་ཀྱི་དང་གང་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་འདིར་གཅིག་ལྷག་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གྲངས་མཉམ་པའི་དོན་དུའོ། །ཐུན་མོང་མིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུའོ། །སྤྱི་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འགལ་བ་མི་ འཁྲུལ་བ་ཅན་ཡང་གང་རྣམ་པ་ཀྱི་ཞེས་པའོ།།གཞན་རྣམས་ནི་གཅིག་ལྷག་མ་བྱས་པ་ཁོ་ནར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་ཕྱོགས་ཆོས་གཉིས་དག་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་བཤད་དེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་ པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བཤད་དོ།།དེ་རྣམས་ནི་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ལུས་པ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཕྱོགས་ཆོས་མཐོང་བ་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་མཐོང་བ་ལས་ ཤེས་པར་འདོད་པ་པོའི་འདོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ན།གང་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐོབ་པའམ། ཐེ་ཚོམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཅན་ཏེ་རིམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་ངོ་། །ཟློག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུ་ཞིང་།ཅི་སྟེ་ཟློག་པ་ཡིན་ན། དེ་ལས་ཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུའོ། །ཅི་སྟེ་གཉིས་ཀ་མི་སྐྱེ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་དེ་རྣམས་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་རྟགས་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་དང་ མ་ངེས་པ་དག་ལས་གཞན་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་མེད་དོ་ཞེས་པའོ།

现量不欺之教即是现量教，如去除中间词的叶王，如金刚指环。说"现量"是为表示量，意为"以量不欺之教具力故"。
此说明：依教成立之因而言说不错乱相违，彼等唯由此亦许教具力，具力复由彼量摄受而成。是故应从彼量求定解。虽以其语成为功德，然趣向于量。或唯从彼，即从量不欺教中求定解。如是说者，以义表示唯从量中求定解。
于总结偈中，"彼等"与"彼等"此处应观察一多，为数量相等义。不共皆为疑因。共相是常等彼等之法。具不错乱相违亦是彼等。
他人唯作一多，如理配合。此中唯说二种有法性似因：疑因与颠倒因。他人亦说具错乱等。由彼等未说故，恐无余说。故为遣除彼而说："从见有法性"等。
此义如是：从见有法性，于所求知者之所许未成时，从何得颠倒或得疑？"或"字具简别义，亦表次第差别。唯得返或疑，无余相。其中若错乱等生疑，则摄入不定中；若是返，则成返因；若二者皆不生，彼等非似因，如正知之相。是故除相违与不定外，无余具有法性之似因。

།འོ་ན་གང་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ན། གང་འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བར་འདོད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་བཟློག་པའི་ གཏན་ཚིགས་སམ།འོན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་པར་རོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་པ་བསམ་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གནས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདི་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ན་ནི་ཟློག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན། འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ན་ཞེས་པའོ། །འདིར་སྨྲས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱའོ་ཞེས་གང་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེས་རེ་ཞིག་ལན་སྨྲས་པ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་དཔེའོ། ། མི་འདྲ་བ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་སྟེ་ཞེས་པ། ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་དཔེ་སྟེ། ཉེ་བར་འགོད་པར་བྱེད་ཅིང་དཔེ་ཅན་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །མི་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་དེ་དཔེ་ཅན་དང་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོན་པ། དེ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང ལྷན་ཅིག་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྲེལ་ལོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ་གཅིག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བའོ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་སྟེ། དེ་ལ་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པའོ།།འདིར་ནི་འགལ་ཟླ་དང་བྲལ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད། འདི་ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་པ་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། །བསྒྲུབ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཞེས་པ་གཉིས་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་རྟོགས་པ་ལ་རྒྱུ་བཤད་པའོ། ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཁྱད་པར་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་དོན་མིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་དག་བཞིན་དུ་གཅིག་པོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འདི་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་གཏོགས་པའི་གྲངས་བརྟགས པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་གཏོགས་པའི་གྲངས་བརྟགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།།འདི་ཙམ་གྱིས་དཔེའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །ཐ་དད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཐ་མི་དད་པར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་སྨྲ་བ་བསལ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

若问"那么何者"，即若具有法性之似因唯有二种，则如何说所许为能害所欲之相违？是返因抑或疑因？意为不能说为二者任一。
若如是安立等，若此成为返因则应成立返，然非如是。是故此非返因。
对于仅以所说为所立者，暂且回答：由有为他义之因。为明显起见而举例。
近设不同者，近设即是譬喻，由能近设而安立有喻体故。不同性即由彼与喻体不相等故。为显示此而说"于彼"等。与常性因共者非能立，何以故？答曰：由取一故。由欲说一数故，唯取一为能立。此二因互相违，于彼理应非能立。
此中何故不立唯一离违者？如是则"若尔"遮除不同性。由所立差别者，说明了知二数之因。所立差别者，思为具有他义性与非他义性相。如非眼所取性与现量性二者一性，即如彼等观察所立所属数量，如是当观察和合性所立所属数量。仅此为喻之同法性。成无差别者，由具彼相故。
若谓虽如是然唯许无差别，则说："非"等。如是遮除说仅所说为所立者，大师说："若尔"等。

།ཁྱད་པར་མེད་པའི་སྨྲས་པ་ཙམ་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཅན་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་པ་འདུས་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས པ་ཉིད་འདིར་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་འདོད་པའོ།།འོ་ན་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་བདག་གི་དོན་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་དམན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ ལྟར་ན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ།དེ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་ནི་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་མོད། དེ་ཡང་མ་གྲུབ་བོ། །འགལ་བ་གཞན་ལས་ཞེས་པ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས། མ་སྨྲས་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བའི་མ་ངེས་པ་ལས་ཞེས་པ། འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ལས་ཏེ། དེ་ནི་འགལ་བའི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡིན་ཞིང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའོ། ། འོ་ན་དེ་ལས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་འདི་ཁོ་ནས་ཀྱང་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་དེ་ཉིད་སྡུད་པའི་དོན་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ།ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བས་གནོད་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཆོས་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་ པ།དཔེར་ན་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། དེས་ན་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་དམ་བཅའི་དོན་བསལ་བའོ། །མཉན་བྱ་མེད་དོ་ཞེས་པ་འདིར་ནི་མཉན་བྱའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་འདི་ལ་མེད་དོ་ཞེས་པ་དམ་བཅའ་ བའི་དོན་ཏེ།དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསལ་བར་བྱ་བའོ། །བཟློག་པས་གནོད་པ་ནི་གཉིས་པོ་འདི་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།

无差别的仅仅言说他义性非所立，因为对此无诤故。那么是什么呢？是具特殊性的非和合之他义性。因此，与此相违的和合他义性为能立，故为相违性。为显示此义，说："如是"等。一之自性安住性，此处欲以非和合声表述。
若谓床座等物亦是非和合之他义性，因此相违所立之喻为所立不足，则说："此非"等。若问何以不成就，则说：由彼有性未成就故。若彼有性成就，则喻应离所立性，然此亦未成就。
"由他相违"者，即由能立法与有法自性之返，较之能立未说法与有法差别之返，有差别之不同。"由相违不定"者，即由相违无谬，彼由于于相违义无谬故为相违，由为疑因故为不定。
若谓由彼相亦有差别性，则何故说"唯由此"？此非过失，"亦"字具有摄彼义。"如是"等者，如此能立法自性之返说为能害所欲之相违，如是若为他量所见所害，则应说为能立有法自性、差别及相违故为相违。
若问如何为所见法他害？则说："如由刚作即生性"等。声之自性为现量所成，故遮遣声自性无之立宗义。"无所闻"者，此中立宗义为此中无所闻声之所诠性，彼为共许称为比量所遮。返害应配此二者。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དཔེར་བརྗོད་ཉེ་བར་དགོད་པ་མ་བྱས་ཤེ་ན། མཚན་ཉིད་ལས་ནི་སྔར་ཉེ་ བར་བཀོད་ཅིང་།དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཀྱང་མཚོན་བྱ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འདིར་དཔེར་བརྗོད་མ་བཀོད་དོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འགལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱས་པ་ནའོ། །གཏན་ ཚིགས་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ནི་དོན་བྱ་བ་ནུས་པ་ཡང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་ན། དེ་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་དོན་བྱ་བ་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སེལ་བར་བྱེད་ན། རྟེན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་ཤིང་། དེའི་རྟེན་དུ་དངོས་པོར་མ་གྱུར་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་ པ་ཁོ་ནའོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་འདི་ཁོ་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཏེ། གང་དུ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ཉེ་བར་བླངས་ཤིང་། གཏན་ཚིགས་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཡིན་པའོ། །དེས་ན་འདི་བརྩད་པར་མི་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་ པར་དང་འགལ་བ་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ།འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདི་སྔར་ཁོ་ནར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན། འགལ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན་ གསུངས་པ།གཉིས་ཀ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཁོ་ན་མ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདིར་འགྱུར་མོད། དེས་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །འདིས་འདི་བསལ་ བར་བྱེད་དེ།ཚོགས་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཞིང་། དེས་ན་དེ་ལས་ཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །གང་འགལ་བའི་ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་ དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ།བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་དམ་བཅའི་ངག་ལས་གཞན་པ་བྷཱ་ར་ཏ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་མི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ།

为您翻译这段藏文：
若问：为何未举出能立有法自性之返的譬喻？由相已于前举出，且由譬喻分亦能了知所表，故此处未举譬喻。
其中，此为有法自性相违之譬喻：如说"虚空等是常，以无无常法故"。此因能立有法自性之返，如是，能作所作功能亦是无常法，若虚空等无此，则不成为实事，因实事即以能作所作功能为相故。
若谓：若遮遣有法自性，则成所依不成因？此非所许，因此处仅取遮除为因性，以非实事为彼所依亦无相违故。一切处唯此为能立有法自性之返境，即于何处取实事为有法，而因为仅遮除之法。故此不应诘难。
有法差别相违之譬喻如"眼等为他义，以是和合性故"，此已于前说讫。
若问：何故说非时机之能立有法自性及差别之返为相违？则说："二者"等。虽仅由不知法故成此所立，然何故有法为所立？则说：以法所限定之有法为所立故。
此遮除彼：唯聚合为所立，故由能立与彼相返故唯一相违，彼由从法等门入故，应由分别安立。
为显示相违差别未摄于相中而说："一切言说"等。此中，除立宗语外，婆罗多等语为有法，其不实义性为法，即所立。

།རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལ་ཅི་ལྟར་དོན་རྟོགས་ པར་བྱེད་པ་དང་།བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ན་ཡང་མགོ་སྒྲིལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་ནི། མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་རྨི་ལམ་ན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མི་བདེན་པའི་དོན་ ཅན་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་བྱས་པ་ན། གང་གི་རྗེས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངག་གི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྟོན་པ་གསུངས་པ་གང་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་ངག་བསྡུ་བའི་དོན་ ཏོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ན་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་སམ། ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གལ་ཏེ་སྐུར་པ་འདེབས་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འགལ་བ་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དངོས་སུ་ཉེ་བར་བླངས་པ་དང་། རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་ངག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་གཉིས་ཀའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འགལ་བ བཤད་དོ།།ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གི་སྒྲས་གང་བསྡུས་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ངག་སྟེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཉིས་ཀའི་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་སྟོན་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་ཞེས་པ། སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བརྗོད་པའི་སྒྲ་སྔ་མ་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱེད་པ་པོ་གྲུབ་པའོ། །མི་བདེན་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་མི་བདེན་པའི་དོན་ནི་མི་བདེན་དོན་ཏེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་མི་བདེན་དོན་ཉིད་དོ། །སྔ་མ་ནི་མི་བདེན་པའི་དོན་འདིའི་ཡིན་པ་ཞེས་འབྲུ་མང་པོ་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། གཉིས་ཀ་ལ་གསུམ་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་ལའོ། །ཚོགས་པ་ལ་སྐུར་པ འདེབས་པ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་འཇུག་གོ།།དེས་ན་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། ཅི་སྟེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། མི་བདེན་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཚོགས་པའི་དོན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར་ན། དེའི་སྒོ་ནས་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་གནོད་པ་ན། ཚོགས་པའི་དོན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།

若问：如何于梦中身体表业能了知义及具实义？因于梦中亦见翻滚等相，能生无性等义境之了知，且所了知义于梦中亦非有，故为不实义性。
如是由能立所作时，随言说语之力，因成相违，为显示此而说"若此"等。"又"字为摄收随说法与有法差别语之义。
若于一切方面诽谤，即由法自性门或由有法自性门若行诽谤之义。然则，由"于一切方面"之语，岂不应理解"由其差别门亦"之义？由彼门趣入非由差别相违语。故说"与自性相违"，因由彼门趣入故。
如是，首先由直接所取及随说语之力说明二者自性相违。"若"等中"又"字所摄为随喜语，由彼力显示二者差别相违。"由能诠性"即由能说性之义。
前"说"字为成事，此为成作者。"由不实义性"中，不实义即虚妄义，其事即不实义性。前者依多词即"此不实义之所属"，于二者此第三为因格。"诽谤聚合"于此亦趣入。
故义成为：若由能诠性及不实义性因于聚合义行诽谤，由彼门于彼二者皆害时，诽谤聚合义，故成差别相违。

།ཡང་འདི་ཅི་ལྟར་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འགལ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་བསྒོ་བའི་ངག་ཀྱང་བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། བྷཱ་ར་ཏ ལ་སོགས་པའི་ངག་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་།ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ཅན་དུ་འབྱུང་སྟེ། གང་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་ཆོས་ཀྱི་མི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པས་ འདི་ལྟར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་བྷཱ་ར་ཏ་ལ་སོགས་པའི་ངག་རྣམས་ནི་མཉན་པར་བྱ་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། མི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ངག་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་ཏེ། དེས་ན་ངག་ཐམས་ཅད་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཤད་པ་འདི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།འདི་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ངག་འདིའི་དོན་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ལྟར་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ན། ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྒྲའི་དོན་གྱི་དབང་ལས་འདི་འདི་ལྟ་བུར་འབྱུང་གི་དངོས་པོའི་དབང་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ནི་ གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་དབང་དུ་བྱ་བའོ་ཞེས་བཤད་ལ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡོད་ན་ཡང་།དེ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འགལ་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་བསྒོ་བའི་ངག་མི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན། འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་མོད། དེ་ཉིད་ ནི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ངེས་པ་འདི་མེད་དེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་སྐྱོན་གཞན་འདིར་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གྲངས་ཅན་ལ་བརྟག་པ་ན་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་ནས་ནི། དེས་རྟོགས་པར་བྱས་པའི་མི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ངག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་འགལ་བ་གཞན་ཁོ་ནའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་བཙལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མདོ་ལོག་པར་མ་མཛད་ཅེ་ན། གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་དོན་དུ་སྟེ། ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་ནོ། །གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ལས་མི་འགལ་བ་ཉིད ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སྨྲས་པ་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དང་། ཆོས་ཆོས་ཅན་དག་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྣམས་སོ།

若问：此又如何相违？因于此不可能有相违之相故。当如是说明如何相违：若教诫语亦为虚妄义性，则《摩诃婆罗多》等一切语皆非言说自性，且成如实义性。又其差别能诠性等及其法之不实义性等亦异相而生，故如是成相违。
若问：《摩诃婆罗多》等诸语因正在被闻故唯是现量，彼等如何成非言说性？且见有某些不实义语，故说一切语皆成如实义性不应理。
答：此非如是。此语之义如是说时，应成过失，此由声义力如是生，非由事物力。已说"说过唯依他义比量"，故虽有与现量等相违，亦不待彼而当说相违性。
若教诫语成立为不实义性则应成相违，然彼不成立。因无关联故，无此决定：一切能了知义者皆应成不实义性。此诚然，然此中不应观待他过，如观察数论时之所依不成等。
承许能了知义之能立事已，由彼所了知之不实义语之力遮遣自性与差别故，因成相违。故此唯是异相违，是故于此不应寻求如前所说相违相。
又问：何故不造此相之经？答：为知非主要故，如依教比量。非主要性者，因于事物不相违故。
所说"又"者，法与有法，及法有法等，彼等即诸法与有法。

།དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོའམ། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཞེས་པ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཉེར་བྱེད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་འགལ་བ་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་སྒྲ་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གནོད་པ་ཡོད་ན་ཞེས་པའོ། །འདུས་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་པ་ནི་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་མོད། གང་གི་ཚེ་གང་དོགས་ པ་བསུ་ནས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས།ད་ལྟར་འདུས་རྣམས་ནང་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་གཞན་དོན་ཅན་མི་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ནང་ཉིད་དང་། ལྷན་ཅིག་པ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཅི་ལྟར་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གང་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲངས་ཅན་པས་བརྗོད་པ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདིར་མལ་ཆ་དང་སྟན་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མཐོང་ཞིང་། ནག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྐྱེས་བུའི་དོན་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་ལ། ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ཞིང་། དོན་མེད་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མིག་ལ་སོགས་པའི་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་བྱ་བ། གང་གི་དོན་དུ་འདི་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས གསུངས་པ།བདག་གཞན་ཡིན་ན་དེ་མ་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་སྒྲས་བདག་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་འདུས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པས། འདིར་བདག་མ་གྲུབ་བོ། །དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་ འགལ་བ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ།འདུས་པ་རྣམས་ནི་གལ་ཏེ་དེའི་དོན་ཡིན་ནའོ། །ཅི་སྟེ་མིག་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཡིན་ཞིང་། ནག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་སྒྲས་མཚོན་པ་ཡིན་ན། གང་གི་དོན་དུ་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པ་དེའི་ དོན་ཅན་རྣམས་སུ་འགྲུབ་སྟེ།འདུས་པའི་དོན་རྣམས་སུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་འདུས་པ་རྣམས་དེའི་དོན་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅིང་། ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་ པའོ།།འདིར་གྲངས་ཅན་པ་གཞན་གྱི་སྒྲ་བདག་གི་རྗོད་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་གང་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་སྤོང་བར་འདོད་པས་ནང་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ན་ཞེས་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་ཅེས་དོགས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་འདུས་པ་ནང་རྣམས་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།

"彼等之自性或其差别"者，即法与有法二者之差别，因颠倒施设故，此为成立相违之义。
若问：若谓"声非所闻，因刚生即有故"亦成相违耶？答：若有损害则成相违。若仅是和合性则成相违，然当时为遣除某种疑虑，阿阇黎世亲说："现在诸和合非内，如是亦非他义性。"当与内性及俱有性相合时，云何成相违性？
答：如阿阇黎所说等。数论师言：眼等是他义，因是和合性故。此中见床座车等和合物为他义，而黑等转变为士夫义者非自义，亦非互为义，亦非无义，如是眼等和合物亦然。是故此等所生他义，为谁义故此等存在者即是我，故我存在。
对此阿阇黎说：若我是他则彼不成。若以"他"字表示我，则见床座等和合物为他义，此中我不成立。此即离能立譬喻之义。此说为相违性。
诸和合物若是彼义则然。若眼等是和合，黑等为"他"字所表，则凡为床座等义及眼等义者，皆成彼义者，即成和合义。此说明和合物成立为彼义，且对方亦许眼等为心心所聚之义故，是成立已成。
此中数论师欲遣除"他字诠表我"此宗之过失，故作是思："若有内性时"等，于某因相时摄取，如是说"如是和合是内"等。

།འདིས་ཇི་ལྟར་འགལ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིས་ནི་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ།།གཉིས་ཀ་ཞེས་པ་ནང་གི་ཉིད་དང་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱང་། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་སྟེ་བདག་གི་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བྱར་མེད་པ་ལ་ཕན་གདགས་པར་མི་ནུས་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་ཅན་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ་ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་ཉིད་བཤད་དེ། དབང་པོ་གང་ཞིག་དབང་པོ་གང་ཞིག་ལ་ཡུལ་སྟོན་པ་བྱེད། དག་པར་བྱེད། སོ་སླར་འདུ་བྱེད། ཉེ་བར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་ཅིག་ཤོས་ ནི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་སོ།།ཕན་ཚུན་དུ་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྲས་བུ་དང་དངོས་པོ་བཤད་དོ། །དོན་མེད་པ་ཉིད་ནི་མངལ་དུ་ངེས་པར་འཆི་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་སྟེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱད་པ་མ་བྱས་པ་ཁོ་ནར་འགག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་སེལ་བར་བྱེད་ པར་རོ།།འདི་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་འམ་འགལ་བར་གྲུབ་པར་དོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་ན་བདག་མེད་པ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནའི་སྟེ། ཡང་ན་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །བདག་ནི་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ལ་དེའི་ དོན་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་ནང་གི་འདུས་པ་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་བོ་ཞེས་པས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །སླར་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་ཅེས་པ། གང་འདི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་མེད་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །ཅིའི་ དོན་དུ་ཞེ་ན།གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱས་པས་དོན་དེ་ཁོ་ན་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་ལྷག་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པོ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་པ། ཆ་ ཤས་གསུམ་རྟོགས་པ་སྟེ།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྤྱི་ཡང་གཞལ་བྱ་ཉིད་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཁྱད་པར་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ། དེར་དང་ པོ་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་ཆེད་ཅེས་པའོ།



为了说明如何表述其矛盾性，因此说"对此"等等。若问何以不具备因的特征，则说"如是"等等。由于这里正是显示具备相违因的特征，所以表明不具备因的特征。
"二者"即内在性和和合性，在同品中，即在某些自我利益上，并非由理证成立。因为无法对殊胜的、无为的自我施加影响的缘故。
在相互有意义和无意义的事物中得以成立。如此在论典中解释了相互意义：某根官对某根官显示境界、净化、重新造作、执持，彼为因，另一者为果。由于相互施设的缘故，故说果与事物。无意义性是指胎中必死者的声音，因为声等未经受用即灭的缘故。"前者"即遮遣自性。
对此不应怀疑无遍充或相违的成立。因为若眼等有作用，则必定是无我且无常的；否则就完全无作用。由于我是不变的缘故，这些绝不可能有其作用。因此，内在和合物必定遍于无我之义，由此成为相违。
复次此义，即由"若此有无同品等"等广作解释。为何如此？为了明显显示因与相违及不定性。因为以其他方式说明，此义即成无垢，远离一切迷惑残余故。
"唯三"即了知三个部分，是"分别"之义。共相即所量性，是随行因。差别即具有命等。有人主张是返体，因此为了遮遣彼义而确定说"其中前二为疑因"。
这是对原文的直译，我尽量保持了原文的逻辑结构和术语含义，

།འོ་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་འདི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡིན་པས་སོ། །དཔེར་ན་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་གླིང་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན།འདིར་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མིན་ནོ། །རང་གི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ། གང་ཞིག་ཁྱད་པར་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདི་དག་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་དག་ གོ།།རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཡུལ་བསྟན་པ་ནི་དཔེར་བརྗོད་ཙམ་མོ། །སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ན་འཇུག་གོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་པ། དཔེར་ན་བྱས་པ་ཉིད་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པ་སྒྲུབ་ པའི་གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཡིན་པ་དང་།བརྩལ་བ་དང་མ་བརྩལ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དག་ལ་གང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ། རྟག་པ་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་པོའི་སྤྱི་གཞལ་ བྱ་ཉིད་དང་ལུས་བདག་དང་བཅས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ལ།སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི། ཁྱད་པར་ཡང་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་རིགས་སོ་ཞེས་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་དྲི་བའོ། །རྗེས་འཇུག་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་ སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར།ལྡོག་པ་བཟོད་མ་ཡིན། ལྡོག་པ་མི་རུང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་མེད་པ་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དེ་གྱུར་པའི་ཐ་སྙད་ཆད་པ་ཁོ་ ནར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ལ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཉིད་འཇུག་གོ། །ཁྱད་པར་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཟོད་མ་ཡིན། ཡང་ཅི་ལྟར་དངོས་པོའི་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇུག་པར་རིགས། དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་པ་ཉིད་ ཁོ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ལས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་བདེན་མོད་ཀྱི་གཞན་གྱི་འདོད་པའི་ངོར་དེ་སྐད་བཤད་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་པོ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཁོ་ནས་ལྡོག་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་བདག་མེད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ རྨོངས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་འདི་སྐད་བཤད་དོ།

若说"所闻性唯是疑因"这一说法不合理，因为如此它也是对某些其他所证确定的因。例如："音声是无常的，因为是所闻性故，如笛声等"这样的论式。对此，由于"此处无其不共性"，故无过失。
关于"在自相差别中"，凡是以诸多差别涵摄一切事物者，对于彼等，这些必定是疑因。常与无常境的说明仅是举例而已。应知一切声音在此都被认为是所证时才能运用。
"依于所证性"，例如所作性对常与无常，如何合理地成为正因与倒因，以及对勤勇所发与非勤勇所发的刹那生起性唯是疑因。如是对其他也应随前而观察。
若问"为何"，这是对诽谤常性者的共相所量性，以及对身有我的证明，命等具足性的差别也应成为正因的错误理解之问。
"随行故"等，所量性由于随行一切故，不容许返体，即不应有返体之义。无事物也是所量，否则外道所计度的无实语义将不成为量境。由此也将导致彼等言说断绝。因此，所量性也适用于无事物。
差别如所闻性等，由于不遍一切故，不容许随行。若问：何以事物之法合理地不遍一切？事物之法性本身并非由从一切返体而成。对此，诚然如此，但是为了顺应他人的观点而如此说明。对方仅由未见而主张返体，如无我从瓶等返体命等。因此为了遣除其迷惑而作此说明。
这是完整的直译，我保持了原文的逻辑结构和术语含义，同时尽量使用自然的汉语表达。

།གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་ལྡོག་པ་འགྲུབ་ན། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འདི་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ལྡོག་པ་ཅན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཞེས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པས་རྟག་པ་ལས་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་ཞིང་། རྗེས་འགྲོས ནི་མི་རྟག་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ།འདི་དག་ཀྱང་ཡན་ལག་གཅིག་མ་ཚང་བའོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ཡན་ལག་གཅིག་མ་ཚང་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། ཇི་ཙམ་གྱིས་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་ པ་ཁོ་ན་ནི་ལྡོག་པ་སྟེ།དེ་ཡང་རྗེས་འགྲོ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ལུགས་སོ། །ཕ་རོལ་པོ་ནི་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཙམ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་སེམས་ཤིང་། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ལྡོག་པར་རོ། །འདི་གཉིས་ཀྱང་གཞལ་བྱ་ཉིད་དང་མཉན་བྱ་ཉིད་དག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་ཡན་ལག་གཅིག་མ་ ཚང་བ་ཉིད་དུ་ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ཞེས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་གང་གི་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པས་གཅིག་ལས་གཅོད་ཅིང་། རྗེས་འགྲོ་ཅིག་ཤོས་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་འཇུག་ པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།རང་གི་རྟེན་ལ་རྟག་པ་ཡིན་ཞིང་འདི་མི་རྟག་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་པར་རོ། །གང་གི་ཡང་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་དེས་ཐམས་ཅད་ལས་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་། ལྡོག་པའི་ཤེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ པར་རོ།།དཔེར་ན་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱས་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ལས་ལྡོག་གོ་ཞེས་པས་རང་གི་རྟེན་ལ་རྟག་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཤེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་། མི་རྟག་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཡང་འཇུག་གོ་ཞེས་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ངོ་།།ཀུན་ལ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལའོ། །རྟག་དང་མི་རྟག་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གཅིག་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ ལ།དེ་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

若仅由未见而成立返体，则所闻性应从一切常与无常返体，由此也将唯成为非事物之法。这是不合理的。因此，命等也不能仅由未见而成立返体，故不应认为是能表示返体者。
关于"由随行与返体"，因为以返体从常性遮遣，以随行于无常成立，而这些也是缺少一支。
若问："如何说是缺少一支？"，凡是唯于同品存在即是随行，而此亦非无返体。唯于异品无即是返体，而此亦非无随行。这是自宗观点。对方则认为仅是存在即为随行，仅由未见即为返体。这二者于所量性与所闻性皆有，故依对方所许而说是缺少一支。
如是则"若"者，若某因以返体从一处遮遣，以随行于另一处成立，则唯随行独存，即成为对一切成立并随行的认知之因，即于自所依是常，此亦是无常。若某者唯返体无随行，则从一切遮遣，唯成为返体认知之因，即非常亦非无常。
例如"依于二者"，依于随行与返体的所作性等。所作性从常返体，故是于自所依遮遣常性认知之因，又于无常瓶等运行，故亦是无常性认知之因。
"非遍一切"等，"又"字表示决定。常与无常由于是相互排除而住之相故，一事物不能具二者之体性，遮遣二者之体性亦不可能，此为其义。

།གཞན་ཡང་གཅིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ན། དངོས་པོ་གཅིག་གི་འགལ་བ་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་ཡང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགལ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་ཉིད་དང་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་མཚུངས་ཏེ། དེ་གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཉིད་སྒྲ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་ བྱུང་བ་དང་།རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཅི་ལྟར་ཡིན། དེ་ལས་ནི་གློག་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་ཅེས་ངེས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །འདི་ཡང་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ ཚིགས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ།།དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ལྡོག་པ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ནི་གཉིས་ཀ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་ལྡོག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ལས། དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི།དེའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་གློག་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་འགྲོའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན།གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ནི་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ལ་མེད་ལ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ། དེ་རྣམས་གཅོད་དེ། དེ་སེལ་བ། དེ་གྲུབ་དོན་དུ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཁྱད་པར་རྟོགས་ པའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་སུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་མེད་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ལོ། །མཐའ་དག་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། རྣམ་གཉིས་འཇུག་ཅེས་པ་འདིའི་དོན་འཆད་དོ། །འདིས་ཀྱང་རྗེས་འགྲོ་གཙོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཞེས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་གོ་བྱེད་ཡིན་པ་དེའི ཕྱིར་དྲི་ཞིམ་པའི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་ལས་ཨུཏྤ་ལ་དྲི་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགྲུབ་སྟེ།དྲི་ཞིམ་པ་ཉིད་ནི། གང་ན་དྲི་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཅན་དེ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་པ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

复次，若一即是一切之自性，则一事物将成为多种相违之自性；若非一切，则由离一切自性故，彼不成为事物。
关于"云何"等，于相违义趣的趣入，所作性与所量性相同。若所量性是声的怀疑因，则何以依于二者的所作性等，于互相违的刚作与非刚作趣入时，成为随行认知之因？由此生起对闪电、瓶等无常的决定随行认知。此亦是为明显正确了知之因而安立。
"以遮遣他义门"者，此明显返体之有为依二者之差别。如是由返体为主故，说"以遮遣他义门而表因"，而非由执其差别，故非由闪电、瓶等差别门，即非如所见由成立门，此为其义。说"由随行非主故"。
若问："何故由返体门表示而非由随行门？"答："如是彼"等，于何处无，即异品，遮遣彼等，即遣除彼，此为如实义知之因，此为其义。非为了知差别，因于彼有错乱故。非为了知实有共相，因彼无故。于何处无，由遮遣彼门而说为如实知之因，如是相连。
由"于一切"等，解释"二种趣入"之义。此亦说明随行非主。由"譬如"等显示彼二种趣入。"如是作已"者，由于以遮遣门为表因故，由一香妙因成立青莲花香性等，因香妙性于有香性等处有，于无彼处无故。

།འོ་ན་དྲི་ཞིམ་པ་ནི་དྲི་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་སྒོ་ ཉིད་ནས་དྲི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན།གསུངས་པ། གཞན་དུ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ན། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་བརྟེན་པ་ཉིད་གསུམ་རྣམས་ རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་།གཟུགས་ཉིད་ལས་ཡོན་ཏན་དང་བརྟེན་པ་ཉིད་གཉིས་དག་དང་། ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ལུགས་ལས་བཟློག་པས་ཀྱང་སྟེ། བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་གཟུགས་ཉིད་དང་དཀར་པོ་ཉིད་དེ་གསུམ་པོ་རྣམས་ འགྱུར་ཞིང་།ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ཉིད་དང་དཀར་པོ་ཉིད་དེ་གཉིས་པོ་དག་དང་། གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀར་པོ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡང་ངོ་། །བརྟེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡོན་ ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ལས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ན།དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བརྟེན་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་ ལ་ནི་སྐྱོན་མེད་དོ།།དཔེར་ན་གཟུགས་ཉིད་མེད་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཀར་པོ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་བརྟེན་པ་ཉིད་དག་ལ་ཡང་། དེ་དག་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །བརྟེན་པ་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་ པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །ཅི་སྟེ་གཅིག་སྨོས་པ་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན་གཅིག་ཉིད་ནི་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གཅིག་སྨོས་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན། གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།གང་དུ་མེད་པ་རྣམ་གཉིས་འཇུག་།ཅེས་པ་འདིར། གཅིག་གི་གྲངས་སུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྔར། གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ནའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།འགལ་བ་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་འདི་རྣམས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་པ་འགལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདིས་ ཡོངས་སུ་བའི་ལྷག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཞུགས་པའི་རྟགས་ཁོ་ན་གྲངས་གཅིག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།

若问："由于香妙于香性等处可见，故由见门即成立香等？"
答："若异"等。若如所见而了知，而非由遮遣门，则依次由白性能了知色性、德性、所依性三者，由色性能了知德性与所依性二者，由德性能了知所依性一者。
如是逆次第亦然：由所依性故，成德性、色性、白性三者；由德性故，成色性与白性二者；由色性故，唯成白性一者。所依性等于德性等处非为不见。若如所依性于德性等处可见，于业等处亦然，由此成疑，白性亦见于色、德、所依等处，故由彼等共通性而成疑。
由返体门了知则无过。譬如，由于无色性处无故，白性是色性之因。如是于德性与所依性二者，由彼等无则无故。所依性于无德性等处亦可见，故非有。是故能决定德性等。
若问："说'一'有何义？一性非他色。"
答："说一"等。若问："由显一语故"等，于"何处无二种趣入"此中，由欲说一数故。如前所说："欲说一数"等。
答："非也，于无相违等"等。于此相违即违品因无，谓无相违等，即由事势力趣入诸因。于彼等非欲说一数。由此遍摄余故，唯非由事势力趣入之因是一数境，当如是说。
这是完整的直译，我保持了原文的逻辑结构和术语含义，同时尽量使用自然的汉语表

།གལ་ཏེ་འོ་ན་འགལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ལ་གཅིག་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་དུ་མ་རྣམས་གཅིག་ལ་སྦྱོར་བ་རྗེས་སུ་སྣང་ བར་འགྱུར་ཞིང་།དེ་ལས་ཀྱང་དུ་མ་གཅིག་ལ་སྦྱོར་བ་ན་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ལྷག་ཅིང་ལྷག་པ་ཞེས་པས་ཚར་གཅད་པའི་གནས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་དགོངས་པ་སྟེ་ངེས་པ་ཁས་ལེན་པ་ན་འདི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་ངག་གཅིག་གི་སྦྱོར་བ་ངེས་པར་སྔོན་མ་ཅན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་དེར་ལྷག་པར་བརྗོད་པའོ་ཞེས་པས་ཚར་གཅད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ།།སྤྲོས་པའི་གཏམ་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དཔེར་ན་འགྲེང་བ་ཉིད་དང་བྱ་རོག་གི་གནས་དག་ཅེས་ པའོ།།མི་འགལ་བ་དག་དོན་གཅིག་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་འདི་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་དཔོག་པའོ། །འདི་དག་སོ་སོ་བ་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ནུས་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བཟློག་པ་ལ་ཞེས་པ་ལ། ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པ་ལའོ། ། དེ་ཁོ་ན་སྟེ་གང་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་འགྲུབ་པའི་དོན་གཞན་ལ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། མཐུན་ཕྱོགས་རྟག་པ་ལ་མི་འཇུག་པ ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་འཇིག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འདི་ནི་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྟག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་རྟག་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་དེ་ལ་བཟློག་པའོ་ཞེས་པའོ། །འདིར་འོ་ན་ཅི་ ལྟར་ཞེས།འདི་ལ་ཡང་བཟློག་པ་ལས་རྟག་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པས། བསྒྲུབ་བྱ་བཀག་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དམ་བཅས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་སྟེ་མེའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲང་བ་བཀག་པ་ ཙམ་གྱིས་དྲོ་བར་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དྲོ་མིན་གྲང་མིན་གྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པས་དྲོ་བའི་རེག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་སེམས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ དྲོ་བ་མི་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞེས་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་འདིས་འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གྲང་བ་ཙམ་བཀག་པས་ཀྱང་དྲོ་བས་ཏེ། དེས་མེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དྲོ་མིན་གྲང་མིན་ནི་འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ན་དྲོ་བའི་རེག་པ་ཅན་དེར་སྲིད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འགལ་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།

若问："若于无相违等处不欲说一性，则彼等多法系属一法将成相似，由此，于多法系属一法时，将成因与喻过多过剩之诤处。"
答："谓"等。如是意趣：若许定解，此为过失。于何处观察一能立语之系属决定前分，由说过多故成诤处。于广说语全无过失，以无定解故。
如立性与乌鸦住处等。见无相违等能了知一义之因性，仅由此而推度。此等别别亦非如所作性等见有功能。
"彼于返体"中，"彼"字表决定。唯彼，即于何处欲为所立之正智因，即于彼返体所立成相违。于何处二种趣入，彼遮遣成就之异义不趣入，谓不趣入同品常住之义。
"于此亦"者，如于成立无常性时，此唯无常，非成常住，如是由遮遣常住门而能立。如是于成立常住性时，亦于彼返体。此中若问："云何"，由说于此亦唯由返体遮遣常住门而能立，故由遮遣所立门而成相违。
若尔，于此有寒触，以有火故，于此中仅由遮遣所立寒不能成暖，以有非暖非寒第三聚故。于由成立而立暖触则无此过，是故唯由成立而立返体故，应理为相违，如是思惟。
"若亦不成暖"者，"若亦"表唯成就。由仅遮遣寒亦成暖，以彼遍于火故。非暖非寒即柔等，彼唯于有暖触处有可能，以无相违故。

།དེ་ཡོད་ན་ཡང་དྲོ་བ་ཉིད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ལ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་སྟེ། དེས་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། ས་ཕྱོགས་སུ་འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པའི་རེག་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་མེ་ལས་དྲོ་བ་ཉིད་འགྲུབ་སྟེ།དེས་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཁོ་བོས་ལན་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །གྲང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པ་གྲང་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འགལ་བ་ཞེས་པ། གྲང་བ་ཉིད་མེད་པ་ འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྒྲུབ་པས་དྲོ་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གྲང་བའི་རེག་པ་སྟེ། མེའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱས་པ་ན། གང་གི་ཚེ་གྲང་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་འདིས་གྲང་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་རོ་ཞེས་ པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འགལ་བར་འགྱུར་མོད།གང་གི་ཚེ་དྲོ་བ་འགྲུབ་པ་ལ། མེ་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་གྲང་བ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གང་གི་ཚེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བར་གྲང་བ་ཉིད་མེད་པར་མེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་ཁོ་ན་སྟེ།གཞན་དུ་ན་དྲོ་བ་ཁོ་ན་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཡང་གྲང་བ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མ་རྣམ་གསུམ་ལྟོས་པ་ཡིས། །ཞེས་སྔར་བཤད་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་ མ་གསལ་བར་བྱས་སོ།།ད་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཆེད་དུ་ཕྱོགས་སྔ་མ་འགོད་ལ། འོ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ཞེས་པ་ངག་གི་ལྷག་མའོ། །མ་ཡིན་དགག་གི་འཇུག་པས་ཞེས་པ། བསྒྲུབ་པས་ཏེ་བརྟག་པ་ དགག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཞེས་པའོ།།སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱས་པ་ན། རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་འཇིག་པའོ་ཞེས་པར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འདི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།གལ་ཏེ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་འཇུག་པ་དེ་དེའི་ཁྱད་པར་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་ཁྱད་པར་གཟུང་བས་ངེས་པར་བྱ་བར་ནུས་པར་གྱུར་ན་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རིགས་ན། དེ་ཡང་མེད་དེ། གང་གསུངས་པ། གང་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་པ་ནི། གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འགྱུར་བའོ།

即使存在彼等，由成立暖性故全无相违。譬如，声虽有方生性，由所作性亦成无常性，以彼遍于彼故而成立。如是，处所虽有柔等触，由火亦成暖性，以彼遍于彼故。
明显表示："我承许后当作答。"非寒得成，谓无寒。"如是亦相违"者，由成立无寒性故。若由成立而立暖性则不然。
于此说"有寒触，以有火故"时，若于成立无寒说为因性，如此因唯成立无寒时，则成相违。然于成立暖时说火为因，云何由遮遣寒门成相违耶？
答："若时"等。尔时亦由义理了知唯由火成立无寒性，否则不唯成立暖性。是故尔时亦唯由成立无寒而成相违。
如前说"由观待余三"，由正因及倒因已明余。今为明疑因故立前宗："若尔"等。"遍一切"为语之余分。"由非遮趣入"者，由成立，谓不观待遮遣观察。
说"声无常，以所作性故"时，非了知"不成常"。若尔云何？唯由成立而坏灭。是故若谓由遮遣常门而了知，"若如是"等。若所作性等，于瓶等何者趣入，由执彼之殊胜相而以殊胜相能决定，则应由成立门而了知，然彼亦无。如所说："于何"等。
"若尔如是"者，若由见于瓶等多处故，所作性为疑因，则于无我性等亦应尔。

།འདི་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་བརྗོད་པར་བྱ་ན། མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་ པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ནི་དེ་རྣམས་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་གང་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་ལྡོག་ཅིང་ཐ་དད་པ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་འདིར་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་ཅིང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་ན་ཐ་མི་ དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། སྤྱི་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་ལས་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་ པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་བཀག་པ་ལས་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་བསལ་བ་ལས་གཞན་གང་སྒྲུབ་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ཡང་ཞེས་པས་འཐད་པའི་རིགས་པའོ། །དེ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན་གསུངས་པ། གང་ མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདིས་ནི་ལྡོག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅིང་། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོས་ཀྱང་རྟོགས་པར་རིགས་སོ་ ཞེ་ན་གསུངས་པ།འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །འོ་ན་བྱས་པ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྒྲུབ་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ ལྡོག་པ་ཡང་ངེས་པ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནམ།རིགས་མི་མཐུན་རྣམས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་འཛིན་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་སོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན། འབྲེལ་པ་ནི་ལྡོག་པ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མི་འདོད་པ་འདིར་མ་གྱུར་ཅིག་ ཅེས་པས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་མོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྟགས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །འདིར་ཡང་ཞེས་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལའོ།

"如是将成"者，若说诸差别为疑因，则无常、无我等非为差别。"如是则彼等"者，此中显示：唯欲说彼等互相返遮而差别者为此中差别，而无常性等非有互相返遮，以实无差别故。
虽如是，于差别由成立门了知为错乱自性，总则无错乱。是故由成立唯了知总之实事，若作是念，故说："非"等。无常性者由遮遣常性，除遮遣常性外，由成立所说无有他义。"理亦"者，谓正理。
云何者？答："由从异品"等。此显返遮为主，说应由返遮门而了知。虽如是，由随行亦为主故，如所见应由成立体性亦能了知，若作是念，故说："此"等。此显随行非为主。
若谓所作性遍一切无常故，应由成立而了知，故说："一切"等。若谓返遮亦不可决定，以异类无边故。此非如是，因之返遮非由执取所立异类而取，然则云何？由显示违害因所立返遮之量。
虽如是，由关系力而了知时，以关系非以返遮为主故，应由彼门而了解。是故勿成此不欲，若谓唯由无关系而了知因，故说："因"等。此中意谓将成太过。"此中亦"者，谓于疑因。
这是完整的直译，我保持了原文的逻辑结构和术语含义，同时尽量使用自然的汉语表达。文中涉及到印度因明学的专门术语如"返遮"、"随行"等，我都按照传统译法处理。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ གསུངས་པ།དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་གློག་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་པ་སྟེ། རང་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ སྒྲའི་བདག་ཉིད་རྟག་པ་གསལ་སྒྲས་སོ།།གཉིས་ཀ་དག་ཚོགས་ན་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གྲག་པའོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །གསལ་ སྒྲ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གྲག་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་རྟག་པ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མིན་པ་སྒྲའི་བདག་ཉིད་དོ།།འདི་ཡང་ཀུན་ནས་སློང་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ལས་དེ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་མངོན་པར་གསལ་བ་སྟེ། གསལ་བར་བྱེད་པའི་གྲག་སྒྲ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་ཀྱང་བརྒྱུད་པས་དེའི་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཁོ་ན་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱི། རྒྱུ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་གློག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་ཀུན་ནས་སློང་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་པ་དག་ཀྱང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཆོས་གཞན་མཐོང་བ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མཐོང་ཞེས་གཅིག སྨོས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ན།དང་པོ་དག་ལ་ཡང་གཅིག་སྨོས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་གཞན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞིང་ བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་བྱས་པ་ན།མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞིང་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཡང་ངེས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་པ། གང་བསྟན་ པ་ལས་ངེས་པ་མཐོང་བའོ།།རྣམ་པར་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། ཕུལ་དུ་ཕྱུང་བས་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །གཞན་དུ་ན་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ན། དེ་ཁོ་ན་ལས་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

若问何故？答："如是"等。言语表业声是刚作即生，以是所作性故，如身表业。以电光等不定，因能了知自等起故，此谓声体常住之显声。二者和合则定成。
其中，言语表业声是字体之声响。身表业是行走等为相。显声是无差别，即如随顺显发声响而生，与体性差别相似，常住非刚作即生之声体。此亦能了知等起。由闻树等声而了知其等起心故。
等起者是其显现，以显发声响等起故，心亦间接成为其等起。唯说心与心所为等起，非仅是因，否则电光等亦应能了知自等起故，俱有者亦将成不定。
如是则"若"等。若疑因由见余法而定所立，如说一者是随行，于前者亦应说一。若问何故？答："于彼亦"等。以见余法故者，谓显示所作性等法故。
声是无常，以是所闻性故及所作性故，如瓶。若作是说，有所闻性时亦定成无常性。如是，无常，以是所量性故及所作性故，如瓶，于此亦见决定。"唯于彼"者，谓由所显而见决定。以非简别因故者，意谓殊胜。否则，依二者亦非简别因故，具余法时，唯由彼生定解。
这是完整的直译，我保持了原文的逻辑结构和专门术语的准确性，同时尽量使用自然的汉语表达方式。文中涉及因明学的重要概念如"等起"、"简别因"等，都按照传统译法处理。

།གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་གཞན་ལས་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཞེས་པ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་བཅད་ནས་སོ། །འདིས་ནི་དང་པོ་དག་ལས་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་གཉིས་ལ བརྟེན་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་ཆོས་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་ངེས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་སླར་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བཤད་པ།དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་རོག་གནས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་བཅད་ནས། ཐོ་ཡོར་དང་ཐང་དག་ལ་ཐེ་ ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་གོ།།སྒྲེང་བ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི། ཐོ་ཡོར་ལ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཐོ་ཡོར་སྨོས་པ་ཡང་འདིར་སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཅན་བསྒྲེང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུའོ། །རང་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའང་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་དང་ སྨྲ་བའི་ངོར།འབའ་ཞིག་པས་ངེས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཁོ་ན་ནི་དེ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་སྨྲ་བའི་ངོར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་ངོར་འབའ་ཞིག་པ་ཡང་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟགས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཏེ། ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དག་གིས་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ནི་གང་དུ་མ་མཐོང་བ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།།ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི། གང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྟོན་པ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ནམ་མཁའ་ཡང་གློག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཐེ་ ཚོམ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན།གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམས་ལྡོག་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་གི་རྟེན་རྟག་པ་ལས་རྣམ་པར་བཅད་ནས་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་པ་ན། རྩོལ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་ཡང་། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱས་པ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་རིགས་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

"依二者而从他别择"者，谓从异品别择。此说初者依二者为简别因之差别。如何二者虽是疑因，然与余法俱时则为定解之因，为何还需再次确定？解释道："如是"等。
乌鸦住处从人等别择，于木桩与平地唯是疑因。与竖立性俱时，于木桩则为定因。说木桩者，此处为表示非人之有形竖立性之总相。了知自等起者，于声常论者前，唯独不能定解，故唯与所作性俱时方为定解之因，应当观察。言"于声常论者前"者，因于声无常论者前唯独亦能故。
"彼亦"等，"彼"谓依二者之因。"亦"字表差别义，显示由正知邪知二因而有依二者之差别。彼等由何处未见而以别择门了知。疑因于所趣处由观待而生疑。为显示此义故说"譬如"等。
然则，虚空亦如电光等非刚作即生，是故于彼观待亦何不生疑耶？说道："由何"等。由何所作性从虚空等返故，从自常住所依别择而定彼为无常时，从功用生性为疑因，是故虽有虚空等非刚作即生性，然于彼观待所作性非疑因。由从何别择，于彼观待生疑，此理不然。
这是完整的直译，我保持了原文的逻辑结构和专业术语的准确性，同时尽量使用自然的汉语表达。文中涉及因明学的重要概念如"别择"、"疑因"等都按照传统译法处理。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། འདི་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་ ཡིན་པ་འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་གཞལ་བའི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞལ་བྱ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཁོ་ན་ལ་གཅིག་སྨོས་པའི་བྱའོ་ཞེས་གནས་སོ། །ད་ནི་ གང་བརྟག་པ་བཀག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་འཇུག་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེ་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ།མ་ཡིན་པ་དགག་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་གཞན་མ་ཡིན་པར་དགག་པས་དོན་གཞན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མ་ ཡིན་པར་དགག་པ་སྦྱོར་ཏེ་དགག་པ་ལ་མི་ལྟོས་ན་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི།མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཅུང་ཟད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཞན་དུ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྟག་པ་དགག་པར་བྱེད་པས་མི་རྟག་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ན། རང་གི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་པ།རང་གི་ཚིག་ནི་བདག་གི་བའི་བརྗོད་པ་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲའོ། །དེ་ཁོ་ནས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དགག་སྒྲའི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡིས་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་ན། དགག་ སྒྲ་དགག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་འཐད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཡང་དགག་པ་ལ་ལྟོས་ན་འོ་ན་མ་ཡིན་དགག་ནི་མེད་དགག་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟག་པ་དགག་པ་ལ་ཞེས་པ་རྟག་པ་བཀག་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ དོན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བཞིན་པའི་བྱ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།།མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ལ་དགག་སྒྲ་ནི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བྱ་བ་དགག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །རྟོགས་པ་ཅན་ཁོ་ན་ནི་དགག་སྒྲ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། རྟོགས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགག་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་ཁོ་ནར་བསྡུ་བ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་གནས་པ་ཁོ་ན་ལ། བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མི་རྟག་པར འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།།མེད་པ་དགག་པ་ལ་ནི་ཏི་ངའི་མཐའ་ཁོ་ན་དང་དགག་སྒྲ་འབྲེལ་པ་སྟེ། རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ། བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནར་དགག་སྒྲ་བརྗོད་པར་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།

虽然如此，此非唯是别择因。那么，为何从虚空等别择呢？说道："非"等。此非别择因者，于所量义不生疑，如所量性。依二者亦非如是，是故此为别择因。因此，唯于此说一者应作。
今为显示"不观待遮遣所观察而以非遮行相"等说为不应理故，说道："非遮亦"等。由非遮表示异义，故用非遮。若不观待遮遣，则非遮即非非遮，如何成为任何非遮？"若异"等，若遮常性不表无常，则唯应由自语表示。自语者，谓自体言说，如瓶等差别语。唯由彼表瓶等，若无所遮，则如"无常"等带遮词之语，遮词带遮因之运用不应理。
若此亦观待遮遣，则非遮与无遮有何差别？"此"等，谓由遮常所表瓶等义，欲说正在成立之作用，即成无常。非遮中遮词唯与作用无关，是故于彼非遮作用，而是应当成立。唯有了知者与遮词相关，了知义亦因圆成自性故不应遮遣。应知唯摄为了知相违义，是故唯于确定住于彼相违事，应了知作用，即成无常。
于无遮中，唯与动词词尾及遮词相关，如"不成常"，欲说遮词唯与作用相关。
这是完整的直译，我保持了原文的逻辑结构和专业术语的准确性。文中涉及因明学中关于"遮遣"、"非遮"、"无遮"等重要概念的论述，我都按照传统译法处理，同时注意保持了逻辑连接词的准确性。

།དེ་དཔེར་བརྗོད་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །སྒྲ་ནི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རེག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་མེད་པར་དགག་པ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིར་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འདིར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་འདིར་ཐེ་ཚོམ་ལ་ལྟོས་པའི་དགག་པ་སྟེ། ཅི་རེག་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་རྟག་ པ་འགྲུབ་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ན་བརྗོད་པ་རེག་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལས་རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་རྟག་པ་བྱེད་པ་པོ་སྟེ།འགྱུར་རོ་ཁོ་ན་དགག་ཚིག་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པར་བྱའོ། །སྔ་མ་ནི་བཟློག་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདིར་ ནི་བཟློག་པ་ལ་ལྟོས་པས་ཏེ།ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་ནས་རྟག་པ་ཉིད་བཀག་པས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འོ་ན་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། མ་ཡིན་པར་དགག་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་མ་ཡིན་ པར་དགག་པར་འགྱུར་མོད།གང་གི་ཚེ་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཁས་མི་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དེའི་ ཕྱིར་དེ་བཀག་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།ཇི་ལྟར་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་འདི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་ གྱུར་པ་དེ་ལྟར་དེ་ལས་སྔར་དང་ཕྱིས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་བས་ན་གང་དེ་ཤིན་ཏུ་གནས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དེའི་བློ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པར་དགག་པས་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་ མེད་དོ།།སྔར་ལྷག་མ་རྣམ་གསུམ་ལྟོས་པ་ཡིས་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་དང་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དག་ཡང་དགག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཤད་ལ། གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། གཞན་ནི་ངེས་པར་མ་བྱས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཅི་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་རུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ན་ཡང་། ལྷག་མའི་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་སེམས་པས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་པས་སྔ་མ་དག དང་འདི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ།

以此举例说明。声音非是常住，因为是所触性故。为何此处是无遮，而"声是无常，因为是所作性故"此处是非遮呢？说道："此中"等。因为在此论式中依赖怀疑而遮遣，即当生起"是否由非所触性而成就常住"的怀疑时，说"由非所触性不成常住"，其中常住是能作者，唯"成"字与遮词明显相关。
前者依赖相违，即"声是无常，因为是所作性故"此中依赖相违，意即依赖决定。由所作性确定声音为坏灭性后，遮遣常住性，从而对诸对方成立无常性故。
若问："那么"，若有所非遮则成非遮，然当不承许常住事物之时，如何是非遮呢？此时因他人遍计故。由于他人遍计常住虚空等，故遮遣彼而成立声是无常，意即声不如他人所遍计的虚空等。
"如当时存在"者，如同在所缘时是存在的，如是在彼之前后亦然，为诸对方所了知。因此，于极为安住而遍计者之心，以非遮成立极非有相之无常性，故无过失。
前说"余三依观待"，其中所作性与努力即生性等说为无遮智等之因，依二者余者唯说为因轮中疑因，其他未作决定语故。是故于彼如何是三种？即使显示任一种相，余者亦应了知，故说："若一切"等。由"此亦"说明与前者相等。
这是完整的直译，我保持了原文的逻辑结构和专业术语的准确性。文中论述了因明学中关于遮遣、非遮、无遮等概念的区别，以及它们在逻辑推理中的应用。

།གང་ལ་ལྟོས་པས་ཞེས་པ། གང་ལ་འཇུག་པ་ནམ་མཁའ་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་དོ་ཞེས་པ། བུམ་པ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་ཏེ། དེ་ལས་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ན་ཡང་ཞེས་པ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ན་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་འདི་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལས་ཆོས་གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ན་སྟེ། བྱ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་བྱ་བ་མེད་པའམ་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། བྱ་བ དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིས་ཤེ་ན། ཐམས་ཅད་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པའི་ཕྱོགས་སམ་རྟག་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིམ་པ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ནའོ།།དེ་འདྲ་བ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པ་ནི། དོན་གང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་འདྲ་བ་སྟེ། དེའི་རིགས་ཅན་མེད་ན་དོན་གང་ཞིག་འགར་ཡང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྩོལ་ བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལྟ་བུ་དང་དུ་བ་ནི་མེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་དེ་འདྲ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ།དེ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་འདིས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གོ། །དཔེར་ན་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། ། གང་གིས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ངག་གིས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་གཟུང་བ་ཁོ་ན་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ། ། འདི་ལ་ངེས་པར་གཟུང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྲིད་དེ། དེ་འདྲ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་དང་། དེ་འདྲ་མེད་པ་ཁོ་ནར་མི་འབྱུང་བ་དང་། དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྐྱོན་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྔ་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། གལ་ཏེ དེ་འདྲ་མེད་ན་ནི།།མེད་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

"依于何者"是指，唯依于所入处如虚空、业等而成为怀疑之因，从其他者中遮除，即从瓶、极微等有色事物中遮除，因为与彼相违故。
若问："如何了知差别？"则说："如是"等。即使是"入于二者"，即入于常与无常。因此，当此从诸有色法中成立异法时，即当成立无作用等法时，成为遮除之因。成立声是无作用或有作用。其中，于无作用性是正因，于有作用性是错误认识之因，因为从一切有作用者中返遮故。
然于成立常性与无常性时非为遮除因。为何？因为不从一切中返遮故。因为不从无常分或常分一切中返遮故，即在依次成立常性与无常性时。
"如是及无则不生法之近显为因"者，即所成立义如声无常性等如是，若无彼类则于任处皆不生起，如从努力所生性对无常性，及烟对火。此即具有如是及无则不生法，近显即"以此应近显"之语。如"因为努力即生性故"等，此即是因。若不近显者则非因，如"声是无常，因为是眼所取性故"等。此中以语决定摄果性故。
且当观察唯决定。此中决定有三种可能：唯如是无则不生、唯无如是则不生、唯如是唯无则不生。一切皆有过失。其中，首先依据前者决定而说："若无如是，则无"等。
这是完整的直译，我保持了原文的逻辑结构和专业术语的准确性，同时尽量使用自然的汉语表达。这段文本讨论了因明学中关于遮除、因果关系和逻辑推理的细致分析。

།འདིར་འགལ་བ་དང་ཐུན་མོང་བའི་མ་ངེས་པ་ཙམ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་རྟག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འཐོབ་བོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བའི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ ཧ་ཅང་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།འོ་ན་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་ལ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཐད་ཀྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་བསྒྲུབས་ཟིན་པས་སོ། །འདི་ཅི་ལྟར་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཁོ་ནར་ཞེས་པ་འདི་ལ་ནི། གང་དེ་འདྲ་མེད་པ་ཁོ་ནར་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་ཀྱང་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཞེས་པས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ལྷན་ཅིག་པ ཡང་ངོ་།།འོན་ཀྱང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་འགྱུར་གྱི། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་ཁྱབ་པ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་འདྲ་མེད་པ་ཁོ་ནར་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བ་འདི་ལས། ཇི་ལྟར་ མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་ཏེ།ལྷན་ཅིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མཉན་པར་བྱ་བ་བཞིན་དུ་དེ་འདྲ་བས་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་གློག་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱི་ ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་གྱི།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་རྟག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟོན་ཏེ། དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འགའ་ཞིག་གིས་སྨྲས་པ། མེད་ པ་ཁོ་ནར་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་དོན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་གང་འགྱུར་བ་དེ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྱི།གང་ལྷན་ཅིག་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་གཟུང་བ་འདི་ལ་དོན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་ཁོ་ ནར་གང་འགྱུར་བ་དེ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་རྟོག་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ན་ངེས་པར་གཟུང་བའི་འབྲས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཅེས་པ་འདི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་བ་གཉིས་པ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་ དོ།།ངེས་པར་གཟུང་བ་གསུམ་པ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་མི་སྲིད་པར་སྟོན་པ་གསུངས་པ། དེ་འདྲ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལ་སྟེ། མི་འདོད་པ་ཁོ་ནར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

此处为了遮除相违和共不定，"因为是所闻性故，声是常"这一论式也成为因。因为唯有如是常性无则不生，这是太过遍充的特征。
若然，在无常性不存在时，并非唯一成为所闻性，如是唯无常是所闻性而非他者，此已成立。若问："此如何成过失？"应当思维：关于"唯无"这一说法，即"如是唯无则不生，亦非共存"，这就是因。对于所闻性不会有过失。如是，并非是唯独无则不生，那又是什么？是共存性。
然而，唯有遍于同品的所作性等才成为因，而不遍于同品的努力即生性等则不是。如是，从"如是唯无则不生"这一决定中，如何未以所闻性的特征为境，而说"亦非共生"，如是努力即生性亦然。因为它如同所闻性，与如是者亦不共生，如在闪电等中。
由此，唯有与义共生的所作性等才成为因，而努力即生性则不是，因为它并非唯与无常共生。为显示此义而说："与无常性"等。
有人说：当说"唯无则不生"时，意味着唯与义共生者即是因，而非说"唯是共生者"，因此无过。这不应理。若于此决定中认为"唯与义共生者即是因"，则决定将成无义。若共不生者也成为因，则当问："决定还有何其他果？"
如是，第二种决定有不遍充的特征。关于第三种决定，为显示其特征不可能而说："唯如是"等。"亦"字用于决定，意为"唯不欲"。
这是完整的直译，我保持了原文的逻辑结构和专业术语的准确性，同时尽量使用自然的汉语表达。这段文本主要讨论了因明学中关于因的决定、遍充关系等逻辑概念。

།ངེས་པར་གཟུང་བ་སྔ་མ་དག་ནི་ཅུང་ཟད་འདོད་པ་ཡང་འགྲུབ་ཅིང་འདིར་ནི་འདོད་པ་ མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།སྔ་མ་དག་ལ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བ་བདེན་མོད་ཀྱི་ཞེས་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ནས་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱས་ནས་ཞེས་པ་སྟེ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་ལ་གཏན་ ཚིགས་སུ་ཐལ་བ་མེད་དོ།།རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་ཡང་སྐྱོན་སྔ་མ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྐྱོན་སྔ་མ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ལ། འདིར་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་དྲི་ཡང་མེད་པས་སོ། །གང་གསུངས་པ། འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིའང་དེ་མཚུངས་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་འདིར། དེ་དང་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་ཏེ། དེ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཡང་མེད་དེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད རིགས་མི་མཐུན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེ་ན།འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མཚུངས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེས་པ་རྣམ་གྲངས་དག་སྟེ། མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིས་དོན་མཐུན་པའོ། །འདིར་ཡང་འདི་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ སྤྱི་དང་དོན་མཐུན་པ་ཁོ་ན་མཐུན་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཁོ་ནས་མཐུན་པ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་མཚུངས་ཀྱང་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་འགྱུར་བར་འོས་ཀྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཁོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མི་མཚུངས་སོ།།འོ་ན་དོད་ཟླ་ལྡན་པར་གཅོད་པ་ཁོ་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བཀག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མཚོན་པར་བྱ་ལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དེ་ཡང་དོད་ཟླ་ལྡན་པ་སེལ་བ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནུས་པ་ ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ཡང་།འདིར་མི་རྟག་པ་དང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྐབས་སུ་བབ་པ་འགའ་ཞིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་དེ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་དེ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དོད་ཟླ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེལ་བར་རིགས་སོ། །ཅི་འདི་རེ་ཞིག་ ཅེས་པ།ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འདི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནམ། ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་པར་དེ་འདྲ་བ་མེད་པ་ནི་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་པས་ན། དེ་ནི་ཅི་སྟེ་དེ་ཁོ་ནའི་རྣམ་ པས་སམ།རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཡིན་ཞེས་པའོ།

前面的决定虽能成立少许所欲，而此处则唯有不欲。虽然前面诸者确实不会有过失。若问："如何不成过失？"说道：由"唯如是不共生"而言，所闻性并不具有此法，因此对它不会有成为因的过失。
对于努力即生性，前过也确实不相随，因为前过是随顺于所作性等已成立为因，而此处连成为因的气味都没有。如所说："然而"等。
若然，于你所说"唯有于彼相等"中，因为决定说"唯于彼相等"，过失应当相同，因为不存在任何唯于彼相顺存在的因，一切事物皆随行于异品法性故。
此说不成立，因为"彼相等"与"同品"是异名，同品也是以所立法的共相而相顺。此中也应如是决定：唯与所立法的共相相顺者是同品，而非仅由所立法的共相相顺。因此，彼相等也应成为唯与所立法的共相相等，而非仅由所立法的共相，故过失不相同。
若问："难道不是从唯遮遣有对应者的决定而了知，而非遮遣一切法？因此为何非无于所表？"答：虽然彼决定确实能力唯在遮遣有对应者，然而此处因为无常、常等任何相关处，且一切法由相互观待故非如是，又非如是者非有对应故，应当遮遣。
"此暂且"者，是问此特征是如应用所显示那样，还是如何样的意义？究竟上，凡是无如是则不生之法，即是显示因，故此是唯由彼相还是由他相？

།འདིར་ནི་འདིར་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པས། དེ་འདྲ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཏན་ཚིགས་སྨྲས་པས་མི་ནུས་སོ་ཞེས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པར་ཞེས་པ་ལྷག་ མའོ།།གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་འབའ་ཞིག་བརྗོད་ཀྱི། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དཔེའི་ཚིག་གི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཅིས་སམ་ཅི་ལ་ཞེས་པ། དེའི་རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམས་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་དུ་བ་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་དང་ ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལ་རྣམ་པ་འདིས་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལ་སྟེ་ཅི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་སྟོན་ནམ། འོན་ཏེ་དེའི་གཞི་ལའམ། འོན་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱའི་རིགས་མི་མཐུན་ལ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཉུངས་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱོགས་འདི་ཁོ་ན་ལ་ སྐྱོན་གཞན་གསུངས་པ།ཤེས་བྱེད་ལས་ནི་འདས་པ་ཡིས། །འདི་ལྟར་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མ་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མིག་གིས་གཟུང་སོགས་ཞེས་ཏེ། བཱའི་སྒྲ་ནི་དང་གི་དོན་ལའོ། །སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཕྱི་རོལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་རྣམས་མི་ རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བ་ཉིད་ཡོད་པས་སོ་ཞེས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུའང་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆ་གྲུབ་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མ་བསྟན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི།ཅི་ལྟར་ཅི་ལ་ཞེས་མ་བརྗོད་ཅེས་པ་གང་གིས་བསྟན་པ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པ་འདིས་དང་འདི་ལའི་དོན་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པའོ་ཞེས་པས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་པའི་ཕྱིར། འདི་མ་བརྗོད་པ་དང་མཚུངས་པའོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་བསྒྲུབ་ བྱར་ན།།ཞེས་པ། འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། བསྟན་ཟིན་པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངག་ལ་ཡང་དེ་འདྲ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ།།མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སེལ་བར་བྱེད་དེ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དམ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པའི་དམ་གྱི་སྒྲས་གང་ཡང་རུང་བ་ཡང་འབྲེལ་པ་སྟོན་པར་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བར་བསྡུས་པས་ཞེས་པ། ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ གྱི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་དུ་སྤྱི་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

此处唯不欲说此。"由彼自性"者，意为"若无如是则不生"。"说因不能"者，余下为"由其自性而显示"。
说因仅仅说明是宗法而已，而非无则不生的关系，因为那是应由喻词了知的缘故。"以何相"或"于何"者，其相有多种，如有烟的共相与别相等。并未说明"以此相而显示"。"于何"即是：是显示于所立，还是于其所依，抑或于所立的异品？因此特征有缺失。
对此一分说其他过失："由超越能知"等。若问何故？说道："未见"等。"眼所取等"中，"等"字表示"及"义。"等"字摄取外境等。由彼等与无常性共行故，成为声无常性之因。
这也是为了表示不成立，意思是因为未说宗法，故得知部分成立也是因。"未显示"者，由于仅说"如何"、"于何"、"未说"、"由何显示"等，并未表明"以此相"及"于此"之义，故未能了知差别，因此等同于未说。
"由共生为所立"者，如是思维：唯是已说的相为共生，因为未得其他相，且于相之语中也应了知"若无如是则不生"。境也应了知唯是所立，因为彼近故。
以"非"等遮遣，以"法同性"或"法异性"中的"或"字，说明任一皆能显示关系。"摄取外境"者，意为从作为宗的有法差别而外，于共相作近显。

།སྤྱི་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་དེར་ནང་དུ་འདུས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་མེད་ན། མི་འབྱུང་བ་ཉིད་སྟོན་པ་བསལ་བ་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྨོས་ པའོ།།དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་གང་གིས་མ་བསྟན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འབྲེལ་པ་སྟོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དཔེ་གཉིས་པོས་སོ་ ཞེ་ན།འདི་དེའི་བའི་ཚིག་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཇི་སྐད་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་བརྗོད་པ་ཡང་ཞེས་པ་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་མི་སྲིད་པ་གསུངས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་ཉིད་དུ་བཤད་ལ།དེ་རྣམས་ལ་གལ་ཏེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བར་སྟོན་ན། གཏན་ཚིགས་འཛིན་པའི་དུས་ཁོ་ན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་མ་གྲུབ་པ་གཞན་ཅི། དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། ཆོས་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་སྟོན་པའོ་ཞེ་ན།གསུངས་པ། གཞན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་ཐ་དད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་གཞན་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་མ་བརྗོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་ནི་དཔེ་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཏེ་མཚུངས་པ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་མཐུན་ སྒྲུབ་བྱེད་ན།།ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི་དེའི་ཚིག་མ་ཡིན་ན། ངག་གི་ཡན་ལག་གཏན་ཚིགས་མིན་པར་གྱུར་ན། ཡན་ལག་སྔ་ཅན་གྱི་ངག་གི་ནི་གཏན་ ཚིགས་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ།དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་བརྗོད་དང་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་མཇུག་བསྡུ་བ་རྣམས་ཡན་ལག་རྣམས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

由于共相也不完全舍弃差别，所立法的有法也必定包含其中。若仅于所立法的有法显示无则不生性，则偏重遮遣，故说"外境"。
如此，若未显示者非因，则应成无有一切因，因为如"方生即有"等不能显示关系。若问"那么是什么？"则答："由二喻。"
为使仅由彼之语了知，故说："如将解说"等。由"凡所说者"表明不可能于所立近显因，因为无常等已说为所立，若于彼等近显无则不生性之法，则于取因之时即已成立所立，为何还需其他未成立者用因成立？
若谓虽如是，有法是所立，于彼以所见法显示因之无则不生性。说道："其他"等，未说争论所立法差别的其他所立，因为未说以所立法差异化的有法为所立故。
"由喻例与同法成立所立者是因"，即由与所立同法性而了知其法的喻例是喻例，如为成立声无常，以瓶等为例。由与彼所立法同法性，即相似性而成立所立，即了知所立者是因，如"由是所生法故"等。
"若同法能立"等，若与彼同法如所生法性等是能立所立之因，而非其语，则语支非因，然五支言说已说因为支分，因为说"立宗、因

།དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་དེ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་སོ། །ཅི་ལྟར་ ལྔ་པ་ངེས་པར་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ན་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་དོགས་ཤེ་ན།གཞན་ཐོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་ནི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་མངོན་པར་བསལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་དོགས་སོ། །ཐ་དད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། ངག་གི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་གཏན་ཚིགས་ཏེ། བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཡང་བརྒྱུད་པས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཐ དད་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན།ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཐ་མི་དད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལྡོག་སྟེ། དེ་ལྡོག་པ་ན་ཡང་ཡན་ལག་གི་ཐ་སྙད་དོ་ཞེས་པས། ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་བར་མ་ཆོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ལྷན་ཅིག་ བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་འཇུག་པ་ཐ་དད་པ་དེ་རྣམས་ན་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྫ་མཁན་དང་ཐགས་མཁན་དང་བ་ལང་རྫི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་དམ་ བཅའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་པ་རྒྱུ་དང་འགལ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་པའི་ནུས་པ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་སྒྲ་གཅིག་གིས་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སོ། །དེ་གང་ཞིག་གང་གི་ཡན་ལག་གཞན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ མེད་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དམག་གི་བ་ལང་བཞིན། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་དམ་བཅའ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངག་གི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འདིའི་འདི་ཡན་ལག་ཡིན་ ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི།དེའི་ཡན་ལག་གཞན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་ཤིང་རྟ་དང་རྐང་ཐང་གི་དཔེས་སྦྱར་བར་བྱ་བའོ། །འོ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ལོག་པ་དཔེ་མ་ཡིན་ནམ། གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇུག་ པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དེར་ནི་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གླང་པོ་མྱོས་པ་རྣམས་ལ་སྡེ་མྱོས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའམ། རྟ་རྣམས་སྐད་འདོན་པ་ན་དམག་སྡེ་རྣམས་སྐད་འདོན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ།

对于义的定义，因上不得彼，故违背承许。若问：如何在确定五支时唯同法性成为因性之疑？因为未闻其他，且同法性与所立明显相关，语言从义门是显除所立之因，故唯彼能立所立，因此怀疑为因性。
"由别别趣入故"，即非语支性为因，因为作用各异之义。此亦为间接因。若成为别别趣入，则欲说异者为不异之说当遮，遮彼时亦为支分之言说，故非同时欲说者即是无间因。为显示此故说："同时欲说"等。
此当如是解说：凡趣入各异者，彼等非同时欲说，如陶师、织工、牧牛者等。如所说因与立宗等别别趣入，此为相违因。因为为知作用无异功能故以一声同时欲说。若某者与彼支分其他诸支不欲同时而说，彼非彼支分，如军中之牛。如所说因与立宗等能立语支不欲同时而说，此为不见因。
如是，"此是彼支分"之言说之因即是与彼其他支分欲同时而说。异法结合以象、马、车、步行为喻而结合。若问：岂非能立未遮遣为喻，象等亦由别别趣入故？答：非也，因为彼处亦无同时欲说故。非谓醉象群时说"军队醉"，或马群嘶鸣时说"军队嘶鸣"。

།འཇུག་པ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པ་མེད་དེ།དཔེར་ན་དམག་སྡེ་རྣམས་གོ་ཆ་གྱོན་ནོ་འཁྲུག་གོ། །རྣམ་པར་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པར་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་ལྟར་ན་འཇུག་པ་ཐ་ མི་དད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ་དོན་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ།དམ་བཅའ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་དོན་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དཔེར་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དཔེར་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་ཞེས་པའི་ལྔ་པ་འདི་མི་རིགས་ཤེ་ན་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐ་དད་ཡོད་ན་འབྱུང་ཁུངས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན་ལྔ་པར་འགྱུར་ཏེ། གྲོང་ནས་འོངས་སོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། འདིར་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། དཔེར་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཐ་མི་དད་པ་ལ་ཡང་ལྔ་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ནགས་ནས་ཤིང་གཅོད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནགས་དང་ཤིང་དག ཚོགས་པ་དང་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ནགས་དང་ཤིང་དག་དངོས་པོར་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། བློའི་སྣང་བས་བྱས་པའི་ཐ་དད་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དངོས་པོའི་དབང་ཁོ་ན་ལས་སྒྲའི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པར་འདོད་དོ་ཞེས་པས་དེ་ཁོ་ན་ ལ་འདི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དག་གི་ཞེས་པ། སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤ་ལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་ན། གཞི་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་དབྱེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་མེད་དོ། །འདིར་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞི་ མཐུན་པ་སྟེ།ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་དབྱེ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ཀློག་པར་བྱེད་པ། དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་འདིའི་ཞེས་འབྲུ་མང་པོ་པས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ ཏེ།ཆོས་ཅན་ལས་གང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེའོ། །དེའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཙམ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གཟུང་བ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་འཐད་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

基于何种趣入而欲同时宣说者，因其无差别故能立无遮遣，如说"军队着甲、战斗、胜利"等。以"非"等结集因成立。
若问：何以不成为趣入无差异？答：因为未说义故。立宗等支分是说义相之趣入，而此于举例与同法性相之义中不存在，故非所说义。
若问：为何"从举例与同法性"之第五格不应理？答："非"等。若有差别而欲说起源处则成第五格，如"从村来"。此中无差别，因为唯欲举例与同法性即成能立故。
若问：于无差别中岂不也见第五格，如"从林中伐木"？答：此不存在，因为林与木以聚合与支分性而有差别。即使林与木事物无差别，然由心显现所作差别确实存在。复次，对方唯从事物力而欲安立声义，故唯对彼为过失。
"差别与所差别"者，于青与莲花等之差别与所差别事若存在，于同基者中不见格位差别。此中所立与能立为同基，同法性欲为差别，故不成格位差别。
某读者说："举例与同法性之此"以多字说有法，故从举例与同法性，即从有法中何成为同法性者即是因。因其同法性未作差别故，应成唯同法性为因。执为所立与能立亦不应理为其差别，因为彼完全不知故，因为一切支分皆是能立所立性故。

།འདིར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་སྨོས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་པ་འདི་མི་རིགས་སོ། །ངག་ཅེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངག་གི་སྒྲས་འདིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཙམ་པོ་བརྗོད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲེལ་པར་གསུངས་པ། ཚིག་གང་ཞིག་ཅེས་པའོ། །འོ་ན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་སྒྲ་འབྱུང་གི་།ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས པ།བརྒྱུད་པས་ཞེས་པ་སྟེ། བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ན། དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལས་རྩོལ་བའོ་དེ་ལས་དང་འབད་པ་ལས་ཀྱང་བྱེད་པ་བསྐྱོད་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ལས་སོ། །དེ་ལས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །དེ་རྣམས་ ལས་སྒྲའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བརྒྱུད་པའོ།།གལ་ཏེ་དངོས་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་སུ་སྟེ་གང་ལས་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཉན་པ་པོའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་སྟེ། དེ་ལས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ ངེས་སོ་ཞེས་པས་དེ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བརྒྱུད་པས་ཏེ། ཉན་པ་པོའི་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པས་དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ།།ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་བརྒྱུད་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་མོད། དེ་ཆོས་མཐུན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་མིན། །ཞེས་པ། ཉན་པ་པོའི་གང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ནི། དེའི་ཚིག་ལས་བར་མ་ཆད་པར་འགྱུར་གྱི། ཆོས་མཐུན་ པ་ཉིད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་པ་བསམ་པའོ། །སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་སྟོན་པ་དམ་བཅའོ་ཞེས་པ་འདི་ལས་སྟོན་པ་སྨོས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། དེས་ན་འདི་ལྟར་འབྲེལ་པར་བྱ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ ལས་གང་སྟོན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་ལ་སྲིད་ཅེས་པ་ནི། སྟོན་པ་སྐབས་ཉིད་དུ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟོན་པ་ལས་གཞན་པ་སྟོན་པའི་ཡང་གཏན་ཚིགས་ ཉིད་དུ་སྲིད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

这里我为您翻译这段藏文：
此处也不存在所说的同法性。所说"凡存在者即是有法之差别"这一说法不应理。
关于"语言"等，此处以语言声欲表达"因所作性"等仅仅言词。因此注释中说"何等言词"。
若问：正合等中出现声，而非从同法性中出现，则答："由间接"。当观察所作性等时，欲说彼，由彼而有努力，由努力与勤勉而有作者运动，由彼而有业，由彼而有正合与分别，由彼等而有声，此即间接。
若"直接"等，直接即无他间隔而生所量决定时，彼亦是闻者忆念无有则不生之关系，由彼立即决定所量，故唯彼成为因。
"若"等，即使有间隔，因为是无有则不生性故为比量因，是间接，闻者了知因亦是如此相，故彼成为因。
虽然有法性之了知也由同法性间接成为比量因，然"彼同法性非因"者，闻者之任何同法性了知，由其言词无间隔而生，而非由同法性。言词唯由彼者，是意趣。
因为是此处所说，故"不应差别"即"显示所立之立宗"，由此说"显示"而随行。故如是关联：从举例与同法性中凡显示者即是因。因此不应差别。
"若是处则于他可有"者，若显示依于处，则欲显为因性之显示外其他显示亦可成为因，此为其义。

།ཅི་ལྟར་གཞན་སྲིད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། སྐབས་སུ་བབ་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་སྟོན་པ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྔ་པས་སྟོན་པ་ཉིད་ལས་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་གང་ངེས་པར་ སྟོན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཞེས་པ་འདི་རྟོགས་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་གང་སྟོན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དེ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ནི་འགྱུར་གྱི། །གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་དཔེ་ནི་དཔེ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་འདིར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དཔེ་སྟོན་པའོ།།དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་སྟོན་པ་ཡང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེས་ནི་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་བསྒྲུབ་བྱ་ཉེ་བར་གཏོད་དོ། །ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ་ཞེས་པ། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་ཞོ་བྱིན་ ཅིག་།ཀུཎ་ཌི་ནའི་བུ་ལ་དར་བ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་པ་ལ། སྤྱིར་ཐོབ་པའི་ཞོ་སྦྱིན་པ་ནི། ཁྱད་པར་བྱས་པའི་དར་བ་སྦྱིན་པས་འགོག་པ་དེ་ལྟར་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པས་སོ་ཞེའོ། །མ་ཡིན་རྣམ་བརྟག་སོགས་སྲིད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ རྣམ་པར་བརྟག་པ་ནི་ལྷས་བྱིན་ཁར་བའི་སྣོད་དམ།དངུལ་གྱི་འམ། གསེར་གྱི་རུ་ཟ་རུ་ཆུག་ཅེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟག་པས་གཞིའི་དངོས་པོ་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བསྡུ་བ་ནི་ལྷས་བྱིན་མར་སར་དང་ལོ་མ་དང་། ལན་ཚྭས་ཟ་རུ་ཆུག་།འགེགས་པ་ནི་དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་ ཞོ་བྱིན།ཀུཎ་ཌི་ནའི་བུ་ལ་དར་བ་བྱིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ནི་གནོད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་དང་བསྡུ་བ་དག་ཀྱང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཐེ་ཚོམ་མོ། །དེ་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་དུ་དྲུག་པར་འགྱུར་མོད། འོ་ན་སྤྱིར་བཏང་ལ་དམིགས་ བསལ་གནོད་བྱེད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་འདི་ཁོ་ན་རིགས་པ་སྟེ།དེས་ན་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཅི་ཞེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རིགས་པ་འདི་ལ་ཕ་རོལ་པོ་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་གོ། །གལ་ཏེ་འཇུག་ན་དཔེར་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་འདིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྨོས་པ་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

我为您翻译这段藏文：
若问"如何于他可有"，则说："即使是处"等。即使显示是处，然而由第五[格]理解为"从显示中，从举例与同法性中凡确定显示者即是因"，而非"从举例与同法性中凡显示者即是因"。由此亦成太过。
虽然如此，唯从举例与同法性中显示彼，而非他。因此若说无此过失，则说："应成"等。唯是所立之举例与同法性，此中以"所立与同法性"声说"从其同法性了知其法之例即是举例"。因此依于举例与同法性而显示例。
如是亦是显示近加，因为由彼唯于举例与同法性中安立所立。"此过失不存在"者，意思是：譬如"施酪予婆罗门们，施酸乳予贡底那子"中，以特殊之施酸乳遮遣普遍所得之施酪，如是后分支中因性是由显示自相故。
"非遍计等可有故"者，其中遍计即"令提婆达多食陶碗中，或银碗中，或金碗中"，应由遍计了知此处事物体性。总摄即"令提婆达多食酥、叶、盐"。遮遣即如"施酪予婆罗门们，施酸乳予贡底那子"。如是因为对一切所得者有损害，遍计与总摄亦应成，由此生疑。
因此为断除疑惑故成第六，然若说"于普遍中特殊为能损害"此极成者唯应理，则为何于此生疑？意思是：对方不随顺此理。若随顺，则不应说"从举例与同法性中能成立所立者为因，如是从异法性中"此处之"能成立"。

།དེ་ལྟར་ནི་འདི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་གང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དམ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལས་བཟློག་པས་ཉེ་བར་བླངས་པས་སོ། །འདི་སྐད བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དམ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་མ་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པའོ། །རིགས་པ་འདི་འདོད་པ་ན་ནི། གང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དམ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དམིགས་བསལ་གྱི་ཡུལ་ལ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྨོས་པ་ཡང་བྱས་ཏེ། དེས་ན་རིགས་པ་འདི་འདའ་བར་བྱས་ནས་འཇུག་གོ། །དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་མོ་ཞེས་པའོ། །སྐྱོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ པ་མི་སྲིད་པའི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་ཁོ་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལ་བསམ་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་དེ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།ངག་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བུའོ། །གང་འདོད་དེ་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཞེས་པ། དཔེར་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མ་འཁྲུལ་པའི་ཚིག་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་ པར་རོ།།ཚིག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཁྱད་པར་བརྒྱ་ཕྲག་ལྡན་ཡང་ཚིག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་སོ། །འོ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསམ་པ་གང་གིས། འོ་ན་ཡང་དེ་ཁང་པར་བྱེད་ པའི་དོན་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་དོ།།དཔེར་ན་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དག་འགལ་བ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་ཚིག་དག་འགལ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དོན་དག་ཁོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགོས་པ་མེད་པ་འདོད་མ་ ཡིན།།ཞེས་པ། དགོས་པ་ལས་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་སེང་གེ་ཞེས་པ་བཞིན་ཏེ། དཔའ་བ་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གོ་བའི་ཆེད་དུ་སེང་གེའི་སྒྲས་བརྗོད་པའོ། །འདིར་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་གཙོ་བོའི་དོན་ནི་ཆོས་ མཐུན་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱད་པར་བྱའི།དོན་ནི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ། དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ།

如是，此因似因之自性，凡同法性或异法性，为遮除故，由其相反而近取。此将说：凡是同法性或异法性，而非因似因者，即是因。若许此理，则凡同法性或异法性是因似因者，必不成因性，因为于特殊境中普遍无处故。
亦说"能成立"，因此作如是理而趣入。因此有疑。非唯无过失，因为近取不可能之差别故。如是，义之差别是所立之能立，唯由义了知义，而非由声。
"然则"等，此中意趣将说。复次，若问"如何观察彼为差别义"，则说："语非一切同法性之因"，如所量性等。"所欲彼由差别"者，谓举例与同法性之不错乱语为因。
若问"语之差别有何义"，则全无。即使具百种差别，语亦不能于所立义成不错乱。"然则"等显示何意趣，即明所说"然则彼成能诤之义"。
如"宗与因相违"，此中语不可能相违，故唯应了知义。"非许无所需"者，应依所需假立声说，如称婆罗门童子为狮子，为令了知勇猛性殊胜故以狮子声说。
此中亦唯同法性是所立与能立声之主要义，故唯于彼作差别，义非由声差别。如是应作差别，举例与同法性亦有非能立者。

།དེའི་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་གྱིས་ཤིག་།འོ་ན་ཞེས་ པ་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་བྱེད་དེ།དེས་ན་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་སེམས་པའོ། །འདི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་རྣམས་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་ བྱ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པས་འདི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་སོ་སོ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཁོ་ན་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའི་ངོ་བོ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྒྲུབ་པས་ནི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །ཅི་ལྟར་ན་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྣམ་གྲངས་པར་རིགས། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་དག་རྣམ་གྲངས་པ་ཉིད་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།ཤིང་དང་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། རྣམ་གྲངས་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་པ། རྣམ་གྲངས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ པའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མ་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་བཟློག་པས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྨོས་པ་འདི་བྱས་སོ།།དོན་གྱི་སྐབས་ཀྱི་དབང་ལས་སྤྱིའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་སུ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་གླང་པོ་རྣམས་གོ་བསྐོན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ་ ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།གླང་པོ་ཆེ་རྣམས་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ངོ་། །དཔེར་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པའམ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པ་སེལ་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་སྨོས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལས་སོ། །ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཅི་ཡིན་ཞེས་པ། སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་ངེས་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར།སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཞེས་པའི་དྲི་བའོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སེམས་སོ།

如其从彼成差别，如是当作差别。"然则"者，以能立声遮除非能立，故思惟："如何不成从非能立而作差别"。此非成差别，因唯是异名故。一切支分皆为了知所立而趣入故，"所立之能立"是异名，唯应如理于彼等各自所立能立事中说差别。
彼非一切支分之共同体性。由彼能立亦不能为了知差别，因全然不知故，彼不应为差别。
若问："云何于一切支分中，所立能立声应为异名？总别二声非是异名，如树与娑罗树声"，则答：因非能遮故，由与异名相等故，以异名声说，故无过。如是"然则"者，遮除异名性。
说此由遮除非能立之同法性与异法性而成所立之能立。由义境之力，总声亦见为差别遮除之因，如说"诸象应披甲"，唯遮除诸象无能立力，而非车等，此中亦如是。
说"举例与同法或异法性能立所立是因"时，遮除唯同法性与异法性是能立，故此成差别。说异法性者，从如是异法而近示因相故。
又问："何为非能立"，因不定知能立故，亦不能知非能立为彼之相反，此为问。思惟：唯由决定显示为似因性而了知非能立性。

།གང་གི་ཕྱིར་སྤྱིར་བཏང་ནི་ཞེས་པ་སྟེ། སྤྱིར་ བསྒྲུབ་པ་ནི་སྤྱིར་བཏང་ངོ་།།དེ་འཐོབ་པ་སེལ་བ་ནི་དམིགས་བསལ་ལོ། །དེ་ལ་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱིར་བཏང་ངོ་། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་དམིགས་བསལ་ལོ། །སྤྱིར་བཏང་ནི། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་ལ་ ཡོད་སྲིད་མིན།།ཡང་སྤྱིའི་འཇུག་པའི་སྤྱིར་བཏང་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པས་ན་ཅི་ལྟར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྔར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། སྤྱི་ལ་སྤྱིར་བཏང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སྤྱིའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཁྱད་ པར་རམ་ཡོངས་སུ་བོར་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན།གང་གི་ཚེ་རྟོག་པ་སྔ་མ་ཡིན་པ། དེའི་ཚེ་ཡུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་འཇུག་པ་རེ་ཞིག་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕྱིས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ལ་རང་ཉིད་གནས་སོ། །འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་ པ།སྔར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་གཉིས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཡུལ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་ཡུལ་ལ་སྔར་སྤྱིར་བཏང་འཇུག་གོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། དམིགས་བསལ་གྱི་ ཡུལ་བརྟགས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ད་ནི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྟོན་པ་གསུངས་པ། གཏན་ཚིགས་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། རིགས་པ་ཅན་པས་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བས་སྟོང་པ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། དཔེར་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དཔེ་བརྗོད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། སྒྲ་རྟག་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་དང བཅས་པ།རིགས་པ་ཅན་པས་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིའང་ནང་དུ་འདུ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་སྒྲ་ཉིད་དང་ཡང་མཚུངས་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ སུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡང་ན་སྟེ། འདི་ཁོ་ན་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པས་སོ། །རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི། གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། གློག་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། སྒྲ་རྟག་སྟེ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ གློག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་པའོ།།འདི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཤད་པའོ།

因为"总说"者，总立为总说。遮除彼得为特例。其中"举例与同法是因"为总立故为总说。似因相为特例。总说于特例中不可能存在。
又问：若总的趣入之总说遍入一切差别，云何能舍特例境？答曰：如前所说"特例"等，总中之总说，彼亦是总中所摄之差别或舍弃之差别。
若是前者分别时，因不知境之差别故，且应观察特例之趣入。后于余境自住。依此而说"前特例"等。若是后者时，因舍特例境故，总说先于自境趣入。依此而说"观察特例境"等。
今显示承许二差别亦成过失而说："成因"等。空离正理派所说似因亦是同法性，举例与同法性及他法性即异法性成为因。以举例说明："声是常，因为是所闻性"等。所闻性具有异品因，不摄于正理派所说任何似因中。非为非似因，因是疑惑之因故。与声性亦是同法性，故成为因。
或为他法性，唯于此由瓶等异法故。刚生性唯是他法性，由电等异法性故，如说："声是常，因为是刚生性，无常之电等非刚生"。此亦如是依第二相而说"从异法性"。

།འདིར་འགྱུར་མོད། འདི་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་དང་འགལ་བ་དང་སྐབས་དང་མཚུངས་པ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པ་དང་དུས་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བགྲངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཇི་སྐད་བཤད པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་པའི་ནང་དུ་འདུ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འགལ་བ་ཡང་དེར་རྣམ་པ་གཞན་ཁོ་ནར་བརྗོད་དེ། གྲུབ་མཐའ་དང་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བ་ནི་འགལ་བའོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཁྱད་པར་མད་པ་སྟེ། མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། འདིར་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ། ཆོས་མཐུན་ཉིད་སྟོན་པས་སོ། ། དེ་ནི་མདོའི་སྔ་མའི་ཆ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྔ་མ་སྟེ་དེ་ཁྱད་པར་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་པའོ། །འདི་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པས། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འདོད་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །དཔེར་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་གང་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ངེས་པར་སྟོན་པ་དེ་དཔེའོ། །གང་དཔེར་བརྗོད་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའམ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མཇུག་སྡུད་དོ། །བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དྲུག་པར་རིགས་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་པ། ལྔ་པས་སྟོན་པ་སྐབས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ནི་གཞན་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་ཞེས་པ། དེར་སྣང་མ་གཏོགས་མཚུངས་པ་དང་། །གཞན་གྱི་ ཆོས་ཉིད་གཏན་ཚིགས་འགྱུར།།ཞེས་གང་བཤད་པའི་སྐྱོན་དེ་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡང་གཡོ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པ་དེ་འདི་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་དེ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ནི་དེ་ལྡན་ཆོས་སོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཙམ་གྱི་ གཏན་ཚིགས་ཉིད་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་དེ་གཅད་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ།བརྗོད་པ་ཞེས་འཇུག་གོ་ཞེས་པ། བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་དམ་བཅའོ་ཞེས་པའི་དཀྱུས་མའོ། །དེས་ན་ངག་གི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྡན་པའི་ཆོས་བརྗོད་པ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་ བརྗོད་པ་འབྲེལ་པར་བྱེད་ན་ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

若问：虽然如此，此亦唯摄于如前所说之似因中耶？为此而说："此"等。因已遍数"有错乱、相违、与处相等、与所立相等及过时"为似因故，此不摄于如前所说之似因中。
相违亦唯以他相说于彼中，谓："与宗义及承许相违是相违。"是故此无差别，因不能遮除一切不欲故。
"其余"等，一切显示支分者皆能成立所立，故说"能成立所立是因"时，因不知此是因故，令心差别，由显示同法性故。彼因是经前分故为前者，即"差别与能成立所立是有差别"。由"此当说"表示所许之差别与所差别事。
由举例与同法所显示之能成立所立即是因。由同法性与所立定显能成立所立者是喻。结论即观察所举例是如是或非如是。当说一切"趣入所立"等。
如已说彼等之第六为理体，于以第五所显之处中，余不可能。"于似因返体亦"者，显示如说"除似现外，同法及他法性成因"之过失于此品亦定无动摇。
"具彼法之因"谓"此有彼"即具彼。具彼之法即具彼法。若成唯有关系性之因过失，为遮彼故说"说"等趣入，即"说所立是宗"之文脉。故语义为："说具彼法是因"。若说所立成关系，因是主要故。

།དེས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་དེ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་པ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བརྗོད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་དེས་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཕ་ཁོ་ན་ དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།ནམ་མཁའ་ཡང་དེས་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་དེ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཆོས་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཚིག་གི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཕྱིར་ ནམ་མཁའི་ཡང་བསྒྲུབ་པ་བྱས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སེམས་སོ།།ཚོགས་པ་ལ་ཆོས་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། ཚོགས་པའི་ནི་བསྡུས་པ་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། བློས་ཀུན་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། །ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཚོགས་པ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཡིན་ཞེ་ན།ཚོགས་པ་ཅན་ཁོ་ནའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁང་པའི་མཛོད་མིག་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཅན་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་འཐོབ་ཅིང་། དེ་ཡང་དམ་ བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་བོ།།འོ་ན་ཚོགས་པ་ནི་ཆོས་གཞན་མེད་ཅིང་། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྲིད་དེ། དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྭ་ཅན་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་སྣང་དུ་རུང་བའི་རྭ་ཅན་གྱི་གོང་བུ་འདི་རྟ་ཡིན་ཏེ། རྭ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་འདིར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་རྟ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གོང་བུ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྭ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། རང་གི་བསྟན་བཅོས་སུ་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་ སྣང་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་པ།གྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་མཚུངས་སོ་ཞེས་པས་དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེ་ན་ཞེས་པ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།

"由彼亦唯所立具彼"者，因是关系词故，所说之所说唯由彼成具彼。如是，说"具子"时，唯父成为具彼。
问：虚空亦岂不由彼成具彼耶？因其与彼有和合关系故。
答：诚然。然而，论典亦摄受虚空之法果性等为语因故，我认为唯成立虚空。
"聚合中无别法"者，聚合唯是积集，唯是意识遍知，如宫殿之鬘。因彼不异于有聚合故。
问：何故所作性等是法？
答：凡唯是有聚合之法，因是彼一分故，能安立为"彼之"，如屋之藏室。是故唯得有聚合为因，彼亦因是宗义之一分故不成。
若谓：聚合无别法，而其一分法处声等有所作性等法，由彼亦当成唯说彼之因。为此而说："有角故是马"等。此中，凡可见之有角团块是马，因有角性故，此中以所立法马性所限定之团块法处之法是有角性，如自论所说之似因当成因。
"于彼等所作性等不可能"者，诸法因是法处之他权故，于无常性等法不说所作性等诸法。"因彼已成故"者，已成不应为所立故。相成无境。"于法亦此过相等"者，于彼亦当说。"当成立无常性"者，因以无常性所限定为所立故。

།རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། སྒྲའི་སྒྲ་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་འཇུག་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་སོ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་རྣམ་པར་ གཅོད་དེ།མི་རྟག་པའི་སྒྲས་སྒྲའི་གནས་སྐབས་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲའི་སྒྲས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་བསྲེས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ།།ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཞེས་པ་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་ལས་ནུས་པ་ཡོད་ན་སྒྲ་རྣམས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་པས། དེའི་སྒྲས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལ་སྙེགས་པར་ བྱེད་དོ།།ཚོགས་པའམ་ཆོས་ཅན་གྱིས་གཞན་དེ་དང་ལྡན་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ཆོས་ཅན་དང་ཚོགས་པ་དག་རང་དབང་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཚོགས་པ་ཅན་ལས་དེ་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཆོས་ནི་ཚོགས་པས་དེ་དང་ལྡན་ པར་འགྱུར་རམ།ཡང་ན་ཆོས་ཅན་ཡིན། གལ་ཏེ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན། གང་བརྗོད་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཆོས་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལ་གང་སྐྱོན་ཡིན་པ་དེ་འཐོབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་ པའམ་ཆོས་ཅན་གྱིས་གཞན་དེ་དང་ལྡན་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་མི་འཇུག་སྟེ།དེ་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་ཆོས། །འཐོབ་སྟེ་ཞེས་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའི་ཞེས་ངེས་པ་གཟུང་བ་ལས་ཞེས་པའི་ དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་དོ།།རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་ཞེས་གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཅན་ལ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཆོས་ཅན་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་དབང་ཅན་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དང་འཕྲོད་པ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཅན་ནམ། སྨད་པའི་དོན་ཅན་ནོ།

因是具有遮遣果故。"声"之声摄取一切情况之声而转，同样，"无常"之声亦摄取声等一切无常事物。彼等互相遮遣：因无常之声遮遣声之其他情况，声之声亦遮遣无常性之其他所依故。因此，由于互相遮遣而混合故，唯聚合成为所立。
"成为功德"者，因是说之差别故，所立是成为功德。如是，若从欲说之力有功能，诸声成就欲说，由此，彼声唯趋向所立。
"聚合或法处无具彼他"者，因法处与聚合二者是自主故。
问：岂非无具彼异于有聚合耶？若尔，此为何？
答：此非如是。此中，法是由聚合成具彼耶？抑或是法处？若法是无常性等，则全无彼说为因之法。若是法处，则于彼，唯得彼法处仅为所立之过失。是故，于此"聚合或法处无具彼他"，如前所说过失不入，意为无彼故无过。
"差别所立具法，得"者，明显是"唯具所立"之限定所摄之意。
问：何故如是限定？
答：说"非"等。因不成法处之过故。因于具所立之法处不可能有法处，彼是自主故。因是邻近故，因非与他和合故是邻近。"因是所闻性故"亦成为因。此中"亦"字，或具限定义，或具贬义。

།འོ་ན་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་ པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་དེའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟར་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའི་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཟློག་ པའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་དོན་མེད་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་འདིའི་འདི་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་སྔར་ཁོ་ནར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་བསལ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པའོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ འདི་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་གཞན་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཞུགས་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་ན།ཁྱད་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ནའང་དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་འཇུག་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གསུངས་པ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སླར་ཡང་འདི་ཅིའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་དེ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པ་བཟློག་པའི་དོན་ཁོ་ནས་དེར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་བརྗོད་དེ། གང་སྨྲས་པ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ཕྱོགས་ཆོས་ཁོ་ནའི་ཞེས་ལྷག་པར་གནས་པར་བྱས་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་རྟག་པ་ཉིད་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་དེའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་པས་དེའི་ཆོས་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ ཉིད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་རྟེན་ཐ་དད་པས་བྱས་པའི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོན་པའི་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ན་ཡང་ཚོགས་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཞེས་པ་ལ་ངེས་པ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། འདི་ལ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མ་ངེས་པའོ། །འདིའི་དོན་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི གཏན་ཚིགས་ཞེས་པ་ཅི་ཞེ་ན།འཁྲུལ་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་པའོ།

问：难道"其法"之语不是为了遮除无宗法性吗？如是，因无"唯具彼"之限定故，不致有不共因之过失？
答：如是思维：因无有宗法性之过失故，为遮除彼而作努力实无意义。因为无关联义之自性，此之"此是果与因"等，已于前中遮除为因性。
"于所立法亦"等者，于彼必定如是限定，应说"唯所立之法"等一切。"非彼"等者，应区分所立法于他有二种趣入。若于彼限定为"唯所立之法"，则差别不应理。是故，应限定为"唯所立法"。
即使不共亦唯是法，如是亦不致成为因，因无趣入他故。如所说"不共"等。
复次，为何目的而设此？仅为遮除无宗法性之义而说彼处所立法。如所说，因限定为"唯宗法"故。
若尔，因说"唯宗法"而增上安立故无过。
"仅无常性"等者，若仅无常性是所立，则瓶等亦具彼，由此，其法眼所取性亦成为因。
若谓：因所依差别所作之体性差别所依故，于瓶等所显之无常非所立性故无此过失。
若如是，则唯所闻性成为因。于声成立无常性时亦成聚义。
"不定"者，定即决定，此中无决定故为不定。以异门明此义曰"疑因"。
问：何为疑因？
答：谓有错乱者。

།དེ་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་ཞེས་པའི་དེའི་སྒྲས་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་ལ་བསྙེགས་པའམ། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་བསྙེགས་སོ། །བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་ཚོགས་པའམ་ཆོས་སམ་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར། ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ སམ།དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་རྣམས་བརྟག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་མི་འཁྲུལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པའོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། སོ་སོ་ཉེ་བ་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཆོས་གཞན་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་སོ། །ངེས་པར་གཟུང བ་ལས་ཞེས་པ།དེ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནས་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཁའ་སོགས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བདག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ལའོ། །དམ་བཅའ་ དང་ལྡན་པའམ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་དེའི་སྒྲས་གལ་ཏེ་བརྗོད་པ་ལ་བསྙེགས་སམ།གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཡིན། རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་སྦྱོར་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ལྡན་པ་དང་བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཞེས་པ་དེ་ལ་བཤད་པ། གང་འདི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེའི་སྦྱོར་བ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་ལྡན་པ་དང་བས་བསལ་ཏེ་འོངས་པའོ་ཞེས་སོ། ། སྦྱོར་བ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཏེ། སྦྱོར་བ་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་སྨྲ་བ། སྦྱོར་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དུས་ཏེ། འདིར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི་བརྗོད་པའོ། །དེའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ གཉིས་སོ།།ཡང་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་རང་གི་ཕྱོགས་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་ལེན་ཅིང་། རེས་འགའ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དགག་པའི་ཆེད་དུའོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ལྡན་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ བཀག་ནས་དོན་དེ་ཁོ་ན་འོངས་པ་ཞེས་པ་ནི་བསལ་ཏེ་འོངས་པའོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་ལྡན་པ་ནི་ངག་གི་རང་བཞིན་ཞེས་པ། ངག་གི་དངོས་པོ་ནི་ངག་གི་རང་བཞིན་ཏེ་ངག་གི་ངོ་བོའོ། །ལྔའི་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ཡན་ལག་ལྔའོ།

"仅彼"之"彼"字，或指向说所立，或指向所立。所立亦可成为聚合、法或有法。限定亦应观察"唯具彼之法"或"唯具彼法"等诸种。
"是故"等者，谓具无常性等法之瓶等，凡是所立，说其不错乱者即是因。
问：所立从何而来？
答：从各别邻近而来。
若如是则舍弃其他法，故将舍弃眼所取性与所闻性。因彼具有者非所立法之同类性故。
"从限定"者，因限定为"唯具彼之同类性"故。
"于成立虚空等有"等言，应摄取我等。"于彼"者，谓于成立虚空等。
若"彼"字或指向说宗或所立，二种情况皆不应理。
"由具相及遮余差别"者，于彼解释：由见此故是比量，此余具者是证知超越感官事物之因。由其运用差别有二种：具相及遮余。
"由运用差别"者，义为由了解运用之差别。
他说：运用是对方了解之时，此中应当配合。"运用"即说明。由其差别有二种。
复次，无义之差别，有时为成立自宗而取因，有时为破他宗故。
了知所知义之差别是具相，遮破他宗而唯此义来者是遮余。
其中具相是"语之自性"者，语之事即语之自性，即语之体性。"五分"者即五支。

།དམ་བཅའ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་ པའི།སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་བརྗོད་དང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་སྡུད་རྣམས་བསྡུ་བའི་དོན་དུའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཅེས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུའོ། །བྱེ་བྲག་ པ་དགག་པར་ནི།སྦྱོར་བ་གཞལ་བྱ་དང་མ་འབྲེལ་བར་བཤད་དེ། མཁའ་སོགས་ཡོད་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ། །སྦྱོར་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་འདིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གཞལ་བྱ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཁོ་ནའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ལྡན་པ་དང་བསལ་ཏེ་འོངས་ པ་དག་གི་ཡན་ལག་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའི།གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་རྣམ་པར་ལྡན་པ་དང་། བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་གི་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ལྡན་པ་དང་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་ དག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེའི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །གཙོ་བོ་ཡོད་དེ་ཞེས་པ་དམ་བཅའོ། །འདིར་ཁྱད་པར་རྣམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བའམ། ཁྱད་པར་རྣམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པས་ན་ཞེས་པ་གཙོ་བོ་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་རྣམས་མཉམ་པའི་གནས་ སྐབས་སོ།།ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཕན་ཚུན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་ཞིང་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་ན་ཁྱད་པར་རྣམས་ཏེ་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ དང་རྨོངས་པ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཞེས་པ། གལ་ཏེའི་སྒྲས་དམ་བཅའ་གཞན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་གཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཕྱོགས་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་གཙོ་བོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ནས། གང་ལས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་འདྲི་བ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཉེ་བར་གཏོད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ནི་བཤད་པ། ནང་གི་བདག་ཉིད་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ འགྲོ་བ་འདི་ནི་ཡོད་དེ།དེས་ན་འདི་རྣམས་སྔར་ཐ་དད་པ་ལས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྤྱིར་གྱུར་པར་སེམས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སྲིད་དེ། གལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཚད་མའི་ཡུལ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། ཚད་མའི་སྒྲས་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའོ། །དེའི་ཡུལ་སྤྱི་སྟེ། དེ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

"由宗等差别"中的"等"字，是为摄取因、举例、应用及结论之义。"此亦"者，即比量有二种。"亦"字是为明显表示不仅毗舍师迦派。
对毗舍师迦派的破斥，说明其运用与所量无关，即由"于成立虚空等有性，运用实不应理"此句。同样，此处也应以与所量无关之因来全面考察具相与遮余二者的一切支分，而非仅考察因。为何？因为彼等已摄入具相与遮余中故。支分运用之本性即是具相与遮余二者，因此一切支分都摄入其中。
"胜性存在"是宗。此中，由于摄取诸差别或执取诸差别，故称胜性，即萨埵、剌阇斯、答摩斯三德平衡之状态。
"由见差别随行故"等是因。由互相差别化及区分，故称差别，即诸转变。于彼等随行即是跟随，因为乐、苦、痴等是自性故。
"若彼"者，"若"字表示另一宗，即安立非一之诸方面。如是说"胜性存在"后，引发询问因之对境，因此应知即是要成立胜性存在性。
引导运用即是应知唯于诸差别中成立胜性存在性。如是解释：内在自性与外在差别有一类随行，故思维此等先前差别成为某一共相等。
如是有二种分别：若要成立胜性存在性，则不正确、不应理。为何？说道："因不知量境故"。此中以量字欲表比量，其境是共相，因为不知彼故。

།སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ་རླུང་གི་རབ ཏུ་བྱེད་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ཟིན་པའོ།།བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་གང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མེ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་བཞིན། གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་གསུངས་སོ།།རྒྱས་པའི་ཚིག་མིན་གཏན་ཚིགས་སུ་རིགས་པ་ཞེས་པ་ངག་གི་ལྷག་མའོ། །གཙོ་བོ་ཡོད་དེ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཐོང་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྒྲ་དང་རེག་པ་དང་། གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་སྟེ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་རྨོངས་པ་རྣམས་ཏེ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཁྱད་ པར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་ན། ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པའི་ཚིག་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་བསྡུས་པའི་ཚིག་གི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། སྒྲུབ་བྱེད་བསྡུས་པའི་ཚིག་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ཁོ་ནའི་ངག་ནི་འདིར་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ཡང་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཡང་འདིར་གཞུང་ལྷག་མ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་དང་། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་བཀོད་པའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།དེ་ཡང་མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ། སྒྲུབ་བྱེད་བསྡུས་པའི་ཚིག་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་བརྗོད་ན་དེའི་ཚིག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་མ་བརྗོད་པ་དང་མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ་ ཞེས་སེམས་སོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་འདིར་འགྱུར་མོད། འདིར་གང་ཡན་ལག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་ པ་སྟེ།ངག་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དོན་གྱི་སྒོ་ཅན་ཡིན་གྱི། རང་ཉིད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

"非共相境"者，即是自相境。"已说"者，即已在风品中理解。
由"所立法亦能立"等说明，凡非所立法者即不能成为能立，如欲成立声无常时之火能烧性，于成立胜性存在时，差别随行亦不成为所立法，此说明无差别。
"广说非理为因"者，是语之余分。"胜性存在，因见差别随行故。内在自性差别为果与因者，见有一类随行。如声、触、色、味、香五者，是乐、苦、痴三者之差别安立。为何说五者？因五者有一果"等广说不成为因。为何？因为"能立摄略语为因"之定义故。
那么，"因见差别随行故"仅此语于此处岂非因耶？此亦唯是摄略。又此处余文是为显示因之周遍及遣除不成而安立。
说道："彼亦未说"者，说"能立摄略语为因"而非能立，若不说彼，其语亦应知即是因，故思此与未说相等。
若谓如是亦应从能立语了知差别，说道："一切唯是"等。或者于此，凡支分能立者即令了知其所诠义为能立性，语之能立性是由义门，非由自身。说道："一切唯是"等。

།འོ་ན་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པས་དེ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་སྟེ།དེའི་ཚིག་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། དེ་ངེས་པར་སྟོན་པ་དཔེ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཡང་ན་གཞི་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གང་དུ་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞེས་པའམ།ཡང་ན་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་འདིས་ངེས་པར་སྟོན་པའོ་ཞེས་པ་ཡིན། དེ་ལ་བརྟག་པ་དང་པོ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་མཚོན་བྱ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ གང་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་པ། བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁས་བླངས་ནས་དཔེའི་སྐྱོན་གཞན་གསུངས་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། འདིར་ ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཁྱབ་པར་བརྗོད་དེ།འཇིག་རྟེན་ན་སྤྱི་སྔོན་མ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ། རིགས་གཅིག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་ཞེས་པའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ སོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་འགའ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་དེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གི་ཡན་ལག་ཉམས་པའོ་ཞེས་པ། ངག་གི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་ལྡན་པའི་དོན་ཡན་ལག་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་ པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་སྐྱོན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལ་དེ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་དོན་ལ་མེད་པ་ན། ངག་ཀྱང་དེའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བར་སྦྱར་མི་རིགས་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་དཔེ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་དག་གི་དཔེ་ཉིད་ལ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུམ་ཞོགས་དང་ཐོད་པ་དང་སྣོད་སྤྱད་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་ངག་འདི་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ།

那么，此"具余"是否为推知超越感官事物之因？由此即是能立，其语即是因耶？此不应理，因为一切支分和合即是具余故。
关于"喻亦"等，此确定显示之"喻"，或依止于所立基，即于何处确定显示所立与能立等；或为作者，即由此确定显示彼等。
对于第一种考察，说明其于所欲显示之所表法不周遍故，定义即不周遍，故说："若于何处"等。
"纵有"者，承许所立与能立随行后，说明喻之其他过失："因无随行故"。所立对能立遍摄之显示即是随行，此处说能立对所立遍摄，即"世间见共相为先之差别中，一类正随行"。此非任何能立义，即似喻因。
颠倒随行于能立无任何助益，因不显示无则不生故。"语支损减"者，已说语之自性具分之义不应为支分，因不欲同时诠说异转故。
为令了知第二种分别之过失而说："若谓"等。"唯于所诠非彼"者，如是之义若无，则语亦非能令了知其义之果。说："非"等。
"不应结合"者，即所立与喻合一之结合相，于彼等喻性不应理，如"木块、颅骨、器具、装饰"等如是语非是。如是胜性等是所立。

།དེ་ལྟར་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དངོས་སུ་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་པ་གཙོ་བོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བར་མ་ཆད་པར་གཙོ་བོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ ལ་ནི་དཔེ་དང་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དམ་བཅའོ་ཞེས་པ་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དེ། གཙོ་བོ་ཟླ་བོའི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་བརྟགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟོན་པ་དཔེའོ་ཞེས་པ་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ ཡིན་ཞིང་།དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་འདིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱས་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་རིགས་པའི་སྒོར་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་སྔ་མའི་སྐྱོན་འབྱུང་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རིགས་པའི་སྒོའི་ཕྱོགས་ ཀྱིས་ནི་ཞེས་པ་སྟེ།དེས་ནི་གཙོ་བོ་དོན་གྱིས་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱའོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ཁོ་ན་དེར་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །དེ་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡན་ ལག་གི་སྦྱོར་བ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཏེ།འབྲེལ་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ཡན་ལག་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དོན་དུའོ། །དམ་བཅའི་དོན་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །དམ་བཅའི་དོན་དང་འགལ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་ གསུངས་པ།ཁྱད་པར་རྣམས་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཞེས་པའོ། །ཅི་ལྟར་ན་དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་དེ་དུམ་ཞོགས་དང་ཐོད་པ་དང་སྣོད་སྤྱད་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་གྱུར་ན། ཤིང་དང་བུམ་ པ་དང་།སའི་གོང་བུ་དང་གསེར་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དུ་མ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་སོ། །དེས་རྒྱུ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་སེལ་བའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དང་འགལ་བའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཁོ་ན་རྒྱུ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའི། ཕྱི་ རོལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཁས་མི་ལེན་ན་ཡང་དཔེ་མེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཡང་ན་འདིར་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་རྣམས་ ཏེ།དེ་ལ་དུམ་ཞོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ལ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དུ་མ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དང་འགལ་བ་སྟེ། རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是支分之定义即"直接有胜性"，即"有胜性"，对于无间断地成立胜性之所立，与喻及摄集之定义在一切方面皆不相关。
如是"确定执取所立即是宗"为宗之定义，胜性亦非被观察为对方之体性所立。"显示彼即喻"为喻之定义，"彼等合一"为结合之定义，此二者于此皆不存在，已如是了知。
若问：于《理门论》中，此非近立为能立耶？云何生前过？故说："以理门分"，彼以义成立胜性，非直接，直接唯诸差别为所立。由"唯诸差别于彼成立一因性故为宗"之语故。彼等为所立时，如前所说支分之结合即成相关，即成仅相关。"仅"字为遮遣支分无过之义。
"违宗义"说明违背承许。若问何为违背宗义？说："诸差别一因"。若问云何为立宗之过？说："诸木块等"，即若彼为木块、颅骨、器具、装饰等之差别，则承许木、瓶、土块、金等为多因为先。由此遮遣一因为先故，违背宗义。
若谓如是，唯内自性之差别当承许一因为先，非外相，故此非过。说："若不承许亦无喻"，即由无一因性故，离所立故，为似喻。
或此中以一切差别为宗，于彼中由承许木块等差别有木等多因故，违背宗义，因遮遣一因性故。

།ཁས་མི་ལེན་ན་ཡང་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་དུམ་ཞོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཙོ་བོ་གཅིག་གི་ རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དཔེ་མེད་པ་སྟེ། དུམ་ཞོགས་ལ་སོགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཡོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་ཞེས་པ། གཙོ་བོ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་ལས་དང་དེའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་མཇུག་སྡུད་ལས།ཡོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཁོ་ནར་ཁྱད་པར་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་། དཔེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཅིག་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ལ་ཡང་གཙོ་བོའི་འདི་ཁོ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྟོན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་ལྡན་པ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ལས་གཙོ་བོའི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅིང་། འདིའི་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོད་པ་མེད་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་པས་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་གསུངས་སོ། ། ཅི་ལྟར་ན་རྩོད་པ་མེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་རྣམས་ནི་ཞེས་པ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱོགས་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཁྱད་པར་རྣམས་གཙོ་བོ་དེའི་རིགས ཅན་ཉིད་དུ་སྟེ།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ན། དེའི་རྒྱུ་ཅན་རྣམས་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་རྣམས་ ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ན།དེའི་རྒྱུ་ཅན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་གང་གང་གི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ པའོ།།དེ་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་གང་གི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ དུ་མའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་མིག་དང་རྣ་བ་དང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེས་ངེས་པའོ།

"若不承许"即若说木块等亦因为是一胜性之所生故而不承许为木等之所生，如是则无喻，因为木块等之一因性未成立故。
"为有为先"即从"胜性有"之宗及"是故胜性有"之结论，唯应成立诸差别为有为先，非无喻，因为了知木块等为有为先故。
非也，"于一性亦"等，即于成立一性时亦唯显示此胜性为能立。此说："由此五种具相，成立胜性之有，此一性亦唯由此成立。"
以"无诤故"说明已成为所立。若问何为无诤？说："非"等。"其余"即为遍断如前所说过失，依他分，由乐等类随行，应成立诸差别即为彼胜性之类，即应成立为从乐等所生。
如木块等有檀香等类随行时，彼等所生即为檀香等之类，如是诸差别有乐等类随行时，彼等所生即从乐等所生。如是，凡为某某自性所造作者，即唯成为彼自性。智论即令了知果与因二者为一自性。
此将如是说明：若某具某类，彼即为彼自性之所生，如木块等。诸差别亦具乐等之类，此为果之影像。此亦非理，因为随行多类故，即有具眼、耳、色、声内自性等类之诸差别。彼等之因非彼自性，此为决定。

།ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེ་ན་ཞེས་པ། སྣ་ ཚོགས་པའི་ངོ་བོའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཇི་སྙེད་ཅིག་རིགས་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་སྙེད་པའི་རིགས་ཅན་ཉིད་དུ་ བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མ་ཡིན་ཏེ་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་དཔེ་མེད་པའོ། །འདིར་འགྱུར་མོད། གང་ཞིག་གང་ རྗེས་སུ་སོང་བ་དེ་ནི་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་སྤྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོན་པ་ན་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རགས་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་པ། རགས་པ་དང་ མི་རྟག་པ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་དམིགས་སོ་ཞེས་པས་དེའི་བདག་ཉིད་ཉིད་དུ་ཡང་གཙོ་བོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།སོགས་པ་སྨོས་པ་ལས་གསལ་བ་ཉིད་དང་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །དེ་རྣམས་དེའི་རྣམ་ པར་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་ལྡན་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། རྣམ་པར་ལྡན་པ་གཞན་རྣམས་ལ་སྟེ་ཚད་དང་། སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དང་ནུས་པས་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ལའོ། །གང་ཁྱད་ པར་གྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་པ་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གཙོ་བོ་ལ་བཅུ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་ཚད་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་དང་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པའི་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ལྡན་པ་གཞན་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ཐ་དད་ དུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་འདི་དག་གི་གཞུང་ཐ་དད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།བསྟན་བཅོས་ཅན་དང་བསྟན་བཅོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །ཚད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་པའོ།

若说应成立遍随行，即因见生种种自性之果，故唯许胜性为一切之自性。是故此处不仅应成立为乐等类，而应成立诸差别具几许类，即成立为几许类，故非不定。
非也，因无喻故。若应成立具一切类之差别之因，则木块等离所立，故无喻。
于此虽可说："若某随行于某，彼即为彼类因之所生，如木块等。"以总示随行时，木块等唯应为喻。
说："又因随行粗性、无常性及果性等"，即于诸差别见有粗性、无常性及果性等随行，故亦应成立胜性为彼自性。
由说"等"字，当摄明性及现量性等。彼等亦不应为彼相，因于其余具相亦无关联故。"其余具相"即量、种种色性、果因事物及功能运行自性等。
义谓：若取差别法为因，则随行于胜性不应理故。胜性不应有十六等量，因许为一故。亦非种种色，因彼无色故，及一故。亦非果性，因为因故。亦非功能运行，因无始故。是故于后诸余具相，所立不应理故，此非所立。
若问："何故别别摄受此等论义？"因为有论典者与非论典者故。粗性等为非论典者，量等为论典者，故别别摄受。

། རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྒྲ་དང་རེག་བྱ་དང་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་སྟེ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག བསྔལ་དང་རྨོངས་པ་སྟེ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ།ཅི་ལས་ལྔ་རྣམས་དང་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་དག་པར་བཞག་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་འདིས་གང་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་དེ་ནི་ རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསལ་བར་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པའོ་ཞེས་པ། སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པའི་དངོས་པོར་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་པས། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པར་བརྗོད་དོ། །སྙིང་སྟོབས་ལ སོགས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ གཅིག་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ན་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་དེ་རྟོགས་སོ་ཞེས་པ་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་གང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་འབྲས་བུའི་བདག་ ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་དཔེར་ན།མྱུ་གུའི་ས་བོན་དང་བུམ་པའི་སའི་རྫས་ལྟ་བུའོ། །ཅིག་ཤོས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མྱུ་གུའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་། བུམ་པའི་དབྱུག་པ་དང་སྐུད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་གང་གིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པ་ དེ་ནི་འབྲས་བུའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་གྱི།ཅིག་ཤོས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བུམ་པའི་ཆོས་དང་སའི་གོང་བུ་ཡིན་གྱི། སྐུད་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡང་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་རྣམས་མཚོ་ འཁྱིལ་བ་ལས་ཆུའི་རླབས་བཞིན་དུ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་འཇུག་པས་སོ།

因无一类随行故。乐等因为是有心性，故其自性相之随行不遍及一切差别。
那么，声、触、色、味、香五者是乐、苦、痴三者之差别安立。因为五者与五者无一果故，论典中立为因者实不成立。如是，此已遮破"若是一果者即随一类，如木块等，声等亦如是"之能立。是故无不成立。
说："由于一果"等。彼等之声等果无差别者，谓勇德、尘性、暗性互为助益事而转，安立为声等自性，故说声等为一果。勇德等亦无一类随行，因极差别故。
世间中，虽眼、色、光明及作意等无一类随行，然识等为一果。是故亦不定，故一类随行不成立。
由近取而了知彼者，因有二种：近取与非近取。其中近取者，谓不共者，即以果自性而住，如芽之种子、瓶之泥质。另一助益者为非近取，如芽之水等及瓶之杖、绳等。
凡是近取者，即与果法相关，非另一，如泥性等与瓶法及泥团相关，而非绳等。唯其作用亦是净等之近取因。如是，彼等如池中水波，由彼而周遍运行。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དང་འབྲེལ་བར་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡང་ཅི་ལྟར་ན་ སྐྱེས་བུ་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་གསུམ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ།དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དེ་ཉིད་རིགས་པ་ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ནང་གི་བྱེད་པ་ཡིན་ན། རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུར་ གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་།རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ཁས་མི་ལེན་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་འཐོབ་བོ། །དེ་འདིས་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི། སྐྱེས་བུས་མ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། ། ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གང་བརྗོད་ཟིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་ལ། དེ་རྟོགས་སོ་ཞེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་རོལ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་དེ། ནང་གི་བྱེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དཔེར་ན་མེའི་ཡོན་ཏན་དྲོ་བ་ཉིད་ནི་ཆུ་འམ ལུས་ལ་གསལ་བ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ལ་སོན་པ་ཁོ་ནའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་གསལ་ལོ་ཞེས་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཡོད་དོ།།དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གཞན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་ངེས་པ་མེད་དོ། །འདི་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སེམས་པའོ།།གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་པར་ཞེས་པ། གང་ཁོ་ན་ལ་སྒྲ་ལ་རྣ་བའི་འཇུག་པས་འཛིན་པ་དེ་ཁོ་ན་གལ་ཏེ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་པགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་ན། དེ་ལས་རང་གི་ཡུལ་ལས་འཇུག་པ་ཉམས་ ཏེ།རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་། རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཐ་དད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། གང་སྒྲ་ལ་རྣ་བའི་འཇུག་པས་གཟུང་ཞིང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ཁོ་ན་རེག་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལ་པགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གཅིག་གི་རིགས་ཅན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་དེ། འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，唯彼清净等法理应与乐等自性相关，而声等则不然。若问何故？说："勿成"等。又若问：如何于士夫中亦应推知三德？说："彼之识亦"等。
士夫虽是士夫真实理趣、疑惑、颠倒等之内在作用，虽为清净等果之因，然非清净等果之近取因，故不许随行乐等之类。如是，声等亦因非近取因，应知非具乐等之类。若不承许，则士夫亦应得具乐等之类。
此中已显示，于证成声等随一类时，一果性之因被士夫所不定。"若复"等，重述已说之近取，"了知彼"者表随喜。
唯外在声等之因欲求清净等果，而于内在作用则不然。譬如火之德性温暖于水或身显现，如是声等唯于意中显现，是故声等有近取性。如是清净等近取性之他因因是近取故，无士夫不定。此思维非清净等之近取。
若"无差别"者，若唯以耳根作用取声，若亦以皮等作用取触等，则失坏从自境而转，因五种耳等作用皆以清净等为一果境故，则失坏所许。
"若差别"等，以耳根作用取声，唯以异于此之皮等作用取触等。如是则害一类推理，因一果性不成立故。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།སྒྲ་ཐ་མི་དད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པས་གཟུང་བྱ་རྣམས་ཏེ། རྣ་བ་དང་པགས་པ་དང་མིག་དང་ལྕེ་དང་སྣ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ པ་སྒྲ་དང་རིག་པ་དང་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ།དེས་ན་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་འདི་མི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།གང་ཞིག་གང་ཚོགས་པ་ལ་གདགས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ལ་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ནི་རྣམ་པ་དང་ལྕི་བ་ཉིད་དང་རྩུབ་པ་ཉིད་དང་།སྒྲིབ་བྱེད་དང་། བརྟན་པ་ཉིད་དང་། གཏན་པ་ཉིད་དང་། གནས་པ་དང་། འབྱེད་པ་དང་བཟོད་པ་དང་ནག་པ་ཉིད་དང་ལུས་དང་ཐམས་ཅད་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་རྣམས་ནི་ས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་རྣམས་ ནི་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའི་ཁྱབ་བྱེད་རྣམས་སུ་དེ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་འདིས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ལས་ཞེས་པ། གང་འདི་ འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི།རིགས་གཅིག་ཁོ་ནས་ཞེས་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་འགལ་ལོ་ཞེས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་རིགས་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཐའ་ཡས་པའི་རིགས་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ།དེ་ཡང་རིགས་གཅིག་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ངེས་པར་མི་འཛིན་ན་སྟེ། གཅིག་ཁོ་ནས་ཞེས་པར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ལྡན་པ་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་ པའི་གཟུགས་ཁོ་ན་ཞེས་ངེས་པར་མི་འཛིན་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་ལྡན་པ་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།གཉི་གར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། ཕན་ཚུན་དུ་ལྡོག་པ་དག་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པར་མ་བཟུང་ན་ཡང་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་དོ།

由于彼等唯是本性各异，如声等为异根所取故，即使有不异之所诠，亦是如此。虽然如此，声等是耳等作用所取，即耳、皮、眼、舌、鼻等作用经由意加持而取声、触、色、味、香等，如其次第而转，此为现量之论典所说。
因此，若谓此清净等异同之观察全然不应理者，说："非"等。凡于某聚合假立者，彼非其果，如地相等。声等亦是于清净等聚合假立，此为遍及相违。
诸相等者，即相、重性、粗性、遮蔽、坚固性、固定性、安住、分离、堪忍、黑性、身体及一切所用性，此等为地之诸法。如是差别之其他诸法，应知为水、火、风、空之遍及。
此中已说一果性及清净等近取性之不成立。若谓"由此比量"者，此中安立一果事相之性质，唯由一类，即乐、苦、痴之自性。"种种自性相违"者，意为害及无边类。
无边类随行即种种本性，此亦不可能唯由一类随行。若不确定，即"唯一"者，则无异于随行之种种本性相。如是，若不确定唯种种色，则种种本性之随行不异于其他相。
"于二者皆"等，互相返体成为差别。若不确定，则返体不成。

།དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ གོ་བས་སམ་ཐོས་པས་ན།གཉི་ག་དག་གིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ལྡན་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཁྱད་པར་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་དག་སོ་སོར་རྣམ་པར་ལྡན་པ་གཞན་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ གི་ཕྱིར་དུ་མ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཁོ་ན་ཞེས་པ།མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་འགྱུར་མོད་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་ལ་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་གང་ལས་འགལ་བ་ཉིད་ ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ།དེ་ལ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཅིག་ཉིད་གྲུབ་པ་ནི་མེད་ཅིང་། དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་ཉེ་བར་གཟུང་ནས་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དྷ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉེ་བར་གཟུང་ནས་ནགས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་ སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།ནགས་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། །དྷ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་ནི་མི་འགྲིག་སྟེ། །རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་རྒྱུ་དུ་མ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་གེགས་མེད་པའི་ ཕྱིར།དེ་དག་ལས་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཙོ་བོ་དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལས་གསལ་བའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་ན་ཕན་ཚུན་དུ་ཐ་དད་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ དུ་ཉེ་བར་སྐྱེ་ལ།ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡང་གཙོ་བོ་གཅིག་ཉིད་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པ་མེད་ནའང་ཅི་ཞིག་ལ་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ། །དེའི་ཕྱིར་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པས་དེའི་རྒྱུ་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་ བྱའོ་ཞེས་པས་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

因此，通过义理的理解或听闻，由二者之近取，唯成一具普遍与特殊之相。普遍即随行，特殊即种种本性，彼等各自之相不成为他，此为其义。
由于"唯多为先"者，意为唯见于异品之一类随行。此中虽有如木块等以木等为一因为先者，见有一类随行，然则何以相违耶？说：于彼等木等无一性成立，木块等亦非彼为先。
何以故？因木等为近取事故。由于木块等执取木等近取性而假立木等，如执取榕树等而假立林。是故，木等非一，木块等亦非彼为先。
林非一性，榕树等亦不能成立为彼为先。若谓此不合理，因无碍于由一类随行而成多因为先故。若谓由彼等相违，当如是说明其相违：若主要者不成多，且由彼不唯成显现差别，则大等之互相差别生起为差别，而互相差别不可能存在于一主要。
因许果与因为一，无差别时于何有一类随行？是故，欲求一类随行者应许彼因为多，由此成相违。

།ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་ཡང་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དུམ་བུ་དང་ཐོད་པ་དང་སྣོད་སྤྱད་དང་རྒྱན་ལ་ སོགས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས།ཤིང་དང་བུམ་པ་དང་སའི་གོང་བུ་དང་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དུ་མའི་རྒྱུ་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་ཏེ། སྔ་མར་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སོ་སོར་གཅིག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་དུ་བཤད་ཅིང་། ད་ལྟ་ནི་ཁས་བླངས་ནས་ ཀྱང་གཅིག་ཉིད་མཐའ་དག་གི་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་ཁྱད་པར་རོ།།དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱས་དམན་པ་ཞེས་པ། ཁྱད་པར་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་དུམ་ཞོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།འོ་ན་ཁྱད་པར་རྣམས་རྒྱུ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་གང་ལས་དཔེ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ཁྱད་པར་ལ་མི་སྙེགས་པ་ཡིན་ན་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། ཤིང་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དཔེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཞེས་པའོ། །དུམ་ཞོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་དཔེར འཐད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་དཔེའི་སྐྱོན་ནོ། །འོ་ན་དུམ་ཞོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཅི་ལྟར་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གྲུབ་པ་བདེན་མོད། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་ཏེ། གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་གསལ་ བ་ཁོ་ནར་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་བོ།།ཅི་སྟེ་ཉེ་བར་མི་ལེན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཙོ་བོ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་དུམ་ཞོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ཚད་དང་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དང་། ནུས་པས་འཇུག་པ་རྣམས་དང་། སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་དངོས་སུ་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མའི་ཡུལ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ སོགས་པ་སྔར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དང་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་རྣམས་མ་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།

即便承许木块等具有一性之特征且为木等为先，此因亦不定。因为木块、头盖骨、器具、装饰等随行乐等之类，是以木、瓶、土块、金等多类为因之先。前者说明木等各自无一性故为相违，今则承许后说明由一切一性皆为多性故不定，此为差别。
"所立不及喻"者，若许一切差别皆以一主为因，则木块等不应以木等为先。若谓差别等为一因为先者，应成立无所待之主等一体为因，则何以无喻？如是思维：若不及差别则唯成立已成，而木等一性不成。故为似喻。
由木块等非离差别之外，一切差别亦是所立，故无喻。唯所立不应为喻，故为所依不成之喻过。若谓木块等已成，云何所依不成？诚然已成，然摄为因之所立，别无所依，故唯显现所依不成。
若不摄取，则木块等亦不成为主为先，故无三德。如是于余者，谓于量、果、因事、功能转起等及具种种体相等。其中若直接成立有主为所立，彼亦非真，因不知量境故，无缘共相为境之比量故。如是等随前说而当如理说明因、喻、摄义等皆不相属。

།རིགས་པའི་སྒོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ནི་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུའོ། །མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་སྐྱོན་ལས་སོ། །དེ་ལ་ཚད་ཅན་གྱི་རྣམ་ པར་ལྡན་པས་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་རྒྱུ་གཅིག་འདྲེས་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་མྱུ་གུ་དང་འདབ་མ་དང་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲུ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ལ་འདྲེས་པ་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མེར་མེར་པོ་དང་ནར་ནར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཁུ་བ་དང་།ཁྲག་ལ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་གཅིག་ཏུ་འགའ་ཞིག་ལ་འདྲེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་ཞིང་དེ་ཡང་གཙོ་བོའོ། །དེས་ན་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་གྲག་གོ། །འདི་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་རིགས་ཀྱིས་ ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་ཚད་ཅན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།རིགས་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ལྡན་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་ཉིད་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འབྲུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ ཡིན་ཞིང་།མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་ལ་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་ན་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟར་བ་བཞིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་སྟེ། ས་བོན་ལ་ སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྔོན་མ་ཅན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདྲེས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་།འབྲེལ་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པའི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་རྣམས་ནུས་པ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་རྣམས་ལ་འབྲས་ བུའི་ནུས་པ་ཡོད་ན།འབྲས་བུ་འཇུག་པ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་འོ་མ་ལ་ཞོའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ན་ཞོ་ལྟ་བུའོ། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ལས་སྔར་གང་ལས་ཕྱིས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནུས་པ་དེ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ ཡིན་ནོ་ལོ།།འདིར་གལ་ཏེ་འཇུག་པ་ནི་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་ན། དེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་མ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བ་ནི་ཐོག་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དམ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ ན།དེ་ཡང་ཇི་འདྲ་བ་ཕ་རོལ་པོ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་འདྲ་བར་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཕ་རོལ་པོ་ནི་སྔར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་གསལ་བར་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བར་འདོད་ཅིང་། རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཉམས་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའི་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་འཇིག་པར་རོ།

从理门方面而言实为不合理。因为不成立且相违之过失。其中，具量相者，应成立诸差别以一因和合为先，如芽、叶、茎等由具变异性故和合于一粒种子之因，如同羯罗蓝、頞部陀等和合于精血一样，诸差别亦应于某一因中和合而生，此即为主。故说彼存在。
此亦不成立，因为诸差别无量故。若谓眼等为类所摄故有量，则不然。因为类非异于诸差别而许，故具彼者无边际。如前所说承许等为相违。
种子等一性不成立，芽等亦不与彼和合，因为生前未成立故。若已有则不应生，如现在一样。承许因于同品存在亦不定，因为未见种子等杂多为先之谷等和合，且由无关联亦不能成遍故。
具功能转起相者，成立诸差别以一功能为先，因于诸因有果功能时，见有果转起，如于乳中有酪功能时如酪。大等亦有转起，故于转起前有后大等所从生之功能，此即为主。
此中若许转起为作用相，于诸如来不成立，因许一切事物皆为刹那故。若谓生具始终，或以生灭为相，彼亦如对方所许般不成立。因为对方许唯先有者显现为生，自性不失之本性唯不显现为灭。

།འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་སྐྱེ་ བ་དང་འཇིག་པ་དག་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་མ་བྱུང་བ་འབྱུང་བ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་གོ། །འོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱི་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་དེ་གྲུབ་པ་ན་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བརྟག་པས་མ་གྲུབ་ པར་རྩོད་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་ལན་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཡང་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་སྤྱི་ཅུང་ཟད་པ། གང་གི་རྒྱུ་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་དག་ཡིན་པ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་ན་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་ལན་དུ་འགྱུར་མོད། དེ་ཡང་མེད་དོ། །གསལ་བར་འགྱུར་བ་དང་ མི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་ཕྱིས་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དབུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་ཞེས་པས་འཇུག་པ་མ་གྲུབ་བོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་འགལ་བ་ཉིད་དེ། ཆོས་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གཙོ་བོ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་སྔ་མ་ཁོ་ནའི་ཞོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དེ། ནུས་པ་སྔོན་མ་ཅན་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་དང་ རྒྱུའི་དངོས་པོས་ཁྱད་པར་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི།དཔེར་ན་མལ་ཆ་དང་སྟན་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །གང་ བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་པོ་དེ་གཙོ་བོའོ་ཞེ་ལོ།།འདི་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མ་ངེས་པ་ཉིད་དེ། བྱེད་པ་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ལྡན་པས།ཁྱད་པར་རྣམས་རྒྱུ་གཅིག་པ་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཞོ་དང་སྤྲིས་མ་དང་དར་བ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་པོ་འོ་མ་གཅིག་ལ་སྔར་མ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཕྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །གང་དུ་འདི་རྣམས་སྔར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་གཙོ་བོའོ་ཞེ་ལོ། །འདི་ལ་ཡང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དག་།སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་བའི་ལྷག་མ་ལས་བསལ་ཏེ་འོངས་པས་ གྲུབ་པ་ཞེས་པའོ།།འདི་ནི་བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།

我为您完整翻译这段藏文：
如来们也不承许这种形态的生灭，那么是什么呢？是未生而生起和自性损坏为相的。若问：所欲说的具差别之总相不是已成立吗？在其成立时，以差别观察而争论不成立，仅是诡辩之答复。
若有二者皆所欲事物之少许总相，即如所作性等，是生与无常声之因者，则成诡辩之答复，然彼亦无。显现与不显现二者对前后住留之自性而言不合理，如同中间状态，故转起不成立。
承许后亦相违，因为见与所欲成立为主之诸法差别相不相顺之前者唯于酪等转起故。承许因于同品存在亦不定，因为见转起于具先前功能之种种事物故。
以果因事应成立诸差别以一作者为先，如床座车等以果因事故是具一作者为先，如是大等亦然。彼一作者即为主。此亦应说如前所说不成立及相违。不定性者，因于非一作者之床座等亦见故。
具种种自性相者，应成立诸差别以一因无差别为先，如酪、凝乳、醍醐等种种自性，先于一乳作者未分离者后成差别，如是大等亦然。彼等先无差别处即为主。于此亦应随前而说相违及不定二者。由遍余遮除而来故成立，此为遮除而来之相。

།འདིའི་བཤད་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་འདི་ནི་འདི་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བའི་ལྷག་མ་ལས་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་ན་ཡང་ སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་ཞེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བཀག་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ནས་སྨྲའོ། །ལོའི་སྒྲ་ནི་མི་འདོད་པ་བསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་ནོ། །དགག་པའི་ཐབས་གཉིས་ཏེ་ཞེས་ པ།ལན་གཉིས་དག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དཔེ་བརྗོད་ལ་དཔེར་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། །དེ་གཅོད་པའི་ཆེད་དུ་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་དཔེ་ཞེས་པའོ། །གང་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཚིག་དེ་དཔེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ལོ། །དེ་དེ་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཁོ་ནས་སེལ་ན་ནི་ འཇིག་རྟེན་ན་དཔེ་ཞེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་གཞན་རྣམས་སོ།།དོན་སྣ་ཚོགས་བལྟ་བར་བྱ་ཞིང་སྣང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་ནོ། །མཐའ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། མཐའ་འདིར་རམ་འདིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་དཔེའོ། །བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཉིད་ནི་ཁས་ལེན་པ་ སྟེ།དེ་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པའོ། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ཕྱོགས་འགྲུབ་པ་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པར་ཞེས་པ་ཙམ་གྱི་སྒྲས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཅི་ལྟར་མཐོང་བ་མེད་ཅེ་ན་གསུངས་ པ།དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་སྔར་རྟག་པ་ཉིད་དགག་པ་མ་གཏོགས་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཏམ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེར་ནི་མ་ཡིན་དགག་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེས་ ན་རྟག་པ་ཉིད་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་གཞན་ཁོ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ།བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཡིན་གྱི། རྟག་པ་ཉིད་བཀག་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་འདུས་ བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་སྐབས་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་འགལ་བའོ། །གང་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དགག་པ་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་འདི་ནི། དེས་དབེན་པའི་སྤྱི་ལ་དགོངས་ ནས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ངེས་བྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

此中解释：如所说，此不可能以其他方式存在，此亦有。因此，当从遍余中确定"此唯是因"之果成立时，即成为"遮除而来"。
以"遮除他方"等总摄并说明遮除而来之相的意义。"Lo"字具有遮除不欲义。"二种遮遣方法"即是"二种答复"之义。
于举例中极为著名。为断除彼而说"世间喻"。凡与世间极为著名相违之语即是违喻。若仅以说明与彼相违而遮除，则其他诸人谓"于世间为喻"之比量。
"应观察并显现种种义"是世间。边际是事物如实之体性，"以此边际"或"由此见"是喻。承许正量论即是承许，所说与彼相违即是违背承许。
"仅以遮除他方不见成立自方"，以"无自方能立"之"仅"字而明显。若问何以不见，即说"譬如"等。
然则，前说"除遮常性外无他无常性"，岂非尔时无常性不成立耶？此是言说，因为彼唯依非遮，故无常性是异于常性之他法，如非婆罗门等，而非仅是遮除常性。否则，兔角等亦应成无常性。
由此亦不成无常性为有为相，因于无为亦有故。彼位亦应由事缘说故相违。又所说"除遮常性"等，此是就离彼之总相而言。如是，声无常不成立，即仅以说明能立过失而遮除他方。于彼亦由不定故，即无决定故之义。

།འོ་ན་དགག་པ་ཙམ་ལས་ཀྱང་། ཆུ་ཀླུང་ཁེངས་པ་ནི་ཆར་བབ་པ་སྔོན་མ་ ཅན་ཉིད་གྲུབ་པ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།གང་ཆུ་ཀླུང་ཁེངས་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགག་པ་ཙམ་ལས་དེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆུ་ཀླུང་ཁེངས་པ་ལས་ཏེ། ཁ་བ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པས་ཏེ་དཀར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཆུ་ཀླུང་ཁེངས་པ་ཁྱད་པར་དུ་ བྱའོ།།གང་འདྲ་བའི་ཆུ་ཀླུང་ཁེངས་པ་ཆར་བབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་མཐོང་བ། འདི་ལྟ་སྟེ་ལྦུ་བ་ཅན་དང་གྲང་བ་དང་རྙོག་པ་ཅན་དང་རྩཝ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་པའི་ཆུ་ཅན་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཁ་བ་ཞུ་བ་ལ་མེད་ལ། ཆུ་ལོན་བཅིངས་པ་ལ་མེད་ཅིང་། སྦྲུལ་རྩེ་བ་ལ་མཐོང་བ་མེད་དེ། དེ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དགག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པ་སྨོས་པས་ལྷ་རྩེ་བ་སྔོན་མ་ཅན་ཡང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་དེ་བཀག་པས་ཀྱང་ཆར་བབ་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་བསྒྲུབ་ན། ལྷས་བྱིན་རྒོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཡང་འགྱུར་རོ། ། འདི་ཅི་ལས་ཤེ་ན། ཁ་བ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པས་ཆར་བབ་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཁོ་ན་སྟེ། ལྷས་བྱིན་རྒོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ལྷས་བྱིན་རྒོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཆུ་ཀླུང་གང་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མེད་ན། འོ་ན་བཀག་པ་ཙམ་ལས་རང་གི ཕྱོགས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཅན་ཆར་བབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཆུ་ཀླུང་གང་བ་ལས་སོ། །དེ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་དགག་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ནི་དགག་པའི་ཉེ་བར་མཁོ་བའོ། །དགག་པ་གཏན་ཚིགས་ཅན་མིན་ཞེས་པ་གཏན་ ཚིགས་གཉིས་པ་ཅན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ངེས་པར་གཟུང་བས་ནི་འདིར་དགག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་གཉིས་ཅན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་གསུངས་པ། དགག་པ་ནི་གཉིས་དག་ཁོ་ནས་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་ན་ནི་དེ་དང་ འགལ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི།དགག་པའི་ཐབས་མཐའ་དག་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་རྒྱུ་གཉིས་ཅན་མ་ཡིན་ཞེས་ པའོ།།ཅི་སྟེ་དགག་པའི་ཐབས་མཐའ་དག་དཔེའི་སྒྲས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་ན། ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པའི་ཚིག་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱང་རིགས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པའི་ དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་གསལ་བ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ། མེད་པ་ལས་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

若问："难道不见仅从遮遣也能成立河水盈满具有先前降雨[之因]吗？"答曰："所谓河水盈满"等。并非仅从遮遣而成立彼。那么从何而成？是从具特征的河水盈满，即通过遮除融雪等，以无白色等而限定河水盈满。
如是河水盈满若无降雨则不生，即见到具有泡沫、寒冷、混浊、夹杂草叶等之水。此等于融雪中无有，于水坝中无有，于蛇嬉戏处亦不见，因为于彼等处此等相不可能存在。
"仅以遮遣"等，等字所表示的还包括天神嬉戏为先因。若以遮除彼而证成具有降雨为先因，则提婆达多具有欢笑为先因亦应成立。此从何而知？通过遮除融雪等唯成立具有降雨为先因，而非提婆达多具有欢笑为先因。
若因未见提婆达多欢笑为先因的河水盈满，故不推度彼为先因，那么并非仅从遮遣而成立自方。那么从何而知？是从具特征的无降雨则不生的河水盈满。应当通过遮遣显示彼为具有彼特征，此即是遮遣的必要性。
"遮遣非具因相"即意为"非唯具第二因相"。应当于此处遮遣确定，即非具二因。如是所说："遮遣非唯由二"等。
若以世间言说比量，则仅成为摄取与彼相违，而非摄取一切遮遣方法，因为彼等异于与比量相违故。由此亦唯是过失，即"遮遣非具二因"。
若欲以喻词摄取一切遮遣方法，则违背承许之语成无义，因为彼亦摄于其中故。"二种结合亦不应理"即意为"以二种方式皆不应理"。
"若从无显现而生"即意为"从无，即从非有之因"。

།སྐྱེ་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་འདྲེ་བར་བྱེད་དེ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདྲེ་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་པ་སྐྱེ་གནས་ཏེ་གཙོ་བོ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་མཐའ་དག་གི་རྗེས་སུ་སོང་བ་སྟེ།ཁྱད་པར་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཟློག་པ་ནི་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ སྟོན་ཏོ།།གང་སྐྱེ་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་གནས་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་ཐ་དད་པར་དམིགས་ནས་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་རྣམས་མ་བྱས་པ་ཁོ་ནར་ཉེ་བར་དམིགས་ནས། སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ ན་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་དེ།གལ་ཏེ་སྒྲ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་ན་མ་བྱས་པ་ཡང་འཐོབ་བོ་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྐྱེ་གནས་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་ཐ་དད་པར་ཉེ་བར་དམིགས་ནས། སྐྱེ་གནས་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཐ་དད་དེ་སྤྱི་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ ཙམ་འཐོབ་བོ་ཞེས་པའོ།།རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བྱས་པ་ཉིད་མ་མཐོང་ནས། སྒྲ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་ན་བྱས་པ་ཉིད་ལས་བཟློག་པས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྒྲ་ལས་བྱེད་དེ། དེ་རྣམས་ མ་བྱས་པར་འཐོབ་བོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་སྐྱེ་གནས་སྔོན་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མ་མཐོང་ནས།སྐྱེ་གནས་སྔོན་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་དེ། དེ་རྣམས་ཐ་དད་པར་འཐོབ་བོ་ཞེས་ པའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས། སྐྱེ་གནས་སྔོན་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། དེ་མཐོང་བའི་སྒོས་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པར་སྟོན་ཏོ། །འོ་ན་སྐྱེ་གནས་སྔོན་མ་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་བུ་རྣམས་འདོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་དད་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། སྐྱེ་གནས་སྔོན་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྐྱེ་གནས་སྔོན་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱེ་གནས་མེད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུའོ་ཞེས་པས་སྐྱེ་གནས་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་གནས་སྔ་མ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྐྱེ་གནས མེད་པས་སྔོན་ཅན་མིན།།ཞེས་པས་འདི་བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་བཟློག་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་པར་གསུངས་སོ།

"因无生处"即意为"因无因"。此处混合，即一切差别以功能自性而混合，意为生处即胜义随顺一切功能差别。差别之随行的遮遣，是从成相异过失，即从成无随行过失而来。
"此等"等词显示这两种意趣。应当说明"因无生处故成相异过失"，即观察到具无生处为先因者相异，如同观察到虚空等常法唯是无为，若许声是常，则应成无为。若许声是常，则亦得无为，如是于此处亦观察到具无生处为先因者相异，若许为具无生处为先因，则得相异即唯无共相之差别。
关于"一类随行"等，如同于虚空等常法中未见所作性，若许声是常，则由遮遣所作性而成无为过失，即彼等得无为。如是于此处亦未见非具生处为先因者随行，即一类相随，若许为非具生处为先因，则成相异过失，即彼等得相异。
"其中首先"等词显示，因为非具生处为先因者唯是无，故不应理由见彼而成相异过失。若谓补特伽罗等被许为非具生处为先因，彼等亦相异。此不成立，"非成具生处为先因"并非是非具生处为先因，那么是什么？是此等无生处为先。补特伽罗因是常故非前生处，以无生处故非具先因，故此不应诘难。
"非"等词说明不可能由未见而有遮遣之过失。

།མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི། སྐྱེ་གནས་མེད་པས་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ མཐོང་བ་དགག་པའི་དོན་ཏོ།།མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བཟློག་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་གནས་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་མཐོང་བ་དག་དེ་ ལས་བཟློག་པས་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་ཡང་མ་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་དེ་ལས་བཟློག་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མ་མཐོང་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་སྟེ། རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཉེས་པ་འདི་མེད་དེ་ཞེས་པ་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་སྨྲས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ་བཤད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྐྱེ་གནས་ མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།ཁྱད་པར་ནི་སྤྱི་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་སྤྱི་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་རིགས་གཅིག་པ་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འོ་མ་སྔོན་མ་ཅན་དུ་ཞོ་དང་སྤྲིས་མ་དང་དར་བ་དང་མར་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་འགྱུར་ཞིང་།མེད་ན་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་སྔོན་མ་ཅན་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་སུ་འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཙམ་འདི་གསལ་བའི་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའོ་ཞེས་པ་འདིར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །འདི་རིགས་པར་ནི་མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ། འདིར་མི་ རིགས་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ།མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐལ་བར་འགྱུར་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདོད་པ་འབེབས་པ་ཡིན་གྱི། འདོད་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་མི་འོས་སོ། །རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་འདོད་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།གལ་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་པ། དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་དགག་སྟེ། བདེ་བ་ལ་ སོགས་པའི་རིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ན།ཐ་དད་པ་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

"仅仅未见"中的"仅"字，是否定对具无生处为先因者的随行未见之义。仅仅因为未见而增益遮遣是不合理的，因为相异性也未见，若由此而增益遮遣则不应理。如同于具无生处为先因者未见随行而由遮遣成相异过失，如是相异性也唯是未见，由此遮遣则应成随行，因为二者皆同为未见故。由此亦成所许之过失，因为明显欲求一类随行故。
"此过失不存在"即非所许之过失，因为亦欲求成一类随行过失。为显示此即是所欲，故说"所说"等。论中唯说："因无生处故应成一性。"差别是因具共相为先因故，世间见差别等具共相为先因者为一类，如是乳为先因的酪、凝乳、醍醐、酥等转变，若无则不生。
某些为先因明显差别而转变，故此唯共相无明显差别，此即是所成过失。"此说不合理"，于此说明不合理性之因，即"非"等。此中将说明：所谓"应成"是遮遣不欲，而非唯是所欲，如对说声无常者不应成所作性过失。亦非不欲差别之随行。
若谓是一向遮遣，则如是虽然，于差别中并非无一类随行，而是遮遣唯一类随行，因为若有乐等类随行，则于相异差别亦是所欲故。

།མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བཟློག་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་ན། གཅིག་ཉིད་དུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ནི་རྣམ་པར་ལྡན་པ་སྐྱེ་གནས་མེད་པ་ སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པས་བཟློག་པས།སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་འཐོབ་བོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་ན་ཡང་མི་འདོད་པ་ལྟུང་བ་ལས་མི་གྲོལ་ལོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་དག་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་གཞན་འགོད་དོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ གསུངས་པ།དེ་ལ་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལའོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐའ་གཅིག་པ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་ལྡན་པ་ལས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཞིང་། གང་གི་ ཚེ་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐའ་གཅིག་པའི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ལྡན་པ་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་ལྡན་པ་ཐ་དད་དེ།ཕན་ཚུན་ཤིན་ཏུ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐའ་གཅིག་པ་མེད་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐའ་གཅིག་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ།དེ་དག་ཐ་དད་པ་མི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་ལྡན་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ན་བཟློག་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་རིགས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། གང་ཐ་མི་དད་པ་དེ་རྣམས་སྐྱེ་གནས་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་རྒྱུ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་གང་འདི་མཐའ་གཅིག་པའི་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་ན་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་མེད་ན་བསལ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་རིགས་ཏེ། དཔེར་བྱས་པ་རྣམས་མི རྟག་པ་ཉིད་དུ་མཐའ་གཅིག་པའི་ཕྱིར།སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ན། མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡོངས་སུ་ལྷག་པ་བཟློག་པ་ལ་ཞེས་པ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་གྱི། ཡོངས་ སུ་ལྷག་མ་ལས་གསལ་བ་འདི་གཙོ་བོ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་པའི་བསམ་པའོ། །འདི་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། དེ་ལྟར་ཡང་། ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་བཟློག་པ་ལ། །ཞེས་པ་འདིས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་དེ། རིགས་ གཅིག་པ་རྣམས་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ཞེས་པས།ཐ་མི་དད་པ་རྣམས་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་མཐའ་གཅིག་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་དོ། །མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་མེད་པ་གསུངས་སོ།

"非也，于彼亦"等，若仅因未见而增益遮遣，则于具无生处为先因之具相者亦未见一性决定，由此遮遣，则得具共相与差别性。如是亦不能免于不欲堕过。"若随行则种种自性"等，安立其他过失。
云何？为此故说："于彼非"等。"于彼"即于随行及种种自性。当欲求决定随行时，则随行异于具种种自性相；当欲求决定种种自性时，则具种种自性相异于具随行相，因为彼此特征极不相顺故。
当于差别无决定随行，亦无决定种种自性时，则彼等相异实不应理，故应成唯一具共相与差别相之具相。
若问：云何应理遮遣之应成？故说："应成"等。凡不异者非具无生处为先因，然则云何？是具一因为先因者。此即决定一向，若遮遣此，则无一先因性时，遮遣应理成相异，如诸所作性决定是无常性，若声遮遣无常性，则应成无所作性。
如是"于遍余遮遣"者，非如实说。此非从无生，而是此明显从遍余唯从胜性生。如是亦是遍余即种性之意。
"如是亦"等，如是亦由"于遍余遮遣"此句显明义理。由推度同类者为一先因性，说明不异者决定一向为一先因性。"无先因性等"即说无一先因性。

།དེ་ལ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་མེད་ན་ཡོངས་སུ་ བའི་ལྷག་མ་ལས་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་རིགས་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་དེ་ཡོངས་སུ་བའི་ལྷག་མའི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་ལས་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཕན་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ནི་མེད་པ་ ལས་སྐྱེ་ན་སྐྱེ་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱེད་པ་ན།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཕན་པ་ཅི་ཡང་བྱས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་། རྣམ་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་ཐ་མི་དད་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལའི་སྒྲས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བ་ལ་སྙེག་གོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ལ་ནི་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་ན་སྐྱེ་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན། ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་རིགས་གཅིག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི ཕྱིར་རྒྱུ་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ནི་གསལ་བའོ་ཞེས་པ་དག་གི་དོན་འདི་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་བཟློག་པས་ཉེ་བར་སྐྱེའོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ལྡན་པ་དང་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་དག་གི་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། གཉི་ག་ལ་ངག་གི་དོན་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་གང་བརྗོད་པ་འདི་ ལྟར་རྣམ་པར་ལྡན་པ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་བྱས་ནས་སླར་ཡང་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་མི་རིགས་སོ།།སྦྱོར་བ་ཡང་འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་སྔོན་མ་ཅན་དུ་གསལ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་མི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མི་འདོད་ པ་འབབ་པར་ཉེ་བར་སྟོན་པས་སྦྱོར་བ་འདི་ལྟར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་གསལ་བ་ནི་གཅིག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ན། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཟློག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ཡང་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཁྱབ་ སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་རིགས་གཅིག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་གཅིག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་མཐོང་གི་།མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཅིག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་མེད་པ་ལས་ སྐྱེ་ན་ཞེས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།ཡོད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་གཅིག་པ་ཅན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་ངོ་། །ཐ་དད་པ་སྨོས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་ བཤད་པར་བྱ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

若于彼无一先因性，则应理成与遍余异，因为彼即是遍余境故。非从遍余推度一先因性，因为因相无所益故。若明显从无生，则因无生处故应成差别时，随行因相全无所作故。
由"从彼复"等亦显示非具相者之无异，其中"于彼"声指向随行。若明显从无生，则因无生处故应成差别，然实无差别，则云何？是同类正随行。是故由同类随行故，具一因为先之明显，此义由应成与遮遣而生。
是故具相与遮遣来者无差别，因二者语义相等故。是故所说如是：此五具相摄持胜性已，复为诸遮遣来者所作，此不应理。
"配合亦如是"等，应证成以胜性为先之明显，于不欲者示现不欲堕过，应如是配合。"若明显非从一生"者，因若无遍行义之事物，则遍所行转，此中一先因性遍于同类随行，因见具同类者为一先因性，非无先因性，亦非自在等先因性。是故应如是说："若非从一生"。
岂非"若从无生"耶？因非仅证成有先因性故，此无诤故。由"应成无同类者"此句亦然。说差别者，应释为表示无随行义，显示若无所证，则无因相故。

།ཡོངས་སུ་ལྷག་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྷག་མ་ནི་ཡོངས་སུ་ལྷག་པའོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཅི་ཞེ་ན་ཟླ་བོའི་ཕྱོགས་སུའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་གཅིག་ པ་ཅན་སྐྱེས་བུ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ལས་སོ།།དེ་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་རིགས་ཏེ། འདི་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། ཡོངས་སུའི་ལྷག་མ་ལས་གཙོ་བོ་ཁོ་ན་ལས་སོ་ཞེས་པའོ། །གཞན་ དུ་ན་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ན།ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་ལས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལས་སོ་ཞེས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ལྔ་ཉིད་མིན་པ་དང་ཞེས་པའི་དང་གི་སྒྲ་ལས་གཅིག་གསལ་བ་ན། ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་འདི་རིགས་པ་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྔ་ཉིད་མིན་ ཞེས་གསུངས་སོ།།འདི་ནི་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། འདི་ནི་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་ལས་གཙོ་བོ་ཁོ་ན་ལས་གསལ་བ་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ལྷག་མའི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ལྷག་མ་ནི་ཡོངས་སུ་ལྷག་ མ་ཡིན་ཞིང་།གཙོ་བོ་ཁོ་ནའང་ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་སོ་སོར་བཀག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ལྷག་མར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཀག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཙོ་བོ་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་ལྷག་མར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་པས།ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་ལས་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ལྔ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་ཡོངས་སུ་ལྷག་མར་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་རེ་རེ་བཀག་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བསལ་ཏེ་འོངས་ པ་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ལྔ་ཉིད་ཁོ་ནར་ཏེ། སོ་སོ་བས་ཡོངས་སུ་ལྷག་མར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནི་འདིར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ལྔ་པོ་རྣམས་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྒོལ་བ་གཅིག་ནི་བཀག་ པ་ཡིས།།ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་རྣམས་ལྔ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྷ་རྣམས་ལས་ལྷག་པའི་རྒོལ་བ་འགེགས་པའི་ཐབས་རྣམས་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་རྒོལ་བ་གཅིག་བཀག་པ་ན་ཡང་། ཡོངས་ སུ་ལྷག་མའི་ཐབས་སུ་འདོད་ན་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་རྣམ་ལྔ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།རྒོལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་དགག་པར་བྱ་བ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ཡས་པའི་སྒྲས་འདིར་ལྔ་རྣམས་ལས་ལྷག་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་པས་ གཏན་ཚིགས་གསལ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་དུའོ།

所谓"从遍余"者，余于一切者即是遍余。此中何为一切？即对方之方。彼亦多种，即从一切之边际者、补特伽罗、自在等差别。
遮遣彼一切故遍余应理，此非从无生，亦非从自在等，唯从遍余之胜性故。若不尔，则说非从无生时，亦应成唯从遍余之自在等。
从"非五性"之"与"声中显一时，此遍余不应理。何故？说"非五性"故。
"此非"等，此非从无生，而此明显唯从遍余之胜性生，此非与遍余相连，因普遍余即是遍余，唯胜性亦非遍余，因未别别遮遣他方者亦应成遍余故。
当遮遣他方一切为因性时，唯胜性成遍余，故遍余唯成一遮遣来者，非五。虽如是，然非许由遮遣一切论者成遍余，则云何？由遮遣他方一一故。是故非成一遮遣来者，则云何？唯成五性，因由各别了知遍余故。
若谓如是此中已决定显示无差别应成等五种方便，则说："由遮一论者"等。如是亦应成遮遣来者非五性，因是遮遣胜于诸天之论者之方便故。
或若许由遮一论者亦成遍余方便，则遮遣来者非五性，因应遮无边论者故。无边声于此表示过于五者。
应思似因相，为了解因相明显故由遮遣。

།གང་མ་བཤད་པ་མ་གྲུབ་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་འདྲ་བ་ལས་དེ་རྣམས་ ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།གསུངས་པ། མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་མེད་ན་དེ་འདྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད། འོ་ན་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལས། འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་ པ་ཞེས་པར་མི་ཤེས་ཏེ།ཅི་ཞིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གྲུབ་པ་དག་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ མེད་དེ།མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ལས། སྤྱིར་དཔེར་བརྗོད་པ་མཐའ་དག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་བཟློག་པས་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མ་བརྗོད་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་ སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་འདྲ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་སྟོན་པ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་མ་གྲུབ་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་ཟིན་ཏེ། མིག་གི་གཟུང་སོགས་སྒྲ་ ཡི་ནི།།མི་རྟག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གང་ཡང་འདིའི་དོན་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་པས་མ་གྲུབ་པའོ། །ཅི་ཞིག་ཏུ་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། ཉེ་བ་ལས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཅན་ལའོ། །དེས་ན་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གསལ་བ་བྱས་པ་ཁོ་ནའོ་ ཞེས་སེམས་པ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་རྟོགས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའི་འབད་པ་དོན་མེད་དོ། །གང་དབྱེ་བ་མ་བཤད་པའི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་ཅིང་། གང་ལུས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཡང་ངོ་། །འགལ་བ་གཅིག་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བྱེ་བྲག་པའི་སྤྱི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་དེ་འགལ་བའི ཕྱིར་འགལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།འདི་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ།

若问未说的不成立之分类是什么，则说："即任一不成立等分类"等。
若问：如同眼所取性等，岂非已说彼等为无有宗法性耶？答：若无说明定义，则了知如是。若问：仅由显示契合义之名，岂非亦能知此等之定义耶？答：由不遍知差别故非也。不知"不成立"为何不成立。
若问：大师岂非亦未说不成立之分类？因未说宗之一分不成立与立宗义之一分不成立故。答：无此过失，因由说定义故能遍知一切举例。
若问：此中由了知因之定义，因由违背因之定义而易知故，纵不说定义亦应能了知一切似因之自性。答：此非有，因从"显示无彼则不生之法为因"之因定义中未遮除不成立故。如是亦已说："眼所取等声，于无常成因。"
又此义不成立者即不成立。若问不成立于何？答：唯于近前所立法。故思维"任一不成立等亦唯明显"者，因仅由因声已了知因故，说定义之功用无义。
若问未说分类之相违决定者为何？则说："彼亦"等。谓亦有不共，及有身性等相之相违决定。
一相违是总，如胜论派说诸根所取之总有，故于成立"由根所取性故无常"时，因相违故说为相违。此非成立相违故非相违，然于常无常诸法共见瓶等故唯不定。

།གྲངས་ཅན་པའི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ། འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ པ་འབྱུང་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འགལ་བའོ་ཞེས་པས་དམ་བཅའི་དོན་སེལ་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་གཉིས་པའོ་ལོ།།འདི་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དང་ཐུན་མོང་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ནི་སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་སྟེ།སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་འབྱུང་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ཡོད་པ་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའོ། །འབྱུང་བ་ནི་འདིར་འབྱུང་བ་རྗོད་པར་འདོད་པའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཅིས་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ ནི་བདག་ཉིད་འཐོབ་པ་ཡིན་ན།ཡོད་པ་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ཁོ་ན་འབྱུང་བའོ། །འབྲས་བུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་ལ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ ཡིན་གྱི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །བཟློག་པ་ཡི་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་། །འདོད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་མ་བརྗོད། །ཅེས་པས་དཔེར་བརྗོད་ལས་ཀྱང་མ་ཚང་བ་ཉིད་གསུངས་སོ། །འདོད་པར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ རྣམས་ཀྱི་ནང་ཁོ་ནར་འདི་དག་འདུས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་དག་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཁོ་ན་ལ་གཏན་ཚིགས་གསུངས་ པ།བཟློག་པ་དང་གནོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་མ་ངེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་པ་འཁྲུལ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པའོ། །འཁྲུལ་པ་ནི་གཞན་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ ཡང་མ་ངེས་པ་ལ་ཡོད་དེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པའོ། །འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་མེད་པར་ནི་སྤྱིར་བརྗོད་པ་ཉིད་ལས་མ་ངེས་པའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ནི་དེར་ཡང་ཕྱོགས་ལས་གཞན་ལའང་འཇུག་སྟེ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ།

数论派说"因中有果，因为生起故"时，"生起"与"已有性"相违，因破除立宗之义故为第二相违。此亦成为不成立与不共。
若问如何？则说："一切"等。应成立果于生前皆有，因对已生之有性无诤故。生前生起不应理，因唯有法方能生起故。
若谓此处意欲表达生起，则不然。凡有者唯是已生，何须再生？生即获得自性，而有性非能获得自性者。为生而生起者即是生起。因应成立一切果皆有性故，因于彼外无生起故，是不共而非相违，因非成立相违故，如不定。
由"未说相违因及害所许"故，于举例中亦说不圆满性。
若谓应许此等唯摄于彼等之中，则说："非"等。虽如是，然彼等决非成为似因。若问为何？则说："非"等。唯于此说因，因是相违因与能害因故。
其中"不定有错乱"者，与错乱俱者即有错乱。错乱谓存在于他处，即非住于一处之义。此亦存在于不定中，故此有错乱。
"此"等者，无差别即总说故，不定之声不能获得安立于差别，由此因亦成不定，此为密意。如是彼亦趣入宗以外处，非唯一向趣入宗。故应作差别而说。

།འོ་ན་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན། དེའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་སྒྲ་འདི་ཡང་ཁྱད་པར་ལ གནས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་རིགས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་མ་ངེས་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཉིད་ལ་དཔེ་གསུངས་པ། གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་སྤྱིར་བརྗོད་པ་ཡང་ འགལ་བ་ཅན་དང་མི་འགལ་བ་ཅན་ཉིད་དོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་འབྲས་བུས་སྐབས་སུ་བྱས་པ་གང་ཞིག་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། སྐབས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་ཏེ། འབྲས་བུའི་འགལ་བ་ཅན་དང་མི་འགལ་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ ནི་སྤྱིའི་སྒྲ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ།།གང་མ་ཡིན་པ་དགག་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་བ་ངེས་པ་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་གང་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སོ་སོར་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་ཁོ་ན་ལ་གང་འཇུག་པ་ དེ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་དེ།དེ་དགག་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལ་ཡང་། །འདི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་དེ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལས་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པའམ། དེ་ལས་གཞན་པའམ། དེ་དང་འགལ་བ་ལ་འཇུག་པ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ཅུང་ཟད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་འདོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་ན། དེ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ འཇུག་པ་མ་མཐོང་བ་འམ་སྲིད་པ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ།།གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་ཅིང་བསྒྲུབ་བྱའི་རིགས་ལ་ནི་མ་ཡིན། དེ་ཅི་ལྟར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་དུ་དྲང་བར་བྱའོ།

若问：总的名言也见到安立于差别中，如说"某人来了"，因此此总的名言也应安立于差别中，故应了知唯不趣入所立之类即是不定？
则说："非"等。于此即说譬喻："两者如是"等。二字即表总说亦有相违与不相违性。功德果所作处，何者能知？由处之力。彼即安立于各别差别中，谓果之相违与不相违。
"若复"等则破除总的名言自身。若问：以何非遮而应了知为不定性之确定性？则说："何者"等。由近于所立故，从恒常性中，凡唯趣入所立之类者即是确定性，应了知以彼遮遣而成不定性唯是差别。
虽如是，由"非差别"故，于此分别中亦显示此决非差别之声。若问如何？则说："如是"等。凡唯趣入所立之类者即是确定性。从此应以义理了知：凡于无所立或异于彼或相违彼处趣入者即是不定性。
由此，凡趣入无所立等处之少许，是否一切皆成不定性？抑或唯成所许？故说："非"等。若有趣入所立之类，则于无彼等处趣入不见或可能者，应理解为不定性。若唯趣入无所立之类等而非所立之类，如何是不定性？彼应引为相违性，因成立相违故。

།འདིར་ འགྱུར་མོད།ངེས་པ་ཉིད་བཀག་པས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་ཅན་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་གང་གིས་གཞན་ལ་ཡང་འཇུག་པ་དེ་ཁོ་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་ཅན་ལས་ཀྱང་གཞན་ཕྱོགས་ལ་ འཇུག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས།དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ། འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་འགལ་བའོ་ཞེས་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པས་སོ། །དོན་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་རིགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་ པ་ཡོད་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེས་པ། དེས་ན་རྫས་རྣམས་ནི་རྫས་གཞན་རྩོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་རྫས་ཀྱི་ཚད་ནི་ལུས་ཅན་ནོ་ཞེས་པའི་བརྗོད་པ་ལས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ ཉིད་དང་ལུས་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་སོ།།དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་རྩོམ་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲས་པ། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་ཡན་ལག་གཞན་གྱི་ སྐྱོན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་འགལ་བ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲ་རྟག་སྟེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ལས་བཞིན་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་དང་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པའི་ལས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་དཔེའི་སྐྱོན་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་ཁས་བླངས་ཉམས་པ་གསུངས་ཏེ། མདོར་གཏན་ ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཁོ་ནར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།བཤད་པ་ཡང་། ཡན་ལག་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ཡང་འགལ་བ་ཉིད་དུ་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིས་ན་སྐྱོན་གཞན་འགལ་བར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ལ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་ན་འདི་ལྟར་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འགལ་བར་འདོད་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་སྟེ། གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའམ། མ་ངེས་པ་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་གཅིག་པུ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན ནོ།།སླར་ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་འདིའི་དོན་གཞན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ཡང་འགལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།

在此虽然如此，以否定确定性，应了知如同趣入具所立之类一样，凡趣入其他处者即是不定性，因此无此过失。若如是，则因由趣入具所立之类以外的其他方面，因亦成不定性，故此实非答复。
如前已说，即由作"与此相违即是相违"之相违定义故。以义理趣入无所立之类等者，一切皆有错乱。
如毗舍师派所说，由"诸实体造作其他实体"之遍行实体度量是"有身者"之说，承许极微是能造作及有身者。如是承许后说"诸极微非能造作，因无身故"，由违背宗义故成相违。
如是"应观察"者，若了知其他支分过失亦应观察为相违性时，能立之其他过失亦了知为异于因之过失，即说彼成为应说为违背自宗义之相违。如是说"声是常，因无身故"，如业、如极微、如瓶等，业等之常性等法违背宗义，故成为譬喻之相违过失。
此说违背承许，因唯显示为似因故，且解说亦因举例其他支分过失为相违性故。若问：何故说其他过失为相违？为此说："于此，因无身故"等。
或者"如是亦应观察"者，若许说违背宗义为相违，如是则能立之其他过失，即任何不成或不定亦应成相违，此非唯一。
复次"其他"之异义是：其他支分过失亦唯成相违。由此即极遍之定义。

།ཅི་ཞིག་ཏུ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་གཞན་དང་ཡན་ལག་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ཡང་འགལ་བ་ཉིད་དུ་ འཐོབ་ཅེ་ན།གསུངས་པ། འདི་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཞེས་པ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཞེས་པ། སྔར་ཁས་ལེན་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་པ་ཉིད་སྤོང་བར་ བྱེད་དེ།མི་འདོད་པ་ཡང་འཐོབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན། འདི་ལ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་དཔེར་བརྗོད་ལའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་འགལ་བ་དག་སྟེ་ཞེས་པ་བརྗོད་པ་འདོད་པ་ གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱོར་བའི་སྒྲས་ཀྱང་འདིར་སྐྱོན་རྗོད་པར་འདོད་པའོ། །གལ་ཏེ་འདིར་གཉིས་གཉིས་དག་ཏུ་འགྱུར་ན། ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པས་གཉིས་དག་ཅིག་ཅར་སྦྱོར་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་གཉིས་དག་ཅིག་ཅར་གཅིག་ལ་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་གཅིག་ལ་ཡང་འགལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་གཞན་མེད་པར་ཁས་བླངས་ནས། སྐྱོན་གཞན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་སྦྱོར་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་དང་མ་ངེས་པ་རྣམས་བསྡུས་པ་མི་སྲིད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཅིག་ཅར་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་ཡང་རུང་བ་ཁོ་ནའིའོ། །ཇི་ལྟར་གཞུ་གཅིག་ལ་བྱེད་པ་དུ་མ་སྲིད་ན་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞུ་སྣུན་པར་བྱེད་དོ། །གཞུས་སྣུན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་ལས་སྐྱོན་གང་ཡང་རུང་བ་རྗོད་པ་འགལ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ། བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཆོས་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད་ན། འདི་འདི་ལྟར་འགྱུར་མོད་དེ། འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཡང་རུང་བའི་སྦྱོར་བར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དང་དེར་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཡང་འགལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་མེད་ན་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཞན མིན་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལ་འགལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལུས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་གཞན་ཉིད་མེད་དོ།

若问：为何其他似因和其他支分过失也成为相违性？答曰：如"于此"等。
"不成之过失"者，因极微无身性不成故。"宗过"者，因先前承许所违故。
"若"等是遮除极遍性，若获得不欲求者是极遍，此中无彼，因欲求一切相定义境为相违性故。"于彼"者，即于如所说之譬喻。
"二者同时相违"之结合，因二种所欲说不能同时存在故。此处以"结合"声亦是欲说过失。若此处成为二二者，依你的想法，二者同时结合不应理，因二种不同定义不可能同时存在于一处故。
任何时候于某一处说相违性等过失时，承许无其他过失后又说其他过失，故同时结合决定不可能，因不成、相违性、不定等聚集不可能故。
如"亦如作用"等，此处决定不欲求同时结合。那么如何？唯是任一。如同一弓虽有多种作用，依所欲说之力而成任一结合，如"弓击"、"以弓击"，如是此处依所欲说之力而说任一过失无相违。
"若如作用结合"者，若如作用结合而显示其他法，此应如是，即成为任一结合之义。
亦非显示其他法，因唯不成性及其宗过亦应说为相违，若无彼则不可能违背论典故。彼决定非他。于彼相违性无有其他法。如是，诸极微因有身性违背宗义，正因此故亦不成，故无他性。

།དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྩོམ་བྱེད་ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་དེ།དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཡང་ངོ་ཞེས་སོ། །བྱེད་པ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། དེ་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། ཡང་ཅི་ལྟར་ན་ཆོས་གཞན་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རང་དབང་ཉིད་དང་གཞན་དབང་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་སྟེ། གཞུ་སྣུན་པར་བྱེད་ དོ་ཞེས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་དབང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ།།གཞུས་སྣུན་ནོ་ཞེས་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་དབང་ཅན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །འོ་ན་གང་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཙོ་བོ་ནི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ དོན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་སྟེ།མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་འགལ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་དགོས་པའོ། །འདི་ལ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སྐྱོན་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་པར་བྱའོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔེར་ བརྗོད་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་པས་གསལ་བ་གཙོ་བོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན། གཙོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པའི་སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། མ་ངེས་པ་ ཉིད་དོ།།ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ཞེས་པ། ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་སྐྱེས་བུ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལོག་པའི་ཕྱོགས་ལ། འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་བླའོ།།ཕྱོགས་ཅན་ལ་ནི་སྨྲ་བ་རྣམ་འགྱུར་ནི་གསལ་བ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རྟག་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི། རྣམ་འགྱུར་གསལ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་འདི་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་འགལ་བའོ་ཞེའོ། །འདིར་ ཡང་སྐྱོན་དེ་དག་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་ལྟར་ནི་གསལ་བ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ལས་ཀྱང་བྲལ་བར་བརྗོད་དེ། ནུས་པ་དང་འགལ་བ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁས་ལེན་པ་དང་འགལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་བཀག་པ་གྲུབ་པ་སྟེ་རྫས་རྟག་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གསལ་བ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །གང་ལས་སྐབས་སེམས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱོགས་དང་ཟླ་བོའི་ཕྱོགས་དག་སྐབས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཆེད་དུ་རབ་ཏུ་ བྱེད་ཅེས་བྱས་ནས་སོ།།དེ་སེམས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གང་ལས་ཉེ་བར་སྐྱེ་བའོ།

如是，因是能作者故成为相违性，宗过亦然。"于作用"等说明其中之不相顺性。
若问：如何是其他法？答曰："由自在性与他依性"。如"弓击"，因是作者性故，显示具自在性相之其他法。"以弓击"，因是作用性故，具他依性相。
"那么于何处"等，无心识之胜性因以违背宗义之义成能立故为相违，非不成。是故"此为相违"是所需。此中非由承许所违，因是其他过失故应思。因仅依据因过而作譬喻故。
"于彼亦"者明显非异于胜性，无丝毫异于胜性之无心识者，因士夫是有情故。由此亦唯是不共因性，即不定性。
"若欲说异于诸差别"者，因大等唯存在于异品，且同品士夫中无故，无心识性成为相违性。于相违品，如"然而"等易解。
于有法中，显现言说离明显性，因遮遣常性故之此因，与"离明显之显现亦有"之此宗义相违故为相违。此中亦唯有彼等过失。如是，"离明显"此说亦离功能体性，因功能与相违二者非异故。是故违背承许，正因此故遮遣常性得成，因实物常故。明显亦非异于彼故。是故无相违。
"由何处思察诸场合"等，以场合声说住于离垢之主张与对方主张，因已作为观察故。由此生起思察即观察。

།དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་སྐབས་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བདག་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། ལུས་ལས་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ལས་གཞན་ཡིན་པ་དེའི་ ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་ལུས་ཁོ་ན་བདག་ཏུ་གྱུར་ན་དེ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་འཇིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་སེམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་ལུས་ལས་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་སེམས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་ཉིད་དེ་ནི། མ་ངེས་ པ་ལས།གལ་ཏེ་ལུས་ལས་གཞན་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་གནས་པར་གྱུར་ན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱོགས་ཅན་ལེན་པ་ནི་སྨྲ་བ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། རྟག་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་སྐབས་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་མ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས་སྒྲ་ལ་སེམས་ཤིང་། མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྟོན་པའོ་ཞེའོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་མ དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་ན།འདི་འདི་ལྟར་འགྱུར་མོད། དེ་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་ནི། གཞན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡང་ན་སྟེ། སྒྲ་ལ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱས་པ་ཉིད་ ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞི་མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲུ་མང་པོ་པའོ་ ཞེས་བཤད་ཅིང་།འདིར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ཟོས་པའོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་མགྲིན་པ་ན་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། གཞི་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་འདོད་ཅིང་།འདིར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་དཔེའི་སྒྲ་ཁོ་ན་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། འདི་ ལ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་མ་གྲུབ་པའོ།།གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་དཔེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྟོན་ཏོ།

其显示为因性者与场合相同，如"我是无常，因异于身故"。因为由异于身故，应当思维常与无常。若身即是我，则因其唯是现量坏灭性故不应思维。
此中亦非因异于身故而思维常与无常，那么是什么？由于彼异性不定故。若异于身性住于一分，则不应观察常与无常。又为何此是不定？说："因为"等。
有法论者言："声是无常，因未见常法故"，此与场合相同。因唯由未见常与无常法而思维声，且唯显示未见为因性。若说"因未见常与无常法故"，虽应如是，然于彼亦有不共性过，因于其他任何处亦未见常与无常法故。或为不成性，因于声亦必定见所作性等常与无常法故。或由虚空花等成不定性。
"应当正确了知"等，因由同基者说多谷，此中不然，谓此五者重复。
那么，于黑颈等，岂非某些异基者亦必定成立？为此说："一切"等。唯于能诠处欲求，此中亦非能诠，因未被所立差别的譬喻声唯是所欲说义之能诠，非被所立差别的声。
"不成非因"者，此中无成立故为不成。非因者，谓未被所立差别的譬喻之义。此即显示。

།བསྒྲུབ་བྱས་གང་ལ་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་ཞེས་པ་ངག་ཚོགས་པ་སྟེ། བདུན་པས་འབྲེལ་པར་འོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ནི་ངག་ཚོགས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་ངག་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་པས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་ནི་ཡན་ལག་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལག་པ་འདིའི་རྣ་བ་དག་འཕྱང ངོ་ཞེས་པར་ནི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དུས་ལས་འདས་ནས་བསྟན་པ་ནི་དུས་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའོ། །དུས་ལས་འདས་པར་བྱེད་པ་ནི་དུས་ལས་རྒལ་བའོ། །དུས་ལས་འདས་པར་བྱེད་པས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུས་ལས་འདས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་རྣམས་ནི་དུས་ངེས་པ་ཅན་ཁོ་ནར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ནི་དུས་གཞན་དུ་བསྐྲུན་ཀྱང་ས་བོན་ནི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་ལས་འདས་ནས་བརྗོད་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྒལ་ནས་སམ་ཞེས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཚང་བའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་ བུའམ།ངེས་པའི་དོན་དུ་ཞེས་གང་གི་ཚེ་རྒོལ་བས་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། སྐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ན། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །ཕ་རོལ་པོ་ཡང་བསམ་པ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱ་བར་འདོད་པས་འདྲི་སྟེ། གང་གི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ རྟོགས་པར་འགྱུར་བ།འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཅི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གནས་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གནས་ནི་རྩོད་པའི་གཞི་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རབ་ཏུ་ སྦྱར་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་བཞིན་དུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པས། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ག་ལ་ཡིན། གང་དུས་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས། དེའི་བྱེད་པོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་ཞིང་། ཤེས་བྱེད་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ལྟར། རང་གི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ན་དུས་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཅན་ལན་སྨྲ་བ། གང་གི་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་སྟོན་བཞིན་པའི་དུས་ལས་འདས་པར་སྦྱར་བ། དུས་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ། ལྡན་པས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྔར་དང་ཕྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ལས་འདས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"未被所立差别"者是语集，虽应以第七格关联但非因，因譬喻是语集一分故。因如譬喻唯是语集，以支分性成为功德故非主要。支分与其他支分无关联，如"此手之耳垂下"不应成立。
超时而说者谓超时。使超时者是越过时。由使超时而说者即是超时。诸因唯是确定时间，如是于异时播种亦不能生芽故。是故超时而说非成为因。
"越过或"者，如"汝能立是因不全"如是，或为决定义时，当论者因未了知故，或因场合故未说时，即说"因所作性故"。对方亦唯欲明了知心而问："我等将了知声无常性，此中何为因？"
若尔，云何不应理为似因性？说："于因处"等。因处是诤论事，以彼为理由而安立，因具因相一分故。凡似因者即是似因，此中无彼故，岂是似因？如种子等于确定时从其作者生，能知如是了知时，通达自义不待时。
有法答言：正说一分义时超时而说者是显示超时，如"声是常，因以和合而显故，如色"，前后显现状态即是常性。此非因，因超时而说故。

།གང་གི་ཕྱིར་གསལ་བྱ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ། གསལ་བར་བྱེད་པ་འོད་དང་ལྡན་པ་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི་འདས་པ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་སྒྲ་དང་ལྡན་པའི་གསལ་བར་བྱ་བར་གྱུར་ན་དེ་གཟུགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉེ་བ་ཁོ་ན་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་འདས་པ་ན་སྟེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་འདས་པ་ན ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཤིང་དང་སྟ་རེ་ལྡན་པ་ན་རིང་པོ་ནས་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་དུས་སུ་ཉེ་བར་དམིགས་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་མངོན་པར་གསལ་བ་ལྡན་པའི་དུས་ལས་འདས་སོ་ཞེས་པས་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་པས་ དེ་འདི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མིན་ནོ།།ལྡན་པ་སྒྲ་མངོན་པར་གསལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་རྟགས་དང་རྟགས་ ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་མེ་དང་དུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་ཀྱང་གང་གིས་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ངོར་དུ་བ་ནི་མ་བསྟན་པ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མེད་པ་ནི་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་པ་སྟེ།དཔེར་ན་རྭ་ཅན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རྟའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་རྟ་དང་རྭ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་རྭ་ཅན་དུ་འབུགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། ཅི་ཞིག་འདིར་ཤེས་པར་བྱ། གལ་ཏེ་རྭ་ཅན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟའོ་ཞེས་སྨྲ་ན། སྨྲ་བྱ་དེ་ནི་མེད་པ་སྨྲའོ་ཞེས་པས། རྟ་དང་རྭ་དག་ལ་ འབྲེལ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་གང་ཡོད་ཀྱང་མ་ངེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྭ་ཅན་རིག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། ཅི་ཞིག་འདིར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྭ་ཅན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་ནི་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ཐེ་ཚོམ་དུ་སྨྲའོ་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཧེ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྭ་ཡོད་ཅེས་སོ།།རེ་ཞིག་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་གིས་འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན་དཔེ་ལ་རྟེན་པའི་སྐྱོན་གཉིས་དག་སྲིད་དེ། དཔེ་ནི་མེད་པའམ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་ཡང་ན་སྟེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྱིས་སོ། །དེའི་ ཕྱིར་གསུངས་པ།འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་ཅན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་ན་རེ་ཞིག་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ལས་འབྲེལ་པ་མ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་དཔེ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ལས་སོ།

由于所显色等，唯有具光明能显者方能取，过去则不能。若彼亦成为与声和合之所显，则唯于显色近前时得了知，于彼过去时即显现过去时则不能。
与斧柄和合之久住者等，于声分别与时近取，由此亦超过显现和合之时，故非和合为因。是故说为似因，此与所立相同而无差别。
因已遮遣和合为声显现之因故，是故此唯不成。"诸毗舍师"等，于此极不成者，因能立与所立之关系极不成故。如虽有火与烟之关系，然于未成具果因相者前，烟不显示即非因之义。
无者，因无和合等关系故非有，如"有角故是马"。若马与角二者成非异，说"有角而穿"时，此中何所知？若说"有角故是马"，说者说无，因马与角二者无任何关系故。
疑惑者，虽有亦不定，如说"见有角"时，此中何所知？若说"有角故是牛"，则说者说疑惑语。何故？因水牛等亦有角故。
且"极不成"等，若能立与所立二者关系极不成，则依譬喻之过有二：譬喻或无或极不成义，或因义故。是故说："或声具择择义"。
其中，当仅譬喻法自性极不成而不解关系时，因法处不成故譬喻无。

།ཅི་སྟེ་ཆོས་ཅན་གྲུབ་ན་ཡང་དེ་ལ་སྔར་རྟགས་མ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ།གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྱིས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་དེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་གང་གི་ཕྱིར་དཔེ་ལ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དཔེའི་སྐྱོན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལའམ་ཡོད་བཞིན་པ་ཡང་ན་སྟེ། མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཉིད་དང་ འདྲ་བ་ནི་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱི་དཔེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཅིས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། བསྟན་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། གང་སྔོན་འབྲེལ་པའི་ དུས་སུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཥཪྵའི་ལས་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འདོད་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ་ཞེས་གང་ཁས་ བླངས་པ་དེ་ཉམས་སོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་རྩོད་པ་བརྗོད་དོ།།བྱུང་བ་མིན་པ་རྟགས་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བྱུང་བ་མིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་ཅི་ཞེ་ན། བསྟན་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྔོན་མ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་གི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲེལ་པ་འགལ་བ་ཅན་ནམ་མི་འགལ་བ་ཅན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཁོ་ན་བསྟན་པའོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྔོན་མའི་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཡང འབྲེལ་པའི་དུས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་འདིས་བརྗོད་དེ་གཞན་དུ་ན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ།དེ་ལ་སྣང་བཞིན་པའི་གོང་བུ་ལ་རྭ་ཅན་ཉིད་མེད་པའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བྱས་ནས་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། ། འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་རྭ་ཅན་ཏེ་ཞེས་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ལས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁས་བླངས་པ་ནི་འདི་སྐད་སྨྲའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྟ་ལ་དང་། བ་ལང་ལ་དེ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་སྤངས་ཏེ། ཆོས་ཅན་གོང་བུ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

即使法处已成，但因先前未见因故而关系极不成时，则以因义极不成义，即能立不具足之义。
何故是似喻而非似因？故说："如是"等。以此诸相，由于于喻极不成故，此乃喻过，非似因。
"即使"等，于所立法处或现有，或如眼所取性，以极不成声说，而非于喻。若如是，则因义成相违。
云何因义成相违？故说："显示以极成为先故"。唯显示先于关系时极成且了知者，非余义，此为所许义。
如是，若许非有亦为因性，则如是，唯实、德、业为因之所许则坏，此说遍诤。
非生非因，那么是什么？非生等之了知。何为因？"显示以极成为先故"，即以近取为先故之义。
凡烟等与火等关系，或相违或不相违极成者，其烟等当显示。何以知唯显示极成为先？因加"先"声故，唯说关系时成就，否则当仅说"以极成故"。
"极成已"者，于彼现见聚中，非无角性或疑惑而作譬喻，而是唯极成。此从何知？从"若有角"之随说，即许宗法者如是说。于所立法马与牛，彼极不成性即遣不定性，而于法处聚则不然。

།ཅི་སྟེ་ཡང་མེད་པའི་གཏན ཚིགས་ཞེས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མེད་པ་དང་།ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉུང་ བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་པས་མ་ཚང་བ་ཉིད་གསུངས་སོ།།རྭ་ཅན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནའི་དཔེར་བརྗོད་དེ། དཔེར་རྗོད་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། མ་ངེས་པ་མ་ལུས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་འགལ་ བའི་མི་འཁྲུལ་བ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ག་ལ་རྟོགས། དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རེ་ཞིག་མ་བླངས་པ་དཔེར་རྗོད་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །ཚིག་གི་དོན་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་གོ། །ཡང་ཅིའི་ ཕྱིར་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཞེ་ན།ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་པའོ། །དེ་བཀག་པས་མ་མཐོང་བ་ནི་མེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཡང་མ་བརྗོད་པ་ ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ཐེ་ཚོམ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་རྣམས་སྨྲ་བ་ཞེས་པ་བྱེ་བྲག་པ་ཁོ་ན་འགའ་ཞིག་གོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ཅིང་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ཁྱད་པར་རོ། །གཉིས་ཀ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྟོས་པས་རིགས་མཚུངས་པ་རྣམས་དང་། ཅིག་ཤོས་རྣམས་ལ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲེང་བ་ལ སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ།ཇི་ལྟར་བསྒྲེང་བ་ཉིད་ཐོ་ཡོར་དང་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྒོས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྫས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ལ་ལྡོག་པའི་སྒོས་སོ། །དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཏེ་རྭ་ཅན་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་ངོ་ཞེས་ པའི་དཔེ་རྗོད་པ་འདིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་པ་བསམས་པའོ།།དེ་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་གཉིས་ཀ་ལྟར་འགྱུར་ན་དེའི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་འགྱུར་མོད། དེ་ཉིད་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

"无因"即无知之因是无，疑因成疑，因为是果施设于因故。非因法处无故，亦非因疑惑故。以"略说"表不具足。
"有角故是牛"者，唯是共不定之譬喻。从见譬喻亦当了知唯与彼相似事，而非一切不定、不共及相违之不谬，因与彼特征极不相顺，岂能了知？
以"譬如"等，首先以未取不共之譬喻而显示。
于六种句义者，是疑因之所系。何故于六者亦是疑因？以一切无故，即一切未见故之义。由此成有之言说，见即是有。遮彼则未见即是无，应如是说。
然则未说亦是疑因。于"疑惑"之相岂不应了知？此非有，"疑惑因"此非当观察为疑因之相，因彼性全不知故。
"诸说者"即唯某些胜论派。"差别而返"即差别。"于二者见故"者，由待所立，于同类及异类见有关系故。
"如举起等"者，如举起性以随行门与柱及士夫有关系，如是所闻性以返门与实等句义有关系。
由此亦以"若有角故是牛"此譬喻而取不共，此为所思。"此不应理"者，若如二种返则由彼门应成，然彼性非有。何故？"非"等。

།ཅིའི་ཕྱིར་གང་ལས་ ལྡོག་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་འཐད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།གསུངས་པ། མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫས་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་། དེའི་རྣམ་པས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་རྫས་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སའམ། འོན་ཏེ་ཆུའམ། འོན་ཏེ་མེ་ཡིན་ཞེས་པར་རོ། །དེ་འདིས་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་ལོག་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་དེར་སྣང་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྫས་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བཞིན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་རྣམས་ལས་ཁྱོད་ཀྱི ལུགས་ཀྱིས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཐོ་ཡོར་དང་མི་དག་འགྲེང་བ་བཞིན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་གི་ དོན་དྲུག་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་བཟློག་པས་ཀྱང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒྲ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་ གི་དོན་གཞན་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་གང་ཡང་རུང་བར་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཆོས་འདི་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་ཆོས་སུ་སྲེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཐུན་མོང་བ་ལས་གཞན་ཡིན་ ཏེ།དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ལས་དང་དཔེ་བརྗོད་ལས་ཀྱང་མ་བཤད་དོ་ཞེས་པས་ཉུངས་པས་བརྗོད་པའོ། །འགལ་བ་མཐའ་གཅིག་པ་ཅན་ཞེས་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་མཐའ་གཅིག་པ་ཅན་ཡང་ངོ་ཞེས་པས་འགལ་བ་མཐའ་ གཅིག་པ་ཅན་ཏེ།ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་ཚོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དག་གི་ཚིག་སྡུད་དེ་གཞུ་དམར་པོ་བཞིན་ནོ། །འགལ་བ་མ་ངེས་པ་ཅན་ཞེས་པ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཀློག་སྟེ་དེ་ལ་འགལ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཡིན་ཞིང་། མ་ངེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་མ་ངེས་ པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ།སླར་ཡང་དུ་མ་སྨོས་པ་ནི། འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུའོ། །གཞན་པ་ཟེར་བ་ནི། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་ལས། ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཁོ་ནའི་དུ་མ་ཉིད། དུ་མ་ཞེས་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དོན་དུའོ་ཞེའོ།

若问：为何从某处返者不应于彼显现生疑？答曰："勿成"等。与一实性从地等返，然其相不生疑，即"因一实性故是地耶？抑是水耶？抑是火耶？"此说明：某法从某处返者，非于彼显现为疑因。譬如，一实性从地等返，如是所闻性依汝宗亦从六句义返，此说明遍行相违之过。
"然非如是"者，凡是于某处为疑因者，非从彼返。譬如，如柱与人之竖立，所闻性亦是六句义之疑因。此亦唯是以返证遍行相违。
"是故"等，实等任一声必定当起。否则彼不成事物，因不许余句义故。是故，此性唯是实等任一之法，由欲求彼法门为疑因，而非由从彼返门，此异于共相。此于相及譬喻皆未说，故为略说。
"一向相违"者，由能成立相互违义，故是相违亦是一向，故名一向相违。由支分门入聚集者之合语，如赤弓。
有读作"不定相违"者，其中相违如前，不定则因是疑因故。于说"不定相违"中，复说"多"者，为别于相违因。
他人说：从疑因品类，唯由势力所得之多性，复说"多"者为易解故。

། ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ། གང་ཞིག་གང་དུ་རྟགས་དམིགས་པ་དེ་དེའི་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པའི་ས་བཞིན་ལུས་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཛིན་པ་དང་སྡུད་པ་དང་སྨིན་པ་དང་། གཡོ་བ་དང་སྐབས་སྦྱིན་པའི་རྟགས་ཅན་རྣམས་དམིགས་སོ་ཞེས པ་རང་བཞིན་ནོ།།རིགས་མི་མཐུན་པ་རྩོམ་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། གང་ཞིག་གང་ལས་རིགས་མི་མཐུན་པ་དེ་དེའི་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་བཞིན་ལུས་ཀྱང་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་རིགས་མི་མཐུན་པའོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་ འགལ་བའོ།།འདི་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་སུ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ལས་སམ་དཔེར་བརྗོད་ལས་མ་བཤད་དོ་ཞེས་པས་མ་ཚང་བ་ཉིད་དོ། །འདིས་ཞེས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་དག་གིས་དཔེ་བརྗོད་མ་བསྡུས་པས་སོ། །སྤྱི་མངོན་ སུམ་ལས་དང་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དྲན་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་མོ་ཞེས་པ་མདོའོ།།འདི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་དག་ཡིན་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་དག་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ། །འདིར་ཡང་ཞེས་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མདོ་འདིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཧ་ཅང་ཁྱབ་པ་ཉིད་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ད་དཀར་བ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ཞིང་དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་མཐོང་གི་ཐེ་ཚོམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཁོ་ནར་འཐོབ་བོ། ། དེའི་ཕྱིར་གང་རྣམ་པར་གཅོད་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་སྤྱི་དེ་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མ་ཚང་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་གཅོད་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཞེས པའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ཅི་ལྟར་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་དཀར་པོ་ཉིད་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྤྱི་དང་འདྲ་བས་སྤྱི་སྟེ། འདིར་སྤྱིའི་ཚིག་དོན་ཁོ་ན་སྤྱིའི་མཉན་པས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེས་ན་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཁོ་ན་འདིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་བརྗོད་དོ། །ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མི་སྲིད་པར་སྟོན་ཏོ།

为您直译这段藏文：
"由见五者之相故"者，谓某物于某处见相，即彼为其所造，如瓶之地。于身亦见大种之执持、摄聚、成熟、运动及容受诸相，此为自性。
"遮止异类所造故"者，谓某物与某异类者，彼非其能造者，如火微尘非地积聚分之能造，身亦与诸大种异类。此为遍行相违。
此亦是疑因，唯见于论中，于相及譬喻中未说，故为不圆满。"此"者，由未摄共不共相违决定之譬喻故。
经云："从共相现量及从非别相现量，由忆别相生疑。"此虽是疑因，然由未摄共不共相违决定故，为不周遍。"于此亦"者，即于此疑经中。
说疑因相太过，以白茉莉性是共相，虽为现量，于色等见决定，而非疑。如其为相，彼亦唯得为疑因性。是故，应特别说：若共相现量之因非能遮遣者，则成疑。未说故，为不圆满。"非能遮遣因"者，即错乱义。
又问：云何彼是彼等之共相？以白性唯是差别故。答：此非过失。由与多法相属故，彼亦似共相故为共相。此中亦不欲说唯以共相词义诠表共相。
以见德性亦能生起疑故，故此中说唯与多法相属者为疑因。"于某处"者，显示非一切处皆有烟等性之疑。

།འདིར་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་བཤད་པའི་ཆེད་དུ་གཏན་ཚིགས་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དག་དཔེའི་སྦྱོར་བས་བཤད་པར་བྱ་ན།དེ་དག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོན་མེད་པ་ཅན་ནོ་ཞེ་ན་ གསུངས་པ།ཚུལ་གསུམ་གཏན་ཚིགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྦྱོར་བའི་དུས་སུ། ཕྱོགས་ཆོས་སུ་ནི་ལེགས་གནས་པ། །ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལའོ། །ཕྱོགས་ཆོས་ཙམ་རང་གི་ངོ་བོས་གནས་ པར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་སྟོན་ཏེ།ཕྱོགས་ཆོས་ཙམ་བརྗོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། གྲགས་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །ཡང་གྲགས་པ་དེས་ཅི་བྱས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་གྱི་དོན་ལ་བདུན་ པའོ།།རིགས་པ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཕྱོགས་ཆོས་ཙམ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཤད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་ཙམ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་དེར་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དཔེ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ པོ་རྣམས་དམིགས་སོ།།གྲགས་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་གསུངས་པ། དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། བྱས་པ་ཉིད་ཙམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་སྒྲའི་ཆོས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་རྟོགས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཚན་ཉིད་ལྷག་མ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་བརྗོད་ཅེས་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ནས་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལ་འདི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་དང་། དཔེ་ཡིས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་ཀྱང་ངོ་། །རྗོད་པར བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག་ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།གཞན་དུ་ན་གང་ལ་ཞེས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་དོན་ཁོ་ན་དཔེ་ཉིད་དེ། དོན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་འདི་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་ བཏགས་པ་ལས་དཔེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཚིག་ནི་འདིར་དཔེའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ།།གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འགྲོ་བ། །ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཙམ་ལ་འཇུག་གོ། །རྗེས་འགྲོ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་པ་སྟེ་གང་ན་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ དེ་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

为了解释此处具有"彼之本性"及"从彼所生"为相之关系，当以譬喻配合说明因之同类异类中有无时，若谓：彼等唯从因相即可成立，是故譬喻相无义。
答曰："三相为因"等。虽说"三相为因"，然于应用时，"善住于宗法"中，"于"字表确定。因之语词仅显示宗法自性而住，此即"唯说宗法"之义。
何以故？答曰："由众所知故"。又问：此众所知有何作用？答曰："于诸论典中"等。第七格表示理由义。于《理门论》等中说唯宗法为因，是故依此，于世间推理中亦极为众知唯宗法即为因性。如是已说彼处因之说明。见诸论师言当说譬喻。
为显示此众所知，故说："譬如"等。当说"声无常，以所作性故"时，仅能了知：唯所作性之因以声为宗之法，此即其义。
"余相于应用未说"者，谓仅由此"所作性故"，并未说明其于同品异品中有无。是故为此义当说譬喻，如说"由譬喻极为明显"。
能诠与所诠无别假立时如是说。否则，若谓"于何"即"于所诠"之语，则唯义为譬喻，然义亦非能显，故此不应理。是故由无别假立，此处以譬喻词说具能诠性质之语。
"因随行所立"中，"所立"一词此处仅表所欲知法。"随行"者，谓因之随行，即凡有因处必有所立，非仅共同存在而已。

།བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ལ་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉིད་དེ། གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལ་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་མེད་པའི་སྒྲ་ནི་འདི་ངག་གི་ངོ་བོའི་སྒྲ་གཞན་པ་མེད་པ་བརྗོད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཆོས་མཐུན་དང་ཅིག་ཤོས་ཞེས་པ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་དཔེ་དང་ ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའོ་ཞེས་ཞར་བའམ་འཕྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།།ཡང་ན་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཅིག་ཤོས་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོས་མཐུན་བཅས། ཅིག་ཤོས་ཞེས་པ་འབྲུ་མང་པོའོ། །བཤད་པ་ནི་འདི་ལ་ནི་དེ་ཞེས་པ་མིང་ཐམས་ཅད་པའི་ཚིག་འདི་མ་བརྗོད་ ཀྱང་།གང་དང་དེ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འཐོབ་པོ། །ཐམས་ཅད་ལ་འགྲོ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་པ་འདིས་རྗེས་སུའི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཁྱབ་པ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་ལ་ཞེས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་པ་འདིས་དོན་དཔེ་ཉིད་གསུངས་སོ། །ཚིག་ནི་དེའི་རྗོད་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་དཔེའོ།།འདི་ཡང་། དཔེ་ཡིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་འདིས་སྔར་ཉིད་རིག་པར་བྱས་ཟིན་ཏོ། །གང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཞེས་པའི་ནིའི་སྒྲ་ནི་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་གང་དང་གང་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་དང་དེ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་ན་སྟེ། གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པ་བསྟན་ནས། གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་དཔེར་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ ཞེས་པའོ།།རྟག་པ་ནི་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ། རྟག་པའི་སྒྲས་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདིས་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ ཚིགས་གཉིས་པོ་དེ་དག་གི་ཡང་མཚན་ཉིད་ལྷག་མ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ནི་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་གཉིས་ཀའི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་གསལ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

唯由所立而为因，非由因而为所立。于无所立处必无因，即唯于无所立处必无因性，非由无因而无所立。于其异品中亦非仅是共同存在而已。
"无性"中之"无"字，应视为表达此语之本性，无其他语词之意。"同法与彼余"者，即同法喻与异法喻，如"跛者"或"瞎者"等，为差别总摄。或者，具有同法性与彼余者为"具同法、彼余"，"彼余"为多字。
解释：此处虽未说"彼"等遍称代词，然由彼等恒时相关故而可得。"遍行一切为随行"，此中"随"字表明此处显示周遍。"于何"即"于所诠"者，此说义即为喻。语词因是其能诠故为假立喻。
此亦如"应由喻极显"已先明了。"凡从勤勉所生者"中之"者"字表所欲得义。如是则说因唯于同品存在。若显示凡从勤勉即生者皆无常，则如是；若非如是则不然。如是总摄一切显示周遍后，为明显起见举一分为喻，即"如瓶"。
"常者非勤勉即生"者，以常字表示无无常性。如是则说因于无能立处必无，非其他方式。此由彼显示果性因与自性因二者之余相。如是，勤勉即生性摄于二者中，以勤勉即显与生二者皆以勤勉即生词表故。

།དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་ བྱའི་ཁྱད་པར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་དགག་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན།འགའ་ཞིག་གི་དགག་པའི་ངོ་བོར་བསྒྲུབ་བྱ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་གསལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། སྒྲུབ་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ ཅན་གྱི་དཔེ་ལ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་བསྟན་པར་བྱའི་རང་གི་ངོ་བོ་དགག་པའི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་པ་གཞན་དུ་ན་དོན་གང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ལ་ནི་མེད། ཅེས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟག་པ་ནི་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་པ་འདིས་མི་རྟག་པ་མེད་ན། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱའི། རྟག་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྩལ་མ་ ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ཁྱབ་པ་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོགས་པ་མེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་གསུངས་པ། གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་པའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ན། གང་གིས་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་བྱ་བ་རྣམ་ པ་གཞན་དུ་བཤད་པར་དོགས་ཤེ་ན།།གང་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པའི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་རྣམས་རྟག་པ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་དངོས་པོ་ཁོ་ན་རྟག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་རྣམས་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། རྟག་པའི་སྒྲས་འདིར་མི་རྟག་པ་མེད་པ་བརྗོད་ཀྱི། དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་དུ་དགག་པ་ཁོ་ན་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེར་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པར་དོགས་པ དེ་ཁོ་ན་ལ་འདི་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ།།འདིར་ནི་གཙོ་བོ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱས་རྗེས་འགྲོ་བ། །ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་དོགས་པ་ཉིད་མེད་དོ། །སྔ་མ་ལ་ནི་དོགས་པ་སྲིད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་ གསུངས་པ།མ་ཡིན་དགག་གི་དགག་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ནི་མི་འདྲ་བ་སྟེ་དགག་སྒྲའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་ལའོ། །ངེས་པར་ཡང་མ་ཡིན་དགག་པ་དང་དགག་པ་དག་གི་རྣམ་པ་གཉི་ག་ལྟར་ན་དོན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་ དོན་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་དག་མེད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于成立事物的因，由于在所立的差别如无常等某些方面显示否定词的运用，故可能怀疑某些显示所立为否定本性。因此为明显此义而说"由成立"等。
于同法喻中，应以所立事物自体本性显示能立，而非以自体否定本性。"必然"者，意为若非如此，则不能了知唯有于同法喻中所说义即因于同品存在。
"于无所立处则无"者，以异法性说明常者非从勤勉所生，此显示若无无常则无勤勉即生，而非说明常法上遍于非勤勉即生。为免如上所说疑虑故说"必然"。
复次，当说"于无所立处亦无"时，若有疑问：为何为遮遣彼而作另一解释之努力？对于那些认为"常"字表诠事物而广为人知者，当说"常者非勤勉即生"时，会误解为唯以常字表诠事物。故应遮除彼等，说明此处常字表示无无常，而非事物。
如是，于何处唯否定为直接所立，于彼处如何由成立而于能立中显示所立耶？此非过失，因为唯于可能以他相显示处作此说明。此中如"无胜因"等，由"因随所立行"之语，无有以他相显示之疑虑。前者则已说明有疑虑可能。
若问如是则如何？故说"非遮之否定亦"等。相违相即不同，指成为否定词之义。必然应依非遮与遮二相了知义，以随行与返遮二者推度义故。若无此二者，则随行与返遮不可能故。

།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་མེད་པར་དགག་པ་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཞིན། དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེར་འགྱུར་ན། མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན་མདོ་སྡེ་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེར་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་དགག་གི་དག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ནི་སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། རྟག་པའི་སྒྲས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ ཙམ་རྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་བཞི་ལ་ལྟོས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་དཔེ་རུ་འཐད་དོ། །ཡང་རྒྱུ་ཅིས་གཅིག་ལ་ནི་ཞེས་པ། ཅི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ དོན་འགྲུབ་པ་མིན་པའམ།སྐྱོན་ཅི་ཞིག་འབྱུང་། གང་གིས་འདི་ལྟ་ཁོ་ནར་སྦྱོར་བར་བྱ། །ཞེས་མི་ཤེས་པར་སེམས་པས། སྦྱོར་བ་ངེས་པའི་རྒྱུ་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཁོ་ནའི་སྦྱོར་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་ནུས་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་ དུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་ལ། གང་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་བྱས་པའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱས་པ་བརྗོད་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྟོགས་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་བྱས་པ་མིན་པ་དེ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་མེད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་སྟོན་གྱི། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་གང་དུ་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ བ་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའོ་ཞེས་པ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན།བུམ་པ་དཔེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དག་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དེ་དཔེར་བརྗོད་དུ་བཤད་པར་བྱ་ན། གང་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ མ་ཡིན་ནོ།།མ་ཡིན་ཏེ་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ཀྱང་། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡན་ ལག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི་ཞེས་པ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས། བསྒྲུབ་བྱའི་རིགས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཏོ།

"如是"等显示异法喻中说明无遮否定的功德。若所立能立的异品如同事物本身成为异法喻，则在证成无常时，经部师的异法喻将不成立，因为他们不承认常住事物。依于无遮否定则无此过失，因为常字仅表达所立之无。
对于成立事物法则需观待四者，因为成立依于事物。"非否定"表明无事物之体性亦可为喻。
复次，"为何于一"者，是问：以其他方式作结合时所欲义不成就耶？或有何过失？由于不知"为何唯如是结合"而思虑，故问结合决定之因。"如是"等总义为：唯以如是相之结合能显示因之差别，其他方式则不能。
如是，于"由所作性故是勤勉即生"之宗，说"凡勤勉即生者皆所作"，表明所立随因行，而非了知因唯于所立中有。同样，"凡非所作者皆非勤勉即生"显示无因则无所立，而非了知唯无所立则无因。
若尔"如是"者，若谓"因随所立行处即是同法喻"为定义，则瓶非为喻，因为彼中所立能立互相随行。若说彼为喻，则唯所立随因行而非因随所立。
"非也，因不欲说故"表示虽有所立随因行，但无欲说，如同所作差别非为主要，因为非是推度支分。"如是唯显示外境"者，即从瓶等差别显示具所立性之共相是外境。

།དེ་ལ་སྤྱིར་གང་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱས་གཏན་ཚིགས་ལ་ཁྱབ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་སྟེ་དཔེ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དག་གི་ཕན་ཚུན་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་སྟོབས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་དཔེ་སྟེ། བུམ་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ནི་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པས་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་ མཚོན་པའི་དོན་དུ་དཔེར་རྗོད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གང་བསྒྲུབ་བྱའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འདི་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྟོན་པ་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་ལ་གཙོ་བོའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གཅིག་ཁོ་ན་ ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་སེལ་བ་ལྷུར་བྱེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།བཟློག་པའི་སྦྱོར་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་མི་ནུས་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །སྐྱོན་གཞན་ཡང་འབབ་པོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་བྱས་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ པ་ཉིད།།མ་བརྗོད་པར་བྱས་པར་འགྱུར་ཞིང་། །འཇིག་ཉིད་ཕྱིར་ཡང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་མ་བརྗོད་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །མ་ཁྱབ་པ་དང་མི་འདོད་འགྱུར་རོ། །འདིར་རྗེས་འགྲོ་མཉམ་ལ་ཞེས་པའི་ཚིག་རྣམས་འབྲེལ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་ཞེས་པ་སྡུད་པའི་དོན་ཅན་ནོ། ། འབྲས་བུ་ཉིད་ཅེས་པ་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །མ་བརྗོད་ཅེས་པ་དམ་མ་བཅས་པའོ། །བྱས་པ་ཞེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་ཡིག་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྡུད་པའོ། །རྗེས་འགྲོ་མཉམ་ལ་ཞེས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན པ་ཉིད་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་ཞེས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཏེ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ནས་ གལ་ཏེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པས་རྗེས་སུ་སོང་བར་བརྗོད་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དམ་མ་བཅས་པ་ཁོ་ནའི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

于此，总之，凡是所作者皆唯是无常，此乃以所立显示遍于因，即是显示外境。这唯是应当确定显示的，即在喻中为主要，因为是推理支分。瓶作为差别，其所立能立相互随行者非是，因为不由其力能成就所立。
因此，如前所说具喻相之一切义蕴皆是喻，而非唯瓶。瓶包含于其中，仅为近似表示之故而说为喻。
因此，于彼中所立随因行非为主要故不欲说，以及"显示外境是应确定显示且为主要"等语，应视为旨在遮遣唯一明显差别为主要。
非唯以相违结合不能显示因之差别。为显示其他过失亦有，故说"复次"等。以非所作性故常性未说而成，以坏灭性故果性亦未说而成。将成不遍及不欲。此中"随行相等"等语应相连。"复"字具总摄义。"果性"即所作性。"未说"即未立宗。"成"即成立。"及"字总摄非此处所说义之能立。
"随行相等"意为同法性与异法性随行相等。"由同法性"意为随顺同法喻，即于同法喻中应显示所立随因行，若于异法喻中说无因随无所立行之义。"唯未立宗之常性将成立"者，因为以常性显示于彼遍故。

།གང་ལ་གང་གིས་ ཁྱབ་པར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་གང་བྱས་པ་དེ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པར་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟ་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་དེ་ལྟ་ཁོ་ནའི་རིགས་པའོ།།མ་ཁྱབ་པ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལ་གང་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གློག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟག་པའོ། །གང་ མི་རྟག་པ་སྟེ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའོ་ཞེས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ངེས་པར་འཛིན་ན་སྐྱོན་འདི་ཡོད་དོ། །རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ཡང་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཚེ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ཡང་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱེད་དེ། རྟག་པ་ནི་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ནི་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མེད་པར་བཤད་པར་ འགྱུར་གྱི།རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་ལ་རྟག་པ་ཡོད་པར་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གློག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལས།རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་རྟག་པ་ལ་མེད་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྱི། མི་རྟག་པ་ལ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། གློག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་། སྐབས་སུ་མ་བབ་པ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟག་པ་ལ་མེད་པ་སྟེ། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནས་ཏེ་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།

若说某物为某所遍，则彼为所立，如说"凡所作者皆无常"中，以无常性显示遍于所作性，故所作性即是无常性。如此，则无常性亦将成立所作性，此处亦是同样之理。
关于"不遍"等，努力后即生性不为自所立所遍故为不遍。其中，因非努力后即生性故，闪电等为常。若因无常故为努力后即生，则将导致不欲承认努力后即生性之过。
若如是确定，则有此过：非努力后即生者唯是常性，不成无常；无常者唯是努力后即生，不成非从努力而生。尔时，将成因非从努力生故即是常性。且能成立非此处所说义，因为显示无常性遍于从努力而生性故。
当如是确定：常者唯是非从努力生，非是从努力生时，则全无过失。如是，由于常性说为不存在于努力后即生，而非谓非从努力生中有常性，故闪电等不致成常。
同样，由于在同法喻中确定唯无常是从努力生而非常性，故说从努力生性不存在于常性中，而非谓从努力生性存在于无常中。因此，闪电等不致成从努力生性，且不成立非此处所说义。
此处并非说无常性为努力后即生性所遍，那么是什么呢？是说努力后即生性于常性中无，即努力后即生者唯是无常，非是常性。

།འོ་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གཏན་ཚིགས་ ངེས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་ལ་དེའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནས་ཏེ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་འདི་འབྱུང་ཞིང་།དེ་ལས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་གཞན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་གཟུང་བ་འདི་གལ་ཏེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ ངེས་པར་གཟུང་བ་ལས་གཏན་ཚིགས་གཞན་མེད་པ་འཐོབ་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྨྲ་བ་པོའི་བསམ་པའི་དབང་ལས་ངེས་པར་གཟུང་བའོ་ཞེས་པས།སྨྲ་བ་པོ་གང་དོད་ཟླར་བསམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་གཟུང་བས་གཅོད་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ རྟག་པ་ལ་མེད་པར་བརྗོད་ཀྱི།ཆོས་གཞན་རྣམས་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བཟློག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཐ་དད་ཀྱི་རྟེན་ལས་མི་འདོད་པ་འབབ་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འདོད་པས་ཏེ། དེ་ཡང་བྱེད་པ་ ན་ཡང་དེ་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ན་འཐོབ་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ལ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནས་ཏེ་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་རྟག་པ་ལ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་པ་ལས་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ནི་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང བ་ཁོ་ན་སྟེ།རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། རྟག་པ་ཉིད་ལས་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་དམ་བཅས་པའི་དོན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་མེད་པར་བསྟན་པར་བྱའི།ངེས་པར་གཟུང་བས་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདིར་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ན། མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའོ་ཞེས་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བ་འདི་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་མེད་ན་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ངེས་པར་རྟོགས་པས་སྐྱོན་འགའ་ཡང་མེད་དེ།ཅི་སྟེ་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་ན་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྟག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྐྱོན་འདི་ཡིན་ནོ།

若如是，则将确定因，因此将产生"从努力生者唯是无常，非所作等"之义，由此将无其他因相，对此说法，实不应理。即使此确定从因相确定而得无其他因相，然此确定是依说者意乐而确定，故唯遮遣说者所欲遮遣者，而非其他。
因此，唯说从努力生于常性中无，而非其他法于努力后即生中无。相违安立者，因于相违结合中亦欲遣除由不同确定依据所生之不欲，此亦唯由如是确定而得。
如是，如由常性无从努力生性故推度无常性，如是由努力后即生中无常性故推度非努力后即生性。又如由同法性，努力后即生唯是无常非是常性，由常性无努力后即生性故，推度因努力后即生性故为无常性。如是由异法性，常者唯是非努力后即生，非是努力后即生，由努力后即生性中无常性故，从常性推度非努力后即生性。
此非成立所立义本身。是故，应显示因相唯于所立无处无，而非由确定之义。若此处显示于所立无处无，则于"唯无常是努力后即生"此确定中，应必定了知若无无常则不成努力后即生性，故全无过失。若有过失，则应说之。
问：于此有何过失？
答：不共[因]亦将成为常性之因相，此即是过失。

།དཔེར་ན་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་སྟེ། མི་རྟག་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ལ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ། དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ནི་རྩོལ་མ་ཐག ཏུ་བྱུང་བའོ་ཞེས་པ་འདིར་རྟག་པ་ལས་རྣམ་པར་བཅད་དེ།མི་རྟག་པ་ལ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དོན་གྱིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པ། རྟག་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བསྟན་པར་ནུས་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དོན་གྱི་གོ་བས་གཉིས་ཀ་རྙེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྗེས་སུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་ཀ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ བསྒྲུབ་བྱས་རྗེས་འགྲོ་བ།།ཞེས་པ་འདི་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁྱབ་པའི་དོན་དུ་མངོན་པར་དགོངས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་དང་གང་བྱས་པ་དེ་དང་དེ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ན། བྱས་པ་ཉིད་རྟག་པ་ལས་ལྡོག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ལ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དགོས་པ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཙམ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་རིགས་ཏེ། དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྱི འོན་ཀྱང་གང་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྟོན་པ་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་གཙོ་བོའོ་ཞེས་པ་འདི་མི་རིགས་པས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཙམ་སྟོན་པ་ལ་དཔེའི་ཕྱིའི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་སྟོན་ཏོ། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཀྱང་གི་སྒྲས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རོ། །བུམ་པ་ལ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ལའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱས་པ་ན། གཏན་ཚིགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ པར་གྱུར་པ་ཙམ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས།འདིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པས་ཅི་ཞིག་ཁྱབ་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་པ་གང་དུ་བསྒྲུབ་བྱས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་སོ།

例如，"常性是所闻，无无常"这一论述中，也显示若无所立常性则无所闻性，因为坏灭性中无所闻性，故成为因相。此过失实不存在。例如，"唯无常是努力后即生"此中遮除常性，以义表示无常中有努力后即生性，此于彼中已成立。
所闻性如是从无常遮除，不能显示于某常性中，因为于一切有无中皆是怀疑性故。若如是由义理理解而得二者，此即随顺我等，因为由任一能显示二者故。
此中"因相随顺所立"之说，随顺声是以遍摄义而意趣，因为由"遍一切行即是随顺"之语故。对此说过失曰："若"等。
当显示"凡所作者皆是无常"之遍摄时，必定了知所作性离于常性。由此，"于所立无处无"之相违法喻之相不应说，因为其目的仅由同法喻之遍摄已成故。
若仅显示因相于同品中有，则应说相违法喻之相，因具有目的故。然而，所说"显示外境于确定显示中为主要"此说不应理，因为于仅显示有性中不应依赖喻外义故。
此说"由努力后即生性亦"等，以"亦"字表示由无常性亦然。于瓶若无努力后即生性则不生中。由此见瓶中有无常性与努力后即生性，唯了知因相于同品中有性故。此中依外义有何用？即由"因相随顺所立"之相故。

།འོ་ན་ཡང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་ཟིན་མོད། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། འདི་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་སྐབས་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་སྨྲ་བས་འདི་གསལ་བར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཚེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་གཞན་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དགོས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དེའི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའི་དགོས་པ་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ། གང་གི་ཚེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་པོ་བློ་ཞེན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་ཀྱང་ཁྱབ་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་སྟོན་པ་ལས་གཞན་པས་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་རྟོགས་པ་ལྕི་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་དུ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཙམ ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། དེའི་ཚེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའི་ཞེས་པ་སྨྲ་བས་འདི་གསལ་བར་བྱེད་དེ། གང་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཙམ་བཤད་པར་བྱ་བ་དེའི་ཆོས་ མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ལས་ཀྱང་། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འགྲོ་བ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་བཤད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་སྐད་ནི་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དུ་གཏན་ཚིགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་བཤད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་སོ། །ཡང་ན། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འགྲོ་བ། །ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ནའི་དོན་འདི་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་གསལ་བར་བྱེད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་སྨྲས་པ་འདི་ནི་བདེན་མོད། དེ་ཁྱད་པར གྱི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཚེ་དཔེ་གཉིས་ཀ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱས་པ་ལའོ། །གང་གི་ཚེ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱབ་པ་ཁོ་ན་རྗེས་འགྲོའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དུ་རིགས་ཏེ། དེས་ན་གནས་སྐབས་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཁྱབ་པ་དགག་པའི་ཆེད་དུ། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འགྲོ་བ། །ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་པའོ།

若问："虽已说明相违法喻之相，但不应说，因为无目的故。"答曰："于此亦"等。以说"于此时亦"而明此义：当同法喻不显示遍摄时，应由相违法喻显示。因此，于其他时分相违法喻具有目的，故说其相唯应理。
即此又显示其他时分相违法喻之目的而说："当某时"等。当知者心执着，虽以相违法喻显示，除显示于同品中有性外，不能轻易了知遍摄时，为断除其了知之重性故，应以同法喻显示仅于同品中有。
如是思维"非如是"等：以说"尔时应显示仅于同品中有"而明此义：于何处应说因相仅有性，彼即同法喻。
由此，"因相随顺所立"等不应解说，而应如是解说：于何处应说因相仅于同品中有。或者，应解说此"因相随顺所立"之义：于何处应显示因相之俱生。
以"此亦"等明此义：你所说此诚然，然唯于特殊时分，即如"当二喻皆当配合"等所明。当仅由同法喻显示遍摄时，唯遍摄应为随顺声之所诠义，故于彼时分为遮倒遍摄故，说"因相随顺所立"。

།དེ་ལ་འདིར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཀག་པས་དོན་འགའ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ནས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན གསུངས་པ།དེ་བཀག་པ་ལ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཀག་པ་ལ་དོན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དོན་ཁོ་ན་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཡོད་དང་རྣམ་གཉིས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་པ་ཕྱོགས་ཆོས་གང་ཞིག་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་སྟེ།དེ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་སྔར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ན་འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཀག་པ་ན་དོན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གཏན་ ཚིགས་ལྷག་མ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཚུལ་གསུམ་པོ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཤད་ལ། དེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཁོ་ནས་བཤད་དོ་ཞེས་པས་ཚུལ་གཉིས་ལྷག་མར་ལུས་ཏེ། དེ་ཡང་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བའོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ པ་ན་ཡང་གང་གསུངས་པ།རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཡོད་ཅེས་པ། །དེ་ལ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་རིགས་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་ཁོ་ན་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་ན་ནི། རྣམ་གཉིས་ཀྱང་ཞེས་པ་འདི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་གང་འདྲ་བའི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལྷག་མ་དཔེས་གསལ་བར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཡང་གང་མི་རྟག་པ་དེ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཤད་པར་བྱ་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་གྱི། རིགས་ མཐུན་པ་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ལྷག་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྷག་མ་སྟོན་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེ་ཅི་ལྟར་འཐོབ་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དགག་པར་བྱེད་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྷག་མ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་དོན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དགག་པ་ལའོ། །འོ་ན་གཏན་ ཚིགས་ལྷག་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལས་ཇི་འདྲ་བའི་ངག་གིས་གཏན་ཚིགས་ལྷག་མ་བསྟན་པར་ནུས་པ་དེ་བསྟན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྗོད་ན་གཏན་ཚིགས་ལྷག་མ་གསལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

于此有疑：由于遮遣彼义毫无意义，故不应说此。
答曰："遮遣彼义非无意义"者，遮遣因相随顺所立非无意义，然则云何？实有意义。何以故？答曰："因说有及二种故"，即前已说："凡具宗法性且于同品有及二种者，彼为因相。"
若问：云何由说此而遮遣因相随顺所立成有意义？答曰："余因相亦"等。已说三相为因相，其中宗法性唯由因相之语已说，故余二相尚存，彼亦应由喻显示。
又于显示因相之相时所说："于同类有"者，于彼处必须执取"唯于同类有"之义，若执取"唯有"义，则"二种亦"将成损减。此说明应由喻显示何等余因相。
若说因相随顺所立，如"凡无常者皆从作生"，则将显示"唯于同类有"，而非"是同类且有"，因为显示遍于同品故。由此亦不能显示余因相。是故，为显示余因相，必须由所立显示因相之随顺。
云何得此？若遮遣因相随顺所立时。是故，显示余因相有意义，即于遮遣因相随顺所立。
若然，唯由余因相之相的成立，应显示以何等语能显示余因相，因为若以其他方式宣说则不能明显余因相故。

།གང་རྣམས་དོན་གང་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་ཤེས་པའི་ངག་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ནི་དེ་རྟོགས་པ་ལ་སླར་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དགོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། རྩོམ་པ་འདི་ནི་བྱིས་པས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་སྟེ། དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་ཀྱང་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ལན་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་པ་འདིར་རིགས་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན། འདི་ཁོ་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར།དེ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་ན་རིགས་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་ཕྲད་དེ། འདི་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བཤད་པའི་སྒྲ་གཞན་ཁོ་ནའོ། ། དེ་ལྟར་ནི་མི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་སོ། །རིགས་མི་མཐུན་གྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་གཞན་པ་དང་འགལ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལ་འཇུག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རིགས་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་དེའི་ཚེ མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཀ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་དགག་པ་ཐོབ་པ་ལ།དེ་དག་བྲལ་བ་ལ་མེད་པ་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བ་ཁོ་ན་བདེན་ཏེ། གང་འདིས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཁོ་ན་ལས་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་འདི་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ་ ཞེས་པའོ།།ངེས་པའི་སྒྲས་ནི་འདིར་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྟེ། འདིའི་བློ་ངེས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱས་ནས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་རིགས་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་པ་འདི་ལས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་ཡང་དགག་པ་ཐོབ་ཅིང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐུན་ ཕྱོགས་ལ་ཡང་དགག་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་གོ་ཞེས་པས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ན་ལ་ མེད་པ་ཡིན་གྱི།རིགས་མི་མཐུན་པ་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་ཅན་མེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་བྲལ་བའི་མཉན་པས་ཀྱང་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་དག་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །ཡང་ཅི་ལྟར་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མེད་ པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་རྣམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡང་འདིར་དེ་དང་བྲལ་བའི་སྐབས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་པ་འདིས་དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་སྟོན་ཏོ།

凡是如实了知某义的语言知者，他们对于理解该义不需再依赖其他教示。因此，这是完全无用的。
对此回答：此著作是为愚者理解之故。虽然如实了知事物，但见到以其他方式表述。
若谓：如是则于"于同类有"中应执取"唯于同类有"之义，若如是，则仅由此便能了知因相于异品无，故不应说"于彼无者无"。
为此说："若如是，唯于同类有"等。"若如是"是表示"尔时"义的连词，此乃未详说的另一语词。如是于不忍等处亦广为运用。"异类"之词于此处用于相违异品。
是故此处义为：当执取"唯于同类有"时，于三种异品皆得遮遣因相，对于彼等相离者说"无"确实不应说，因为此所作已从他处获得故。且已说："此成为此结合之义。"
"定"字于此意在表达唯结合，因说"令此心决定"。虽如是，从"唯于同类有"亦得遮遣异类，然则亦将遮遣同品，如是则同品亦因具有异于所立法之法而成他者，因相于彼转起，故成不定。
为此说："唯于离彼者无，非于异类如我等无"。"离彼"义为无所立类。由"离彼"之闻亦摄取相违与相异。
又云何唯有而成无？答：因离彼相故。异类于此亦是离彼之处，故唯依彼而知。"我等无"此说示与彼异类之事物。

།འདི་ལ་བདག་ ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས།བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། །མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་དོ། །དེས་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ལ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་པས།མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་ཡང་དངོས་པོར་ན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་མི་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་དགོངས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཞེས་པ་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་དོན་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ལ་བསྒྲེས་ནས་སྟོན་ཏོ། །འདིར་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་འདིས་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་དག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ཀྱང་གཟུང་སྟེ། མེད་པ་ ཉིད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དེ།འདིར་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་ལྟོས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ཡང་དཔེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་མེད་པ་ཉིད་བཤད་ པར་བྱའོ།དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པས་གཞན་ཉིད་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེར་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་དེ་དང་བྲལ་བ་ལ་མེད་པ་ཞེས་པ་འདི་སྦྱོར་བའི་དོན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་ཡང་སྦྱོར་བའི་དོན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་འདིར་ཡང་སྦྱར་ནས་སྟོན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འདོད་པ་གྲུབ་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རིགས མི་མཐུན་པ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།བསྒྲུབ་བྱ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ན་ཞེས་པ་འདིས་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་འདིར་རིགས་མི་མཐུན་པར་འདོད་པ་དེ་སྟོན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིགས་མི་མཐུན་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དོན་དུ་མི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དུ་མའོ།།དེ་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་ན་གང་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་དེ་ལ། ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་ན་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བྱས་པ་ན། གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བ་ལ་འཇུག་པ་ འདུས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཤད་པ་ཁོ་ནའོ།

此处说"我等非有"，即"我等无"，表示无常之事物。由此将作如是解释：唯于前述三种异品无，而非于与彼异类之同品。由此，同品不会成为异品。虽具其他法，然实际上无差别故。亦非因具其他法而成他者，然因不依所欲说之法故，此为意趣。
同样，"此亦"是将刚说之义配于相违法之喻相而显示。此处"无所立"亦摄取相异与相违之异品，无性如前即是彼等之异类，此处亦是无所立之处，故应依彼而观。
因此义为：此处亦应如喻中所有般说明于三种异品皆无，而非于与彼异类之品。非因具其他法而成他者，故于此具其他法者转起之因相不应疑为不定，此为意趣。
如"于离彼者无"是结合之义，如是"于无所立亦无"亦是结合之义，应知此处亦如是配释而显示。
若问：如是则如何成就所欲？答："于异类"等。"若有随行于所立"此说明于此处何者被许为异类，义为"若因相类随行于所立"。因不能成立义故，因相有多种。
当彼随行于自所立时，于无自所立及异类者，即使具其他法，若作能立，则说唯是趣入于与所欲立相违之和合性等相违因相。

།སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་གང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་དང་མི་འགལ་བ་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལས་མི་འགལ་ན་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་འགལ་ བའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ལེའུ་གསུམ་པའོ།། །།ཡང་ཅི་ལྟར་ན་གང་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གང་ལ་འགལ་བར་འཇུག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས ཀྱི་དངོས་པོར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་གྱུར་ན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་སྟེ།གང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལ་གང་འཇུག་པ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ དུ་འདོད་ན།དེའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་འགལ་བར་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཐམས་ ཅད་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ནའོ།།གང་མཐུན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྡོག་པ་དེ་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་ན་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ནི་འགལ་བ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །གང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ འཇུག་ཅིང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའམ་དེར་དོགས་པ་དེ་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ།།དེས་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་དེ་དང་བྲལ་བ་ལ་མེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱའི་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཚུལ་གསུམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའོ་ཞེས་པ་དེ་ལའང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་བཤད་པར་བྱའི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྟེ། འདི་ལ ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་གཞན་འགལ་བ་མེད་པ་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་གཞན་ཏེ།དེ་ལས་ཀྱང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ཅིག་ཤོས་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པའི་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གཞན་དུ་ཡང་གང་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། གང་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།རེ་རེ་གཉིས་སུ་མ་བརྗོད་པ་ལ་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཞེས་འདི་ལ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

若作为能立者与所欲立不相违，则从具其他法者不相违时，于具其他法者转起之所作性等，唯说为不相违因相，此为第三品。
复次，若问：云何于无所立处成为异类，而于彼处趣入相违者是随行于所立？答：若于相违因相事实上为彼所立所随行，则于异类，而非为论者所欲立，此为意趣。
此为摄义：若许于具其他法者转起者为不定性，则因此无任何能成为因相亦非相违，一切唯成不定，因一切事物皆具其他法故。是故，凡从一切异品转返者，虽具其他法而趣入同品者，唯是正知之因。凡于一切同品转返者，虽具其他法而趣入异品者，唯是相违性。凡趣入同品亦趣入异品或疑彼者，即是不定性。
为遣除此故说"于离彼者无"，此唯说因相于异品无，而非于具其他法之同品。为明显三相故说"相违法之喻"，于彼亦应说唯于无所立处因相无，而非于即是同品具其他法者。
"唯说为相违性"之语，此亦为遣除不正确分别，谓：异品因具无违法、所知性等其他法故异于异品，由此亦于异品之另一方趣入故，相违因相亦成不定。
如是则于他处所说不定性者，亦应如是观察不定性，为显此故说"于任何"等。共同差别性与相违性亦成能立性。未说一一二者之例，故此后当说"二"。

།ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་དབང་ དུ་བྱས་ནས་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཙམ་བརྗོད་པ་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་། དེ་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཐལ་བར་ འགྱུར་བ་ནི་མི་འདོད་པ་འབེབས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་།།རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ངེས་པ་བརྩད་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ལ་དོགས་པ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་ན། དེ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མེད་ན་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་འགྱུར རོ་ཞེས་པའོ།།དེ་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཙམ་བརྗོད་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པར་དོགས་པས་མ་ངེས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའི། གཞན་པའམ་འགལ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་པས་མ་ངེས་པ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ པའོ།།ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་ན་ཡང་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །འདིར་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པས་དོན་གཞན་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འགལ་བ་ནི་གང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པས་སོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། ཐ་དད་དུ་ཉེ་བར་ ལེན་པའི་ཤུགས་ལས་སོ།།གལ་ཏེ་འགལ་བ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པས་བརྗོད་པར་འདོད་པར་གྱུར་ན་ནི། གཞན་པ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་གཞན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་དང་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་པ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ནས་འགལ་བ་ལ་ཞེས་པ་འདིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། བརྗོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྟོས་པས་ འགལ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།འདིར་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་མ་བསམས་པ་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་འགལ་བ་ཉིད་དུའོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་སྔ་མ་ལ། །བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་ ཡོད་པ་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

所说"非有身者"是为了表示因相。因为仅就非有身者而言说法同性时，不应成为不定性，那么是什么呢？是一切因相。如此，由于显然许其于成立常住性为不定性故，且由于应成是具有降伏所不欲之相故。
"于无常住"此亦表示无所立，因为显然欲诘难于一切所立皆无处有因相故成不定。由"由有故"此亦应知表示对境之有境生疑。如是即将解释：若仅由法同性而说，则于彼处虽无所立亦可有之，故将疑为因相共同性。
此将如是解说：于彼亦仅说法同性时，应显示由疑于无所立处有因相故不定，而非应显示由"于异者或相违者有"故不定。
"虽具其他法"是意趣。此中由无所立是当前语境故，依彼观之，应知异义，相违是依论者所欲立而言。此从何知？从别别摄受之力。若欲说相违亦依无所立而言，则应仅说"非于异者"。如是，异于无所立即是有所立，彼唯与无所立相违。由此亦由"非于异者"此语已了知"于相违"所表义故，此不应说，然已说者，应知依彼所立而相违。
此中，于未观待他方正知之因性者，应说为不定性，或说为相违性。其中依前解，不应显示于无所立异者即有所立具其他法者亦有故不定性。

།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལས་སམ་དེར་དོགས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འགལ་བ་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལ་ ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ལས་སམ། དེར་དོགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཞེས་པ། གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉིད་ ཉེ་བར་མ་བསྟན་པ་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་དོགས་ཀྱི།ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ནི་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདིས་མི་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་རབ་ཏུ་ བསྟན་པར་བྱའི།མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ན་དེ་བསྟན་པར་ནུས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པས་དེ་ལྡོག་པར་བསྟན་པར་ནུས་སོ།།སྔར་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་དག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཅིང་། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། མི་རྟག་པ་ལས་ཀྱང་རྟག་པ་ནི་གཞན་ཉིད་དང་འགལ་བར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་རྟག་པ་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་པར་བྱས་ནས་གསུངས་པ། རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ གང་སྲིད་པ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའི།ཅིག་ཤོས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་སྦྱོར་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་སྟོན་པ་ན་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་མ་བཅས་པའི་བྱས་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ།

那么是什么呢？是由于于无所立处亦有，或由于对此生疑故。第二种情况，不应显示由"于与所立相违且具其他法者亦有"故不定，然而是由于于相违因相之所立彼无处亦有，或由于对此生疑故。
如是作已者，因为未显示于无所立处无因相时疑为不定性，而非于具其他法者唯入于宗与同品故，因此"常住非从功用生"此相违法之论式，应显示于无无常处无因相，而非于唯无常具其他法处，此为意趣。
复次，云何能显示彼？故说："刚作即生性"等。因为刚作即生性与无常性随逐，故能以彼遮遣而显示彼遮遣。
先说异者与相违者为异品，故亦应显示于彼亦无因相。无常之于常住亦成异性与相违性。由此亦将成经部师无相违法之喻，因为不许实有常住故，为遣此疑故说："于无常住则不然。"此显示：于三种异品中，凡所有者，皆应显示无因相，于余者则不然。
复次，何故不应显示相违？故说："勿成"等。世间亦于正作所立能立之异品共有显示时，将成以常住性未立而成立所作性。

།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པའི་གཉེན་པོར་གཉིས་ཀ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་བརྗོད་ པར་མི་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རེ་ཞིག་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་འགལ་བ་དང་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོགས་པར་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་བརྗོད་པ་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོགས་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཅི་ཞིག་།གལ་ཏེ་རིགས་མཐུན་པ་ལའང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་མེད་དོ་ཞེས་པ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས པ་དེ་ལ་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཅམ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་བ་དོགས་པ་སྲིད་དོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་གི་ཡོད་པར་ གྱུར་པ་ཙམ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོགས་པའོ།།མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་དཔེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་རེ་རེ་བརྗོད་པ་ན་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཙམ་གྱི་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ཕ་རོལ་ པོའི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་འདི་ཡང་ངོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་ཙམ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ན་མ་ངེས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མ་ངེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཐལ་འགྱུར་ནི་ཐལ་བར་བྱ་བཞིན་པའི་དོད་ཟླ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་དང་།མི་འདོད་པ་འབབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱང་མ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཁོ་ན་དོད་ཟླའི་སྦྱོར་བས་གཞན་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཡང་ཅི་ཞེས་པ་རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ གི་གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་པ་དག་གི་ཡང་ནུས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་འདྲིའོ།།ཁྱད་པར་ཉིད་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་རེའི་འམ་གཉི་གའི་མ་བརྗོད་པ་ནི། རེ་རེ་གཉིས་ཀ་མ་བརྗོད་པའོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་པོ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཕ་རོལ་པོས་གལ་ཏེ་དཔེ་གང་ཡང་རུང་བས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན། གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་གྲུབ་ཟིན་པ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如是则"那么"等，若此为喻之相，则不应说"如是则那么应说二者以对治相违与不定"。为何？说"不成"等，当首先应以同法性显示遍摄时，决定不可能怀疑相违、共同、非共同性，以相违法性亦说唯于无所立处无因相时，有何非共同性之过失可疑？若于同类亦不成者，则此"唯于无所立处无"不应理。
此即"世间之论式"者，于彼中唯显示因相于同品有，因为以同法性明说遍摄故。是故可疑共同性。以相违法性亦应显示所立能立之异品二者之有性，是故怀疑非共同性。
"非相"者，如是各别说喻之相时，不致如前所说过失故。如"唯所立法"者，显示如此依止他方所许而说，此亦如是。若唯宗法性即为因相，则成不定过失者，意为不定成为因相之过失。"应成"者，因为观待正在应成之对应，及为不欲得之本性故。因相性亦因不欲得故，应知即由对应之论式而异。
复次"何"者，于同类中遍摄与非遍摄二者之唯因相，亦观察其功能而生疑故问。差别性即非共同。"未说一一或二者"即未说一一与二者。"某"等者，为使他方了解故，即为他比量。若他方由任一喻能了解所诠义已成立，则说任一亦能成立，因为说已成立者无义故。

།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ དོན་ཏོ།།སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཙམ་དུ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བླངས་ནས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་དཔེར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་མ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ངེས་པར་སྟོན་པ་འདི་མི་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དཔེའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཉིས་ཀ་ལྷུར་ལེན་པ་སྔོན་མ་ཅན་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པའོ།།དེ་ལྟར་ནི་སྒྲ་མངོན་སུམ་དུ་ཉེ་བར་དམིགས་ནས། དེ་རིགས་མཐུན་པ་གཞན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དྲན་ཏེ། དེ་ཙམ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཙམ་ཉེ་བར་ གཟུང་ནས་དཔེར་བྱས་པའོ་ཞེས་པའོ།།གཉིས་ཀ་མི་བརྗོད་པ་ཞེས་པ། འདིར་འདི་ནི་དགོངས་པ་སྟེ། དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྟེ་དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། གང་བྱས་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་ཚད་མ་དཔེས་བསྟན་པར་བྱའོ།།གཞན་དུ་ན་ཆོས་གཅིག་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལས། དེ་ལས་གཞན་པས་ཀྱང་འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་བར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མ་དེས་ཀྱང་དེ་ ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ།།རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་བྱས་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་པར་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ནི་སྐད་ཅིག་ཙམ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། གཞན་ལས་དེའི་དངོས་པོ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོན་གཞན་དཔེ་ཡིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་དེའི་དངོས་པོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་འགྲུབ་བོ། །གང་རྣམས་དེའི་དངོས་པོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དག་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་གཏན་ཚིགས་ ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་དོན་དུ་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་གྲུབ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པས་དེ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་ཅེས་པའོ། །འདི་ནི་རང་གི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པས་དགོངས་པ་བརྗོད་པའོ།

"又"字是为确定之义。"如从声生"等，仅取了解性之同法性而言，应知"如从声生"为譬喻，并非未明说。否则，由于从声生是自比量故，此确定说示将不应理，因为无有应成过失故。于自比量中无有譬喻之应成过失，因为是义之本性故。以二义为主且先有者，不待明说而由自比量决定。
如是，直接观察声已，忆念彼于其他同类中有性，及于无中无性，仅由此便能了解所说义。是故，仅取能了解性而作为譬喻。
"二者皆不说"者，此中意趣为：于喻中所立法是能立事，仅由与彼相随系故而显示为其自性，应以量喻显示"凡所作性之自性能生者，即能生无常自性"。否则，由一法有性，应由其他亦生起，因无决定故将疑惑错乱。由彼量亦应说仅与彼相随系。
唯从自因如是生起之所作，是刹那住法，具坏灭性，因从他处遮遣其事故。或为因事，因唯从彼有而生故，应以喻显示异义。如是，当其事及因事皆成立时，随行与返遮二者得成。于彼等唯成立其事及因事者，唯应说因相，因为为此说喻之义已成故，说彼有何用？此是依自许而说意趣。

།ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པས་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཡོད་པར་ གྱུར་པ་ཙམ་བཤད་པའི་ཆེད་དུ་རིགས་མཐུན་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཅིང་།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་གི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཙམ་བཤད་པའི་ཆེད་དུ་སྟེ། གང་རྣམས་དེ་གཉིས་ག་རྟོགས་ཟིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་གཉིས་ཀ་མི་བརྗོད་པ་ སྟེ།དཔེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་གྲུབ་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དོན་གྱིས་གོ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། འདི་ནི་རང་གི་འདོད་པས་བཤད་པའོ། །འདིར་ཡང་དཔེས་དེའི་དངོས་པོ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དངོས་པོར་སྟོན་པར་སེམས་བཞིན་པས་དོན་གྱི་གོ་བས་ གཅིག་བརྗོད་པས་གཉིས་པ་འགྲུབ་པར་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་ན་གང་བྱས་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། དོན་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ན། གསལ་བར་འདི་ནི་འདིའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཚད་མས་མཐོང་ཞིང་དེའི་དངོས་པོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བས་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ན་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ན་དེ་ཡོད་པ་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ན་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་པ་ན་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་ བརྗོད་པ་ན།དེ་ཡོད་པར་རིགས་པ་ནི་གསལ་བར་འདི་ནི་འདིའི་རང་བཞིན་ཏེ། གང་གིས་དེ་མེད་པ་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །གཞན་དུ་ན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེར་མེར་ འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཞེས་བརྗོད་པ་ན།གང་གིས་དུ་བ་ཡོད་པ་མེར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་དུ་བ་ནི་མེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དོན་གཞན་དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རང་བཞིན་རང་དབང་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་པ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཁོ་ན་ནི་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དོན་གཞན་ཡོད་པ་ན་རང་བཞིན་ཉེ་བར་སྒྲུབ་ཅིང་། འབྲས་བུ་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དུ་བ་ལ་ཡོད་ཅིང་དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་འབྲས་བུའོ། ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་དེ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རིག་པའི། སྲེག་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ན་དུ་བ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱིས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

依据他方所许，为说明同品中有所立与能立二者之存在，而说同类喻，又为说明异品中所立与能立之相违品共存，而说异法喻。对于已了知此二者之人，则二者皆不说，因为由喻所应了知之义已成故，此为意趣。
关于"由义可知"等，此是依自许而说。此中亦思由喻显示其事为因相之事，故说由义可知，说一即成二。
如是，当说"凡所作即是无常"时，若成为非异义，则明显此是彼之自性，因为由量见唯与彼相随系且决定为其事故，了知关系即由义可知，若无无常性则不成所作性，因为无差别故。否则，"彼有时唯有"此说不应理。
当说"彼无时必无"时，彼应有之理为：明显此是彼之自性，因为若无彼则不生。否则不应理故，由了知为其自性而忆念随行。
如是，当说"何处有烟彼处必有火"时，由烟之有必定为火，烟是火之果，否则与彼异义相随系无决定故，自性将成自主，于无彼处亦无自性不圆满故非无。于果必定成为因，因为此即是因之因性故。若异义有时，自性近成，果亦唯于彼有时有，彼亦于烟有，故烟为果。如是由随行了知彼为果性，无能烧者则烟不生，由义可知返遮。

།དེ་བཞིན་དུ་མེ་མེད་པ་ལ་དུ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། དུ་བ་ལ་མེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་དོན་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་སོ་ཞེས་པའོ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་གཅིག་ལ་གཉིས་ཀ་དག་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཞེས་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལའོ། །ཚུལ་འདི་ཞེས་པ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་སོ་སོར་ རྟོགས་པ་དག་ཕྱོགས་ཆོས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ན་རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྟོན་པར་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་ དེའི་ཕྱིར་གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཚུལ་འདི་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་ཅིང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་ཀྱང་། ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དགག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། རང་གིས་ངེས་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ངེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ། གང་ལས་འདོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་ལས་ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། ། དེས་ན་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལས་གཞན་པ་དེ་ལ་ཉེ་བར་མི་མཁོ་བ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དོར་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་སོང་ཞེས་པ་འདིར་ཕྱོགས་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པ་ལས་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཡང་ཅི ལྟར་འཆད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་བརྗོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ།དཔེར་ན་རིགས་པ་དེས་སྨྲའོ་ཞེས་པ་འདིར་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་རྣམས་ནི་དུ་མའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་བསྟན་ པའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་བརྗོད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཡོད་པའི་དོན་ནི་ཕྱོགས་ཞེས་སོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་སུ་དོན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་དོན་ དུ་སྟེ།དེ་ལ་དགོས་པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཆོས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ནུས་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ནི་གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡན་ལག་གི་དངོས་པོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་བླང་ངོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཞན་ གྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

同样，当说"无火处必定无烟"时，由义可知"于烟必定有火"之随行。
不许在一能立语中结合二者，因为无义故。
"于比量亦"者，谓于自比量。"此理"者，谓了知之理。唯生忆念，即于已决定宗法时，于自比量亦见此随行与返遮各别了知，此为其义。
为显示此而说："若此"等。"正因此"者，谓因于自比量亦见此理故，于他比量应观此理，因为彼具先行故。并且从应成亦为遮遣近结等而说："如自决定"等。
为如于自生决定，于他人亦生决定故，由此成所欲，由此宗法性与关系二者之所立语成为显所立之体性。故于宗等语之外，了知彼中不需余者等，于他比量应舍，此为其义。
"余者已"者，此中应观察"从说宗法等"。又如何趣入显说能诠义之语，如"以此理说"中"说"如何等，因为语根具多义故。关系即是不离而有。
"为显示所比量而说宗"者，此中"宗"字是义之异名。如所说："有义即是宗"。此当解释为：比量时说任何义，皆为了知所比量故，于彼全无余义。
唯说宗法等之显现功能，于他比量是支分事，故唯取彼，此为意趣。为此而说："亦非他"等。

།འདིས་དེ་མ་ཐག་པར་བརྗོད་པ་ཁོ་ནའི་ཡན་ལག་གི་དངོས་པོའོ་ཞེས་པ་འདི་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤེས་འདོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པས་ཤེས་འདོད་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་དོགས་པ་དང་ནུས་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་ སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་སྡུད་དག་སོགས་པའི་སྒྲས་འཕངས་ནའང་།སླར་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་སྤངས་པ་ནི། །རིགས་པ་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འདོད་པ་སུན་ཕྱུང་ནས། དེ་དག་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཡན་ལག་གཞན་ ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།བརྗོད་ཟིན་པ་དང་ནུས་པ་མེད་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རོ། །དཔེའི་ཚིག་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་ཟིན་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ པ།གང་གི་ཕྱིར་དཔེས་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཁོ་ན་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། ལན་འདེབས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ལས་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ལས་སོ། །གལ་ ཏེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལས་དཔེ་ཐ་དད་མེད་པར་བསྒྲགས་ཏེ།དེས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་མ་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་དོན་དུ། །ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ལོགས་ཤིག་ཅེས་པ་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ། ལོགས་པའི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོགས་པར་འགྱུར་མོད་དེ་གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་མ་འབྲེལ་བའི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་མོད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཏན་ཚིགས་ལྷག་མ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཞེས་པ། གཏན་ཚིགས་ལས་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་དག་དང་།དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཕ་རོལ་པོས་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པའི་དོན་དུའོ། །སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་བྱས་པ་ན། བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་བུམ་པ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ནི་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱས་པ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་རྟག་པ་དང་མ་བྱས་པ་ཉིད་དག་གིའོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་ནི་ལོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་མོད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་མཚུངས་ཕྱིར་ལོགས་པ་མིན། །ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས པའི་དོན་ཏོ།

此明显表明"这唯是直接言说之支分事"。"所知欲等"者，指所知欲、疑惑、怀疑及获得功能。近结与结论虽由"等"字所含，而再次特别舍弃，是因破除正理派所许知，而立彼等为别支故。
彼等实不应为别支，因为显示已说义及无功能义故，如理应知。由"喻语亦"等，因显示已说义故，说此为不定。
"因显示因义故"者，因为喻唯显示因于同品、异品有无二者之因义。以"若从因"等作答。"从因"者，谓从因语。
虽说因与喻无别，因为彼亦说因义一分故。即便如此，亦非如近结等无义，因为显示因语未说之因义故。
"因关系为证义"者，意为为显示所立与不离而有性。"别异"者谓无关，因为明显说别义故。虽成别异，因语不应说无关义，此为语末。
"为成立余因故"者，因之外者即是余。彼即能立所立二者及其异品为对方所许共同生起，为成立彼故。
如说"声无常，因所作性故，如瓶"时，令知瓶中所作性与无常性共同生起。如是说"常者是无作"时，则知虚空有常性与无作性。故喻虽唯应别立。
"世间相同故非别"者，意为将成与世间行相同过故。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་དཔེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་བརྗོད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་ཆོས་མཐུན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་དོ།།མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྦྱོར་བ་ལས་བྱས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདིས་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་བརྗོད་དེ།སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་ཀྱི། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་འཐོབ་ཀྱི། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཙམ་ བརྗོད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་འགྱུར་མོད། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་ན། ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའི་ངོ་བོ་མཚོན་པར་བྱ་བ་སྟེ།དེ་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་མཚན་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཙམ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཞེས་པས་ སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཚོད་ཙམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཡང་ནི་དཔེ་ཙམ་ཉིད་ཅེས་པའོ། ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དཔེ་ཉིད་ཙམ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་བསྟན་ཏེ། བུམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་ཅེས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ལ་རྗེས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཙམ་བསྟན་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཅི་ཡང་བྱས་པ་མ ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་འགྱུར་མོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ངོར་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་སྨྲས་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་གྱི། བསྒྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཙམ་བསྟན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

为此而说"若如是"等。为显示世间推理中喻与因义无关而说"喻说及法同"等。
世人说喻说如瓶等与所作性等法相同。由相之力而成推理，彼等因相亦从喻说与法相同性中成立能立所立，此即是因。如是，推理中"因所作性故"仅说喻说与法相同性，如"声无常，因所作性故，如瓶"，并未说所立能立性。通过显示不离而有之力而得所立能立性，而非仅从说法相同性得之。
若问：既然有"能立所立即是因"之语，为何说未说能立所立性？故说"如何"等。因为能立所立性是一切支分共同本性之所表，此非相。为了完全了知彼故而立相，因此仅以喻说与法相同性为因相，推理中亦应如是说。
仅此程度并不能使因成为能立所立性。否则，"声常，因无形故"亦应成立。故说"如是亦仅喻"。即便如此，推理中也只显示喻性，如"如瓶故所作性故无常"中不摄持因故。仅显示共同生起并不能摄持因。
以"若虽成"等说明法不相同性对摄持因亦无功能。通过显示无所立则无因而得摄持，而非仅通过显示所立能立之异品共同运行。

།འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་འདི་ཙམ་ཁོ་ན་བྱ་བ་སྟེ། ཟློག་པས་རྟག་པའི་དཔེ་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་ཞེས་པ། མ་བྱས་པ་ཉིད་ཟློག་པས་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པའི་དཔེ་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པས་སྒྲ་བྱས་པའི་དཔེ་ཡིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ། གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཚོལ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་གལ་ཏེ་དཔེ་ཙམ་གྱིས་འགྱུར་ན་གཏན ཚིགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པས་སོ་ཞེས་པ་བསམས་པའོ། །འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའོ། །འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་དཔེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་བཅས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ཙམ་གྱི་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཙམ་གྱི་ཞེས་པ་ཕྱི་མར་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ནི་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་གྱིའམ། དེའི་སྒྲས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་བསྙེགས་སོ། །དཔེ་ཡིན་ན་སྟེ། དཔེ་ཡིན་པ་ནའོ། །དཔེ་ནི་ཐུག་པ་མེད་འགྱུར་ཞིང་། །གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དཔེ་ཡིན་ནའོ། །ཕྱི་མ་དག་ཡིན་ན་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ཟློག་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ནི་བྱས པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དཔེར་ན་བུམ་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྒྲ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སླར་ཡང་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལ་དཔེས་མི་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་ དུ་བུམ་པ་ལ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་དཔེ་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ཐུག་པ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། རྟག་པ་ཉིད་བཀག་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྟོན་པས་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་ལས་དེའི་ལྡོག་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བྱས པ་ཉིད་ལས་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ་ཡོད་པས་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བུམ་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་དེ་རྣམས་ལས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།

世间推理也仅做此而已。为了遮遣常住之喻的遮遣义，即通过遮遣非所作性，也就是以所作性来遮遣常住之喻的意思。"非如虚空般常住"意即常住的虚空等非是声所作性的喻。
"若虽"是为了成立所立而寻求摄持因，若仅由喻即可成立，则摄持因将成无义，因为仅由喻即能成立所立，此为所思。成立即是摄持所立。"此不存在"即仅由喻不能摄持所立。
若问为何？"于彼亦"等。有因所立与仅所立，因后者明显说为"仅所立"，故应知前者为"有因所立"。以其差别或以其声趋向所立。若是喻，即当是喻时。喻将成无穷，即若有因所立为喻时。若是后者，则应说从异品遮遣。
如"瓶因所作故无常，声亦如是"，意即如瓶由所作性推度为无常性，声亦如是。复次"瓶于无常性亦"等，如声由喻成立无常性，于瓶亦然，即于其喻亦然，此成无穷。
"非如虚空般常住"表示通过遮遣常住性而仅成立无常性。由此"从虚空等"等，即不能理解从异品遮遣。因此，当欲说"非如虚空般常住"时，通过显示所作性的关联，应显示从虚空等异品的遮遣，若由所作性则不应理，此即无义。"由有故亦非"即仅由"如瓶无常"不能了知从彼等遮遣。

།སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། ཁྱད་པར་གཞན་བཀག་པས་ཁྱད་པར་ བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པར་བརྗོད་ པར་བྱ་སྟེ།གཞན་དུ་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྣམ་བུ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དཔེ་ཙམ་བསྟན་པས་དེ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱས་པ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་རོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ཏུ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འདིར་མེའོ་ཞེས་པ་དེར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཡང་རྣམ་པ་དང་ལྡན་ པ་ཉིད་སྲིད་པས་སོ།།ཡང་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། སྤྱི་ཁོ་ན་ནི་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་ངེས་པར་འཛིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཁོ་ནར་ རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འོ་ན་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ནི་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྩཝ་ལས་བྱུང་བ་དང་ལོ་མ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་ཡང་རྩཝ་ལས་བྱུང་བ་དང་ལོ་མ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་རྩཝ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དམ་བཅའ་བའི་དོན་དང་ཡང་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་དམ་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་དམ་བཅས་པ་ན། དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་བྱ་བཞིན་པའི་དཔེའི་དོན་འཐད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པས་ནི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མ ཡིན་ཏེ།གཞན་དམ་བཅས་ཤིང་གཞན་ཁོ་ན་ཉེ་བར་དཔོག་པས་སོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔེ་གཏན་ཚིགས་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ཐོབ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

"非如毛毯等"表示通过遮遣其他差别来成立差别。"然而从毛毯等"等，若是差别所立，则如虚空等，毛毯等也唯是异品，因此也应说因从彼遮遣，否则将成"因所作故如毛毯无常"。仅由显示喻亦不能了知彼，因为毛毯等也非由所作性而有。
"所立非于一切具相"即非具差别之意。说"一切"是因为某些情况下可能具相，如"此处有火"，此中所立法是有法之体性而非法之体性，因为有法也可能具相。或者"所立非于一切具相"意即唯由遮遣普遍无相而成立，应视"一切"为限定词，意为非于一切处具相。
若问：某些情况下岂非具相？如是则烧等具差别，因为根生、叶生等有差别。此不应理。因为即使成立根生、叶生等烧的差别时，也唯成立根生等烧的普遍，为何是具相？正因如此故说："与所立义亦不相关，因为仅立无常性"，即当仅立无常性时，唯依此则正作喻义成立，若依差别则与所立义不相关，因为立一而推度他故。
"若虽"等，若喻异于因，则得"唯是宗法性为因"，因为由说喻与同法性而能成立所立是因的定义。

།ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མི་འདོད་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་བའི་སྐབས་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་ མཐུན་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཡང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཁོ་ནས་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཡང་གཉིས་ཀ་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་དེ་ལ་མི་སྲིད་དེ།གཉི་གར་གཉི་ག་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་དང་ཐ་མའི་གསུམ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཕྱི་མ་དག་ལ་ཞེས་པ། དང་པོ་གསུམ་གྱི་དཔེར་བརྗོད་ཕྱི་མ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་པའོ། །འདི་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་དཔེ་དང་།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དཔེ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དེ། གློག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་མ་གསུམ་ལ་དཔེ་བརྗོད་ཕྱི་མ་ནི་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་གོ་ ཞེས་པ་སྟེ།འདི་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེ་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལས་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་མི་ལྡན། ། ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་གཉིས་པོ་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་ཏེ། དེ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཡང་གཉིས་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའོ། །འདི་ཅི་ལས་ཤེ་ན། འདི་ཁོ་ན་སྐབས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་མ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི མི་མཐུན་ཕྱོགས་མེད་བྱས།།ཞེས་པ་དེའི་སྒྲས་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྙེགས་ཤིང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་འདིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྗེས་འགྲོ་ཟློག་པ་རྣམ་གཉིས་དག་།ཅེས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་སོ། །དེར་སྣང་བ་ཞེས་པ་དཔེ་ལྟར་སྣང་བའོ། །རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ཡང་ཞེས་པ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྡུད་པ་ལའོ། །རྣམ་གཉིས་དག་ཅེས་འཇུག་གོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ བ་མེད་པ་ཡང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ།དེ་ཡང་གང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་དང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཙམ་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若问："如是将有何不欲？"故说"然如是"等。"有错乱处"是为显示所立之异品中有因之异品故。若仅由不相似法性，则任何遍非因性亦应成因，因为未说因于同品存在故。任何二者皆应说者不可能，因为于二者皆说二者故。
"前后三之后例"，前三之后例即"因无常故刚生即起"。此中以瓶等为同法喻，以虚空等为异法喻。虽于二喻皆有，然成不定，因为电等存在于异品故。后三之后例即"因非所触故是常"，此中亦以虚空等为同法喻，以瓶等为异法喻。然而因业等存在于异品故成不定。
"因与所立二者不具"中，因与所立二者即是因所立二，与彼不具。又二即因与所立。此从何知？因为此即是此处，且未闻他故。"彼之异品无所作"中，"彼"字指因性等，"异品"字此处意欲表达仅无因性等，即无因等、离因等之义。
"随行遮遣二种"即由同法性与异法性差别。"似彼"即似喻。"无随行亦"中，"亦"字表聚集，连"二种"。无随行亦是似喻，即仅显示所立能立及其异品共同生起，而非遍摄。

།གཞན་རྣམས་ནི་རྣམ་གཉིས་ཞེས་པ་འདི་ཡང་གི་སྒྲས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ཡང་ ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།འོ་ན་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ཡང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་འདིར་མ་བསྡུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་ པ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ནས་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དྲངས་པས་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ཡང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ།།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པར་ཁས་མ་བླངས་པ་ལ་ནི་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དྲངས་པ་སྨོས་པ་ནི། དེ་མེད་ པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་མི་འཇུག་པ་ལས་ཞེས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བླངས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་ཟེར་བ་ཞེས་པ་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་སོ། །འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས། འདི་རྣམས་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་གསུངས་སོ། །གཏན་ཚིགས་གང་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་ཡིན་པ་དེ་འདི་རྣམས་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་སོགས་པའི་སྒྲས་ ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།གཏན་ཚིགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཟུང་བར་བྱའོ། །འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་སོགས་མེད་དོ། །དེ་འདི་ནི་དཔེ་མིན་པ་སྟེ། དེའི་མཚན་ ཉིད་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དེ། གཏན་ཚིགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་གང་དུ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་འདི་འདི་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སོགས་པའི། །ཞེས་པའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པ་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ལ་སྐྱོན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཉེ་བར་བསྡུ་བ་མ་འབྲེལ་པ་ཞེས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་དོན་གྱི་སྐྱོན་མེད་པ་ དེ་ལྟ་ནའང་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་སྟེ་ཉེ་བར་འདྲེན་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མེད་ པའིའོ།།དེ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྲལ་བའོ།

"其余为二种"中，"亦"字表示聚集，即无随行亦由同法性与异法性差别分为二种。
若问："有法不成亦非似喻耶？彼亦此处未摄，故亦不周遍"，故说："不具二者"即以此义引同法性，说明有法不成亦是似喻。因为对未承认虚空等为常者，不可能具二者故。所说"引同法性"者，因其无故从彼不入，而引异法性者，因有法不成无过故。
"如有些人说"即胜论派。此说明无随行似喻非为彼等喻之相所摄。
"无因等"等，说明此等为似喻之因。诸因之首即此等因等，"等"字摄取所立、因与所立二相及彼等异品。此中因为无因等，故为无因等。此非为喻，因不依彼相故。因为此是喻相，即显示因中有所立随行及于所无中亦无，而此等中无此故。
"随行颠倒等"之"等"字摄取无随行。若问："为何随行颠倒等是似喻？此中似无任何过失"，故说："摄集无关联"，即虽无义过，然因与摄集无关联故为似喻。摄集即是不离性，即于一切能立中摄取所立。无所立时亦无因故。与彼无关联即是远离。

།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ སོགས་པ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་དང་མ་འབྲེལ་བའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་སྟོན་པ་དཔེའོ་ཞེས་པ། དེ་དག་གི་སྟེ་དེ་འདྲ་བ་དང་དེ་མེད་ན་ནི་མི་འབྱུང་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་གི་འབྲེལ་པ་སྟེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་གང་གིས་ངེས་ པར་སྟོན་པ་དེ་དཔེའོ།།དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོན་པ་གསུངས་པ། གང་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་སྟེ། ངག་གང་གིས་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་སྟོན་པ་དེ་དཔེའོ། །ཡང་དེ་ཅི་འདྲི་བ་ཞིག་ཅེ་ན་གསུངས་པ། གང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་མི་རྟག་པའོ་ཞེའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ན་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་པ་འདི་མི་རིགས་ཏེ། དཔེ་ཉིད་དུ་དཔེར་བརྗོད་པར་ཏེ། དཔེ་ངག་ཏུ་བརྗོད་པར་སྨྲ་བའིའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་དཔེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། བསྟན་པར་འོས་པ་ ན་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས། དེའི་དཔེ་ཉིད་མེད་དོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་བརྗོད་དེ། དེ་ལས་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་དཔེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་དང་།དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དཔེར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་འདིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་འདིར་དཔེ་ཉིད་དུ་དཔེར་བརྗོད་དེ། བུམ་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདིའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཙམ་གྱིས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་དཔེ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །དེ་དག་གི་ཞེས་བརྗོད་མི་བྱ། །ཞེས་པ་འདི་ལ་བརྗོད པར་མི་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་ངེས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲིས་པ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པའོ། །རྒྱུ་གསུངས་པ། ཕན་ཚུན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་མ་གྱུར། །ཞེས་པའོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་པ། གཞན་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ དེ་དག་གི་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།གཉིས་ཀ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་པར་འགྱུར་རོ།

若问："为何是与摄集无关联？"故说："因未善显关联"。关联即是不离性。虽有此关联，然于随行颠倒等中不可能善显。故此与摄集无关联。
"彼等之关联显示即喻"者，彼等即如是及不离性之所立与能立二者之关联，即以何确定不离性，彼即为喻。
为显示其自性而说："此即能诠，如瓶"，即以何语确定显示关联，彼即为喻。
若问："其如何？"故说："凡从功用所生者皆无常"。"如是"等者，若如是为相之分别，则"如瓶"不应理，因说为喻即说为喻语故。
若问："为何？"故说："应显示者非喻故"。应显示即所应显示，即瓶等义。从"此即能诠"之语，彼无喻性。"如瓶"亦唯说所诠，由此亦不应理，因说能诠为喻性故，及说义体为喻故。
若谓："虽如是，然'如瓶'此中唯以能诠为喻而说，因瓶之词义即是自性故。"为此故说："仅以此等"等。仅以"如瓶"之语不能确定显示不离性，故此亦不应为喻。
"彼等"不应说者，于此问："为何不说？因未确定因耶？"
说因："非互所立性"。不离性即是关联，余不适于推度故。又因说"彼等"，于二者皆有之立宗应成。

།གཞན་དུ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་ལ་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟོན་པ་ ཇི་ལྟར་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཆོས་མཐུན་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཙམ་འདིས་ལྡོག་པའི་ཚིག་མེད་པར་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱིས་གོ་ བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ན་ཤུགས་ཀྱིས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ།འདི་ཁོ་ན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། གང་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འོ་ན་ཡང་དེ་བརྗོད་བྱ་མིན་ཞེས་པ་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་གི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན།དེ་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པོ་ཞེས་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་འགྱུར་མོད། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་དོན་ དུ་འདི་བརྗོད་པའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མེད་མི་འབྱུང་། །འབྲེལ་པ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ན་མཛེས་ཏེ། དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་ པའི་དོན་དུ་འབད་པ་ཡིན་ན།དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པས་འདི་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཅིས་ཤེ་ན། དེ་ཡིས་གཞན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་རབ་ཏུ་ བསྒྲུབ་པ་ཡང་སྟོན་པ་གསུངས་པ།དམ་མ་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟག་པ་ཉིད་དང་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་དག་གི་འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ན་དེ་དག་ཁོ་ནའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པར་འགྱུར་གྱི་གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་ལ་ ཕན་འདོགས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་འགྱུར་མོད་སྒྲུབ་པས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ན་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་ཡིན་པས་སོ།

否则，将成为"由所立显示因之关联"之说。由此亦成互为所立。其显示即"因刚作即生故"等。
"仅由同法"等。"如瓶"仅以此同法性，无异品语时不能确定显示不离性。
"由义理解"等者，唯由同法性之结合而显遍时，即由势力而了知异品，唯此显示而说："凡刚作即生"等。如是则"彼非所诠"者，若此为显示所立与能立之异品不离性而说，彼亦唯由他成，故非所诠。
若谓："此说为显示异法性之结合。"故说："彼于异品无不离，于关联亦"等。若汝所思异法性之结合能摄受所立则善，若为显示彼而作努力，然彼亦无，故此不应理。
若问："若说'常者非从功用生'以显证成，何故不成摄受？""由彼他"等。
为显示由此显证其他，故说："唯未立宗"等。当显示常性与非从功用生二者之关联时，唯显示彼等所立与能立之事，于前因无任何助益。
若谓："由证成亦显示异品关联时定成助益，因由所立显示遍即是摄受因故。"

། གང་གི་ཚེ་ཡང་རྟག་པ་ལ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་ལས་ཁྱབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཁོ་ན་ལ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཀྱི། ཅིག་ཤོས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་དག་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། བསྒྲུབ་པས་ཀྱང ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདིས་མདོ་སྡེ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་གསུངས་སོ། །ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའང་། །ཞེས་པ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་གི་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་གཉིས་ཀ་དག་གི་ཕན་ཚུན་དུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ བ་སྟེ་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་ཀྱང་གློག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པའོ། །རྩོལ་བ་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པ་རྩོལ་སྐྱེས་ཏེ། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མ་གྲུབ་པའི་ དོན་ཅན་ཉིད་ནི་དཔེའི་སྐྱོན་ཡིན་ཞེས་པ་འདིའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་འབྲུ་མང་པོ་པ་སྟེ།དེ་ནས་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ནོ། །རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་རྟག་པ་སྟེ་བློ་བཞིན་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ ཆོས་མ་གྲུབ་པའོ།།འདི་འབྲེལ་པ་ཙམ་བརྗོད་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ། གང་འདི་བརྗོད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་གི་འབྲེལ་པ་གང་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ངག་དེ་ནི་དཔེར་མངོན་པར་འདོད་ཀྱི། བསྟན་པར་བྱ་བ་བུམ་པ་ ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་པ། འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངག་དཔེ་ཉིད་ན། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་འབྲེལ་པ་སྟོན་པར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ཁོ་ན་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟོན་པའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་རྟག་པ་དེ་རེག་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་འདི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་པ་འདིས་ ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བློ་དང་བུམ་པ་དག་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཁོ་ན་དཔེའི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་མི་ ལྡན།།ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། །།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་ནོ།

当显示常性遍于非从功用生时，唯于坏灭自性者了知有从功用生，而于另一者则不然。因相违者不可能于一处故。故说："由证成亦"等。此说明依经部宗之承许有过。
"互不离亦"者，由"显示彼异品之关联"之语，当说明二者互不离，即无生性。由此亦有"闪电等亦应成常"之承许过失。
"从功用生"即功用生，谓"刚作即生"之义。
"无成义性是喻过"者，此中"无成"是多音节词，后为事物词尾。"声常，以非所触性故，如觉"者，是所立法不成。"如瓶"者，是所立能立法不成。
关于"此唯说关联"，由"此所说"之语，显示所立与能立之关联之语是欲为喻，而非所显之瓶等。是故不应说由无成义性而成似喻。
此说：若关联能诠语为喻，则唯能诠不能显示关联者，彼当成似喻。是故唯显示相违随行之能诠当说为似喻。教示"凡常者非具触"。
若问："此为何是似喻因？"故说"此则"等。由"非一"等，承许觉与瓶为似喻后，显示相违遍性。因已由"因所立二俱无"等显示"唯无成义性非喻过"故。
"由所立及同法性"等中，所立是声等有法。

།དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་གང་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དེ་ལས་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཆོས་རྟོགས་ཤིང་གོ་བར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་འདིའི་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དོན་གང་ལ་བློ་མ་མཚུངས་པ་དེ་དཔེ་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དཔེ་བརྗོད་དེ། དཔེར་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པས་ན་དཔེ་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དག་གི་འབྲེལ་པ་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དཔེ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག པ་ལས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ་ཞེས་པ་དཔེ་སྟེ་དཔེར་བརྗོད་པའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ།།དེ་ལས་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་སྙེག་གོ། །དེ་ལས་ཟློག་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དེ་ལས་དཔེ་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་གི་དཔེ་བརྗོད་དེ།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བུམ་པ་བཞིན་དང་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་ཞེས་པ་རྩོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ ཀྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་འདི་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ལས་དཔེ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཁོ་བོའི་སྦྱོར་བ་བཞིན་དུ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་གདོན་མི་ཟ་ བར་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དག་མེད་པར་ནམ་མཁའ་དཔེ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རེག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཅིང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་ལྡན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལས་ཀྱང་གཅིག་ཁོ་ན་དཔེ་ གཉིས་ཀ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།གང་ལས་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་འདི་ལས་དཔེར་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ། འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཉེ་བར་བླངས་པ་ནི་མེད་པས་སོ།

与彼同法性即所作性等。由彼所立与同法性而了知其法，即所立之法无常性等。"此为了知其法之性质"者，即了知其法，是世间诸能遍知者之事。
于何义未生等同之解，彼为喻，如瓶等。彼说为喻，即应说为喻故名喻说。或者，此应说明所立与能立法之关联为喻，故名喻说。由彼相违亦成相违，即喻或喻说，如是随行。
"由彼"者，指向所立与同法性。彼之相违即所立与异法性。由所立与异法性而说相违喻，即异法性之喻说，此为其义。
如为成立声无常，以所作性故，如瓶及如虚空，如是依次。
"于此亦"者，不仅能立有过失而已，若问何故，"于此亦"之"亦"字之义。若唯因义之喻等非是因之一分，如是则如我之论式，彼必不应说为随顺因义。
若问有何过失，故说："如是亦"等。又若问：如何无同法性与异法性而虚空成喻？故说："有性"等。即于虚空亦有与所立声之同法性，如有性及可触性等，异法性亦有非所闻性及非有情性等。由此亦成一者即是二喻，以此中由同法性与异法性而非为喻者，未取少许差别故。

།འོ་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།གང་ཅི་ལས་ཀྱང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ། །སྔ་མས་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་དེའི་ཆོས་ རྟོགས་པས་ཞེས་པ་འདིས་དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་ངོ་། །འདི་ཡང་སྔ་མ་ཉིད་དེ། མདོའི་ལྷག་མ་ལ་ལྟོས་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་མི་སྨོས་པའི་རྒྱུ་གསུངས་སོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བར་མ་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཁྱབ་པ་སྟེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ནི་ རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ།གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་མེད་ན་དཔེ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པ་ངག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པ་ཡང་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་དེའི་ཆོས་ རྟོགས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པས་སོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་པའོ། །འམ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་དཔེ་མ་སྨོས་པའམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དེ་མེད་པར་དེ་ མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་འཕངས་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་།དེ་མེད་པར་དེ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་སྨོས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ མངོན་པར་གསལ་བར་ནུས་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཡང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའོ་ཞེས་པས། དེའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་དཔེ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་བརྗོད་པ་ན། གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའང་དཔེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ ལྷག་མས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་སྟེ།སྔ་མས་ཞེས་པ་ཡང་སྐབས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ལྷག་མ་སྔ་མས་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་དེའི་ ཆོས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དཔེ་དེ་དཔེ་བརྗོད་པ་སྟེ།གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།

若问：虚空岂非有异法性之喻？因此何故成过失？意为无论如何皆将成为异法性之喻，此为密意。正因如此，故立非所闻性。
"由前者"即由所立与同法性而了知其法之此说，及由所立与异法性而了知其法之此说。此亦为前者，因观待经典余文故。
"由于如是"等，说明不说同法性与异法性之因。"未摄外境"者，除同法性与异法性外之义即外境，彼即遍摄，即无则不生性之意。其摄取即作为所了知境而结合，即明显之义。若无此则喻无能诠解性，此为语义。
若谓：虽如是，唯由"了知其法"之此说亦必得遍摄，因若非尔，则了知其法性不可能故。为此故说："了知其法性亦不成立"。"或"字表择义。意为未说具同法性与异法性之喻。
如无彼则彼不可能故，由了知其法性而表遍摄，如是同法性等亦然。无彼则彼不可能，故亦不应说彼。
"若"等中"了知其法性"者，即能显明所立性，彼为一切支分之共同，故仅说"了知其法之喻说"时，因等诸法亦将成喻。故由因等余法差别，"由前者"亦因是此处故，应知余即由前者，彼即同法性与异法性。
此说明如下：由同法性与异法性而了知其法者，彼喻为喻说，因等则非是，此为其义。

།དོན་མེད་པ་ཉིད་ལ་རིགས་པ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འཐད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་སེམས་བཞིན་པས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འཐད་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དོན་ལ་ཞེས་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་ བཟློག་པའོ།།དེ་དང་ལྡན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བཟློག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ དང་།བཟློག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོབ་བོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྙེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། གཞན་དུ་ན་དེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་དང་བྲལ་བའི་དཔེ་ནི་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །རབ་ཏུ་ གྲུབ་པའི་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ངེས་པའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ།།རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ངེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱང་རྙེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ ལྟར་རྙེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ།བཤད་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བློ་མཐུན་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཏེ་གང་ལ་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མངོན་པར་གསལ་བར་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེའི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་སོ།།ཡང་འདི་ནི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྐབས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འདི་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ནི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་ བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ། དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་སྨོས་པས་སོ། །འདི་ཞེས་པ་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ།

因未对无义性说明正理故。思维有义性亦有正理而说"如何"等。由"以了知其法性"等显示彼正理。
"于具所立与同法性及异法性之义"中，所立与同法性即所作性等。异法性即与彼相反。具彼者即瓶等与虚空等。如其次第，得所立与相违法具足性。
所立法具足性即具无常性等法之瓶等，相违法具足性得于虚空等。若问：何故得此？答曰："若非尔彼"等。因离所立彼及相违法之喻非能了知其法故。
"极成之了知其法性"即立敌双方决定之同法性与异法性之法具足性。意为立敌双方决定之所立及相违法具足性亦得。
若问：如何得此？答曰："说"等。智慧相顺即无邪解。"差别故"者，一切支分皆因通达所立之因故，为能了知其法之语所诠诸法，若于何者无能显明所立，彼定非支分。由"一切支分"等显示彼差别性。因一切支分皆能了知所立法故为差别。
复次，此为何？因是此处故，应知此"能了知所立法"之语。唯了知其法性非差别，因是义之自性故。彼为语行因。或由假立彼趣入因而能诠，以了知其法性之语表述。
"由彼"即由说了知其法。"此"即所立及相违法具足性。

།ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའམ། ཡན་ལག་གི་སྒྲ་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་འཐོབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེའི་ཆོས་རྟོགས་པར་ བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡང་ངོ་།།འོ་ན་འདི་མེད་པར་འདི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ལས་འཕེན་པ་ཡིན་ཏེ། འཚོད་པ་ལ་ཕྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འདི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདིས་འདི་ནུས་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཅིས་བརྗོད་ཅེ་ན་གསུངས་པ།འདི་ཉིད་གཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིགས་པ་གང་ཁོ་ན་ལས་འདི་འཐོབ་པ་ཁོ་ན་ལས་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། རིགས་པ་དེ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་གསུངས་པ། གཞན་དུ་ན་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་པའི་དོན་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་འདི་ལ། དེའི་སྒྲས་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའང་བསྙེགས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་བསྙེགས་སོ་ཞེ་ན་དེའི་སྒྲ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་ཀའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཉིས་ཀའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དཔེས་དོན་གཞན་པར་མདོ་འདི་འགྱུར་མོད། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ན། མདོའི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་འདི་ནི། ཁྱབ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་འདི་ཙམ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱང་འདི་ཡིན་ལ་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་པ་ནི། དེའི་ཆོས་རྟོགས་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས པ་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཅན་ཏེ།རྟོགས་པ་སྨོས་པས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྫས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། ཁ་ཅིག་བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དག་གོ་ཞེས་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ཡོད་པ་སྨོས་སོ་ཞེས་ གང་བརྗོད་པ་འདི་ཡང་སོ་སོར་སྤངས་སོ།།དངོས་པོའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དཔེས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དངོས་པོར་གྱུར་པར་མངོན་པར་ འདོད་ན།དེ་རྣམས་ཅིའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་སུ་ནང་དུ་འདུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如同能成立所立之语或支分之语，因是一切支分之差别故而不能获得此，了知其法之语亦然。
若尔，因此无则彼不可能故，由无则不生性而引申，如煮食之锅等。此"了知其法"之语亦非一切支分之差别，故此不能获得此。
若问：此由何说？答曰："唯此一"等。唯由何理而得此，即同法性与异法性亦然。显示唯彼理而说："若非尔彼"等。
"所立法相"之义者，此亦于"了知其法"中，以"其"字表示所立亦为功德而趣向。若谓趣向同法性，则"其"字定成无义，因彼无无常性等法故。
"亦非具二法"者，若谓于彼以具二法之喻成他义，此经虽然，为令了知所欲表达之义故。此经观察之安立，如前已说，无此遍摄显明则不能了知所立义。
此中，既是法亦是了知，即了知其法。"彼于此有"即具其法了知。由说了知，令知所作性等与实物相应性，因有谓所作性与无常性非事物自性故，为遮遣彼而说有。此说亦各别遮除。
以具事物法之喻，若无摄外境亦不能了知所立义故。复次，若许所作性等为事物，亦应说彼等摄于何中。所作性等非摄于实、德、业中，因于德业有故。

།སྤྱི་དང་འདུ་བ་དག་གི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་ དབང་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་སྤྱི་དང་འདུ་བ་དག་ལ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བློའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འདུ་བས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་འདུ་བ་ཅན་ཁོ་ནར་འདོད་ཅིང་། བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་འབྲས་བུའི་རྫས་ཁོ་ན་ལ་འདུ་བའོ། །འདི་དག་ནི་བློ་དང་སྒྲ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡང་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །གང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནང་ དུ་འདུས་པར་འགྱུར་བ་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་སྨོས་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་པས་འདི་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པའོ།།འདི་ལ་ཡང་ཞེས་པ། སྔ་མའི་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མདོའི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་འདི་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་རྗེས་སུ་འཇལ་བ་ཉིད་ལ་ཞེས་ པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ལ་ལྔ་པ་སྟེ།དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་དཔེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་བྱས་ན། དེ་ལ་ཡང་དཔེ་ གཞན་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་།དེ་ལ་ཡང་གཞན་པའོ་ཞེས་པས་དཔེ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བར། གཏན་ཚིགས་བཅས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཙམ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། དཔེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་མཚན་མར་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཤེས་ཟིན་པ་ཁོ་ན་ནི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་ གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གལ་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་། རབ་ཏུ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ། འདི་ལ་ཡང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱ་བར་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ཟླ་བའི་རི་མོ་པ་རྣམས་སོ།

亦非共相和和合性，因为获得因所摄之自性即是果性，而具有坏灭自性即是无常性，此二于共相和和合性中亦不存在，因为已立为常住故。此中因无知识之因故，亦非和合所摄。
亦非差别性，因为彼唯许于极微有和合性，而所作性与无常性唯于果实中和合。此等既是知识和言语随行之因，而差别则与此相反。除六句义外，无有其他事物可摄所作性等。
说"所立与同法性"亦不应理，因为具所立法性非由所立与同法性所作故，此说无实质。
"于此亦"者，不仅前说唯有过失，那么如何？显示于此经观察亦然。"于所立法相随度量"即"从所立与同法性"，为第五格，若从彼所立与同法性，即从所作性等确定所立法相如瓶等为喻，则于彼亦应说其他喻，于彼复说他喻，如是将成无穷，如"唯具因之所立"等已说。
"因摄显明因故"者，喻等为显明，即是所推度之相，已知之能知如灯等唯能显明所知义，此已说讫。故为成就彼而作其他努力非所立。
"若非尔"等，若能知之因亦为成就而住努力，则从喻说与同法性成立所立即是因，如是说已。于此亦应为确定同法性而努力。"其余诸"者，即月称论师等。

།དེ་རྣམས་ནི་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་དཔེའོ་ཞེས་པ་འདི་ལ། དོན་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དཔེ་ཉིད་ན། ངག་གི་ཡན་ལག་ཉིད་ཉམས པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་ནས།དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་དཔེའི་དཔེ་བརྗོད་དོ་ཞེས་འདོན་ཏོ། །འདི་ལ་ཡང་ཞེས་པའི་ཡང་གི་སྒྲ་དེ་ནི། འདོན་པ་སྔ་མ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་སྨོས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་གོ་བྱེད་དེ་མ་མཐོང་། །ཞེས་བྱས་ནས་ཞེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་མཐུན་ཉིད་ཀྱང་མི་རིགས་འགྱུར། །ཞེས་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྗོད་ པའི་ཕྱིར།ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་འདྲི་བར་བྱེད་དེ། ཅི་ཞིག་ཏུ་འམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ཅི་ཞིག་ཏུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམས་དྲི་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་ཏུ་མི་རིགས་ཞེས་པ་འདིའི་ལན་གྱི་ཚིག་ནི་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་པའི་མདོ་འདིར་རོ། ། ཅིའི་ཞེས་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱིས་སོ། །ཅིའི་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའིའོ། །ཅི་ཞེས་པའི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིགས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། བུམ་པས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བུམ་པས་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་བྱས་པ་ཉིད་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲའིའོ། ། དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པས་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་དཔེ་བུམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་རྟོགས་པའི་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བརྗོད་ན་དེ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་བྱས པའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གང་ཞིག་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ནི་དེའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ།མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཞེས་པ། ཡོད་བཞིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །འོ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཐུན་ པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཅི་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་སུ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དགོངས་པའོ།

对于"彼等是了解其法之喻"这一说法，若义理本身即是所说喻，则语支将有所损减，思及此故，读为"了解其法性即是喻之譬喻"。此中"亦"字，不仅前读法唯有过失，那么如何？显示于此亦然。
若问：为何说同法性与异法性不应理？已说"如是未见能令了解"，即已说明若无摄外境，则无能令了解性。因无差别而说"同法性亦不应理"，故不解者问："于何等中"等。
此中"于何等中"等四者为问。彼等"于何等中不应理"之答语，即在"从喻说与同法性"此经中。"以何"即以喻说。"为何"即为所立。"何"即所作性等同法性。若问何故不应理？答曰："由瓶"等，即瓶以同法所作性证成声之所立。
其所立法了解性非由作用与作者关系，因为以所立法了解性之词表达喻瓶为能了解者与了解之作用关系，具相应和合相，彼亦因常住故非所作。是故彼与所立法相声之所作性等为同法性不应理。
虽所作性等非同法性，然说"其他法即其法了解性者当成其同法性"，故说"勿成"等。"由有性等"者，即由现有性等。等字摄取所知性等。
若问：岂非确有有性等同法性，为何说"勿成"？意为勿成因。

།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་དཔེར་བརྗོད་འགྲུབ་པའི་དོན་དུ་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའི་གང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ ཡོད་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ན།ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའི། ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། གང་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཞན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱིས་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་གྱུར་པ་རྟག་ པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།།དེས་ན་འདིར་དོན་འདི་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ།ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་འདིས་དོན་འདི་ཁོ་ན་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དེ་གཏན་ ཚིགས་སུ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ།།དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །འདོན་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡན་ལག་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་ཀྱི་ཉམས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ ཅེས་འདོན་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའོ།།དེ་ཡོད་ན་ཡང་སྐྱོན་དེ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་འདོན་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་ཏེ། དོན་ནི་དཔེ་བརྗོད་ཉིད་དུ་བཤད་དེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའམ་འབྲེལ་པའོ། །ཚིག་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བརྗོད་ནི་ངག་གི་ཡན་ལག་སྟེ། དམ་བཅའ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་བརྗོད་དང་། ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་མཇུག་སྡུད་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་སོ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པས་དཔེ་བརྗོད་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པས་དཔེ་བརྗོད་ལ་ལྟོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན པ་ཞེས་ཀྱང་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ།

将如是解说：若为成立譬喻而欲以了解其法性作为能成立同法性之因，则有性等之同法性将成为因。若如是，则应说"其他法有性等勿成所立之同法性"，而非说"以其他法有性等勿成所立之同法性"。既然如此，何以不应推出有性等其他法成为因？其他法有性等所成立之其他同法性不会成为因。
对此无过，因为所立法相有二种形态：一为譬喻以同法性所成立之有性等，二为所立之常住性等。故此处明确表达之义为：以其他法有性等为能成立者，对于所立法相之所立常住性等，勿成譬喻与同法性。意即有性等于声等上不应成立常住性等之义。
由此方式亦当解说此义：其他法有性等勿成所立同法性之因。彼不应成为因，因有错乱故，此说无过。
关于"于两读法"等，是依据其他读法"外语支譬喻勿损"。即使有此，过失仍同，故于两读法皆违背所许。义即说为譬喻自身，或瓶等或关系，非语词。譬喻是语支，因为"宗、因、喻、合、结为诸支分"之因，故譬喻不应理。如是依于譬喻之"如是"为摄，"非如是"亦然。"于所立作合"即合之相。

།སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་ཡོད་ན་དེ་བཞིན་དང་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྟེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ གཏན་ཚིགས་འདིས་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པའོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། བུམ་པ་བྱས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་ངོ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།ནམ་མཁའ་མ་བྱས་པ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། སྒྲ་ནི་དེ་བཞིན་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིའོ།།དེ་བཞིན་ཞེས་པས་བྱས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན། དེ་ལ་ཡང་སྤྱིའམ་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་ན་ནི། ཁྱད་པར་མེད་པ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཞེས་ཐ་སྙད་བསྟན་པ་ཁོ་ན་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། མ་བྱས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་སྟོན་པའོ། །སྤྱི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནས་བརྗོད། །ཅེས་པ་འདིས་ གང་བརྗོད་པའི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡན་ལག་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཡང་བརྗོད་པ་བཞིན། །ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིས་བྱས་པ་ཉིད་ཙམ་ བརྗོད་ཅིང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྒྲའི་ཞེས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། སྒྲའི་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་སྐབས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གཞན་འདིར་ཐོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོད་པ་ནི་རྟེན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
对于以声等的无常、所作性等来成立所立，以瓶等的相同性来成立所立能立相应，以及以虚空等异品的不相同性来成立所立能立相应的相违品。依于此者即受其支配，若有譬喻则成"如是"与"非如是"，因此称为依于此。
于所立，即于声等，应以此因摄持，此即为摄。此有二种：以同法性及以异法性。其中，首先以同法性为："瓶是所作故无常，如是声亦然。"以异法性为："虚空非所作故常住，声非如是非所作。"
关于"于此亦"等，由于譬喻能令了知所立能立，或因为非其时机，故为同法性。若以"如是"仅合所作性，则于此是合普遍还是合特殊？若不依于所立与同法性，则无差别时，应知一切相的普遍，因为无差别故，仅说"如是"言说将成不能。
如"非如虚空等非所作"，是遮遣非所作而显示所作性的普遍。"普遍唯以因表述"，此说明所说义非他支分，如所说"即彼亦如是说，合亦如是"，说明与遍是相违。
若问：以"因为是所作"仅说所作性，而合则唯摄持彼所立，岂非成为不成立因？
答曰："因有声的关联故"。当说"声无常，因为是所作"时，应知"声的"，因为是其语境，且此处未闻他义，又有法须依所依，故非不成立。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་དག་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ལས་དེ་ལྡན པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འགྲུབ་པའི་དོན་དུ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཉེ་བར་སྡུད་པ་སྟེ།གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དཔེས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེས་ནི་གཅིག་ཏུ་ བྱེད་པ་ལས་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བྱེད་པ་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དུ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཏེ་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་མེད་པར་ཡང་། གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་དེ་དང་ལྡན་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི། གལ་ཏེ་བུམ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་ པ་ཉིད་བསྟན་པ་ལས་གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བྱེད་ན་བུམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲ་ལ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ལྟག་ཆོད་རྣམས་ལན་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། སུན་འབྱིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་མཚུངས་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་སོ།།ཕྱིའི་དོན་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ལ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་མེད་དེ། ཡོངས་སུ་གནས་པ་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཉེ་བར་དགོད་པའོ། །བྱས་ པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལས་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་སྟོན་པ་སྨྲས་པ། བུམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། སྣམ་བུ་ ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།ཁྱད་པར་རང་རྟེན་ལ་རྗེས་འགྲོ། །ཞེས་པ། རང་གི་རྟེན་ལ་ངེས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་རྟེན་གཞན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་སྤྱི་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་བུམ་པ་བཞིན་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། བུམ་པ་ནི་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་ལ། སྒྲ་ནི་རྐན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་སོ་ཞེས་པས་སྒྲ་ནི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནས་བཤད་དོ ཞེས་པ་འདི་ཡང་།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་གཞན་ཡིན་པ་ཉམས་པ་གསུངས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།

虽然如此，为了从所立和喻依的所立法的普遍性中成立具有彼性的所立法之目的而作统一，是为摄持。因并非作统一，因此若说唯是不成立义，则答：
"由譬喻"等。譬喻是从统一，即从无差别而言。若异此等，即使无明显周遍，仅从统一便必定成立具有彼性即无常性。若如是，则若仅显示与瓶相同性而作无差别，则瓶的一切性质都将获得于声，即成此过。
如是等诡辩唯成诘难，即唯成破斥。"等"字包含同法相似等。对于外境的摄持则无此过失，因为周遍安立不相同故。彼等不能显示周遍。
"若"字是安立第二方面。"于成立所作性"即从"因为是所作"而了知，应当合于差别，因为是彼了知故。为显示彼差别合即遮遣其他差别而说："如瓶是所作，非如毛毯等。"
"差别随行于自所依"即于自所依决定。若彼趣入他所依，则唯成普遍而非差别。因此说"声非如瓶所作"，因为"以异方式生故"。瓶从泥团等生，声从腭等正和合等生，故声非如瓶所作。
"彼唯由因说明"此亦如前说明非他支分。"若"等即非说彼所作性。

།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མ་བྱས་པ་ཉིད་དགག་པ་ཙམ་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དེ་ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ རྟག་པ་ཉིད་དགག་པའི་དོན་དུ་ཞེས་པ་མ་བྱས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་རྟག་པ་ཉིད་དགག་པའི་དོན་དུ་སྟེ།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མ་བྱས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྟག་པར་ཡང་ངོ་ཞེས་པའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མི་ལྡན་པ་སྟེ་ཞེས་པ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་བྱས་པ་ ཉིད་ཀྱིས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དེ།ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་ལྡན་པ་ནི་སྒྲ་ལ་གོ་སྐབས་མེད་པའོ། །སྤྱི་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཀྱང་གི་སྒྲ་ལས་སོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་བྱས་པ་ཉིད་དགག་པ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། བྱས་པ་ཉིད་ བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བསྡུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་དག་ནི་གང་ཁོ་ན་གཅིག་དགག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གཞན་རྣམས་ནི་དང་གི་སྒྲ་ འདིར་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་སྨྲའོ།།མི་ལྡན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། གང་གི་གང་ན་འགལ་བ་ཡོད་པ་ན་དེ་ན་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ལ་གྲང་བའི་རེག་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་ཡང་ མ་བྱས་པ་ཉིད་དང་འགལ་བ་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་འགལ་བའོ།།གང་ཞིག་གང་དུ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པ་དེ་ནི་དེར་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་ལག་ལྡན་གྱི་ཁྱུ་བཞིན་སྒྲ་ལ་ཡང་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་སྲིད་པ་གྲུབ་བོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་ འགལ་བའོ་ཞེས་པ་ཚོགས་པའི་དོན་ཏོ།།མ་བྱས་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་མི་དམིགས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཁོ་ན་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་འདིར་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ལ། སྒྲ་ལ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དང་འགལ་བ་མི་རྟག་པ་ཡོད་དོ་ ཞེས་པ།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། སྒྲ་ལ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་སྲིད་པ་གྲུབ་བོ་ཞེས་པ་གཞན་ལའོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་སྦྱོར་ན། དེ་ལས་བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ ལས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་ལྡན་པའོ།།གང་གི་ཚེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཁོ་ནས་མི་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རྟག་པ་ཉིད་དགག་པ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་འདི་གཉིས་ཀ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་བོ། །ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

那么如何呢？仅是否定无为性。为何要这样做呢？答：为了否定与彼俱行的常性，即为了否定与无为性俱行的常性。譬如不会如虚空般成为无为，同样也不会成为常住。
"不具对治品"中，对治品即所作性对无为性，因为不能共存。彼不具即声中无机会。"普遍亦由因说"是从"亦"字而来。
那么，难道不应否定所作性吗？说"应说所作性"并非依此方面。那么为何要摄集呢？意趣是：相互排除而住的事物法中，若否定其一即成立另一。其他人说此处的"与"字表示选择义。
为何不具？答："若有所作性"等。若某处有某相违，则彼处不可能存在，如火中无冷触，声中亦有与无为性相违的所作性，此为自性相违。若某物于某处不可能成立，则彼处不应否定，如手掌中的有手群牛，声中亦成立无为性不可能。"与遍行相违"是总义。
"与无为性俱行"此处亦应随前说彼二不可得。此中差别是：一者，声中有与常性相违的无常，此为宗法；另者，声中成立常性不可能。"若复"等说不成立性。
若配合同法性，由此将成立所作性与无常性，由此亦不具异品。当仅由相异法配合而为成立无常性故作常性否定时，此二者皆无，故因不成立。
"由差别亦能了知"即由不共亦能了知之意。"此亦非所欲"因为已承许声无常故。

།གཞན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་པ་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ནམ མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་སྟེ།དེ་ལྟར་སྒྲ་ནི་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ན་རྟག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་རྟག་པ་ཉིད་བཀག་པས་ མི་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་མི་འདོད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་དག་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །སྐྱོན་འདི་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། འདི་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གློག་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་གློག་ལ་སོགས་པ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་མི་རྟག་པར་མཐོང་ཞིང་། སྒྲ་ནི་དེ་ལྟར་རྩོལ་བ་ལས་ མ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་པ་ན།རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཀག་པས་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཉིད་འབའ་ཞིག་བྱེད་ན། འདི་ལ་རིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། འདི་ལ་ འཐད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་བྱས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཏན་ཚིགས་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་ལ་མ་ བྱས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་གཅིག་པུ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ན་དེ་མེད་པ་ན་མེད་པར་འགྱུར་མོད།དེ་ཡང་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འདོད་པས་སོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གཅིག་ལོག་པ་ཁོ་ནས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་གཅིག་མེད་པ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ན་ལུས་ཅན་ཉིད་དང་ཡན་ལག་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ མེད་པའི་ཕྱིར།བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ན་ཡང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ།

又因在成立无常性上相等的缘故。声是无常，因为是所闻性。常住的虚空等是不可闻的，如是声非不可闻，若作此论证，则因常住的虚空等无所闻性，由否定与不可闻性俱行的常性，将成立无常性。
由于这也不合理，故不欲此。因为于一事物中相互矛盾的法不应理。为显示仅此过失也不能解脱而说："于此亦"等。于"因刚作即生故是无常"此论式中亦将成常性过失。
如何呢？由闪电等相异法，即见闪电等非从作用而生却是无常，而声非如是非从作用生，如是论证时，由否定与非刚作即生俱行的无常性，将成立常性。若仅作相异法配合，此中全无道理，即此中无任何合理性。
那么，常性之因岂不应唯无无为性？无因而成立所立不应理。答："非"等。若常性唯以无为性一者为因，则彼无时应无常性。然而并非如此，因为无生性等亦许为常性之因。
又何故不由一因遮遣即能遮遣所立？答："勿尔"等。若一因无时所立亦无，则如是，由无有身性、有支性等无常性因，即使有所作性等，无常性亦应遮遣。

།ཡང་ཅི་ལྟར་ལུས་ཅན་ཉིད་མི་རྟག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་ཅན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཕ་རོལ་པོས་མངོན་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་ འདི་མ་ཡིན་ཏེ།འདིར་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེས་ན་མཚན་ཉིད་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དཔེར་བརྗོད་ནི་འདིར་དབང་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལ་ལྟོས་པས་འདི་བཤད་ཀྱི་ཁས་བླངས་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་ན། འོ་ན་རིགས་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་སྨོས་པ་ནི་འབའ་ ཞིག་པའི་བུམ་པ་དང་།ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་སེམས་ལྷུར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྟག་པ་ཉིད་བྱས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་བྱས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ ལྡོག་པ་གསུངས་སོ།།མི་རྟག་པ་ཡང་ཡོད་དེ་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་རྗེས་འགྲོའོ། །རྗེས་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས། དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དང་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་དཔེར་བརྗོད་པ་ཙམ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའོ་ཞེས་པས་ཁོ་ བོའི་ལུགས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་སོགས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་རིགས་སོ།།དེ་ལྟར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་བརྗོད་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ། །སླར་ཡང་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས། གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་དམ་བཅའ་བ་སླར་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་ མཇུག་སྡུད་དོ་ཞེས་པའི་མདོ་ལས་སོ།།གཏན་ཚིགས་ངེས་པར་བསྟན་པ་ལས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྟེ་དེ་སྔོན་མ་ཅན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པའོ། །འདིས་ནི་རང་གི་ཚིག་ཁོ་ནས་མཇུག་སྡུད་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་བསལ་ ལོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།སླར་ཡང་བརྗོད་པ་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཡིན་ལ་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་འདི་ལ་ལན་སྨྲ་སྟེ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་དམ་བཅའ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་དེས་བསྟན་ པར་བྱའོ།།གྲུབ་པའི་ངོ་བོའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་ཀྱིས་སོ། །དེས་ན་སླར་ཡང་བརྗོད་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །དེ་མི་རིགས་ཏེ། གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མཉན་པར་བྱའོ་ ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་སོ་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་བ་ཉམས་སོ།

又如何身性是无常之因？因为对方明确承许极微尘等是常住，对此答道：此非过失。此中"等"字是表述，因此由于是最胜相，举例于此非有决定性。或者，此说是依事物力而说，非依承许而说。
若如是配合不应理，那么如何应理？答："依外境"等。如何是依外境？答："因为"等。说"外"是指唯独瓶、虚空有无等所依的心行。因此说："常性所作无有任何"，即无离无常性之所作，此为其义。此说遮遣。
"无常亦有，如瓶"，此说随行。依随行与遮遣，为显示此，如虚空、如瓶等仅作一分譬喻配合。因此依我宗，配合虚空等应理。如是配合亦不应理，不仅仅是譬喻而已。
"唯由重述"者，依"由显示因而重述宗即结论"之经。由确定显示因之后即刻，即有彼为前分之义。如是：因此由所作性故，声是无常。此显唯由自语结论遣除其他支分。
若重述是其他支分，则非一次陈述而成无穷。有些人对此答道：显示所立义是宗，由因之境彼当显示。已成体性义成为能立果即是结论。因此无有重述性。
此不应理，若是诠表已成体性，则能立不应理，如"声是所闻"。如是则坏"诸支是能立"之宗。

།གཞན་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཇུག་སྡུད་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་དམ་བཅའ་བ་འདི་ལུས་དང་། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ།།བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པའི་དཔེ་འདི་མངོན་སུམ་མོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དེ་ལྟར་སྒྲའོ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་འདི་ཉེ་བར་འཇལ་བའོ། །ཚད་མ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་མཇུག་ བསྡུ་བ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་མི་འབྱུང་ན་ཐམས་ཅད་ལེགས་མོད། དེ་མེད་ཀྱང་ཕྱོགས་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་རྟོགས་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པས། དེ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅི་ཞིག་ འདིས་ནི་དམ་བཅའ་བ་དང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ཉིད་སྤངས་སོ།།ཕ་རོལ་པོས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཁོ་ན་རེ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར། ཡུལ་གཅིག་ཏུ་འཆད་པ་ལས་མཇུག་སྡུད་ཡིན་ཞེས་པས་མཇུག་སྡུད་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་ཀ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དཔེའོ་ཞེས་པ་གཉིས་ཀ་རབ་ཏུ་གྲུབ་ཅིང་ངེས་པ་གང་དུ་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ཀ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྟེ། གཉིས་ཀ་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་དམ་བཅའ་བ་དག་གམ་དེའི་དོན་ཏོ། །ནམ་མཁའ་དཔེར་ན་ཐལ་བའམ། །ཞེས་པ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལའོ། །ངག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་མིན། །ཞེས་པ་གཉིས་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་སོ། ། དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། དམ་བཅའ་དང་། གཏན་ཚིགས་དག་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཞེས་པའི་གཞུང་ལུགས་ལས་སོ། །དེའི་ཆོས་དག་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས དག་སྟེ།མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དག་གོ་ཞེས་པ་དོན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་རོ། །ངག་གི་ཡན་ལག་ཉིད་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ན་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྱུར་ རོ་ཞེས་པ་སྟེ།དོན་དང་སྒྲ་དག་ལ་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་བརྗོད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དཔེས་སྟོན་པ་དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ དཔེ་ལྟར་སྣང་བའོ།

其他诸人则以异门显示结论为异支分：所谓"声是无常"此宗为身，"由所作性故"此因为比量，"如瓶"此喻为现量，"如瓶由所作性故无常，如是声亦然"此配合为度量。为令知此四量境是一，故结论说："因此由所作性故无常。"
此亦不应理。若不生异门了解则一切善哉，然见即使无彼，仅由说宗法及关联即可了解，故彼何须？此遣除宗及配合亦是能立性。
如何对方遍计之因喻等非能立支分，已如是说讫。如是若宗等唯非能立应理，则何故由说境一而成结论之理不应？
"二皆极成为喻"者，谓于何处二皆极成决定，彼即二皆极成。二者，即因与宗，或彼之义。"如虚空则成过"者，是就初分。"亦非语一分"者，是就第二分。如是依二门皆坏承许。
"由彼德性故"者，宗与因是声体性故。出自"声亦是虚空德"之论典。"彼法"者，所立能立诸法，即无常性与所作性等，于何处极成？谓于瓶等义中。
"语支不应理"者，如所说："欲同说者，有分别时无差别转起诸者之所成"，于义与声亦无无差别转起性。"由未说随行故"等，如我等之因无则不生性由喻显示，毗湿奢释迦诸师则不尔，由此亦成似喻。

།སྔ་མ་བཞིན་ཞེས་པ། སྔར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་གཉིས། །རྗེས་འགྲོ་མེད་པའང་དེར་སྣང་བའོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ དམ་བཅའ་བ་དག་གཉིས་ཀ་སྨོས་པས་འཛིན་ན་དང་།གལ་ཏེ་དེའི་དོན་དག་ནའོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དང་དཔེའི་དོན་ཀྱང་། རང་དབང་ཡིན་ན་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་དག་ལ་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་མེད་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ནུས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དག་མི་སྲིད་པ་དག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དོན་འདི་ཉིད་འགྲེལ་པས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།དཔེའི་དོན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །རིགས་པ་ནི། གང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔེའི་དོན་ནི་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གང་འདྲ་བ་ཕ་རོལ་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་ འཛིན་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་འདྲ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།།སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ཞེས་པ། དཔེར་བརྗོད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་ཉིད། །འབའ་ཞིག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་བརྗོད་མིན། །དེ་ལྟར་དཔེ་ཉིད་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ པའོ།།དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པར་བརྗོད་དོ། །དཔེ་མེད་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་བཅས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཙམ་མམ། དེ་ཡི་ཁྱད་པར་དཔོག་པ་ན། །དཔེ་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཡང་། །ཅེས་པའོ། །ལེའུ་བཞི་པའོ།། །། ཚད་མ་གཞན་དུ་རྩོད་པའི་སྐབས་སྦྱིན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཚད་མ་གཉིས་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ་སྟེ། གང་སྔར་དམ་བཅས་པ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་།ཚད་མ་དག་ནི་གཉིས་ཁོ་ན། །ཞེས་པའི་ཚད་མ་གཉིས་པོ་དེ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རང་གི་ཚད་མའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ ལས་དང་།གཞན་གྱི་ཚད་མ་དགག་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཞེས་པ་ཁ་ཅིག་ཅེས་པ་སེར་སྐྱ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྒྲ་ལས་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་ཤེས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའོ། །དོན་གྱི་གོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ་ཞེས་པ་ ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ།།ཅི་ལྟར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཞེས་པ་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་སྒྲ་ལ་སྦྲེལ་ལོ།

"如前"者，即如前所说："顺行及倒行二种，无顺行亦是似喻"，此处亦当如是说。"依二门皆不应理"者，若由说因与宗二者而取，或由彼义。
"能立性与喻义，若自在则无义"者，意谓应为成就所立真实之所求。应说所立能立力之自性。于彼等无义者即无义，意谓不可能有所立能立力之自性。
此义释论明显说："能立性不可能，喻义亦非。"其理为：凡能立性不可能，以离能立力故。喻义云何？意谓对方所欲显示之相似随摄所立不可能。
"如前所说"者，即："唯由举喻及法同，彼等所说非能立，所立二者非所说，如是唯是喻性。"如是说无能立性。
无喻者，或仅推度具因之所立，或推度彼之差别时，喻成无穷。"从异品转亦"。
第四品。
为给予诤论其他量之机会而说："已说二量"者，即前所立："现量与比量，量唯二种"之二量已说讫。由说自量功德及遮他量亦尔。
"有谓声生亦"中，"有"指数论师等。由声于非邻近义生起邻近知，即声生。不仅是义解等，此为"亦"字之义。
若问何故声生非他量？故说："如是彼"等。"彼"连结于以势力所得之声。

།བྱས་སོགས་བཞིན་དུ་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ནི་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ལས་ རང་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་སྒྲ་ཡང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དཔེ་འདིས་ནི་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་མཚོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་སེལ་བ་ཡིས་ཞེས་པ་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་ཡིན་གྱི། མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་ཡུལ་གང་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ། དོན་གང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དེའི་ཡུལ་ཏེ། གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །དཔེར་ན་རྟགས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཡན་ལག་གང་གིས་ཞེས་པ། བརྗོད་པར་བྱ བའི་དོན་གྱི་ཡན་ལག་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དེ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མང་བ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། གང་དང་འབྲེལ་པ་དེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་གསལ་བར་བྱེད་དོ།།བརྗོད་པ་ནི་སྒྲའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་དག་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ དེ་ནི་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དུ་བ་ལས་མེ་ཤེས་པ་བཞིན། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའོ། །ཅི་སྟེ། གཞན་སེལ་བ་ཡིན་རྗོད་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་འདི་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན། །ཇི་ཙམ་དུ། བྱས་ཉིད་སོགས་བཞིན་རྗོད་པར་བྱེད། །ཅེས་ པ་འདི་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།དགོས་པ་ཡོད་དོ། །བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ནི་དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་རང་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྔར་འདི་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཞན་སེལ་བས་ཞེས་ པ་འདི་མ་བརྗོད་ན།དེའི་ཚེ་ཚད་མ་གཞན་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་འདིར་འགྱུར་ཏེ། བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ནི་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་རང་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་། སྒྲ་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ཡིས་ཏེ། །དེ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་པར་ལས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ ཐ་དད་དོ་ཞེས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར། དེ་གསལ་བའི་དོན་དུ་འདི་བཤད་དོ། །སླར་ཡང་སྐབས་གཞན་གྱིས་འདིའི་དོགས་པ་བསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །ཅི་ལྟར་སྒྲའི་ཚུལ་གསུམ་ཉིད་ཡིན། ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ན། ཆོས་ཅན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ནི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ།

"如所作等"者，意谓如同所作性等因具三相而显明自义，声亦如是。此喻明显表示声生是比量，因为它显明声是常住。
"由遮他"者，是由遮除他义，而非如所见由成立体性。
"声于何境转用"者，为令了解何义而说者即是其境，因为是所了解故，如相与所相。
"由其何支"者，所诠义之支分存在性及所知性等众多，彼等一切与树等声非是若无则不生之关系，而是如所作性等由遮除他义而显明与何者相关。
说明表述是声之自性而闻名故，喻与所喻不应成不等。由此将如何说呢？凡是比量相者，彼非异于彼，如由烟知火，声生亦如是，此与遍行相违。
若问："由遮他而诠"此有何义？仅由"如所作等而诠"此即能了知声生不异于比量耶？有其必要。前已成立所作性等因由遮除他义而令了知自义。
是故若不说"由遮他"者，尔时持他量者将作如是了知：所作性等因由遮除他义而令了知自义，而声则由成立门，由此差别声生异于比量。故为明此而说此。后当由他机会遣除此疑，暂且止此。
云何声具三相？若不尔者，因法所依不应理故。如是，声义不应理为法所依，因为是所了知故，如无常性。

།དོན་ལ་སྒྲ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བ་པོ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཁོ་ན་སྟེ། བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དང་འདི་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་དེ་དེའི་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ལ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་སྒྲའི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆོས་ཅན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡོད་པ ཁོ་ནའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ།།བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ། །དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་པས་ཅི་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་སྲིད་པ་མ་ཡིན། འོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་དེ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྤྱི་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རམ།ཡང་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡིན། རེ་ཞིག་སྤྱི་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་ཐ་སྙད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྤྱི་སྒྲའི་དོན་དུ་གྱུར་ན་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་དགུ་བཟུང་བའི་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། འདི་ཅི་སྨྲ་ཞེས་ཡོངས་སུ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྤྱིའི་ངེས་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྤྱིའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་རྣམས་འཇུག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི སྤྱིས་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ་འགའ་ཞིག་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་དང་ཚད་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་དག་གིས་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་པ་ན་དོན་བྱ་བ་ལ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྤྱི་ལ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ ནོ།།ཁྱད་པར་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ལས་སྒྲ་གཞན་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་ངོ་ ཞེས་སོ།

于义中亦不见声，因为唯住于说者，因为唯缘于彼故。因此，这是另一量，因为如同约定而成为了解义之因。
对此，由于不了知声生量之境，故如是说：于其外境非是量，因为如是则彼不能成为彼之能知。那么是于何者？是于欲说，唯于彼有声之三相。如是，具欲说之士夫为有法，欲说为所立法，因为唯于具欲说者有所缘故，声是宗法。先前经验过的具欲说者是同品，离彼者是异品，如是何以不可能具三相？
若尔，于欲说亦唯非量。如是，是成为总的欲说之量，抑或是欲说差别之量？首先非于总，因为由彼不应理为言说故。若欲说总成为声义，则说"牛"时，取九种字母差别，不应追问"此说何"，因为仅由说声即能确定欲说总故。具欲说总之义者亦非成为诸声趣入之因，因为已说欲说总非是某求者趣入之支分及量，因为彼等断定义而趣入时于所作义无欺故。如是，于欲说总非是量。
于差别亦非，因为错乱故。即由具欲说差别而见声为异故。如是亦说："如具贪者说，离贪者亦然。"

།སྒྲའི་ཐ་སྙད་ནི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་བྱ་བར་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར།།ཅི་ལས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྤྱི་ནི་མི་འཁྲུལ་ན་ཡང་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ཐ་སྙད་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྒྱུད་གཞན་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ་དེ་ལ་ཅི་ ལྟར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྤྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཡིན།འདི་ནི་སྒྲ་ལས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྤྱི་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་པ་ན་རྒྱུད་གཞན་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ན་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁྱད་པར་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དུ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཡང་སྒྱུ་མ་བྱེད་པས་སྤྲུལ་ པའི་དུ་བ་ལྟར་སྣང་བའི་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལས་ནི་གཞན་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་གཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་གང་ཞིག་དེ་ངེས་པར་གཟུང་བར་ནུས་པ་དེའི་ངོར་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་དང་འདི་ནི་ཅིག་ ཤོས་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།།ཡང་ན་ངེས་པར་རྟོགས་པ་པོས་མི་སླུ་བའི་ངག་འདི་ནི་འདི་འདྲ་བར་གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེའི་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བར་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོའི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་ལས། ཁྱད་པར་ལ་སྒྲ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་སེལ་བས་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་མ་བསམས་པས་གང་རྣམས་སྨྲ་བ། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཞེས་པ་ལ་སོགས པའོ།།རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་རིགས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐ་དད་མེད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་བཞིན་ནོ།

声的言说是先发起心识后也能作为其他形式，因此诸声不能确定差别，若唯差别是言说支分，则因为彼亦不能确定把握故。
若问：何以声生是量？对此，所说"虽欲说总不错乱，然非声义，因为彼不系于言说"此说不合理。于仅欲成办他相续为所求者，如何欲说总非言说支分？此由声断定欲说总而趣入时，于仅成办他相续所作义趣入时无欺故。
又所说"于差别亦非量，因为错乱故"此亦不正确，因为唯差别即是因相故。若谓差别因随行难故不应理为因相，则烟亦不应成为因相，因为此亦如幻师所化现似烟之大种和合，一切认知者皆不能确定把握异于他之体性故。若谓于能确定把握者前，彼即是比量支分，则此与彼于另一者亦相同。
或者，确定认知者对此不欺语，于如是执著者之语，增益为同等不欺而作比量。因此，依认知者意乐差别力，说差别上声是比量，然非胜义。已说由遮他而了知声义，由未思彼而诸人所说，即所谓类声等。类声即是有等。
若问：如何非所说类成为言说因？因为是无差别假立因故，如同功德。

།དཔེར་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སེང་གེ་ཞེས་པ་བཞིན་ཏེ། དཔའ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་སེང་གེ་དང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་ གི་ཐ་དད་མེད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ།ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་ཞེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱང་སྟེ་སྒྲའི་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པའི་རྒྱུའོ་ཞེས་པས་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཞེས་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཤེས་པ་རང་གི་སྟེ་ རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཏེ།རིགས་གང་གིས་སྒྲ་གང་གི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་གི་བར་འགྱུར་རོ། །ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ཅིང་ཐ་དད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཏེ། དཔེར་ན་རིགས་ཡོད་པའི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །ཐམས་ཅད་ རྣམས་ཁོ་ན་སྨྲས་པ་ཞེས་པ།ཅུང་ཟད་ཙམ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་བྲམ་ཟེ་གསད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བརྗོད་པ་ན། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཋ་རའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གསད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་སྒྲས་རང་གི་ཁྱད་པར་མ་ལུས་ པ་བརྗོད་ན།འོ་ན་བྲམ་ཟེ་ཀུཎ་ཌི་ནའི་བུ་ཤོག་ཅིག་ཅེས་ཁྱད་པར་གྱི་མཉན་པ་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན། བྲམ་ཟེའི་སྒྲ་ཇི་ཙམ་པས་ཀུཎ་ཌི་ནའི་བུ་མངོན་པར་བརྗོད་པས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་བརྗོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ཞེས་པ། ཀུཎ་ཌི་ནའི་བུ་ཁོ་ན་སྟེ་མ་ཋ་རའི་ བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།དཔེར་ན་བྱ་བས་ནི་རྫས་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། སླར་ཡང་རྫས་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་ངེས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་དང་། ཇི་ལྟར་རྫས་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་སྟེ། དོགས་ པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ངག་ཅེས་པས་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གིས་དོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་སྟོན་ཏོ།།མཐའ་ཡས་ཉིད་ཕྱིར་ཞེས་པ་འཐད་པའོ། །ཅི་ཞིག་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྣམས་ཁོ་ན་ སྟེ།གང་གསུངས་པ་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲེལ་པ་བྱ་བར་མི་ནུས་ཞེས་པ། བརྗོད་པ་སྟེ། བྱ་བའི་བྱིངས་ནི་དོན་དུ་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་བཤད་དེ། །མཐའ་ ཡས་པ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་སོ།།འབྲེལ་པ་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་ནི་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། འབྲེལ་པ་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་ལ་ནི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའོ།

例如"婆罗门童子狮子"，勇猛等功德差别成为狮子与婆罗门童子无差别假立因及言说因。如所谓"功德声"，类亦如是，以诸声差别成为无差别假立因，故称类声，此即是言说因。
自差别诸智即自类差别，由何类显示何声言说之因，彼即成为其自相。互为差别及区分即诸差别，如有类之实、德、业等。
所说"一切"者，非仅少许。如是，说"不应杀婆罗门"时，即婆罗门种姓差别玛塔拉子等一切皆不应杀。若类声说自差别无余，则何故需闻"婆罗门贡底那子来"之差别？若谓仅由婆罗门声即显说贡底那子，答：于诸说中，为确定义之差别声，即唯贡底那子而非玛塔拉子。
如说"作用牵引实"时，复说"非非实"以确定义，如是唯了知实。所说"能诠"者，因具疑故为未圆满语，故以将说之语显示遣除疑惑。
"因无边际"者为理由。若问：何为无边际？因为是境界故唯诸差别，如所说"若诸差别无边际"等。"不能关联"者，即说明，因为动词词根具多义故。此说二因：无边际性是不能关联之因，未说关联即是非能诠，如是亦说："未作关联之声不应理为诠义。"

།མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱང་ ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་པ་སྟེ།ཉེ་བར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཐའི་སྒྲའི་དགག་པ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འདིས་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། གང་རྣམས་བསྐལ་པའི་ཡུལ་དུ་འཇུག་པ་དེ་རྣམས་འདིར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་ཟླའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་ནུས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མཐོ་རིས་སུ་སོང་བའི་ནག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན། ཁྱད་པར་ཁ་ཅིག་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའོ། །ཡང་ན་མུ་མེད་པ་ཉིད་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་བཞིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་བཅད་པ་རྗོད་པར་ བྱེད་པའི་མཐའི་སྒྲ་དགག་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་རྣམས་མུ་མེད་པ་དེ་རྣམས་རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་བཤད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་གཞིའི་རྡུལ་བཞིན་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་འགལ་བ་དེ་ཁོ་ནའོ། །འབྲེལ་པ་མ་བྱས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས།གང་ཁྱད་པར་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་མ་བཤད་པ་དེ་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་པའི་ངོར་ཀླ་ཀློའི་སྒྲ་བཞིན། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་གསུངས་སོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ དཔེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།ཀླ་ཀློའི་སྒྲ་ལ་ནི་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཁོ་ན་རྟོགས་ཀྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫས་མེད་ན་ཡང་ ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་།དེ་མེད་ན་ཡང་རྫས་དང་ལས་དག་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུལ་པར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་གང་ཞིག་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་དེའི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཉིད་རྟག་པ་དང་ མི་རྟག་པ་དག་གི་བཞིན་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རང་བཞིན་འགལ་བ་གསུངས་སོ།།ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དང་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིས་གསལ་བར་བྱས་སོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། དཔེ་དེ་ཁོ་ནའོ། །རིགས་ཀྱི་ སྒྲ་ཡང་ཁྱད་པར་ལ་འཁྲུལ་པའོ།།རང་བཞིན་ནོ།

无边际性也是由境界隔绝，因为与能诠末尾声之否定明显关联故。此说明：凡入于隔绝境界者，此处住者不能说其自身结合关联性，如往生天界的黑者等。某些差别亦如是，此为违背遍行。
或者，无际即无边际，如方位边际，因为与表达周遍之末尾声否定声关联故。论式为：凡无际者，不应说为具有自关联之关联性，如地尘，差别亦如是，即是彼相违。
由"未作关联"等，凡未说与差别关联者，即非彼等之能诠，如对圣者而言的蛮族语，类声亦如是，此说遍行不可得。
"因唯了知自体故"为明喻，因于蛮族语仅了知声之自体而已，不了知义故。"复次"为等因。
若问：如何是错乱？说："如"等，因无实亦见德故，无彼亦于实与业等，一切成为错乱疑惑。"非能诠"者，若某于某为疑因，彼非彼之能了，如所量性对常与无常，类声对差别亦如是，此说自性相违。
以此明示"为疑因及错乱故"。若某于某错乱，彼即于彼为疑因，即彼喻。类声于差别亦错乱，此为自性。

།འོ་ན་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ལས་རང་གི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། རང་གི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ན་ནམ་ཡང་། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་དོན་ གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་ཞེ་ན་སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། རིགས་ཀྱི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་རེག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། གང་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁྱད་པར་མཐའ་དག་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ན། དེ་རྣམས་ཁོ་ནའི་རིགས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོས་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཕན་ཚུན་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་མ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །གང་ཡང་ སེམས་པ་ཞེས་པ་སྐྱོན་སྔ་མ་མེད་པ་ལས་ཕྱོགས་གཞན་ཉེ་བར་དགོད་པའོ།།འབྲེལ་པ་སླ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སླ་བ་ནི་རིགས་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་མང་པོ་ཉིད་ཡོད་ནའང་སོ་སོར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་རྟེན་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པའོ། །འབྲེལ་པ་རང་གི་རྟེན་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་འཁྲུལ་པར་རིགས་ཀྱི་རིགས་སམ་སྦྱོར་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་ན་ཡང་སྒྲ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་རིགས་ཞེས་པ་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་འདིར་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ལུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མའོ། །ཅི་ལྟར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐ་དད་པའི། དོན་དང་ཐ་དད་མེད་ཐོས་ཕྱིར། ། གང་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཐ་དད་ཡིན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། ཐ་དད་པའི་དོན་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་དང་ཐ་དད་མེད་པར་ཐོས་པ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དེ། ཐ་དད་མེད་པ་སྟེ་གཞི་གཅིག་ལ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཡིད་ཆེས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་མེད་པར་ཐོས་པ་ཡོད་པའི རྫས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དེར་མི་འགྱུར་ན།དེ་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་རིགས་དང་འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དམ་བཅའ་བ་བསྟན་བཅོས་སུ་མཐོང་བས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གང་གིས་ཐ་དད་པའི་དོན་ཅན་རྣམས་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་དང་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་བུམ་པའོ་འདི་སྒྲའོ་ཞེས་པ་བཞིན། ཡོད་པའི་སྒྲའི་ཡང་ཐ་དད་པའི་དོན་ཅན་རྣམས་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ།

若问：难道不是从类声能了知其一切自差别吗？并非对一切生起疑惑，即使在一切自差别不存在时，类声也从未被见到趋入其他义。那么为何说是错乱？
此过不存在。类声不应通过触及差别与无差别之体性而了知，且凡声所诠一切差别之体性，彼等之共相亦不存在。因为若舍弃差别体性，将导致唯彼等成为类性故。亦非为差别体性所遍，因差别体性互相相违故，由此无不成立。
"又思"者，由无前过而安立他方。"因关联容易及无错乱故"中，容易是因为唯一类性，即使有多境，亦由各自一切自性圆满故。又因邻近故，由所依邻近性而有关联。关联于自所依之和合，既无错乱。
差别因是多故，虽于互无中亦有错乱，而于类之类或结合则不然，因彼等无差别故，且无彼则声不趋入故。"彼不应理"即非与正理相关之义。此中若问何为正理？即所谓圣教量。
云何非与彼相关？"因闻异义及无异"，即"凡彼义异"者，谓具异义之差别声。与彼等无异而闻即共基性，说为无异，即于一基而闻。若于诸可信处所闻无异之"实"等不成立，然彼亦可见，此义为：由见论中宣说类与关联能诠之立宗，以共基性而破。
或者，凡与具异义者成共基性者，非类与结合之诠说，如"此是瓶""此是声"。有声亦与具异义者成共基性，此说违背遍行。

།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་འདི་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ།ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ལ་དོན་གཞན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཤད་ལ། འབྲེལ་པ་ཡང་རྫས་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་ནི་བཤད་པའོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྫས་ཀྱིའམ་ ཡོན་ཏན་གྱིའོ་ཞེས་པ།འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དྲུག་པས་འདིར་འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་རྫས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རིགས་ཙམ་པོ་རྫས་ཉིད་ལས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པས། དེ་ལས་གང་ལ་དྲུག་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བར་རིགས་ནི་རིགས་གཞན་ དང་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན།སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། རྫས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་རྫས་སུ་འདིར་ལྡན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་རྐྱེན་དབྱི་བར་བྱས་ནས་བསྟན་ཏེ། གཞི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་བྱས་ན་ཡོད་པའི་སྒྲ་ལ་ཡང་ལྡན་པའི་དོན་ཅན་ དབྱི་བར་བྱས་པ་ལས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྡན་པའི་དོན་ཅན་མི་འཐད་པ་དེའི་ཚེ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ནི་རྫས་ཀྱིས་ཞེས་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རང་ཉིད་ཡང་དག་ པར་ཞུགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།འབྲེལ་པའི་སྒྲས་ཀྱང་རེ་ཞིག་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིས་ག་ལས་ཡིན། །དེ་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འབྲེལ་པའང་འདིར་ཞེས་པ་རང་གི་ཆོས་ཀྱིས་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་སྒྲའི་དོན་འགའ་ཞིག་ སྒྲ་འགའ་ཞིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བཞིན་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་ལ་དོགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྟེ།དེ་ལྟར་ནི་སྡུད་པ་ཡིན་ཞིང་སྡུད་པའི་སྒྲ་བརྗོད་པ་ན། ཕ་རོལ་དོགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་རྒོལ་བས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཅིའི་ཞེས་དོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པས་སོ།།དངོས་པོ་ཡང་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ཡུལ་གཞན་ལ་དོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ། དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་སྦྱོར་བར་བྱ། །ཞེས་པའོ།

若问：为何在此论中不成为共基性？答曰："有性"等。因为对实、德、业等说明有异义之有性，而关联则否定实等，即说明是对事物而言。
那么是什么？"属于实或德"，意思是：应以关联相之第六格而生起。那么，以实等声也应当仅从实性类表述，由此，于何处应以第六格表述之类与其他类的关联是什么？此过不存在。具实性即是实，此处通过省略具有义之词缀而说明，为显示非共基性之故。
若如此，有声也应由省略具有义而成为共基性。答：当仅欲表述有性之时，具有义不应理，故不得。彼时也不欲说"属于实之有"。
若谓：因一切词缀自身完全趣入之体性故，以关联声暂且不表述有关联，那类声又如何？对于如何有所表述之疑问，答曰："关联亦此"，即并非说明关联是由自法所表述，而是由具关联之法。
又问：如何由具关联之法而说明？答曰："如是"等。此中某声正在表述某义时，是对其他具关联者生起疑惑之因。如是，当说明总括，且说总括声时，成为对方生起疑惑之因。因为论者取彼，即成为产生"为何"之疑惑。
事物也由表述成立事物之声，必定生起对其他境之疑惑，故说："应以他事相联"。

།འོ་ན་རིགས་ལ་ཡང་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། རིགས་ ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རིགས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རྟའི་འམ་བ་ལང་གི་རིགས་སོ་ཞེས་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ནའང་རིགས་ནི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གཏོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། འབྲེལ་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ ཉིད་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པ་ཁོ་ནའོ་འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་ན།འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འདི་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དངོས་པོ་བྱས་ནས་བརྗོད་ཅེས་པའི་ དངོས་པོ་ཞེས་པའི་དགོངས་པས་གསུངས་པའོ།།དངོས་པོའང་གཞན་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་པ། གང་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱ་བས་ཏེ་ཆོས་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པའི་རང་བཞིན་གསུངས་སོ། །དེའི་ ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ནས་དོགས་པའོ་ཞེས་པས་འབྲེལ་པའི་སྒྲས་ནི་འདི་ངོ་བོ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མཐོང་སྟེ།དེ་ཡང་ཡོད་པའི་སྒྲ་དང་ཡོད་པའི་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་སྒྲས་ཀྱང་ འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་རེས་འགའ་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་ལེན་པ་ན་བྱེད་པས་ན་དོགས་པར་བྱས་ནས་དགག་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།རང་གི་ཆོས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་པ། རང་གི་ངོ་བོས་ནི་འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །འདི་སྟེ་ཞེས་པ་བསྙེགས་ པར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པའི་ངོར་དོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་རིགས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །བྱེ་བྲག་གི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་སྔ་མ་མེད་པ་ལས་ ཕྱོགས་གཞན་དགོད་པའོ།།རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་གང་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་བླངས་ནས་ཡོད་པའི་སྒྲ་འཇུག་པ་དེ་ཁོ་ན་རྫས་ཀྱི་སྒྲ་རྫས་ ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་འཐད་དེ།དེ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་པ་ན་ཡོད་པའི་རྫས་ཞེས་པའོ། །འབྲེལ་པ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཁྱད་པར་རྣམས་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཙམ་ གང་སྤྱིའི་ངོ་བོའོ།།དེ་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་སླ་བའོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡང་སྟེ། དེ་མེད་ན་སྒྲ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

那么，对于类是否也应当如此说明？以类声所表述的类也应当表述为具关联之体性，如"马的类"或"牛的类"？答：此不然。即使是具关联者，类也不能舍弃类的体性，而关联若是具关联者，则必定丧失自体。若无其他关联，具关联性不应理，故会导致无穷过失。
"关联性即是关联"，此说明为事物性，是依据"作为事物而说"之"事物"的意趣而说。"事物亦应由他相联"，即凡是事物者，皆应由他相联，关联亦复如是，此说明其本性。
因此，说"应由具关联之法表述关联"而生疑，以关联声见此由异体所表述。此亦与有声和有的关联为共基。故当对方有时承许"以有声也应表述为具关联性"时，予以质疑而说明否定。
"由自法"者，即无以自体表述关联之声。"此"者，因不以可寻求之体性而存在，故对表述自体而言必定无疑。因此，此不应理为类声所表述。
以"差别声等"等说明无前过而立异方。实等即是差别声。彼等与共基性，因趣入一义故。正如有性趣入某实的缘由而有声趣入，如是实声即以实性为缘由。故共基性应理，说具彼时即说"有的实"。
关联非不能，因彼量无差别故。此中非说诸差别，然仅说具彼等类性，即共相体。此亦因是一故关联容易。亦无错乱，因无彼则声不趣入故。

།དེ་ཞེས་པ་ངག་ཉེ་བར་དགོད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྡན་ཞེས་པ་རིགས་ལྡན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རང་དབང་མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཕ་རོལ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རང་དབང་མེད་པ་ཉིད་དེ་སྟོན་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །རང་གི་ངོ་བོའི་སྒྲས་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ཉེ་བར་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་དེ་ སྐད་བཤད་དོ།།ཙམ་སྨོན་པ་ནི་རྫས་ལ་རྟོགས་པའི་ཆོས་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་དགག་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རྫས་ཀྱི་ཞར་ལ་བྱུང་བ་ཡིན། ཇི་ཙམ་དུ་རིགས་ཁོ་ན་དེའི་ཞར་ལ་བྱུང་བ་སྟེ། སྒྲ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རིགས་བརྗོད་ཅིང་། དེ་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་སྒྲའི་ རང་གི་ངོ་བོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྫས་སོ་ཞེ་ན།འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་འདོགས་པ་དང་ཕན་འདོགས་པ་ཅན་རྣམས་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཅན་རང་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་གྱིར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ནི་གཙོ་བོའི་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དཔེར་ན་རབ་ཏུ་མྱོས་མ་ནི་རང་གི་འགྲམ་པ་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱ་བ་སྔོན་དུ་སྒྲུབ་ཅིང་། དེ་ནས་འདུས་བྱས་པའི་དབང་གིས་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ནི། ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕན་འདོགས་པ་དེ་ལ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བར་དུ་མ་ཆོད་པས་མ་ཡིན་པའོ། །དེར གཏོགས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ།གང་དེ་རིགས་དང་ལྡན་པ་དེར་གཏོགས་པ་གང་ཁྱད་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་མ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རིགས་དང་རང་གི་ངོ་བོ་སྨོས་པ་ནི་གཉིས་ཀས་བར་དུ་ཆོད་པས་ན་ལྷག་ པར་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ།།ཅི་སྟེ་འཕེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་མི་གཏོང་བའོ། །འོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་བཏང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྟེན་ཡང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་མི་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་པའི་སྒྲ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་འཕེན་ནོ། །བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ལས་དངོས་པོ་དེ་བུམ་པའམ་སྣམ་བུར་འགྱུར་གྱི། རང་ལས་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"彼"者，是安立语句之义。"具彼"者，是具类之义。"无自在故"者，是依赖他者之意。
为显示无自在性而说："即便如是"等。"类与自体"是分别列举。以自体声说明声的自体。彼等转变非为主要者，故如是说。
言"唯"者，是为遮遣实中所知的其他法差别之义。复次，云何自体是实的附带？仅以类为附带，声以自体限定而说类，而后时以声的自体限定为实？
此非过失。能益与所益者，皆依所益自身之限定而成具依赖性，因限定正趣入于主要能益大者故。譬如极醉女先成办涂抹面颊等事，而后由造作力显现关联，即对最胜能益者而作。
"非直接"者，谓非无间。"因未表彼所属瓶等差别故"者，义为凡具类者所属诸差别瓶等，因未表彼等故。
说"类与自体"者，为显示以二者间隔而更显他依性。若问："表"者是何？即不舍弃。
若尔，瓶等亦应不舍，因是有性之所依故，亦说彼所依故？答：不然，因不表瓶性等故。有声因有性是他依故，不表异于彼之体性瓶性等。由瓶性等体性安立，事物成为瓶或毯，非由自身，因于事物唯中无差别故。

།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བུམ་པའི་སྒྲས་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ལས། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་འཕེན་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་སྒྲས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལས་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་དེའི་ ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མེད་དོ།།ཅི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་ཡོད་པའི་སྒྲས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་འཕེན་ན། དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་དེའི་བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འཕངས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེའི་ སྒྲ་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱབ་པ་ནི་འཕེན་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲས་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་འཕེན་ན། དེའི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེའི་སྒྲ་རྣམས་དང་གཞི་ མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་གཟུགས་སྐྱུར་བའོ་ཞེས་པ་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་རོ།།ཁྱབ་པ་ན་ནི་འགྱུར་ཏེ་གཟུགས་སྔོན་པོའོ་ཞེས་པའོ། །དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །དཀར་བའི་སྒྲའི་རང་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀར་ པོ་ཉིད་དོ།།དེ་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྫས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་ཀྱང་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་མངར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དཀར་པོ་ཉིད་བཞིན་དུ་མངར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་མིན་པ་ ཉིད་དོ་ཞེས་པ།མི་འཕེན་པའི་ཕྱིར་མངར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དཀར་པོའི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། ཡོད་པའི་སྒྲས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་ འཕེན་ཅིང་།མི་འཕེན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

因此，如同瓶声由于与瓶性等不混杂，而不表瓶等，如是有声亦然。若问："由此何故？"故唯彼非彼差别时即无共基。
若问："如何？"若有声不表瓶等，则彼等非彼差别，因未见未表之差别故。又因非彼差别故，不成彼声与共基。
若问："何故？"故说："于无遍摄者"等。遍摄即表示，如色声不表甜等时，因非彼差别故，不成彼声等共基，如不能说"色酸"。若有遍摄则可成，如说"青色"。
"譬如"等是引近譬喻。白声自所诠义质，因是趣入因相故为白性。彼虽说唯以彼限定之实，然于实体性中不表甜等，因彼如白性非是甜性等趣入因故。
故"非彼差别"者，义为因不表故，甜性等非白之差别。如是此中亦应成过失，即于所立以喻合说义，谓有声不表瓶等，又因不表故非彼差别，是为此义。

།དེ་འདིས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མི་འདོད་པ་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ། གང་ཞིག་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་བཅད་པས་རྫས་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་དེ་ནི་དེར་གཏོགས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་མི་འཕེན་པ་ ཡིན་ཏེ།དཀར་པོའི་སྒྲ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྒྲ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གང་རྣམས་གང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲས་མ་འཕངས་པ་དེ་རྣམས་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མངར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དཀར་པོ་བཞིན། བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲས་མ་འཕངས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་མེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གང་རྣམས་གང་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་དང་དེ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྱུར་པོ་ལ་ སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་བཞིན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟོན་ཏེ།འདིར་རིགས་ཀྱི་སྒྲས་དེ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་འདི་བཤད་དོ། །དེ་ལྡན་ ལ་ཡང་སྒྲ་ལྡན་པའི་རྐྱེན་ཕྱིས་པ་ལས་སམ།ཐ་དད་མེད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན། དེ་ལ་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྲིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་སྐྱོན་གསུངས་སོ། །ཐ་དད་མེད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པ་ལ་ནི་སྒྲོ་ བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་དེ་ལྡན་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ།ཉེ་བར་བཏགས་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་པ་གང་རྣམས་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་དེའི་ལུགས་ཀྱིས་སོ། ། ཡང་ན་རིགས་ཞེས་པ་གང་རྣམས་རིགས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཞེས་པ་རིགས་དང་ལྡན་པ་ལའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རིགས་ལ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ། །འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །གང ཞིག་གང་ལ་ཞེས་པས་རྗེས་འགྲོའོ།།ཡང་དག་པའི་དོན་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས། དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་ཀུན་ནས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ངེས་པར་སྟོན་པ་བརྟག་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེ་ནི་དོན་དེ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ལ་རྒྱལ་པོའི་སྒྲ་བཞིན། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

为使对方生起不欲之故，凡以差别性质遮遣而说某实体者，彼不表示彼所属之其他差别。如白声，有声亦复如是，此为能遍相违。
同样，凡诸法为某能诠声所不表者，彼等非彼差别，如甜等非白，瓶等亦为有性能诠声所不表者，此为无能遍。
同样，凡诸法不成为某所诠差别之能诠者，彼等与彼不成共基，如酸等声与色声，瓶等声亦不成为有声所诠差别之能诠，此唯显示无能遍。
此中解说"类声表示具彼者"。于具彼中，或由具声后缀，或由无别假立而趣入。其中于具声后缀分，如白等，说能诠有所诠性有过失。于无别假立中，因唯表遍计所执有性之体性故，具彼不可能成为所诠，为显此故说"因假立"。
"自体"者，谓依诸主张声自体为所诠者之宗。或者，"类"即诸类，"自体"则非。"于具彼假立"即于具类。于诸说自体为所诠者，于类亦是假立。此是显示因相。
"某于某"者为随行。说"真实义"者，由假立故，为显如是遍决定义故当观察决定。凡某于某假立者，彼非真实表彼义，如于人之王声，类声亦于具彼假立，此为能遍相违。于喻不应疑所立不全，因是所许故。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། ཁྲི་ཡི་སྒྲ་ནི་རྟེན་ཇི་བཞིན། །ཁྲི་རྣམས་ཁོ་ནར་རྣམ་གནས་པ། །དེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ་ལྟར་ནི། །རིགས་སྒྲ་རྫས་རྣམས་ལ་འཇུག་གོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ནི་རྒྱལ་པོའོ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་བཞིན་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྒྲ་ནི་ཡང་། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་འབངས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། ། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཁོ་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། འབངས་ཀྱི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ནི་གཞི་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་ཉེ་བར་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདྲ་བ་བརྟག་པའི་ཆེད་དུ་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་རྩོམ་མོ།།འོ་ན་ཕ་རོལ་ལ་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འདྲ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དམིགས་ཏེ་བདག་པོ་དང་འབངས་ དག་ལའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་འདྲ་བ་དགག་པའི་འབད་པ་ནི་དོན་མེད་པའོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ་ཡོན་ཏན་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བས་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ལྡོག་པས་ན། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྗེད་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ཐལ་བ་ལ། ཕ་རོལ་པོ་རེས་འགའ་ འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་པས་སོ་སོར་གནས་པར་འདོད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་འདྲ་བ་དགག་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་འདྲེ་བར་བྱེད་པ་ལས་གྲུབ་པར་འགྱུར་རམ། རང་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་སམ། རྟེན་གཞན་ལས་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་འཕོ་བ་ ལས་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདིས་ནི་འདྲེ་བར་གྲུབ་པའི་འདྲ་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་གསལ་བར་བྱེད་དོ།།རྟོགས་པ་འཕོ་བས་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ངེས་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་འདོགས་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་ པ་འདིས་ན་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་འདྲ་བ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའོ།།ཡང་ཅི་ལྟར་དོན་སོ་སོ་ལ་ངེས་པ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་རྟོགས་པ་རྣམས་དོན་གཞན་ལ་འཕོ་བ་སྲིད་ཅེ་ན། འདི་བདེན་ཏེ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདྲ་བ་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་ཐ་དད་ མེད་པར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་འཕངས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཀ་དག་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་འདྲ་བ་སྟེ། རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་གི་རྟེན་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འདྲེ་བ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་འདྲེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་སེམས་པར་འགྱུར་བས་འདྲི་སྟེ། ཅི་ལྟར་རྟོགས་པ་འཕོ་བ་ལས་མ་ཡིན་ཞེ་ནའོ།



正如所说："如同'座位'这个词，依据其所依，专指座位本身，同样地，类别之词也适用于实物。"
当说"这是国王"时，"国王"这个词在真实意义上并不表示臣民。仅仅是假立而已，这并不是如此形成的，就像"臣民"这个词一样。只有当表达国王的含义时，才能说是在不同基础上的假立。
假立是由于相似性的缘故，为了考察相似性，以"与此相应"等词开始进行分析。那么，对方是否也完全没有其特征的真实自性呢？这是从假立的词语而来的。如此，即使在没有相似性的情况下也可观察到假立，如在主人与臣民之间。
因此，若说否定性质相似性的努力是无意义的，这种过失并不存在。因为通过与性质真实结合而形成的本质若消失，由于没有其他可表达的本质，将导致无可表达的过失。对方有时认为依靠相似性而各自存在，因此有否定性质相似性的说法。
关于这点，相似性是从混合而成就，还是仅从自身，还是从其他所依而成就？因为没有其他方式。其中，"不是从认识转移"这句话明确宣示没有从混合而成就的相似性。认识的转移仅仅确定相似性的存在，而不是造作。
"也不是从性质的帮助"这句话宣示没有由他者造作的相似性。又问：刹那即灭的、对各别对象确定的认识，怎么可能转移到其他对象呢？这是对的，确实不可能。即便如此，由于在相似的其他识生起时假立无差别，所以说是"引申"，因此没有过失。
类与具有此类的两者都仅从自身而相似，因为在类等的本质中完全看不到与自身所依和特征不相符的任何情况。因此，认为它们的混合即是已成就的相似性，所以才问："为何不是从认识转移而来？"

།ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ན། བློ་ཡི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་རིགས་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲ་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་བློར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དཔེས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། བྲན་ལ་རྒྱལ་པོར་བཏགས་པ་བཞིན། །ཞེས་པའོ། །དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་ཁོ་ན་འཆད་དོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས པས་ཕྱོགས་ཆོས་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རིགས་ལ་དངོས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདིས་གང་དག་དངོས་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ དང་ཁོལ་པོ་དག་བཞིན།རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་དངོས་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག་གོ་ཞེས་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་དང་། དངོས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུའི་སྒྲས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན།དེ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་གཅིག་སྨོས་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་སྒྲ་གཅིག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་རྗེ་བོ་དང་འབངས་དག་དངོས་དང་བཏགས་པའི་སྒྲ་གཅིག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན། ཇི་ཙམ་དུ་ གང་ཁོ་ན་ང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་སྒྲ་ཐ་དད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།ཅི་སྟེ་རྒྱལ་པོའི་སྒྲ་གཅིག་ཁོ་ནས་ཇོ་བོ་དང་བྲན་དག་གཉིས་ཀ་བརྗོད་ན་ནི། སེང་གེའི་སྒྲ་ཁོ་ནས་གཉིས་ཀ་དག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་དེ་ ཁོ་ནའོ།།ཅི་སྟེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ན་ནི། རྒྱལ་པོ་དང་བྲན་དག་ཀྱང་ཚིག་གཞན་མ་གཏོགས་པར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་པས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ རྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་གཅིག་སྨོས་པ་བྱས་པ་ན་ཡང་དཔེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཚང་བའོ་ཞེ་ན། གཞན་ཡང་འདིར་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ན་ཕ་རོལ་པོས་མངོན་པར་འདོད་དེ། གང་ཡོད་ན་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའོ་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་འགོག་ན་ཡང་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པའོ།

如说"由于心的本质不同"，当类别词要假立于具有该类的事物时，假立并不会成为具有相同形态的认识。这通过比喻来理解："如同将臣民假立为国王"。"譬如"等词正是在解释这一点。"假立也是"等词是在显示宗法。
如此，由于说是对具有该类的事物进行假立，所以会说类是实际的。由此，凡是实际与假立之词所表达的那些对象并不相似，就像国王与奴仆一样。类与具有该类的事物也是实际与假立之词所表达的对象，这是说明与遍及相违。
若问：由于假立的"狮子"之词和实际的"婆罗门子"之词都表达婆罗门子，因此论证不确定，为了避免这个问题，应当说明"一"字，即因为是实际与假立之词的同一所诠。
又问：主人与臣仆怎么会是实际与假立之词的同一所诠呢？因为只要说"凡是我者即是此者"就只能是不同词的所诠。如果仅用一个"国王"词来表达主人和奴仆两者，那么仅用"狮子"词也能表达两者。即使有差别，仍然是同样的不确定。
若说为了理解非近似的婆罗门子等，婆罗门子并非一词所能理解，那么国王与奴仆也确实不能仅由"国王"一词来表达而不借助其他词。因此，即使说明了"一"字，例证仍然不完整。
再者，此处对方明确承认相似性仅指特殊性质，即当其存在时，对两者都产生相同形态的感官认识。否则，由于一切事物都具有某些可知性等性质而有相似性，就会导致一切事物都成为"有"之词的所诠。若否定这点，则与自身承许相违。

།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ ཁོ་ནར་འདྲ་བ་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་ཅིང་།དེས་ན་དགག་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལ་བྱ་སྟེ། སེང་གེ་དང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་ལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་དེ་མ་ངེས་པ་ག་ལ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་བྱེད་པས་དོན་མ་ཡིན་ ནོ།།ཡང་འདིར་ཅི་ལྟར་ཁྱབ་པ་ཡིན། །འདི་ལ་འགལ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདྲེས་པས་གྲུབ་པའི་རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེས་ན་རིགས་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲ་དངོས་དང་། དེ་དང་ལྡན་པ་ ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ་ཞེས་པའི་ཐ་དད་འདིར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པའི་སྒྲའི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ་ཞེས་པ་གཉིས་ ཀ་ལ་དངོས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཡོད་པའི་སྒྲ་རིགས་ཀྱི། དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་ པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རིགས་གཞན་ལ་ཡང་དེ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ཐ་དད་ པའི་རིགས་རྣམས་ལ་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཐ་མི་དད་པ་ཅི་ལྟར་འཇུག་དེ་ལ་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་རིགས་གཞན་གང་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ལ་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཐ་མི་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱུར་བྱས་ནས་ འཇུག་གོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རིགས་དང་ལྡན་པ་དག་ལའང་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་དངོས་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདྲེས་པས་གྲུབ་པའི་འདྲ་བ་ཉིད་མེད་དོ་ ཞེས་པས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་བོ།

因此，对方仅承认特殊性质的相似性，所以否定也仅针对这一点。狮子与婆罗门子既不具有这种形态的相似性，在世间也不为人所知，那么怎么会有不确定性呢？因此，差别性并非要点。
若问：此处如何遍及？因为未见任何相违之处。答：如果类与具有该类的事物由混合而成就的相似性成立，那么就不会有"类上的'有'字是实际的，具有该类的事物上是假立的"这样的区别，因为没有差异。
这样一来，正如类本性上是有的自性，具有该类的事物也是如此，而有的自性是'有'字运用的根据，因此两者都将成为实际。虽然如此，若说由于有性是无差别的自性，所以无差别的'有'字只适用于类本身，而不适用于具有该类的事物，因为它们是有差别的。
若如此，则有的自性并非'有'字运用的根据，那么是什么呢？是随行的自性。由此，它也将运用于其他类，因为它们也具有该自性。若说差别事物上不运用无差别之词，那么差别的诸类上如何运用无差别的类词？因为不存在能作为词语运用根据且遍及一切类的其他类。
虽然如此，若说诸类上是以词的自性本身作为无差别的根据而运用，那么对于具有类的事物也将依于同样的根据而运用。由此也不会成为实际与假立之词的所诠，而这正是所承许的。因此，由"不存在混合而成就的相似性"而证成遍及。

།འོ་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་ལས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་གཉིས་ཀ་དག་སྒྲའི་དོན་ཉིད་ན། གཉིས་ཀ་ལ་འབྲས་བུར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བ་ལང་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅེས་ བརྗོད་པ་ན་མི་བླུན་པོ་ཡང་ཁྱེར་འོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཕ་རོལ་པོས་དངོས་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་དོ་ཞེས་པས་མི་སྐྱོན་ནོ། །འདྲ་བ་ཉིད་ནི་དབང་པོའི་རྟོགས་པ་འཕོས་པས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་ བའམ།སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་འཕོས་པས་ཡིན། དེ་ལ་དབང་པོའི་རྟོགས་པ་འཕོས་པས་རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་འདྲ་བ་ཉིད་ངེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཕལ་ཆེར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏེ། སྤྱི་མི་མཐོང་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སོ། གལ་ཏེ་ཡང་ སྤྱི་འགྱུར་དུ་ཆུག་།དེར་དེའི་གཞན་མཐོང་སྟེ། རྟེན་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སྣང་རུང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་འདྲ་བ་ཉིད་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པས་འཕོ་བར་ཡང ངེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ།རིམ་གྱིས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྟེ་རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་འཕོ་བའི་རྒྱུ་རིམ་གྱིས་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ལ་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་རིམ་པས་སྒྲ་སྦྱོར་བར་ གྱུར་ན།དེ་ལས་སྒྲ་ལ་རིགས་ལ་རྟོགས་པ་གང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་རྟོགས་པ་འཕོ་བར་འགྱུར་ན། རིམ་པས་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཅིག་ཅར་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས། གང་ལས་རྟོགས་ པ་འཕོ་བ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།།ཀུན་ད་དུང་སོགས་དཀར་པོ་བཞིན། །ཞེས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་འགྲོའོ། །རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་སྒྲ་ཅིག་ཅར་ཞེས་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའོ། །འདིས་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བས་རིམ་གྱིས་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །གང་ལ་སྒྲ་ ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་འཕོ་བ་དེ་ལ་རིམ་གྱིས་དེའི་རྒྱུས་སྒྲ་སྦྱོར་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་ད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བཞིན། རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་འཕོ་བའི་རྒྱུས་རིམ་གྱིས་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མེད་དོ། །རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ།

那么，由于在假立上没有能诠，所以普遍上的假立是词的所诠。即使两者都是词的对象，也会导致两者都成为果的过失。例如，当说"把牛带来"时，愚人也会把"牛性"带来。
对此回答：对方已经理解实际与假立是词的所诠，因此依此而作如是说明并无过失。相似性是通过感官认识的转变来确定，还是通过语言产生的认识转变来确定？
关于通过感官认识的转变来确定类与具有该类事物的相似性是不可能的，这一点已经大致证明了，因为已经证成普遍相是不可见的。即使承认普遍相存在，由于见到它处的它而不见所依，所以不成立等等。与不可见者的任何相似性都不能认识，也不能通过语言产生的认识转变来确定。
为了说明这一点，经中说："因为不是次第说故"。意思是：对于类与具有该类的事物，不存在语言认识转变的因——次第运用词语。如果对类和具有该类的事物次第运用词语，那么从词语对类的认识会转变为对具有该类事物的同样认识。但实际上并非次第运用词语，而是同时运用。由此也只有一个认识，这就是理由。
"如茉莉、海螺等白色"是异品的随行。这是对类与具有该类的事物同时运用词语的比喻。这间接表明没有次第运用词语。凡是有语言认识转变的地方，都会因此而次第运用词语，如对茉莉等。而类与具有该类的事物并没有因语言认识转变而次第运用词语。这是因不可得。

།རྟོགས་པ་འཕོ་བ་བཀག་པས་ ཀྱང་འདྲ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་པས་དེའི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རྟོགས་པ་འཕོ་བ་ལས་འདྲ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། རྟོགས་པ་འཕོ་བ་ལས་ནི། གང་འདྲེས་པས་འགྲུབ་པའི་འདྲ་བ་ཉིད་ངེས་པར་ བྱ་བ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།རང་ཉིད་ལས་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་མོད། རིགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ནི་རྫས་དེ་རང་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་གསལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤེལ་དང་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དབང་ལས་རང་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕན་འདོགས་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ལ། རབ་གྱུར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ། རབ་གྱུར་ཞེས་པ་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་བློ་བསྟན་ཏེ་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་བློར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་འགོད་པར་བྱེད་དེ། ཇི་སྲིད་དུ་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་རྫས་ལ་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་བློ་ཡིན་ཞེ་ན། བློ་མེད་ཀྱང་ཞེས་པ་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་བློ་མེད་པར་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཤེལ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མཆོག་ཏུ སྔོ་བའི་རས་ཞེས་རྫས་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་བློ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་བློར་འགྱུར་རོ།།ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་བློར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་ལ་རང་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣམ་བུ་ནི་ རང་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་སྣམ་བུ་གཞན་ལས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པར་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་ཏེ། ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་ཡང་འདིར་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་རྗོད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆེས་འཚེད་པར་བྱེད་པ། ཆེས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཕུལ་དུ་གྱུར་པའི་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

通过遮遣认识转变，也为了成立无相似性的言说，而明显地作了自性不可得的论证。其论式如下：
从认识转变中不存在相似性。意思是：从认识转变中，不存在通过混合而成立的、需要确定的相似性。
[对方说：]虽然不能从自身成为相似，但由于类的转变，即使实体本身不是彼性，也如此显现。就像因水晶与[其他物]相邻的力量，虽然自身不是彼性，却如同彼性一样。
为此说道："由于功德施设故，于彼性中，成为殊胜"。这里"殊胜"表示境的有境殊胜之识，意思是成为殊胜之识。
又问：为何要提出这个过失？只要是通过见到而对实体产生殊胜之识不就行了吗？
[答：]"即使无识"是指即使没有功德殊胜之识的意思。如果像水晶一样，因为功德的转变，具有功德者会成为功德的自性，那么"极蓝的布"这样[的说法中]，对实体的特殊殊胜之识就会不依赖于[功德的]殊胜之识。
在未把握特殊的殊胜之前，不会对所特殊化的对象产生殊胜之识。因为实体本身没有殊胜和衰减。布匹不是仅从自身而比其他布匹殊胜，而是依靠所依附的蓝性等功德。因为不可能从非邻近事物的自性而有认识。
这里的功德一词是表示混合的功德，而不是那些主张白性等是功德的[说法]。因为"更能煮"、"更能切"等[说法]不会不依赖功德的殊胜而成为殊胜的认识。

།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རྫས་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བློར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ།མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉེ་བར་གཞག་པས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ན་ཤེལ་ལ་ཉེ་བའི་རྟེན་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཚོན་གྱི་བློ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན་གསུངས་པ།མ་བྱང་བ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་བྱང་བ་ལ་ཤེལ་དང་ཉེ་བར་གཞག་པ་དག་ལ་ཐ་དད་པའི་བློར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེལ་འདི་ཁོ་ན་རྣམ་པ་འདིའོ་ཞེས་ལྷག་པར་ཞེན་ཏོ། །བྱང་བ་ལ་ནི་དམར་པོ་འདི་ནི་ཤེལ་ལོ་ཞེས་ངེས་པ་མི་འཐད་པ་ཁོ་ནའོ། །རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ སྨོས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ལྟོས་པའི་རྟོགས་པ་གཞུང་གཟུགས་པའི་དོན་དུ་སྟེ།གཞན་དུ་ན་ངེས་པར་བྱ་བཞིན་པའི་རིགས་ཀྱང་རིགས་དང་ལྡན་པའི་དོན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འཇུག་ཅིང་། དེ་ལས་ཀྱང་དེས་ཕན་འདོགས་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་སོ་ སོར་གནས་སོ།།རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལས་དེར་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་རྟོགས་པས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། རྫས་ནི་རང་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ནི་རང་ཉིད་ལས་རྫས་གཞན་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་སྨྲ་བར་རམ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།འོ་ན་རིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་རྟོགས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། དེས་ན་ཡོད་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་བཞིན་དུའོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་རང་གི་རྟེན་ལ་མ་བཟུང་བའི་ཡང་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་གང་གི་ཚེ་འདི་ནི་རྫས་ ཅི་ཞིག་གོ་ཞེས་རྫས་ཙམ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ན་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རིགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པར་ རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་འདྲ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དབྱུག་པ་ཅན་བཞིན། དེ་དང་ལྡན་པ་དང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ཤེལ་གྱི་དཔེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདྲེས་པའི་ངོ་བོའི་ ཕྱིར་ཀུན་ལ།།ལོག་པའི་ཤེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པ་ལས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ནའོ།

又问：为何会导致不依赖功德的殊胜而对实体产生殊胜之识的过失呢？
答道："非是"等。当以邻近而成立彼性时，对水晶的邻近所依的认识不依赖于色彩之识。为什么呢？
说道："对未熟练者"等。对未熟练者来说，水晶与[其他物]相邻时不会产生差别之识，因为他们会过分执著"这就是水晶的这种形态"。对熟练者来说，"这红色是水晶"这样的确定反而是不合理的。
提到"殊胜"是为了引入依赖功德的认识这一论点。否则，有人会分别主张：正在被确定的类也会对具有类的对象起作用，由此又显现为被其所作用。
殊胜唯须通过确定联系而由依赖于彼确定的认识来遍断，因为实体本身没有殊胜。实体不能从自身而比其他实体更为殊胜，因为仅凭自性就不能言说或认识。
若问：既然类没有殊胜，那么对它就会有不依赖[殊胜]的特殊认识？这不是过失，因为特殊认识对于蓝等是依赖特征的。因此，将会解释说：依赖有等特征的特殊认识，如同蓝等的认识一样。
否则，如果不把握自身所依而由牛性等类使人认识牛等，那么当仅仅观察到"这是何种实体"这样的实体时，虽然牛性等不是所取，却应当确定牛等，但实际并非如此。因此，不依赖类而对具有类者的认识是不可能的。
凡是须依赖特征而遍断的认识，就不是由功德殊胜所成就的功德相似性，如同持杖者。"具有彼性及如是"是与遍摄相违。相违的结合应以水晶为喻。
由于混合性故，对一切将成颠倒认识。这是在承许由功德作用而成为彼性时的过失。

།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདྲེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་དོན་གཅིག་པའོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་རྣམས་ལ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོས་བར་དུ་ཆོད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་ཤེལ་སྔོན་པོའོ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་སྟེ། ཤེལ་ནི་རང་ཉིད་ལས་ སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟར་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྫས་ནི་རང་ཉིད་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདིས་ནི་གང་ཞིག་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་ རྟོགས་པའི་ཡུལ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་དབྱུག་པ་ཅན་བཞིན། དེ་དང་ལྡན་པའང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །ཁྱབ་པ་མེད་པར་འདི་ལ་དོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མི་ འདོད་པ་ཉིད་དོ།།སྤྱི་ལ་སོགས་པ་མང་ཉིད་ནའང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པ་སྨོས་པ་ལས་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་འཛིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་འཛིན་བྱེད་རྣམས་ལ་ཡང་། །ཞེས་པ། གང་གི་ཚེ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་པོ་མང་པོ་རྣམས་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གཅིག་རྟོགས་ པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།ཕན་འདོགས་པ་ནི་འགལ་བར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་བྱས་པའོ། །དེ་དཔེར་བརྗོད་ཀྱིས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། མི་ནུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། འདིར་རྟོགས་པ་གསུམ་སྟེ། གང་ཡང་ རུང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའམ།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམས་ཀྱིས་སམ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཁོ་ནའི་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རེ་རེ་ཁོ་ནའི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་གཅིག་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་མ་ ཡིན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།།ཡང་ན་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གི་ངོར་ཁྱད་པར་གཅིག་ཁོ་ནའི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མཐའ་དག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་གྱུར་ན། དེའི་བུམ་པ་ཞེས་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ས་ལས་གྱུར་པའོ་ རྫས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

如何呢？说道："一切"等。"混合的差别"与"功德"是同义。一切由声生的认识都被诸对象的混合性所间隔。因此，如果由于功德的作用而使具功德者成为彼性，那么就像认为"水晶是蓝色的"这样的认识怎么会是如实的认识呢？因为水晶本身并非蓝色。如此，"这是瓶子"等一切由声生的认识都将不是如实义，因为实体本身没有瓶等的自性。这也不是所愿。
由此说明：凡是如实认识的对象，就不是差别性的自性，如同持杖者。"具有彼性及如是"是与遍摄相违。不应怀疑此处无遍摄性，而且不愿导致非如实性的过失。
"共相等诸多性中"等。"等"字包含功德和作用。"对同时能取者等"是说：当多个认识者同时认识一个具有不同差别的对象时，作用将相违。这是功德所为。以譬喻说明此点，故说"譬如"等。
为何会相违呢？"不能"等。此处有三种认识：或认识任一功德的自性，或由一切的一分，或由一切自性的一切。其中，首先不是各别的，因为无差别。因为在有性等中没有任何差别使得仅认识一个自性而不认识其他。或者说因为认识者无差别，因为不随顺于一个认识者视角中的单一差别自性。
也不能经验一分功德的自性。为什么呢？说道："全部"等。如果认识一分差别的自性，就会认识"彼之瓶"这样的一分，如"地所成"、"实体"等。

།གསུམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་སྐྱོན་གསུངས་པ། ཀུན་གྱིས་ཡིན་ན་འདྲེས་མཐོང་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ། ཀུན་གྱིས་ཏེ། བུམ་པ་ཉིད་དང་ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་ཅིག་ཅར་ཕན་འདོགས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ བླངས་པ་ན།བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པས་ཕན་ཚུན་ཡང་དག་པར་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་དུ་མ་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་འདིའོ་ས་ལས་གྱུར་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ གསུངས་པ།ཅིག་ཅར་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། གང་ལས་རྫས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅིག་ཅར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་ཕན་འདོགས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་འདིས་ནི་གང་ཞིག་ ཅིག་ཅར་ཁྱད་པར་དུ་མའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པའི་རྟོགས་པས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། དཔུང་རྒྱན་དང་རྣ་རྒྱན་ཞེས་པ་བཞིན་དེ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་གསུངས་སོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗོད་པའི་སྐྱོན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམས་ལ་བསྒྲེ་བ་སྟོན་པ་སྟེ།བྱེད་ཕྱི་མས་ནི་འདི་ཁོ་ན་ལ་འཐད་པ་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་མི་རིགས་ཤིང་། སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རིགས་ལ་དང་། སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་ པའི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་འབྲེལ་པ་ལའོ།།འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོས་དབེན་པའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་ཚིག་གི་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཞེ་ན། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་སྒྲས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རྫས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་རྣམས་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོར་བརྗོད་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ལ་ཡང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དངོས་དང་། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་ བཏགས་པའོ་ཞེས་སྔ་མ་ཁོ་ན་ལྟར་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ།དངོས་དང་བཏགས་པའི་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། རིགས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་འདོགས་པ་འགལ་བའོ། །སྲིད་པ་ལས་ཞེས་པ་རིགས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ན། རབ་གྱུར་འགྱུར་ཏེ། བློ་མེད་པར་ཞེས་པ་འདི་ མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྲིད་པ་སྨོས་པའོ།

对于第三种情况的过失，说道："若是一切则见混合。"即是说，如果瓶性、地所成性等诸差别同时作用于一切事物，当取其自性时，因为不能分别地把握瓶等的自性，由于无法区分，将会把握多个相互完全不同的自性为混合，而非分别地把握，如"这是瓶"、"是地所成"等。
为什么呢？说道："因为同时了知一切自性"，即从中同时了知该实体的一切自性。因此，由于作用相违，虽然不能执取瓶等的自性，但这种执取确实存在。
由此说明：凡是应当被同时随顺多种差别的认识所遍知的，就不是差别的自性认识，如同"臂饰"和"耳饰"。具有彼性的事物也是如此，这是以相违遍摄而说。
"于诸差别"等，是说明将对具有彼性一方的诤难过失类推到其他方面，后者则说明唯此合理。种类的自性不合于诸差别，声的自性属于种类，具有声的自性的种类自性属于关系。
由于离开关系者自性的对象本身不能成为言语的对境，所以说"必然"。那么，具有彼性一方与差别一方有何区别呢？具有彼性一方是以存在种类自性的声音来表述，而差别一方则是以实体等自性来表述。如此，这些将被表述为差别的自性，这就是区别。
对此，对于实体性等是直接的，对于诸差别是假立的，应当如前述一样指出过失：即直接与假立的运行、非由种类表述、功德的作用相违。"从存在"是说当表述种类时，"将成为最胜，无有觉知"这是不可能的。当表述关系时也是如此，正因为如此才说"存在"。

།འོ་ན་སྔར་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ན། དེ་ཅི་ལྟར་ད་ལྟར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། ཡང་ཅི་ལྟར་འདིར་ཐ་དད་མེད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པ་འབྲེལ་ པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བྱ་བ་ཡིན།སྔ་མ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་བཤད་པའི་དོན་ཅན་ལ་སྒྲ་ཐ་དད་མེད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རྗོད་པར་མི་བྱེད་པར་བཤད་པ་སྟེ། འབྲེལ་པར་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་ཅི་ལྟར་དེའི་ ཡོད་པ་ཉིད་དམ་ཡོད་པའི་སྒྲ་དང་ཐ་དད་མེད་པར་གདགས་པ་ཡིན།ཐ་དད་མེད་པར་གདགས་པ་མེད་ནའང་ཅི་ལས་སྔར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་གདགས་པས་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་ན། ཅི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་སྦྱོར་བའི་སྒྲ་དག་གཞི་མཐུན་པ་ ཉིད་དུ་མི་འཐད་ཅེ་ན།སྐྱོན་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་ནས་སྐྱོན་འདི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་འདའ་བ་མེད་དེ། རིགས་ལྡན་དང་མཚུངས་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་འདི་བཤད་དོ།།དེ་ལྡན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདིའི་ཕྱོགས་གཞན་ཉིད་ཁོ་ན་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འོ་ན་ཡང་བཤད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་གཞན་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །འདིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ ཅི་ཞེ་ན།རིགས་ལྡན་དེ་རྣམས་ཀྱི་གང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ལ་མ་རེག་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱོགས་ལས་ཕྱོགས་གཞན་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་སེམས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པས།རིགས་དང་སྦྱོར་བའི་ཕྱོགས་དག་གི་ནང་དུ་འདི་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་ཉིད་འགེགས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་དེ་ལྡན་ཙམ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཁྱད་པར་སེལ་བ་ནི། སྤྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ངོ་བོ་སྒྲའི་དོན་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་པ་ཉིད་དམ་འབྲེལ་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རྐྱེན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་བྱས པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལུང་གིས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཚིག་སྡུད་དང་བྱེད་ལྡན་དང་དེ་ཕན་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ལུང་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་འཚེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཉེ་བའི་བ་ལང་གི་བུ་ཉིད་ཅེས་པའོ།

那么，如前所说关系不可表述，现在又如何依赖于表述存在的自性？再者，此处如何将无差别的假立作为关系的支分？
前者是因为尚未成为存在性的缘故，对于已说明义的声音无差别假立不合理，所以说是不可表述。如果关系也仅仅是尚未成为存在性，那么如何能有其存在性或与存在的声音无差别假立？
若无无差别假立，又如何会导致前述过失？若以与存在性无差别的假立来表述，为何存在相连的声音不能成为共同依处？
这并非过失，因为是在承许关系可表述的前提下而说此过失。即使关系可以表述，也无法避免具有彼性一方的过失，因为与具有种类者相同有此能力，为显示此义而作此说明。
"具有彼性"等词仅是遮遣此处的其他方面。"那么又说"等是显示其他方面。此处不是以差别与无差别的自性来表述，那么是什么呢？
对于具有种类者，凡是无差别自性被增益为存在性者，正是不触及差别自性而表述。如此，认为这只是异于差别一方的另一方面。
"若如此"等词，是遮遣其他方面，因为这已包含在种类和相连两方之中。
又问：如何仅具有彼性能成为存在性或关系？说道："仅具有彼性"等。"仅"字遮遣差别，将成为表述随顺一切共相自性的声义。
这也因为是趣入的因相，故非由事物缘而可表述，除存在性或关系外不见其他，因为事物缘唯在彼处作用。
为显示此为教证而说："于合词、具作及彼益"等。关于关系可表述性的教证为："王之士夫性、能煮性、近牛子性"。

།ཚིག་སྡུད་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ ལ་རང་དང་བདག་པོའི་དང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་དང་བུ་རྒྱུད་དང་བུ་རྒྱུད་དང་ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་རོ།།དེས་ན་འདིར་ཡང་ཡོད་པའི་སྒྲ་ནི་བྱེད་ལྡན་གྱི་མཐའ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་རྣམས་ནི་འདི་ཁོ་ནའི་དམིགས་བསལ་ བཤད་དེ།གཞན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ཉིད་ལ་ལུང་སྟེ་གྲགས་པས། ཚིག་སྡུད་ལས་ལྕི་རྩུབ་ཉིད་དང་། བྱེད་ལྡན་ལས་འགྲོ་བའི་ངང་ཅན་ཉིད་དང་། དེ་ཕན་ལས་ལག་ལྡན་ཉིད་དོ། །འདིར་རིགས་ཙམ་བརྗོད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མི་དད་ པའི་ངོ་བོའི་དེ་ཕན་ལས་དཀར་བ་ཉིད་དེ།དཀར་པོའི་སྒྲ་ནི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་ཅན་གྱིའང་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་ཡོན་ཏན་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །མི་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལས་ནི་ཅི་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན། ཚིག་གི་དོན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ།འདིར་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྡན་བུམ་པ་ལ་སོགས་དོན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དུ་མ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གསལ་བར་བྱས་སོ། །སྤྱིའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ། ། གང་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་བཞིན་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །སྤྱི་ནི་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྡོག་པའོ། །དེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །ཅི་ལྟར་ཞེས པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ཏོ།།འོ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ཉིད་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྡན་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་འདོད་པ་ཉིད་སྤྱིའི་ངོ་བོ་སྒྲོ་བཏགས་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཅིའི་དོན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ལན་འདེབས་སོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། འབྲེལ་པ་བྱ་བར་སླ་བ་ཉིད་དང་། མི་འཁྲུལ་བར་སྨྲ་བས་ཡོད་པའི་སྒྲས་སྤྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་རྣམས་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཁས་བླངས་པའི་ ཕྱིར་ཡང་ངོ་།།སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ན་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྤྱིའི་སྒྲ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཇུག་བཞིན་པའི་བློ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་བཅད་ནས། ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ འཇོག་སྟེ།དེ་སྤྱི་མེད་ན་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།

对于这些合词等，应当按顺序表述自身、所有格、作用、具作者、子孙及具有子孙的关系。因此，在此处，由于存在的声音具有表示具作的词尾，所以成为表述关系。
其他诸项仅是对此的特例，如"在其他"等。这是关于表述性质的教证，据传统：从合词得知重粗性，从具作得知行性，从彼益得知具手性。此处仅表述种类而非关系。
从无差别自性的彼益得知白性。由于白的声音虽有具有词尾，但因自性本质相同，此处也唯表述性质。
对于不错乱性的关系，何处有存在性？语义是"于存在性不错乱"，此处存在性本身并非所表述的关系。
"具彼瓶等义"等词明显说明了不趣入多体的因相。问何为共相之义，这是量果。凡不趣入多体者非共相，如自相，具有彼性者亦复如是。这是能遍的否定。共相是趣入多体，这是返遮。
"彼亦"等词分析因相的意义。"如何"等词是宗义。"那么又"等词说明所立已成，因为不承许具彼性为共相自性。为明确不承许彼即是增益共相自性而说"为何义"等。
"因为"等是对已成所立的回答。如是思维：由于关系易于造作，且说不错乱，依于存在声表述共相，又因承许与差别声的共依性。若无共相与差别事物，共依性不合理。
如是，从共相声无差别趣入的认知，被差别声遮遣其他差别后，安立于所差别境上。若无共相则不合理。

།འདིར་ཡང་སྤྱི་དང་དེ་ལྡན་པ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་དེ་ལྡན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའམ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྡན་གྱི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་མི་ སྲིད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ།ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་རྣམས་ལ་རིགས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ པ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་ལ་ཞེས་པ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྡན་ལ་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་སླ་སྟེ། འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ལའོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འབའ་ཞིག་གོ་སྨོས་པས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མཚུངས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དེ། སྒྲ་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་མཚུངས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཞེས་པའི་ དོན་ཏོ།།དེ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་མཚུངས་པ་ཁོ་ནས་འདི་རྣམས་མཚུངས་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོས་དེ་ལྡན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་འབྲེལ་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བས་དེ་ལྡན་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཡོད་པ་ཉིད་དང་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཁྱད་པར་རིགས་དང་དེ་སྦྱོར་ལ། །ཉེས་པ་མཚུངས་ཏེ་རྣམས་ལའང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ སྔར་ཁོ་ནར་བསལ་ཟིན་ཏེ།རིགས་དང་སྦྱོར་བ་དག་དེ་ལྡན་ཉིད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྒྲ་མཚུངས་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྒྲ་དེ་ཁོ་ན་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྡན་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྒྱུ་མཚན་མེད་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲ་ནི་དེ་ རྣམས་ཀྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལེན་པའོ། །འདིས་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་གང་ཞིག་གི་གང་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་སྦྱོར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དབྱུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་བཞིན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་རིགས་ཀྱི་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དོ་ཞེས་པ་རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་གསུངས་སོ།



在此，当承认普遍性和具有普遍性的事物时，有两种分别：一是存在性等普遍性的具有性，二是瓶等具有普遍性事物的相似性。
关于前者的不可能性，经中说道："对于存在性等"等等。对于存在性等，并不存在其他类，因为诸类中无有类的缘故。因此，必须承认第二种分别，如经中所说："因此"等等。
"于事物"是指在具体语境中的具有普遍性者，即瓶等事物。这样理解较为容易。若问是否仅指这些，对此经中说道："此亦"等等。
若问为何不存在，则如经中说："因为"等等。所说"唯"字是为了排除所诠相似，即唯声音能诠说，这些相似而非所诠。这就是"丝毫也不"的含义。
具有此性的任何事物也不是通过诠说的相似性而相似，而是通过所诠具有性的事物本性，这是其含义。若说存在性之声以自性诠说具有性，关系也以存在性的本性为基础。因此，存在性或关系的所诠与具有性相似，对此经中说道："存在性与结合"等等。
如"于差别、类及其结合，过失相同于诸等"等所说，早已破除。类与结合诠说具有性。若说瓶等事物在声音上相似，则此时唯声以声性作为它们的普遍性而成为具有性，对此经中说道："非无因"等等。
声音是以诠说性与彼等相关联，而这种关联性本身不能无因而成立，因为类的声音是有因的。这表明，若某有因之声对某事物无因，则不应与彼结合，如持杖者之声对无杖之人。对瓶等事物而言，也无有因之类声的因，这是说明因不可得。

།དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། གལ་ཏེ་ཡོད་པའི་སྒྲས་སྤྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ན། དེ་ལས་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ནི་ཅི་ཞིག་ཅིའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་པ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ན་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དང་ཁྱད པར་དུ་བྱ་བ་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་དོ།།རྫས་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ། གཞན་མ་ཡིན་པའི་རྫས་ལ་འཇུག་པའི་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་སོ། །ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདིའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོན་ ཏན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།འདིས་ནི་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་སྨྲས་སོ། །དེ་ལྟར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་ཡོད་པའི་སྒྲ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོགས་པ་ན། ཁྱད་པར་བྱེད་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྔོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔོན་ པོའི་ཡོན་ཅན་གྱི་རྫས་ནི།ཤིན་ཏུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་གཞན་ལ་དང་། དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པས་དེ་སྤྱི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་སྔོན་པོའི་སྒྲ་ལས། གང་འདི་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཅི། གཉིས་ལས་ཤིན་ཏུ་སྔོ་བ་ཡིན་ནམ། ཅི་ སྟེ་མང་པོའི་ནང་ན་ཤིན་ཏུ་སྔོ་བ་ཡིན་ཞེས་ཁྱད་པར་ལ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆེས་སྔོན་པོའམ་མང་པོའི་ནང་ནས་ཆེས་སྔོན་པོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གང་ཡོད་པ་ འདི་ནི་ཅི་བུམ་པའམ།འོན་ཏེ་སྣམ་བུ་ཡིན་ཞེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་སྟེ། བུམ་པའམ་སྣམ་བུའོ་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ལའང་སྔོ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་པ་གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་སྟེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་ རིགས་དང་ལྡན་པའི་རྫས་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་འཇུག་གོ་ཞེས་པ།དེ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཤིན་ཏུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོགས་པ་བཞིན་ཏེ། དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འདོད་ པར་བྱའོ།།དེས་ན་འདི་ཡང་ཡོད་མིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ་སྔོན་པོའི་སྒྲ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་པོའི་སྒྲ་ནི་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་རྫས་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྔོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྫས་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

对于"因此"等说法，如果以存在之声诠说普遍，为了从中区别它，就应说"瓶"，这样就成为共同基础。若无普遍的诠说，又如何区别什么与什么？由此也违背了承许。
"若复"是说，即使没有普遍与特殊的事物，也以其他方式建立能别与所别的体系。
"不趣入其他实体"是指，存在性的功德趣入非他实体，即瓶等实体。"存在性的功德"意为具有存在性功德，这是说它的存在性是功德。
这里说明了不相似性。即使有这种不相似性，当从存在之声推及瓶等时，也会形成能别与所别的关系。如极青等，就像具青功德的实体不趣入极青等其他实体及其功德一样，因此它不是普遍。
同样，当说"青"时，从青声中会产生疑问：所说之青是什么？是二者中的极青？还是众多中的极青？因此会对特殊产生疑惑。因此，正如从二者中更青或从众多中更青这些差别语的所别那样，当说"存在"时，由于存在性趣入多义，便会产生"此存在是瓶还是毛毯"等对瓶等的疑惑。因此它们成为彼声的所别，即是瓶或毛毯。
"若于一亦如青等"是说，若趣入一，即具有不共本性类的实体上有共同的存在性。对此，当说"存在"时会对瓶等产生疑惑，如同说"青"时对极青等产生疑惑一样。因此应承许能别与所别的事物。
因此这也不存在。若问为何，经中说："青声"等，即青声诠说具青功德的实体，而它不趣入极青等其他实体。

།གང་ སྔོན་པོ་ཉིད་འཇུག་པའམ།དེའི་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་། རྒྱུ་མཚན་མེད་མིན་དེ་ཡང་འདོད། །ཅེས་པ་འདི་མཚུངས་སོ་ཞེས་པས། །དཔེ་ཅན་དང་འདྲ་བར་དཔེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཁས་བླངས་ནའང་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་དཔེ་གྲུབ་པར་ གྱུར་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་སྟོན་ཏེ། དེ་མིན་རིགས་ལ་རིགས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་རིགས་འདི་ལ་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། འདི་ལྟར་རིགས་མེད་པའི་ཡོད་པའི་རིགས་ནི་རིགས་ལྡན་མ་ཡིན་ཞེས་པའོ། ། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་ལ་གཉིས་ལས་ཆེས་སྔོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་བཞིན་ཏེ། གང་ལས་བྱེ་བྲག་དེ་རྣམས་ཉེ་བར་བླངས་ནས་རྫས་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་ཉེ་བར་མ་བླངས་ན་ཡང་དེའི་དངོས པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཕྱོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་བུམ་པ་མ་ཡིན།སྣམ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་སྒྲ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་དོགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་ནི་དབྱེ་བ་དུ་མ་སྟེ། དེ་རྫས་གཅིག་ལ་ཡང་འཇུག་བཞིན་པ་ནི། རང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཉེ་ བར་བླངས་ནས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་སྲིད་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་པས།དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྔོན་པོའི་སྒྲ་ལས་གཉིས་ནས་ཆེས་སྔོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོགས་པར་རིགས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་པས་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་དོགས་པ་སྲིད་པར་གསུངས་སོ། །སྒྲ་ནི་གཞན་ དབང་སྟེ།ཡོན་ཏན་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་འཕེན་པར་ནུས་པའོ། །དོན་ནི་དགོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཙོ་བོའོ། །དེས་ན་རིགས་ལྡན་གྱི་དོན་ནི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འཕངས་ནས་འཇུག་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཡང་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་ སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།ཡོད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཕངས་པ་ན་ཁྱད་པར་ལ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་དོན་གྱིས་ཁྱད་པར་མཐའ་དག་འཕེན་ཅེ་ན་སྨྲས་ པ།དེ་ལྡན་གྱི་དོན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིགས་ལྡན་གྱི་དོན་ནི་སྒྲས་ཉེ་བར་ལེན་ཅིང་། དེ་ཡང་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ལས་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་འགའ་ཞིག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་དེའི་སྤྱིའི་དབྱེ་བ་འཕེན་པ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ འཕེན་པའོ་ཞེའོ།།རྟོགས་པ་འདི་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། དོན་གྱིས་འཕེན་ནའང་མ་ངེས་པ། །ཞེས་སོ།

凡是青性趣入或其关联，都不会成为声的对象。因此这里也如"非无因由，彼亦许"所说，能喻与所喻同样都是不成立的。
"即使承许"是说，即使能喻成立，存在性与之也不相似。为此说明："非彼类无类故"，意即此存在性没有瓶性等类，因为无类的存在类不具类。
存在性中没有瓶性等类的差别，如同青功德中有二者中更青等差别一样，从中摄取那些差别而趣入实体。若不摄取彼等，其事物的正向本性既非瓶亦非毛毯。因此，从存在声而对瓶等差别产生疑惑是不合理的。
青功德有多种差别，即使趣入一个实体，也是摄取自身差别而随显现趣入，因此从表达它的青声而对二者中更青等产生疑惑是合理的，这是在说明。
"若尔如是"表明可能对其他方式的差别产生疑惑。声是依他起，因为依赖功德而趣入，故能引发差别。义因其必要性故为主要。因此，具类之义摄取一切差别而趣入。即使瓶性等不成为存在声的所诠，但当由具存在性之义摄取瓶等时，也会对差别产生疑惑。因此不能无能别与所别。
若问义如何摄取一切差别，答曰："具彼之义必然"等，即具类之义为声所摄取，而它必定与瓶性等某普遍相应，由此摄取其普遍的分类时便摄取瓶等差别。
为遮遣此理解而说："义若摄亦不定"。

།དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་གྱིས་འཕེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གསུངས་ཤིང་། དེ་མེད་པར་འདིར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དཔེར་ན་ཉིན་པར་མི་ཟ་ཞེས་ཆོས་ མི་མཐུན་པ་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ།།འདིར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་ཕྱོགས་ཆོས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །འཕངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཆད་མའི་འབྲས་བུའོ། །གང་དུ་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་དེར་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཉིན་པར་ མི་ཟའོ་ཞེས་པ་འདིར་མཚན་མོ་ཟ་བ་ལའོ།།ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཐེ་ཚོམ་མོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་འགལ་བའོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་གང་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེར་མི་འཕེན་པ་ཡིན་ན། སྤྱིའི་སྒྲས་ཀྱང་རང་གི་ཁྱད་པར་མི་འཕེན་ པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཆེད་དུ་མི་འཕེན་པ་ཡིན་ན་ཡང་། གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་ཏེ། གང་སྨྲས་པ། ཐེ་ཚོམ་འདོད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ནི། །རང་གི་སྤྱི་ཡི་འདོར་མ་ཡིན། །བླངས་ མིན་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར།།མཚུངས་ནའང་དེ་དག་དོན་གཅིག་ཉིད། །ཅེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དོན་ལས་དོན་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མི་འཐད་དེ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་དོན་དེས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ འདི་གསལ་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་འོ་ན་གང་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེར་མི་འཕེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བརྗོད་པ་དེ་རེ་ཞིག་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲ་འཕེན་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། དོན་འཕེན་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་འཕེན་པ་ནི་མི་གཏོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དོན་འཕེན་པ་ནི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལས་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། གལ་ཏེ་འོ་ན་གང་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེར་མི་འཕེན་པ་ཡིན་ན་སྤྱིའི་སྒྲས་ཀྱང་། རང་གི་ཁྱད་པར་འཕེན་པ་མི་གཏོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ཅིས ན་ཅིར་ཐལ་བར་འགྱུར།གང་བརྗོད་པ་ཡང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཆེད་དུ་མི་འཕེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གང་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་དོན་ལས་དོན་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཁོ་ནས་ ངེས་ཟིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་མཉན་པ་མ་སྦྱར་བ་ན།གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་བ་དེ་ལྟར་དེ་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་བསམས་ཟིན་ཏོ།

"由义摄取"等说明了由义摄取的自性，为了显示此处无此，以"白天不食"为例确定地显示异品。"此中"等显示异品相属中的宗法。"无有摄取"是遮诠的果。
凡是由义摄取之处即是不定，例如说"白天不食"时，对于夜晚食用而言。说"存在"时对瓶等诸法也非决定，而是怀疑，这是自性相违。
若问：如此则凡是有怀疑处即是不摄取，那么普遍声也将不摄取自身差别，因为由此对彼等也生起怀疑。若为无共同基础故不摄取，则共同基础性本身也仅在怀疑中观察到。如所说：
"因许疑故诸差别，
不舍自身之普遍，
非取生疑故相同，
彼等仍是一义性。"
即使由义唯定解义，能别所别事也不成立，如同异名声。若谓由彼等义已摄持故，为此当明显说明。
其中，对于"若尔则凡是有怀疑处即是不摄取"等所说，首先应当思维：声摄取是一回事，义摄取是另一回事。声摄取具有不舍弃的特征，义摄取具有决定的特征。其中，从怀疑不能有具决定相的义摄取，若说如此则凡是有怀疑处即是不摄取，普遍声也将不具有不舍弃自身差别的特征，这怎么会有什么过失呢？
所说"为无共同基础故不摄取"等，以及"即使由义唯定解义"等所说，这两者都不合理。如同差别论者的观点中，仅由类声已定解一切差别时，若不加上差别的闻取作为决定义，就必定不成为共同基础性和能别所别事，同样在具彼论者的观点中也是如此，这已经思考完毕。

།གལ་ཏེ་ འོ་ན་དོན་འཕེན་པ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན།ཅི་ལྟར་དོན་འཕངས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་རེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་དེ། རེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ངེས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དོ། །གང་ཞིག་དོན་འཕངས་པ་འདོད་པ་དེ་ ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རེ་བ་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་བྱེ་བྲག་ངེས་པར་ར་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་མཁས་པས་རྩོད་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་འདི་གཞག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་ལ་ སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དགག་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པས་རང་གི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་བསྟན་པར་མཛད་དོ།།འོ་ན་ཕ་རོལ་པོའི་ཕྱོགས་བཀག་པས་རང་གི་ཕྱོགས་འགྲུབ་པ་མི་འཐོབ་སྟེ། བསལ་ཏེ་འོངས་པ་དགག་པར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། འདི་ལ་སྔར་ཁོ་ནར། བྱས་ སོགས་བཞིན་དུ་རང་དོན་ལ།གཞན་སེལ་བས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད། །ཅེས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་རྗེས་དཔག་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་ཚད་མ་གཞན་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ། དེ་བཀག་པ་ན་དོན་དེ་ ཁོ་ན་རྣམ་པར་གནས་པ་འབའ་ཞིག་གོ།།འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐུགས་ལ་བྱས་ནས་ཀྱང་འདི་སྐད་གསུངས་སོ། །ཡང་ཅི་འདིར་སེལ་བ་ཙམ་གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འབྲེལ་ལམ། འོན་ཏེ་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ན། གལ་ ཏེ་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ཡིན་ན།རང་དོན་ལ། གཞན་སེལ་བ་ཡིས་རྗོད་པར་བྱེད། ཅེས་པའི་གཞུང་འགལ་ཏེ། རང་གི་དོན་ལས་ཐ་དད་པར་གཞན་སེལ་བ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དེའི་ཆ་འགའ་ཞིག་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲ་ནི་དོན་གཞན་ ལས་ལྡོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྨྲའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་འགལ་ལོ།།ཅི་སྟེ་དེས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེས་ན་མཉན་པ་གཞན་སེལ་བྱེད། །ཅེས་ཉམས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ ཞེས་པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།ཇི་ལྟར་དགག་ཚིག་གིས་འགོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་བཞིན་ནོ། །སྒྲའི་བྱེད་པ་གཞན་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若问：如果义摄取是决定的自性，那么为何对于所摄取的瓶等诸法会有期待呢？所谓期待，是指对彼等怀疑而希求决定。答：此过不存在。凡是承许义摄取者，并非承许如此类型的期待，而是确定差别，正是依此而作此说。或者说智者将解释这一切诤论的答复，故此暂且搁置。
"为此"等通过总结遮遣如前所说的类等能诠，唯显示自宗。若问：通过遮遣他宗不能成立自宗，如同所说的"遮遣已来"，答：此过不存在。对此早已说明："如同所作等自义，由遮他而作诠"，已证成声生推理与推理无别。
对此，当其他量论者说通过成立的方式来诠表类等时，遮遣彼说，唯此义确定安立。也是考虑到将要解说的自宗能立而如此宣说。
复次，此处是仅以遮遣为所诠，还是以彼为差别？此有何过？若仅是遮他，则与"于自义，由遮他而诠"的论典相违，因为遮他依附于异于自义故。如是物体的某一部分由离于他义而了知，声诠说由离于他义而差别化的诸事物等所显示的具彼论者相违。
若由彼而差别化，则"闻即能遮他"之说不成立。因为"能遮他"即是"能诠"之义，如同否定词的否定一样。声的作用不可能有他法。

།དེ་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་རྣམས་འདི་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། གཞན་སེལ་བ་ཁོ་ན་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པས་སོ་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་འདི་རང་གི་དོན་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་གཞན་སེལ་བྱེད་ཅེས་འདིར་གཞན་སེལ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པས་སོ། །གཞན་སེལ་བས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་འདིའི་དགོས་པ་ནི་བཤད་ཟིན ཏོ།།གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་གཅིག་བསྐུལ་ན་ཡང་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་བསྐུལ་བའི་ཐ་སྙད་རྟོགས་པར་སྒྲ་རྣམས་སྟོན་ཅིང་གཞན་སེལ་བས་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་དེའི་ཆ་འགའ་ཞིག་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་རྟོགས་པར་ བྱའོ།།སྒྲ་ནི་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་སྟོན་པ་ཁོ་ནས་སམ་ལྡོག་པ་ཙམ་སྟོན་པ་ཁོ་ ནས་སྒྲའི་ཐ་སྙད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཅིག་པུ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྟོན་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་འགའ་ཞིག་ལ་གནས་པ་མེད་ནའོ། །ལྡོག་པ་ མེད་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་དེ།རང་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞིང་འདི་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པར་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་དོན་ལས་དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ བརྟག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་དེ་ལས་གཞན་ཟློག་པ་དང་། གང་གི་དོན་བརྗོད་པའི་བྱ་བ་གཉིས་ནི་མེད་དེ། རང་གི་དོན་ནི་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། དེ་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ལས་དེ་ལས་གཞན་པ་བཟློག་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདི་འདིའི་སྤུན་དྲུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ སྤུན་དྲུང་ཉིད་ནི་གཉིས་ཀར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན།གཅིག་ལ་སྤུན་དྲུང་དུ་བརྗོད་ན་ཡང་། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཅིག་ཤོག་ཀྱང་སྤུན་དྲུང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་དབྱེ་བར་བྱ་བ་གཉིས་དག་ལ། དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་ཀར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་གཅིག་བསྐུལ་བ་ན་ཡང་མེད་ན་མི་ འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་གཞན་ལས་ལྡོག་པའོ།

若问：具彼之宗亦不成为他宗，因此，对具彼之宗所说的过失，于此亦应成过失。答：此过不存在。因为唯遮他是声之义故。亦无相违，因为此处以遮他声说明，凡是自义即是能遮他故。"由遮他而诠"之必要已经说明。
复次，即使激发一个差别，也是通过离于他法而了知。诸声通过随行与遮遣所激发的言说了知而显示，并由遮他而诠。应当了知事物的某一部分是由离于他义而了知。如所说："声唯诠说离于他义差别的诸事物"等。非为差别与所差别之事物。
若问：岂不是仅由显示随行，或仅由显示遮遣，即能了知声的言说？答：此不存在。因为若仅随行，无所遮除则成无果之说；同样，若仅一所遮除，于某处无安住则不成。无遮遣的随行不存在，无随行的遮遣亦不存在。能了知自义即是随行，此不可能无遮遣。从自义遮除他义即是遮遣，此亦不应思为无随行。
正因如此，声不存在遮除异于彼者与诠说其义这两种作用。因为自义是差别的自性，故由诠说彼即能了知遮除异于彼者。如说"此是彼之兄弟"时，因兄弟性成为二者，故说一者为兄弟时，由不离而生故，另一者亦了知为兄弟。如是于二所分别者，因分别成为二者，故激发一分别时，由不离而生故，彼离于他。

།དེའི་ཕྱིར་ཡང་གང་ཞིག་མཉན་པས་དོན་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་ན། དེ་དགག་པ་ཁོ་ན་དོན་སྤྱད་ཟིན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་སྒྲ་གཞན་བཙལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་རང་གི་དོན་ ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་།རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ལྡོག་པ་རྟོགས་སོ་ཞེས་པས་སོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་སེལ་བ་ཁོ་ན་སྒྲའི་དོན་ཏེ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་སྒྲའི་དོན་འདི་ཅི་ཞེ་ན། གང་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ ཏེ།དེ་ཡང་བརྗོད་འདོད་ལ་མི་འཁྲུལ་ཞེས་པས་བརྗོད་འདོད་ལ་སྒྲ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །འོ་ན་སྤྱི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ན་དེས་ན་ཇི་ལྟར་བློའི་སྣང་བ་སྒྲའི་ཡུལ་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ཁོ་ན་སྤྱིར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་དབང་པོ་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་སམ། བདག་ དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་དང་དོན་དང་ཕྲད་པ་རྣམས་སྤྱི་མེད་པར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་།ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་ཡང་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སད་པར་ བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་རྣམས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གང་དེའི་དབང་གིས་དེ་ རྣམས་ཀྱི་དེར་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་བསྒྲིབས་ཏེ།བདག་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐ་མི་དད་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་སྣང་བ་ཐ་མི་དད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དང་། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་བཞིན་དང་། གསལ་བ་ ཐ་དད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཞིན་ཏེ།རྟོགས་པ་པོ་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱས་པའོ། །བློ་ལ་ཡོངས་སུ་འཇུག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་ཀུན་དུ་འཕྲོ་བ་ཉིད་དེ་ནི་རྟོགས་པ་པོས་བསམ་པའི་ངོར་སྤྱིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ད་ནི་ཅི་ལྟར་གཞན་སེལ་བའི་སྤྱི་སྒྲའི་ དོན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན།དེ་ཁོ་ན་ནི་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།

因此，若有人说"如果通过听闻而遮除他义，则由于彼唯是遮遣且已完成义用，故为了了知自义应当寻求其他声"，此说不合理。因为声唯能了知自义，且由于对所了知义不离而生故，能了知他义遮除。因此，如是唯遮除是声义，毫无相违。
若问：此声义是什么？答：此是欲说之总相，由于"于欲说无错乱"，故说声对欲说是量。若问：若总相是声义，则如何说心之显现是声境？答：应当建立彼即为总相。云何？如此处，虽然根、光明、作意等，或我、根、意、境之和合等无总相而各异，却能生起一个色知，如是虽然树、娑罗等差别相互无随行，但通过自身经验而唤起分别习气者，能生起一个显现无差别的分别知。
由于所证与能证为一，故诸异于他者与分别习气之自性，即是由其力而令彼等生起之差别自性被遮蔽，将自身无差别显现增益于彼等，如同彼等无差别自性般以某种形相显示。其无差别显现即如外境、如作用、如遍行于诸差别，为诸迷惑认知者执为外境性。诸法于心中显现如外境般普遍流布性，由认知者意解而安立为总相。
若问：如何说遮他之总相是声义？答：彼即是遮他。

།ཅི་ལྟར་ཇི་ཙམ་པས་ཕྱི་རོལ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཁོ་ན་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་དང་གཞན་སེལ་བ་དང་དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། ལྡོག་པ་ ནི་ལྡོག་ལྡན་ལས་གཞན་དུ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅི་ལྟར་གཞན་སེལ་བ་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་འཆད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཅིག་ ཤོས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་ནི་བློ་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཁོ་ན་དོན་བྱ་བར་རུང་བ་ཡིན་པར་སེམས་ཤིང་། བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་དག་ཏུ་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་དབང་ ལས་གཞན་སེལ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སེམས་པ་ན་མཁས་པ་རྣམས་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མི་སེམས་སོ། །གཞན་ཡང་གང་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དེའི་རྟེན་ནི་གཞན་སེལ་བ་ཁོ་ ནའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་སྒྲའི་ཡུལ་གཞན་སེལ་བའོ་ཞེས་བཤད་དེ།དེ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་པའི་བློའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གཞན་སེལ་བར་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་ པ་རྣམས་ལས་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་འཁྲུལ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཞིང་སྤྱིའི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་བསྟན་ཏོ།།འདི་ལ་སྤྱི་སྨྲ་བ་རྣམས་རྒོལ་བར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་ཤིང་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་ པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན།དེ་ནི་བརྡའི་དུས་སུ་ཤིང་མིན་འཛིན་པ་མེད་པར་དེ་ལྟར་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་མི་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཤིང་མིན་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་མིན་ཅི་ཞིག་ཅེས་དྲིས་པ་ན་སྨྲས་པ་གང་ཤིང་མ་ཡིན་ པའོ་ཞེས་དང་།ཤིང་ཅི་ཞིག་གང་ཤིང་མིན་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་ཕན་ཚུན་བསྟེན་པའི་ཉེས་པ་སྟེ། འདིའི་ཕྱིར་བློ་ལ་མི་གནས་པའི་དོན་ལ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་བརྡ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ལ་བརྡ་བྱེད་པ་ན་ཡང་ཤིང་མིན་རྣམ་པར་བཅད་དམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྣམ་གཅོད་ན་སྔར་ཤིང་། །འཛིན་པ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་ཤེས། །དེའི་ཚེ་རྟོགས་པ་པོས་ཤིང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། ཤིང་དང་ཤིང་མིན་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ། དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

如何以及在何种程度上，外境诸法从他义中遮除，即是遮他。遮除、遮他、遮遣他义等诸多名称是同义词。遮除并非被认为异于具遮者。那么，外境自相之本性如何成为遮他知识之行相本性呢？答：无过失。唯有探究真实性的论师们如是分别，而其他人则不然。他们认为唯有心中之行相才是可作用的对象，且于名言施设时执著显现与所分别义为一。因此，依据他们的意趣而说遮他是外境对境，但在思维真实性时，诸智者因显现差别等故不认为无差别。
复次，为显示无差别行相之心生起所依唯是遮他，故说声境是遮他。因为彼存在于诸事物中且无相违故。相似心之所依事物不相违于遮他。如是，由于果一性，从非彼果者中遮除的诸差别通过自身经验而成为迷乱果习气之因，并生起随顺总相之心，此即所说。
对此，诸主张总相者提出质难：若树异于非树，则于名言施设时无有执非树便不能如是取树，因为不知树者亦不能了知所遮体性之非树故。若问"何为非树"而答"即非树者"，若问"何为树"而答"即非非树者"，有相互依赖之过。因此，对心中不住之义不能以遮他而施设名言。
他们于总相施设名言时，是否遮除非树？若遮除，则：
"先前无执树，
如何能了知？"
因为彼时认知者不知树，为了了知树与非树才趋近于彼故。

།མི་ཤེས་པ་དེས་ཅི་ལྟར་བརྡ་ལ་ཤིང་མིན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྟོགས པར་འགྱུར།མི་རྟོགས་ན་ཡང་གཞན་རྣམ་པར་མ་བཅད་པས་བཀོད་པའི་སྒྲ་ལས། དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན་ནོ། །གང་རྣམ་པར་མ་བཅད་པས་གང་ལ་བརྡར་བྱས་པའི་སྒྲ་ནི་དེ་ལ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ཤིང་ཉིད་ལ་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་མ་བཅད་པར་བརྡར་བྱས་པའི་ཤིང་གི་སྒྲ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན། ཤིང་གི་སྒྲ་ཡང་ཤིང་ཉིད་ལ་ཤིང་མིན་རྣམ་པར་མ་བཅད་པས་བརྡར་བྱས་པའོ། །འགལ་ བས་ཁྱབ་པའོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། སྤྱི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ནི། འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མདུན་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཅིག་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས། འདི་ཤིང་ཡིན་ཞེས་བརྡར་བྱེད་ལ་དེ་ལྟར་བརྡའི་དུས་སུ་ མཐོང་བ་ཁོ་ནའི་སྤྱིའམ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་རྟོགས་སོ་ཞེས་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས་འདི་ཤིང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་། ངེས་པར་བཟུང་ནས་བརྡ་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་ངེས་ པར་མ་བཟུང་བ་ཡིན།གལ་ཏེ་འདི་ཁོ་ན་ཤིང་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་ནས་ཡིན་ན། སྔར་ཤིང་འཛིན་པ་མེད་པས་ཤིང་མིན་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་བརྡ་ལ་དེ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད། ཅི་སྟེ་འདི་ཡང་ཤིང་སྟེ་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ངེས་པར་མ་བཟུང་བ་ཡིན་ན།ཅི་ལྟར་རྟོགས་པ་པོ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་གཞན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་འཇུག་ཅེས་པ་སྐྱོན་དེ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་མཐོང་བ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཤེས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དེ། གཅིག་འགའ་ཞིག་མཐོང་བ་དང་ལྡན་ཞིང་གཞན་ལ་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་ པ་ཅན་གྱི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ནི་བརྡའི་དུས་ན་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ལས།དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་འདི་ནི་གཞན་ནོ་ཞེས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཤིང་ངོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་ཏེ། གང་ཁོ་ན་ལ་དེ་མི་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཤིང་མ་ཡིན་པར་ རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྨྲ་བ་ལ་འདི་མི་སྲིད་དེ། གཅིག་ཏུ་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

不知者如何能在名言施设时理解遮除非树？若不理解，则由未遮他而施设的声音，舍弃彼而趋入言说是不合理的，如同树中的沙罗等差别。若以未遮除而对某法施设名言，则该声不能通过舍弃彼而趋入，例如：对树性未遮除沙罗等差别而施设的树声，不能通过舍弃彼等而趋入；同样，树声也是对树性未遮除非树而施设的。相违遍及。
虽然如此，实在论者主张：并非通过遮除某些而有所成立，那么是什么呢？指示现前的某一事物后说"此是树"而施设名言，如是于名言施设时所见之总相或与彼相关者于言说时亦能了知，因此不同于前述过失。
对此答：并非不同，因为指示一法后说"此是树"时，是确定而施设名言，还是不确定？若确定"唯此是树，他者非是"，则先前无执树故不了知非树者，如何能于名言施设时理解遮除彼？若不确定而说"此是树，他亦是"，则了知者于言说时如何能通过舍弃他而趋入？这仍是同样的过失。
若谓从所见的对立面容易了知故无过失，因为见到某一事物并对其他事物经验到与彼不相顺的认知行相时，于名言施设时即能从所取事物确定"此与彼相异者是他"，因为性质相异的缘故。由此能够通达"唯此是树"，凡是不显现彼者，自然能了知即是非树。
对主张遮除者而言这是不可能的，因为单一所见之体性不随行于任何事物故。

།མངོན་སུམ་གྱི་བརྡའི་དུས་བཟུང་བ་ནི་ཕྱིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་བརྡའི་དུས་སུ་གཟུང་བའི་ ཤིང་གི་གསལ་བ་ནི་གསལ་བ་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ནི་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་དེ་ལས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དེ་ལྟར་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་འདི་ན་སེལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ མཚུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཐ་དད་ཀྱང་འགའ་ཞིག་རྣམས་ནི་ངོ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་བྱེད་ཀྱི་གཞན་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་མཐོང་ནས་རྟོགས་པ་པོས་འདི་རྣམས་ནི་དེའི་རྒྱུ་སྟེ་གཞན་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བློས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཕུང་པོ་གཉིས་སུ་ རྣམ་པར་འཇོག་གོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་བརྒྱུད་པས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཐ་མི་དད་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཅན་ཡང་སྟེ། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་སྤྱིའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ངོ་ཤེས་པ་ལ། གང་འབྲས་བུ་གཅིག་ པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་བཞིན་དང་།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་སོང་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་ངོ་། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཞེན་པར་བྱས་པ་དེ་རྣམས་རྟོགས་ནས། རྟོགས་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་ཐ་མི་དད་པར་ རབ་ཏུ་སྣང་བ་རྣམས་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་རང་རང་གི་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར།དེ་རྣམས་བསྟན་ནས་འདི་རྣམས་ཤིང་ངོ་ཞེས་བརྡ་བྱས་པ་ན། འཁྲུལ་པ་དེས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་གཅིག་བཞིན་དུ་མཐོང་ནས། དེའི་ རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཤིང་མིན་ཉིད་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་ཐ་དད་པ་མཐོང་ཡང་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་འདི་ཤིང་དང་ཤིང་མིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་པ་བལྟར་རུང་བ་ གཅིག་ནི་མེད་དེ།དེ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་དབྱུག་པ་དང་དབྱུག་པ་ཅན་བཞིན་དུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བཟུང་བ་ཡང་ཉེ་བར་མ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ཡང་གཞན་ལ་ལྟ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ གསལ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་ཤིང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

现量施设名言时所取者后来不能了知，因为即使有了知，于名言施设时所取的树的显现，对其他显现也不能了知"此即是彼"。如同瓶等性质不相顺那样，帕拉夏等差别也是如此，因为未承许随行的体性。
若如是，则对主张遮除者而言也同样，因为诸事物虽有差别，然有些自性能生起识别等一果，其他则不能。见到彼等后，了知者以智慧分别"此等是彼因，其他则非是"，而安立为两类。
其中，由于从间接产生一果之事物而生，故亦有执取无差别义。从经验彼而生起的自性中，具有增益为外境之体性、具有总相行相的识别，对于以一果之因性而区分者，如同外境、如同所作事业、如同具随行性者随行某体性般各别显现。
执著为外境自性的彼等被了知后，于了知者分别中无差别显现者，如同眼翳者见到二月般，虽各自经验其显现，然因增益为一性故。指示彼等说"此等是树"而施设名言时，由彼错乱见到如同一随行体性，从非彼因性所区分者的相违行相，容易增益为非树性。
其中，虽见差别，然以所见与未见而区分此为树与非树时，并无可见的无差别事物，因为不以区分而执取如杖与持杖者。未取者亦因未表征故。于一所见行相亦不能见于他故，若具彼与非彼者即是树与非树性，则唯一显现即成为树。

།འདིར་ཡང་སེལ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་གཞན་སེལ་བའོ་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སུན་འབྱིན་བྱེད་པར་འདོད་པས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་སྨྲས་པ་དེ་གཞན་སེལ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཁོ་ ནས་གསལ་ཞིང་ཕ་རོལ་མནན་ཏེ།དེ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་འཕྲོས་པས་ཆོག་གོ། །བཤད་དོ་ཞེས་པ་དོན་གྱི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་གཞན་སེལ་བ་ཁོ་ན་སྒྲའི་དོན་དུ་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་མང་ཞེས་པ། ཤིང་ ཤ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དང་།མེ་ཏོག་ཅན་དང་འབྲས་བུ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉིད་ན་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཉིད་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉིད་ན་ཡང་སྒྲ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་མེད་ དོ།།རང་དང་འབྲེལ་པ་རྗེས་མཐུན་ལས། །ཞེས་པ་ལ་རང་གི་འབྲེལ་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་དེའི་སྤྱི་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་གང་འདྲ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ ཀྱང་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་རིགས་སོ།།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་ལ་ལྟོས་ནས་འདིའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། ལྟོས་ནས་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་གཞན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཁོ་ན་བྱེད་ཅིང་ རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའོ།།ཅི་སྟེ་སྒྲ་ཡིས་ཆ་ཅི་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། སྒྲ་ཡང་དུ་མའི་ཆོས་ལྡན་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་དང་སྤྱིའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དུ་མའོ། །གང་གི་དོན་ནི་འདའ་མིན་པ། །ཞེས་པ་སྤྱིའི་ཆོས་ཤིང་དང་སྒྲ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ འཁྲུལ་བར་བྱེད་པ་མིན་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་འདིས་ཆོས་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་གང་རྣམ་པར་བཅད་པ་དེ་བསྟན་ཏོ། །སྒྲ་ཡི་ཡོན་ཏན་སོགས་ཀྱིས་མིན། །ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་སྒྲའི་ཤེས་བྱ་ཉིད་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་ངོ་།།རྟོགས་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་དེ་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་རྣམས་ནི་ཤིང་གི་དོན་མེད་ཀྱང་རོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་གི་།ཤིང་གི་སྒྲ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་བསམ་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ། །དྲི་བས་བསམ་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

此处，不了解遮除自性者们，臆测"仅是无事物即为他遮"而欲作破斥，对方所说者唯由善说遮除自性而明了且降伏对方。为遮除彼故，诸大士们已如是说，此极为延伸已足。
由"已说"之语，完整显示所应了知的义分，唯立他遮为声义。"多种"者，谓虽由沙拉树等差别及具花、具果等差别而有多种，此为其义。"所诠"者，谓树等义。彼虽有多种，然从声不能了知一切行相。
关于"从自相属随顺"，自相属即是不离不生性，具随行与返遮之相。此亦是依其总相而言，非依差别而言。是故，了知何种关联，亦唯应如是理解。
将如是说明：依总相是此关联，总相亦唯是遮除体性如前所说，是依待而有，于差别则不应有他故。是故，唯作遮除而了知。
若问声了知何分？答曰："声亦具多法"等，即自相与总相诸法之多法。"不离其义者"，谓以总相法树性、声性等任何不错乱而能了知者，即由此了知彼法，此为其义。以"性"字显示所遮。
"非由声功德等"中，以"等"字摄声所知性等。不能了知者，因于彼等错乱故。如是，彼等虽无树义，然见于味等，而树声性等总相则不然。若谓"仅他遮"等，此处意趣将解说。"云何"等，此是量果。为遣除问难之意趣而说"若问云何不尔"等。

།གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསལ་བར་བྱ་བ་ཐ་དད པས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་སྟོན་ཏོ།།འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ་གང་རྣམས་དོན་ཐ་དད་པ་དེ་རྣམས་ནི་གཞི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན། སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤ་ལ་ལ་སོགས་པའི་ སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་། བསལ་བའི་དབྱེ་བས་དོན་ཐ་དད། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར། རང་དོན་དབྱེ་བ་རྟོགས་ལ་རྨོངས། །སོ་སོར་ཞེས་པ་ལྷག་མའོ། །རང་གི་དོན་ནི་སྤྱི་ སྟེ།ུཏྤ་ལའི་སྒྲ་ནི་ཨུཏྤ་ལ་ཙམ་མོ། །དེའི་དབྱེ་བ་ནི་ཨུཏྤ་ལ་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྔོན་པོ་ཙམ་སྟེ། དེའི་དབྱེ་བ་བུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྟོགས་ལ་བླུན་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་སོ། །འདིས་ནི་སོ་སོར་རང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། དོན་གྱིས་ གོ་བས་ལྷན་ཅིག་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་སྨྲས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་ལ་རང་གི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་སོ་སོར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ནི་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཨུཏྤལ་ སྔོན་པོ་ཞེས་པ་བྱ་བ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་།ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་མངོན་པར་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་རིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་འབྲས་བུ་ཐ་དད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་དང་ཁྱད་པར་བྱ་བའི་དངོས་ པོར་འཐད་དོ།།ཅི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་རང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུས། རང་གི་དོན་སྤྱི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ། དོན་དེ་ནི་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དང་བཅས་པའི་བློས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ སྟེ།གང་ཨུཏྤ་ལ་འདི་ཅི་སྔོན་པོ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གཞན་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་དོགས་པ་གཅད་པའི་ཆེད་དུ་སྔོན་པོའི་སྒྲ་སྦྱར་བཞིན་པ་ནི་གང་ཨུཏྤ་ལ་འདི་ནི་སྔོན་པོ་སྟེ། དམར་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལ་རང་གི་དོན་ཉེ་བར་སྡུད་ཅིང་ཨུཏྤ་ལའི་དོན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་ པས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ།།འདིར་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཡང་ལྷག་པར་ཞེན་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ།

关于"由何故差别"等，由所遮差别而显示从共存关系中义的差别。此为因，凡是义差别者，彼等非是同基，亦非成为能别与所别，如瓶与毛毯等声，青与莲花等声亦复如是。此为能遍相违。
关于"彼等亦"等，虽然"由遮分而义异"，然仍有差别。由何故？"于自义分别迷惑，各别"等为余文。自义即总相，莲花声即是莲花一般。其分别即红莲等。仅是青色，其分别即蜜蜂等。于此了知而愚钝即是疑因。此说各别于自义差别是疑因，以义理理解则说共存者是决定因之差别。
由于如是，莲花、青色等声于互相之义中，对自义差别各别是疑因，唯于共存者是决定因，是故"青莲"于一事物中是果无差别性，应成具有显明所别义之相。因此，由一果无差别性故是同基性，是故亦成为能别与所别事。
若问如何？莲花声由自义差别疑因，于意识增益的自义总相上，由于彼义未遮余相故，应由具有欲求异相之心遮除。即"此莲花是青色耶？抑或是红等他色耶？"是故为断此疑，加说青声，即"此莲花是青色，非红色"，如是于彼摄自义而别别莲花义，故成能别与所别事。
此中义趣是：诸声所诠虽是心相显现体性，然由增上执著而成外境自性。

།དེས་ན་སྒྲའི་དོན་ཐ་དད་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ན་ཡང་ཆོས་དུ་མ་རྗེས་སུ་སོང་ བ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ལྟར་སྣང་སྟེ།དེ་ལས་ཀྱང་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བློ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་ཅིང་དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་ཨུཏྤ་ལ་དང་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དུ་མར་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས། ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་ འཁྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བློ་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གང་རུང་ཅིག་སྦྱར་བ་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ངེས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་གཞན་ མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།གང་སྔོན་པོ་འདི་ཅི་གང་ཨུཏྤ་ལ་འམ། འོན་ཏེ་བུང་བ་ལ་སོགས་གཞན་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་བྱེ་བྲག་གཞན་དུ་དོགས་པ་དང་བཅས་པའི་བློས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དོགས་པ་གཅད་པའི་ཆེད་དུ་སྔོན་པོའི་སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྦྱར་བཞིན་ པ་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བཞིན་པ་རྣམས་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ངོར་བྱས་པས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་འཐད་དོ་ཞེས་པའོ། །བསལ་བར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་པ་འདི་ཡང་སྔར་བཞིན་དུ་བསལ་བྱ་ཐ་དད་པས་དོན་ཐ་དད་པར་སྟོན་ཏོ། །རང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་པ། རང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད པར་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་མངོན་པར་གསལ་བའི་དོན་དུ་སྟེ། འདིས་ནི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་མེད་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །འགྲེང་བ་དང་བྱ་རོག་གནས་པ་བཞིན་དུ་རང་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་པ། སྔོན་པོའི་སྤྱི་དང་ཨུཏྤ་ལའི་སྤྱིའོ། །གཅིག་ ལ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཞེས་པ།ུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་རྣམས་ནི་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་ལ་རང་གི་དོན་གྱི་སྤྱི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྟོགས་པའི་དབང་ལས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའོ།

因此，当汇集声音的不同义时，虽随顺多法，却显现为无差别。由此，青莲等声将如是义的影像置于心中，并使单一事物显明为莲花、青性等多法。执行言说的迷乱者们如是了知，因此依照他们的认知，同基性并无相违。
如是，唯有存在于心中的声义，由任一青等声的结合而确定为青等相之一，但由于其他差别未定的缘故，"此青是莲花耶？抑或是蜜蜂等他物耶？"以如是等方式，由具有对其他差别怀疑之心而遍断。因此，为断除疑惑，与青声相合而结合的莲花等声，产生显现为青莲等的识，并遮除青等相的事物于非莲等其他义中，如是增上执著。
因此，依据了知而言，能别与所别事亦应理。虽有所遮差别，如前所说，由所遮差别而显示义差别。关于"为明显自义差别"，自义差别即是青莲等声的青莲等。为使其明显，此说无差异果性。如立与乌鸦住般"为遮自"者，即青的总相与莲花的总相。关于"诸能汇集于一"，青莲等义差别中说为能别性的青莲等声结合，置于显现为青莲等的识中，于青莲等义中，诸能了知者了知彼等为能别自义总相青莲等的能摄者。因此，依其了知而如是说。

།འགྲེང་བ་ཉིད་ནི་འགྲེང་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ པས་བསྒྲེང་བའི་སྤྱི་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་།ཐོ་ཡོར་དང་མི་ལ་སོགས་པ་འགྲེང་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། བྱ་རོག་གནས་པ་ཡང་བྱ་རོག་གི་རྟེན་དུ་མི་རུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་བྱ་རོག་གནས་པར་རུང་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེའི་ཁྱད་པར་ཐོ་ཡོར་ དང་ཐང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་།དེ་དག་ལྷན་ཅིག་བྱས་པ་དག་ནི་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་འགྲེང་བ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ་སྔར་ བརྗོད་པའི་རྣམ་པས་དེར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་དེ་རྣམས་ཞེས་པ་སོ་སོ་བ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། དོན་གྱིས་གོ་བས་ལྷན་ཅིག་བྱས་པ་རྣམས་ནི་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་སོ་སོ་བ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ གྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཏེ།ལྷན་ཅིག་བྱས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ནི་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་གཅིག་གསལ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་གཞི་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། སྒྲ་གཞན་སྔོན་པོའི་ སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲའི་གསལ་བར་བྱ་བའི་གང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་དེ་ནི་ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་པ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོའི་སྒྲ་ལ་ཡང་ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་གསལ་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འབའ་ཞིག་པ་ལ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་པའོ། །སྒྲ་གཞན་ཉེ་བས་ཁྱད་ པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ།།དཔེར་ན་འགྲེང་བ་ཉིད་དང་བྱ་རོག་གནས་པ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་དག་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོར་འཇིག་ རྟེན་ན་གྲགས་ཀྱི།སྒྲ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་རྣམས་ལ་དེ་ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེས་དོགས་པར་བྱས་ནས་གྱུར་པ་སྨོས་པ་སྟེ། གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་དཔེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དོན་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཏེ། དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲར་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱའོ་ཞེས་གྱུར་པའི་སྒྲའི་ དོན་ཏོ།།དེས་ན་འདིས་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དག་ཀྱང་བསྒྲེང་བ་དང་བྱ་རོག་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པར་གསུངས་སོ།

立性本身遮除非立性，从而使人了知立的总相，而对柱子、人等立的差别产生怀疑之因。同样，乌鸦所住也通过遮除不适合作为乌鸦所依的事物，使人了知仅是适合乌鸦所住的事物，并对其差别如柱子、平地等产生怀疑之因。这些共同运作则成为确定非人形之立性差别的原因，因此成为同基。
如是，青莲等声对一义以前述方式而成。"彼等"中，各别者是对自义差别的怀疑之因；由义理可知，共同运作者即说为确定之因。由于青莲等声各别是对自义差别的怀疑之因，唯有共同运作才是确定之因，所以共同者成为明显一义之自义差别的同基。
关于"由于与他声共同所明显义不可能故"等，与青声共同的莲花声所明显的差别义，于单独的莲花声是不可能的。同样，青声也不可能单独具有与莲花声共同所明显的义，这是其意。由于趣入被他声邻近所差别的义，故成互为能别所别事。
譬如，唯有共同的立性与乌鸦所住才是能了知所差别义者。唯诸义的能别所别事为世间所共许，而诸声则不然。因此，对"如何安立彼等为彼"生起怀疑而说"成"字。"成"字是为表达譬喻，唯是义之法，应安立为能诠声，此为"成"字之义。
因此，此说虽有同基性，能别所别事亦见于立与乌鸦所住等，故说因有错乱。

།འོ་ན་གཞི་གཅིག་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་པ། ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱོར་ བའི་དུས་ན་སྔོན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཨུཏྤ་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དྲི་བའོ། །འདིས་ནི་གང་བརྗོད་པ་སྒྲ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་སྔོན་པོ་འབའ་ཞིག་མིན། །ཞེས་པ་ སྔོན་པོ་འབའ་ཞིག་པ་བཀག་པས་སྔོན་པོའི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་འགེགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཨུཏྤལ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་པས་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་འབའ་ཞིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔོན་པོའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་པ་དང་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་ འབའ་ཞིག་པ་གང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྔོན་པོ་འབའ་ཞིག་པ་དང་ཨུཏྤལ་འབའ་ཞིག་པའོ་ཞེས་གྲགས་སོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་པ་དག་གིས་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཚོགས་པ་བརྗོད་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་ བྱས་པ་དག་ཁོ་ནའི་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་དག་གིས་དོན་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ།འབའ་ཞིག་པ་དག་གིས་མ་ཡིན་པས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་གཅིག་གིས་དོན་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ན་རྣམ་གྲངས་པའི་སྒྲ་ལྟར་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་འདིས་ནི་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱོར་བའི་དུས་ ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་པ་ཁོ་ནའི་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་དག་གིས་དེ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།འོ་ན་འབའ་ཞིག་པ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་རྟོགས་ཤེ་ན། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། ཡི་གེ་བཞིན་དུ་དེ་དོན་མེད་ཡང་ཆ་ ཤས་རྣམས་ལ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ཚོགས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ།ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཞེས་པས། དཔེ་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་སྨྲས་སོ། །ཅི་ལྟར་མི་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་ཉིད་སྨྲས་ཏེ། སྔོན་པོའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་པ་ཡང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིག་ལ་དོན་འགའ་མེད་པ་སྟེ། །ཚིག་གཉིས་པ་ནི་རྟོགས་ཤེ་ན། །སྐྱོན་འདི་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་ཞེས་དེར་ཡང་། །འབའ་ཞིག་ཡང་དག རྟོགས་པར་བྱ།།སྔོན་པོའི་སྒྲ་དེར་ཡང་དོན་གང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་སྔོན་པོའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་འབའ་ཞིག་པ་རྟོགས་ཀྱི། ཚོགས་པའི་དོན་ནི་སྔོན་པོའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

那么，"何为具有同一基础者"这句话是说，在词语组合时，既是青色又是莲花，因此有此问题。这里说明，由于承许"唯有与他声共同的声才能明显表达所差别的义"这一点，故有承许相违之过。
"非唯青色"这句话通过遮遣单独的青色，从而遮遣仅由青色声所诠表的对象。同样，"也非某些莲花"这句话遮遣仅由莲花声所诠表的单独对象。如是，世间共许单独的青色声和单独的莲花声所诠表的对象是单独的青色和单独的莲花。
若问：为何单独的青色声和莲花声不能诠表彼义？答曰："因为所诠是聚合"，因为唯有共同的青色声和莲花声才能诠表彼义，而非单独者。否则，若一者能诠表彼义，则如同异名词般，它们的共同组合将不合理。因此，这表明即使在词语组合时，也承许唯有共同的青色声和莲花声才能诠表彼义，故无承许相违之过。
那么，单独者能了知什么？一无所知。为何？如同字母般无义，若诸部分无义，如何其聚合具有意义？对此说道："如何"等。通过"引述不相顺"这句话，说明譬喻不相同。若问：如何不相同？说"非"等。这说明承许有缺失，因为承许单独的青色声也具有意义。
"字母无有任何义，若了知第二语，此过无有因为彼，所诠如是亦，应了知唯独者。"这意思是说，在青色声中，所应了知的义是青色声的所诠，应了知是单独的，而非了知聚合义为青色声的所诠。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འབའ་ ཞིག་པ་དག་སྟོན་པ་གསུངས་པ།ཇི་ལྟར་ཁོ་ནར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་བཤད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་སྔ་མ་སོ་སོར་བརྗོད་ནས། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེའི་བརྗོད་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེད་ཕྱི་མའི་དོན་འཆད་དོ། །རིགས་ནི་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ ཅན་གྱི་སྔོན་པོ་ཉིད་དོ།།འབའ་ཞིག་པ་སྨོས་པས་ཚོགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །སྔོན་པོའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བས་ནི། གང་ལ་དེ་འཕྲོད་པ་འདུས་པ་རིགས་དང་སྦྱར་བའི་ཡོན་ཏན་ནམ། གང་ལ་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་འཕྲོད་པ་འདུས་པ་རིགས་དང་སྦྱར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ སྦྱར་བའི་རྫས་ཏེ།འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚོགས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉིས་ཀར་ཡང་ཚོགས་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་དོན་མེད་པ་ཉིད་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཉིད་མེད་ཅིང་དམ་བཅའ་བ་ལ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ།ཚོགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འོ་ན། བསལ་བྱའི་དབྱེ་བས་དོན་ཐ་དད། །ཅེས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་ པ།སྒྲ་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐ་དད་པར་ནི་སོ་སོར་གྱུར་པ་སྟེ། འབའ་ཞིག་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབའ་ཞིག་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་ཐ་དད་ཅེས་པ་བརྗོད་པར་བྱའི། ཚོགས་ པའི་དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཚོགས་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་ཡིན་ན། དེ་ཅི་ལྟར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དམ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོའི་བར་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ཀ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ཚོགས་པ་ཡང་གཅིག་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆ་ཤས་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་སེལ་བའི་སྒོ་ལ་གང་འདིའི་འདི་དག་ལས་དོན་དུ་བརྟགས་པའོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོགས་པ་པོའི་བསམ་པའི་དབང་ལས་ཡང་ན་སྟེ། རྟོགས་པ་པོ་ རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གཉི་ག་ཅན་གྱི་དོན་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྒྲ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་སོ་སོར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དག་གོ་ཞེས་སེམས་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་དབང་ལས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །དོན་གཞན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ གཞན་སེལ་བ་ལས་གཞན་རིགས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འདོད་ནའོ།

正因如此，为说明单独者空无聚合义，故说"唯如何"等。通过"如所说"等分别陈述前说，然后以"于彼亦"等解释"彼所诠"等后半部分的含义。
类即是青色属性与和合相应的青性。提到"单独"是说明空无聚合义。青色声所诠表的是：与彼相应和合的类所结合的属性，或与青色属性相应和合的类所结合的属性所结合的实体。这一切都非聚合义。
如是，由于在两者中都明显宣说无有聚合所诠义，故无不相顺引述，且无承许相违于立宗。因此"由空无义者"是指由空无聚合义者。"由诸聚合"是指由青色等诸声。
那么，"由所遣分别义差别"说"诸所诠"，这如何理解？答曰："由异声所诠"等。"差别"即是各别，是"单独"的同义词。这样解释：应说青色等单独声的所诠义差别，而非由聚合义。
若如是，若唯聚合所诠是所差别义，则如何是同基或差别与所差别事？因为此二者依于差别，而聚合是一。对此答：由于有遍计所执的部分，故二者皆可安立。这将在"于遮遣门中，凡此等所思，是义"中解释。
或依能了知者之意乐：诸能了知者认为，此二声各别表达唯一具有差别与所差别二者的义。因此，依彼等意乐如是安立。"异义"等，是说若许遮遣以外的类等为所诠。

།ཡན་ལག་གི་དོན་དག་ཅེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག་གོ། །དེ་དག་གི་གཞི་ནི་ཚོགས་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལས་ཞེས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་དེ་དག་ལས་སོ། ། ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའམ་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཚོགས་པ་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་མེད་ཐལ་ཕྱིར། །ཚོགས་པ ཅན་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པའོ། །འདི་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཚོགས་པ་གཅིག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། ཚོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན། །ཡོན་ཏན་སྔོན་ པོ་དང་རིགས་ཨུཏྤལ་དག་ཀྱང་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་གྱིས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བཟློག་པའོ། །གང་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བ་ལང་དང་རྟ་བཞིན་ཡོན་ཏན་ སྔོན་པོ་དང་རིགས་ཨུཏྤ་ལ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དག་གོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ།།ཚོགས་པ་དུ་མ་ཉིད་ཐལ་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ཚོགས་པ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཀྱུས་མའོ། །ཚོགས་པ་སྟེ་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ཚོགས་ལ་ཡན་ལག་དུ་མ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དུ་ མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་དུ་མ་ཚོགས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་བ་མ་ཡིན་གྱི། བརྟགས་པ་པ་ཁོ་ན་སྟེ་གྲོང་དྲུག་བཞིན་ནོ། །སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལའི་དོན་ཅན་དག་གི་ཞེས་པ་འབྲུ་མང་པོ་པ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་གི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཅིག་ལ་ཡང་འཇུག་བཞིན་ པ་དག་ནི་ཞེས་པ་སྒྲའི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་ཡན་ལག་གི་དངོས་པོས་འཇུག་བཞིན་པ་དག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཅི་ལས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུའི་སྒྲ་དག་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་ཚོགས་ཟིན་ པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་དོ།།ཁྱད་པར་ནི་སྤྱིའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། སྔོན་པོ་ཞེས་པ་སྤྱི་སྟེ། དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་ཨུཏྤ་ལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་དེར་ནང་དུ་འདུས་སོ། །སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་དག་ནི་སྤྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ དག་སྟེ།ཁྱད་པར་ནང་དུ་འདུས་ནས་འཇུག་པ་དག་གོ།

"支分义"指青色等单独声的所诠。彼等之基即是聚合所诠之义。"从彼"是指从那些支分义。"成为差别或无差别"，因为实有中无第三种分别。
为显示无差别一方的过失而说："聚合非唯一"。为何？"因互无差别故"，意为聚合者将成互无差别。
以"若"等解释颂文之义。此是此处摄义：凡非异于一聚合者即是无差别，如聚合自性。青色属性与莲花类也非异于"青莲"这一聚合。
自性将成过失，故非如是，此为遮遣。凡互为差别者非是非异于青莲，如牛马，青色属性与莲花类亦互为差别，此为能遍相违。
"因聚合成多故"，直说即是聚合一性非有。聚合即类与属性聚，因与多支分无差别故将成多性。凡多聚集者非是实有，唯是假立，如六聚。
"具青色与莲花义者"是复数，意为表诠青色与莲花的声。"于一亦转起"意为以支分事于声聚合一转起。
"何故成同基"，因义差别故。如瓶与布的声无同基性，如是已聚集的青色与莲花声亦然，此明能遍相违。
"差别摄入总中故"，"青色"是总，其差别是莲花等。彼等摄入其中。青色与莲花声是表诠总者，摄入差别而转起。

།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྣམས་སྤྱིའི་ནང་དུ་འདུས་པའོ་ཞེས་པས། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་དག་གི་དོན་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་དོན་དང་ལྡན་པ་དག་གོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ རང་གི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་ན་ཡང་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་འོ་ན་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་སྤྱིའི་དོན་དུ་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། འདྲ་བའི་ངོ་བོ་དག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་གང་གིས་སྔོན་པོའི་སྒྲ་སྔོན་པོ་ཉིད་ རྗོད་པ་དེ་ཁོ་ནས་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཡང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཅི་འདི་སྤྱིའི་དོན་ཁོ་ནའམ་འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཡང་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་པའོ། །འདིར་རེ་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་པོའི་སྒྲས་ ནི་སྔོན་པོའི་རིགས་སམ།དེ་དང་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་བྱའི་ཨུཏྤ་ལ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་རིགས་ནི་མ་ཡིན་པས་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཨུཏྤལ་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་སྔོན་པོའམ་དེ་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་སྔོན་པོའི་སྒྲའི་དོན་གྱི་ནང་དུ་ཨུཏྤལ་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདུ་བར་འགྱུར།སྤྱིས་བརྗོད་པ་ཞེས་པས་ཐ་མི་དད་པའི་སྒྲའི་དོན་སྨྲས་སོ། །དེ་འདིས་ནི་གང་རྣམས་སྔོན་པོའི་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ནི་དེའི་ནང་དུ་འདུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་པ་ལ་ཀ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན། སྔོན་པོའི་ཨུཏྤལ་ལ་ སོགས་པ་རྫས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་གསུངས་སོ།།འོ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལྟ་བ་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །སྔོན་པོའི་སྒྲས་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་ནམ་དེའི་རིགས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་སྔོན་ པོའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སྤྱིས་རྫས་ཡིན་ཞིང་།དེའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་འདི་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔར་བཀག་ཟིན་པ་ཁོ་ནའོ་ ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།སྔར་བཀག་ཟིན་པ་དེ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་གསུངས་པ། སྔར་བཤད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

因此说"差别摄入总中"，彼等即是青色与莲花二声的诸义。如是青色与莲花二声皆具青莲之义。即便不舍自义，亦无少许过失。
若谓如是则总声亦具差别义，因唯从彼了知差别故，第二声的结合是为总义。答曰："相似体性等"，以何体性青声诠青性，即以彼体性诠青莲。
是故由体性相同故，不知此是唯总义抑或亦是差别义。为令知具差别义故有第二声的结合。
"此中首先"等，青声当诠青色类或与彼相应的属性，而非莲花等实物类。由此红莲等非是青色属性或与彼相应和合的青性，故青声义中如何摄入青莲等？
"总所诠"说明无差别声义。此说明凡非青声义之差别者不摄入其中，如白色等。青莲等实物总的差别亦复如是，此说明无能遍。
"然则"明显示他见不成立。青声非诠青色属性或其类，那么是什么？具青色属性的总实物，其差别亦是青莲等，故无过失。
"如是不应理"，此是近立，此是具彼品的见解，而彼已如前破除。
为显如前已破，故说："如前所说"等。

།དེ་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་པ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ནང་དུ་འདུས་པར་འདོད་ཅིང་། ཁྱད་པར་རྣམས་སྤྱིའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་གསུངས་ པ།ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འགྲེལ་པའོ། །གང་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །འགྱུར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་དོན་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ལྡོག་པའོ། །ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཤིང་གི་སྤྱི་ལ་མི་འཁྲུལ་ ལོ་ཞེས་པས་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་ལས་དོན་གྱིས་ཤིང་གི་སྤྱི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་གྱིས་ཞེས་པ་སྨས་པ་ནི་དངོས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་ལ་གཞལ་ བྱ་ཉིད་བཞིན།སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་འགལ་བའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་ཞིག་གང་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲའི་དོན་ནི་སྤྱི་ལ་བཞིན། སྤྱིའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་ པར་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་པའོ།།འོ་ན་གང་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་སྤྱིའི་ནང་དུ་འདུས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཅི་ལྟར་ལུང་འདི་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་བསམས་པའོ། །འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ལུང་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་ གྲངས་ལ་གཅིག་ལས་རྟོགས་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལས་ཀྱང་གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་ཅི་ལྟར་མཐུན་པ་ཉིད་དམ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་པ་དགོས་ པའོ།།འོ་ན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་དུ་མ་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བས་ཀྱང་དོན་གཅིག་རྟོགས་པར་བྱ་བ་བཞིན་པ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་ཁུ་བྱུག་དང་ཀོ་ཀི་ལ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་དོན་ངེས་པར་མ་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་གཞན་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ཁུ་བྱུག་གི་སྒྲ་ལ་དོན་ངེས་པར་མ་ཤེས་པ་ལ་དེའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཀོ་ཀི་ལའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །དོན་དུ་མ་ཅན་ལ་ཡང་དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་སྟེ། དཔེར་ན་ཨ་ཀྵའི་སྒྲ་ལ་བ་རུ་རའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ནི་རྣམ་པ་འདི་ཡོད པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།

"此不应理"是说，由可诠故而欲摄入其中，然差别不可能成为总声之所诠，对此说明理由："由生疑故"，对"疑"等的解释即是此处的注释。
"由何生疑"等是显示随行。"纵使如此，由义"等是遮遣。"无心树声义于树总不迷乱"说明由无心树声能以义理了知树总。
说"由义"是因为不许直接诠表。若某事物对某法是疑因，则彼于彼非定因，如对常无常二者之所量性。总声对差别亦是疑因，此为自性相违。
此之相违结合为：若某事物对某法是定因，则彼于彼非疑因，如差别声义对总；总声对差别非定因，而是疑因。
"然则此"等是思考：若差别不摄入总中，如何不违此教证？"此"等使了知教证。
"于异名从一了知"，对异名声，唯从一异名声即能了知所欲诠义，因此全无第二结合，如是何以相顺或是差别与所差别事，此为所需。
若谓见异名诸声同时结合亦了知一义，如杜鹃与鸠鸽，答曰："由异名声"等。
于彼中，对未定解义者结合其他异名，如对某人未定解杜鹃声义者，为令彼了知其义而说鸠鸽声。对多义者则为了知遮遣他义的差别义，如对阿刹声说婆卢罗声。此中无此二相，故第二结合不应理，此为密意。

།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་གཅིག་སྦྱོར་བ་ན། དེ་ལ་གཉིས་པ་མི་སྦྱོར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འདི་ཉིད་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་སྟེ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་ དོ་ཞེས་པ་རྣམ་གྲངས་པའོ།།དེ་ཅིག་ཅར་སྦྱོར་བ་ལ་མེད་དེ་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་དུ་ཞེས་པ་འདི་ལས་མཚུངས་པར་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ཅིག་ཅར་སྦྱོར་བ་དང་འབྲེལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་པའི་སྒྲ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་བརྗོད་པའི་ཆེད་དུ་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཨུཏྤལའི་སྒྲ་དང་བཅས་པའི་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྔོན་པོའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པས་ཁྱད་པར་ དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་མེད་དོ།།གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་སྐྱོན་ཞེས་འཇུག་གོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་སྐྱོན་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཚོགས་པ་གཞན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ན་ཞེས་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ དོན་ཏོ།།ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆ་ཤས་ཅན་དེ་ཆ་ཤས་དེ་རྣམས་སུའམ། ཆ་ཤས་དེ་རྣམས་ཚོགས་པ་དེར་མཐའ་དག་གིས་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐབས་ཀྱིས་སམ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཏེ་ཆ་ཤས་འཇུག་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ ཆ་ཤས་ཅན་ཆ་ཤས་རྣམས་སུ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཇུག་ན་ཆ་ཤས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ནི་ཆ་ཤས་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཆ་ཤས་ཅན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆ་ཤས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་ཁོ་ནས་འཇུག་པར་བྱ་བས་ཏེ། སླར་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་པས་ཐུག་པ་མེད་པའོ།།དེ་འཇུག་པ་ན་ཡང་ཆ་ཤས་ཅན་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་ཆ་ཤས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མཐའ་དག་གིས་འཇུག་ན་དེའི་ཚེ་ཡན་ལག་ཅན་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆ་ཤས་རྣམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་སུ་ཡང་སོ་ སོར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་ཕྱོགས་ཐ་མི་དད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་གྱིས་ཡན་ལག་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཡུལ་ཕྱོགས་ཐ་མི་དད་པ་ཅན་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ།

又为何在使用一个异名时，于彼不用第二个？对此说道："此即是"等。此是与义相应之名，显明诠表异名之义，此为异名。
彼等同时结合则无，因无自因故。"纵使"是从此唯说相等同时结合相关，此为显示。
"即异名"是指异名声之所诠，如是"又若"等，由于异名声唯能为一诠说之故，由青莲声所明之义仅由青声即可了知，故无所遮，即无差别与差别依之事。
同依性非由无第二结合而成。如是于差别亦有过失。又云何为过失？说道："若欲成立为异聚"，义为不成。
云何应成立？"彼"等，有分者于彼诸分中，或诸分于彼聚中，或以全体方式，或以一分方式，即分之趣入皆不可能。
若有分者以一分方式趣入诸分，则成无穷，如是以何诸分有分者趣入具和合因之诸分，于彼等亦由彼分别而趣入，复次于彼等亦如是，故成无穷。
彼趣入时亦无有分者趣入，因于彼等无有分者故。若以全体趣入，尔时应成多有支，因诸分是多故。于彼等中亦各自具足一切自性故。
又由地方无别性故，有支者以一切支完全结合之地方成为地方无别性。

།ཅི་སྟེ་ཐ་མི་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་ན། དེ་ ལྟ་ན་འོ་ན་ཆ་ཤས་ཅན་རྫས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་གི་འཇུག་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་འཇུག་ན། དེ་ལས་དེ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཕྱོགས་ གཅིག་ཉིད་དེ།དེ་ལས་ཀྱང་གང་དུ་ལག་པ་ཡིན་པ་དེར་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པས་འདྲེས་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡུལ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་ན་དེ་ཁོ་ན་ཆ་ཤས་ཐུག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་པ་གང་རྣམས་སུ་ཆ་ ཤས་པ་རྣམས་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་བྱ་ཞིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ཐུག་པ་མེད་པའོ།།གང་སྔོན་པོ་ཡིན་པ་དེ་ཨུཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། གང་ཡང་ཨུཏྤ་ལ་ཡིན་ན་དེ་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་མཐའ་ དག་ཉིད་ཀྱིས་སམ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཇུག་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་དོན་དག་གི་འགྱུར་བ་འམ་ཞེས་པ། དེ་ཞེས་པ་གཉི་ག་དང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེའང་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་ཉིད། །ཅེས་པ་འདི་གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།རྫས་གཅིག་ལ་གཉིས་ཀ་ཡང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དག་གི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་འཐད་ན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ གསུངས་སོ།།འདི་ཡང་། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདིའི་འབྲེལ་པའོ། །གང་རྣམས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་མེད་དོ། ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫས་དག་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྫས་དག་ནི་གང་ལ་དེ་དག་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས དང་ནམ་མཁའ་དག་བཞིན་དུ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྡན་དག་གི་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཅི་ཙམ་གྱིས་རྫས་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་གཉི་གའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ དེ་སྐད་བཤད་དོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།

若欲许为无别境者，如是则有分者成一实体，如此等一切趣入之过失于彼等亦然。
其中若有支者遍及一切自性而趣入，由此彼无有分故，一切地方唯一，由此复次于何处为手，于彼处亦有足等，故应成混杂可见，因不可能分别而取故。
若于一地方趣入，即彼无穷分，以何一分诸分趣入，以彼亦趣入余处，彼等亦如是，故成无穷。
若为青即非青莲，若为青莲即非青等。由如是以一切或一分趣入皆不可能故，不成异于诸分之聚。
"彼为义之转变或"者，"彼"字应与二者相连。"纵使趣入一义"，此由"纵使"等而解释。
于一实体二者皆有和合故，种类与功德之同依性虽应理，然非差别与所差别事。何故？说道："非"等，此说无相互关联。
此亦与"非共相与差别性"之关联。凡无相互关联者，彼等非差别与所差别事，如瓶与毛毯等，种类与功德亦无相互关联。
无能遍故。由实体不趣入他故者，由种类与功德所差别之实体，无待于彼等所趣入之他，故由无趣入一故，如方位与虚空般无同依性，此明无能遍性。
又何故说"彼二具"？凡一实体为二者差别所差别，一亦依于异功德而如是说，故无过失。

།གཉི་གའམ་གཅིག་ལ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། སྔོན་པོའི་རྫས་བུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་། ཨུཏྤལའི་རྫས་ལ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་ཁྱད་པར་ དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་མེད་དོ།།རིགས་གཉིས་བཞིན་ནོ། །གཅིག་ལ་ནི་གང་དུ་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དག་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་དེ་ཁོ་ན་དེའི་སྤྱིའམ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་དེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་གཅིག་བཞིན་ནོ། ། ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་དག་ནི་ཞེས་པ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་དང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ད་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཆེད་དུ་ཤིན་ཏུ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བ་ལང་དང་རྟའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མི འཐད་དོ།།ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ལ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་དོན་གྱི་སྒོ་ཅན་ཡིན་ན། དེ་དག་གི་དོན་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དག་ལ་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། ། དེ་ལས་ཀྱང་བ་ལང་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་དཔེས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདྲ་དང་མི་འདྲར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ། འདྲ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་གཅིག་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་གཅིག་པའམ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་གཞི་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས ཀྱང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ།གཞི་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །མི་འདྲ་བརྗོད་འདོད་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་པ་གཞི་མཐུན་ཞིང་མི་མཐུན་པ་སྲིད་ན། གཞི་མཐུན་པ་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་མཐུན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་། བསྒྲུབ་པས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་གཞི་ ཐ་དད་པ་དགག་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཐ་མི་དད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།དེས་ན་དེ་སྲིད་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་འདྲ་བ་ཉིད་དེ། དེ་སྲིད་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་དངོས་པོ་ལས་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཉེ་བར་མ་བཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ གཞི་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པ་འདི་གསལ་བར་བྱེད་དོ།།གང་དུ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སེལ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་རིགས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། །བློ་རྣམ་པ་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། གཞི་འདྲ་ བར་སྣང་བའི་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

由于二者或一者皆不应理具有共相与差别性故，于青色实体如蜜蜂等及青莲实体，无有共相与差别性，是故此等无差别与所差别。如二种类。
于一者中，种类与功德同时趣入之处，彼非即成其共相或差别，是故于此亦无差别与所差别事，譬如一瓶。
"极为相异者"者，共相与差别有异性，以彼与非彼境故，然非极为[相异]。故今为遮遣而说"极为"。如是亦如牛马之声，同依性不应理。
差别与所差别事于表诠种类与功德之声亦不应理。彼等之差别与所差别事虽是义门，然彼等之义于种类与功德全无显著关联。由此亦应以牛马等声为喻配合无能遍。
"应成相似与不相似"中，相似声此处为一之异名，意为应成具一性或非一性之所依。由此亦无同依性，即非唯成同依。
若谓"不欲说不相似"，若同依与非同依可能，依于具同依者而说同依，由遮诠说同依性故，不破所依差异，然则云何？应成立无差异。
故仅欲说彼量，即相似性，依于彼量而成同依性。若由事物成相关之差异，由不欲说故非为成立所依无差异而应观察，此明对方之意趣。
由"于何处亦"等显示于遮遣分亦应依此理。"由识相同因故"者，意为由同依显现识之因故。

།འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེར་ཡང་མེ་ཏོག་ཁ་ཟུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་བརྗོད་པར་འདོད་ན། གང་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྒྲས་ཉེ་བར་སྐྱེད་པར་སྟོན་ཅིང་། དེ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞི་མཐུན་པ་ ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།།གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་བསལ་བས་རྗེས་སུ་བཟུང་ན་ཞེས་པའོ། །གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ནི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའོ། །དེ་ཡང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དོན་དམ་པར་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། དེ་ཁོ་ན་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ དང་ཨུཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་པོའི་དེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང་ཕན་བཏགས་པ་ནི། ཡང་བློ་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲའི་དོན་དེའི་ཉེ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོའི་སྒྲའི་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མེ་ཏོག་ཁ་མ་བྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་ པར་བསལ་བས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་རིགས་ཀྱི་གཞན་མེ་ཏོག་ཁ་མ་བྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་དག་ནི་ཞེས་པ་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་དག་ནི་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང་ཨུཏྤལའི་རིགས་དག་གིས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དག་འཇུག་གོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ན། དོན་མེད་པའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་དེ་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན། དངོས་པོར་ན་རང་ཉིད་ལས་སྔོན་པོ་དང་། ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ ཡིན་པས་སོ་ཞེས་པས་ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།རྟ་དང་བ་ལང་སོགས་མཚུངས་ཉིད། །ཅེས་པས་གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཡང་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་མི་འདོད་ན། བ་ལང་ངོ་རྟའོ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཉིད་དུ་ཞེས་པ། གང་དེ་ སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་དེ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།འདྲེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་བ་ལང་དང་རྟ་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཨུཏྤལ་སྔོན་ པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།།འདི་ལྟར་དགོངས་ཏེ། ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་པས་འདིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཅིག་པུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང་ཨུཏྤ་ལའི་རིགས་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བས་ཐོབ་པའི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ལས་ ཐ་དད་པར་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

此应如是说：若欲说闭合花朵等差别，即显示声能生起无差异相之识，依于彼量，汝亦应安立同依性。
若由双遮而摄持者，双遮即从非青与非莲花返遮。彼具返遮者于胜义中非他，故即彼从非青与非莲花返遮之青莲花，应说为青性之自体。
由彼摄持并加持者，即唯是生起识中声义之因，唯于彼处是青莲花声之作用，而非于闭花等遮除所摄，故唯应欲说彼量，而非余闭花等。
"成相关者"者，青与莲花声唯于由青功德与莲花种类遮除之事上，以彼为因而趣入。于此若不欲说能差别所作之差别，如何说无义之事体？实非由自身成为青与莲花等自性故，即成唯不可言说。
"马牛等同等性"者，若于声境所作之差别亦不欲说，则于此"是牛"、"是马"亦成同等性。
"非所说性"者，彼离共相与差别之唯事，定非诸声之境，以混合语词义所成立之事差别为境故。由此牛马亦成同等即无差别，应成如青莲花等同依性。
如是意趣：于此说"青莲花"时，全无一所诠，以无异于由青功德与莲花种类正合而得之体性差别外之其他青莲花体性故。

།དེ་ལས་དེར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ནི་བ་ལང་དང་རྟ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པའོ་ཞེས་པས་གཞི་ མཐུན་པ་ཉིད་འཐོབ་པའོ་ཞེས་པའོ།།དེར་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ན་ཞེས་པ། བ་ལང་ཉིད་དང་རྟ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་། རང་ཁོ་ན་ལས་གང་མངོན་པར་བསལ་བའི་སྤྱི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲས་ཉེ་བར་ལེན་པ་བ་ལང་དང་རྟ་ལ་ཁྱད་ པར་ཡོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་མི་རིགས་ཏེ། བ་ལང་དང་རྟ་ལ་བ་ལང་ཉིད་དང་རྟ་ཉིད་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་གི་སྤྱི་མངོན་པར་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་པ་འདིས་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ པའི་རྒྱུ་སྨྲས་སོ།།འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལས་དབྱིབས་ཡན་ལག་ཡང་དག་པར་བཀོད་པའི་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐ་དད་ཁོ་ན་འདི་སྟེ། ཇི་ལྟར་བ་ལང་ཉིད་དང་རྟ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དབྱིབས་ཀྱང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ན་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལུས་པའོ་ཞེ་ན། འདི་བདེན་ཏེ། སྐྱོན་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་འདི་ལ་ལྟོས་པར་བྱས་པའོ། །དེ་བྱས་ན་དེ་དག་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ན་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པར་ འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱས་པ་ན་བ་ལང་ངོ་རྟའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ན་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན།ཡང་ན་དེར་བྱས་ན་ནི་དེ་དག་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་དག་ཅེས་པ། འདི་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཁོ་ནའོ། །བརྗོད་པ་ནི་སྒྲ་སྟེ་འདིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་ སོ།།ུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། ཡོན་ཏན་སྔོན་པོ་དང་རིགས་ཨུཏྤ་ལ་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་ནི་བ་ལང་དང་རྟ་བཞིན་དུ་དབྱིབས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་སྟེ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་བ་ལང་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ རྣམས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།



我会为您翻译这段藏文文献。这是一段关于逻辑学的论述，以下是完整的中文翻译：
由于在那里也不可言说的缘故，相同的事物才是共同基础的原因。这是因为对于牛和马来说，不可言说性是没有差别的，由此而获得共同基础性。
若是形相的差别，虽然牛性和马性等相关联的差别所造成的没有差异，但仅从自身所显现的普遍性——牛性等，以及语言所取的牛和马是有差别的。因此，这是不合理的。因为对于牛和马，想要表达为牛性和马性，这是由于语言所取的对象的缘故。否则，就不会成为能诠了。
所谓"显现自身普遍性的原因"，这是说明其存在性的原因。这意味着从果的差别可以推断出形状、肢体正确安排的本质。
那么，这仅仅是所依法的差别，就像牛性和马性等是遮遣非普遍和特殊事物的原因，因此不是本质性的事物一样，形状也是如此。即便如此，当破除这些时，仍然只剩下事物的本质。
这是正确的。因为想要说明其他过失，所以观待于此。那么，当这样说时，为什么不想要表达？也就是说，当以形状为差别而说"这是牛"、"这是马"时，为什么不想要表达差别？
或者说，当这样说时，这些表达仅仅是二者的语词。表达即是声音，由此而成为所诠。
关于"具有青莲花性"的意义等，具有蓝色品质和莲花种类的意义，不像牛和马那样有形状的差别。因此，同样地，牛、马等的语词不像青莲花等的语词那样具有共同基础性。

།རྣམ་པ་དུ་མ་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་དབྱིབས་ཐ་དད་པ་ལས་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་བུམ་པ་ཉིད་དང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་དབྱིབས་དུ་མ་འཇུག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ ན།མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། རིང་པོ་དང་ཡོངས་སུ་ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། འདིས་ནི་དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱོད་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་གསལ་བའི་ཆེད་ དུའོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་པའི་བརྗོད་པ་དང་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དབྱིབས་དུ་མ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་དང་བློ་དག་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་དངོས་པོའི་དེའི་ངོ་བོ་ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ་ བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དབྱིབས་ཐ་དད་ལས་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་ནི་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔ་མ་ནི་བ་ལང་ཉིད་དང་རྟ་ཉིད་དག་གི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའོ་ཞེས་པས་ གཞི་མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པར་བརྗོད་དོ།།ད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚུངས་ཤིང་། བ་ལང་ཉིད་དང་རྟ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་མཚུངས་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་པས་གཞི་མཚུངས་པ་ དང་མི་མཚུངས་པའོ།།དེས་ན་དེ་ལ་ཡང་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །འདོད་པ་ལ་ཡང་མེད་ཅེས་སྐྱོན་གཞན་གསུངས་སོ། །གང་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མའི་ འབྲས་བུའོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཆོས་སོ། །གང་རྣམས་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མངོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་དང་རྟ་བཞིན་དུ་ཨུཏྤ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་ ཐལ་འགྱུར་རོ།།ཡོན་ཏན་ལས་དག་གསལ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དབྱིབས་ཁོ་ན་སྤྱིའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཁས་ལེན་ན། ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་ལས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་གསལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ།

以下是这段藏文的完整中文翻译：
若说"将成为多种混杂"，是指如果由不同形状而显现不同的普遍性，那么由于在一个事物上显现瓶性、有性、实性等，将导致多种形状并存的过失。但这是未曾见到的。也就是说，未曾见到长形和圆形等同时存在于一物之中。这里阐述了自性不可得，用以成立无此言说。"又"字是为了明确"你所承许的也不是"这一含义。
对于瓶等将导致无有单一的表述和认知的过失，因为对于具有多种形状的事物，依靠这些形状的语言和认知不可能是单一的。因为由此将导致事物的本性无法确定。因此，不应承许由不同形状显现不同的普遍性。
另外，前面说"由于牛性和马性的差别不可言说，故无差别"，这是说明基础相同与不相同。现在则说，由于不可言说性以及显现有性、实性等而相同，又由于显现牛性和马性而不相同，这也是说明基础相同与不相同。
因此，对于这种不相同性也不想要表述的情况，将如同青莲花等一样导致共同基础性的过失。对于所承许的也不存在，这是说明其他过失。
"于任何"等是量果。"若"等是譬喻。"如是"等是宗法。凡是显现不同普遍性的语词都不是共同基础，如牛和马，莲花也是如此，这是相违遍的应成。
从品质和作用显现：若仅承许形状是普遍性的显现因，则将导致品质性、作用性等不显现的过失，因为它们不具有形状。凡是无显现因者即非显现，如同空中花，品质性等也无显现因，这是无因之过。

།ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། དབྱིབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངན་པའི་ཕྱིར་དེ་དོར་ནས་ ཕྱོགས་གཞན་འགོད་པར་བྱེད་དོ།།རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ལ་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་རྒྱུ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་སོན་པའི་སྤྱི་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་བུམ་པ་ལ་སྤྱི་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་གསལ་བ་ན་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་གཅིག་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཅི་ ཞིག་བྱས་པ་ཡིན།།ཞེས་པ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ནུས་པའོ་ཞེས་པས། དེ་དག་གི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་རྣམས་ནི་འདོད་དགའ་བའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་འདོད་དགའ་བའི་སྒྲ་རྣམས་ ཏེ།ཌིཏ་ཐའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་དགའ་བའི་སྒྲ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ འདོད་དགའ་བའི་སྒྲའི་ཡུལ་རྣམས་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའོ་ཞེས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སེམས་པར་བྱེད་དོ།།འོ་ན་ནི་ཏ་ཐ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྒྲ་ཙམ་གྱིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ ཡིན་ན་ནི་མིང་མ་བྱས་པ་དང་དེའི་ཉིན་པར་སྐྱེས་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། སྒྲའི་བྱ་བ་ལ་ཐ་དད་པ་འདི་བསམ་པར་བྱའི། མ་མཐོང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་བྱ་བ་ལ་ཌིཏ་ཐ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་ཅེས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་སྒྲ་ཁོ་ནའི་ཐ་དད་པ་སྟེ་དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲས་ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྤྱི་མངོན་པར་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར བ་ལང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ་ཞེས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་རྣམས་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"由功能差别"等，是说由于形状论点的过失，舍弃它而建立其他论点。在实、德、业等上有实性等显现的因——功能差别，因此德和业上普遍性不显现的过失并不存在。
虽然事物无差别等，这并非如此，因为是不定的。如是，由于瓶具有多个普遍性，当其显现时应当承许功能差别，又因为在一物上见到不同功能，为了证成差别，功能差别并非功能。
"有何差别"是说差别的不同能够证成所差别的不同，由此仅仅连结它们的差别。
"这些是随意语词"是说仅由自性为因而运作的是随意语词，如"ḍitha"（डिठ）等词。牛等词对于牛性等也是随意语词，因为没有外在运作的原因。这些的所诵说性本身即是这些的差别。
牛性等随意语词的对象，仅由牛等词的所诵说性而从其他事物中区分出来，这是语言学家们的思考。那么，"tatha"（तथ）等也有自身的差别，若是仅由语词造成的差别，则对未命名者和当日出生者的差别将不合理。
此过失不存在，因为应当思考语词作用的差别，而非未见到的。在语词作用上，"ḍitha"等也无其他差别。
"由说异成异"等，这里是说仅是语词的差别，而非义理的差别。由于对无差别事物的表述语词假立无差别，又因为由此成为显现差别化普遍性的因，所以牛等是被差别化的，这是不可说的，因为诸普遍性本身无差别。

།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། དེ་ཉིད་དེ་རྗོད་བྱེད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ནག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ལ་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།ཅི་ནག་པ་དང་བྱམས་པ་དག་ལ་རང་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྗོད་བྱེད་ཐ་དད་པ་ལས་ཡིན་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ལས་དེ་ཐ་དད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གཅིག་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་ གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་དོན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཞེས་པ་སྒྲ་ལས་ཏེ། བ་ལང་གི་སྒྲ་དང་རྟའི་སྒྲ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་བྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་རང་གི་སྤྱི་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་ གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲ་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་པོ་དང་རྟའི་སྒྲ་ནི་རྟའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིའོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐ་དད་པར་འདོད་ན། རང་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་བ་ལང་གི་སྒྲ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཐ་མི་དད་པར་བཏགས་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་གི་སྒྲ་གཅིག་པུ་ཡང་སྒྲ་ཉིད་དང་བ་ལང་གི་སྒྲ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཀྱི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཁྱད་པར་རྗོད་བྱེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་མི་རིགས་ཏེ། གཅིག་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་དུ་མའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོན་ལ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདིའོ། །ཡང་ན་དེ་ལ་ དོན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཞེས་པ་སྒྲའི་སྤྱི་ལ་སྟེ།འདིའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་བྱས་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་ལྷན་ ཅིག་སྔོན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་།སྔར་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བ་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

不是的，因为这本身就是应当考察的缘故。这就是说，由能诠所作的差别，对于黑者等，也应当如同对牛性等那样加以考察，即是说："黑者和慈者二者，是由自身有差别呢？还是由能诠的差别而有差别？"
若说："那么应当从彼本身推知其差别"，为此说："即使是一个"等。意思是说：由于异名词的不定性，不应从此推知差别。
"如是对义详加观察"是从语词方面而言。当问及"牛词与马词有何差别"时，必定要回答说是由显现自身普遍性的差别。如是，若认为由于显现不同普遍性的缘故，牛等词有差别——即牛词由牛词性显现，马词由马词性显现，那么就会导致与自身无差别的过失。
如是，由于普遍差别与牛词性等一起假立为无差别，所以是由假立而无差别，而非实在的。即使是单一的牛词，由于是词性、牛词性、德性等的显现者，也会导致成为多性的过失。
若说差别是由能诠所作，这不合理，因为一个也是多个异名词的所诠。这就是如实观察的内容。
或者，"如是对义详加观察"是指对语词普遍性而言，应当如前观察"此有何差别"。
"彼非能诠"等，是说自相是现量的对象，这也是因为其独特性。对于未曾与义共同见到且未先把握关联的，也不存在能诠性。

།ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། དོན་གང་ཁོ་ན་མཆོག་གིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་སྒྲས་སྨྲས་པ་དེ་ཁོ་ན་མཆོག་མ་ཡིན་པས་སྦྱར་བས་ཀྱང་ངོ་། ། གལ་ཏེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པས་སྒྲ་རྣམས་དབྱེ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དོན་དེ་དང་དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལས་ཀྱང་གོ་ཎི་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཁོ་ན་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་རྟོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། མཚུངས པ་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་མཆོག་མ་ཡིན་པས་སྦྱོར་བའི་སྒྲ་ལས་ཀྱང་དོན་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་བོ་དང་རྒྱབ་དང་ལྟོ་བ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ། མགོ་བོ་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཇི་སྲིད་དུ་ལག་པ་ ཞེས་པའི་ཤེས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡན་ལག་གི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ནི་གང་གི་ཚེ་མགོ་བོ་ཉིད་རང་གི་རྟེན་གྱི་དབྱིབས་ཀྱིས་གསལ་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་མགོ་བོ་ཞེས་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསལ་བྱེད་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད། །ཅེས་པ་ལ་ སོགས་པ་གསལ་བྱེད་རྫས་ཀྱིས་བྱས་པའི་གསལ་བ་ནི།རང་གི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ལ་སྤྱི་འདོད་ན། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་བཤད་པ་འཐོབ་སྟེ། གང་ཡང་རུང་བའང་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ནུས་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་དེ་སྟོན་ཏོ། །རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། རང་གི་སྤྱི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། བ་ལང་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་བ་ལང་གི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཞེས་ བརྗོད་པ་ན།རང་གི་རྫས་ཀྱིས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། བ་ལང་གི་རྫས་ཀྱིས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པས་རང་བཞིན་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཅིག་ལ་རང་བཞིན་དུ་ དུ་མ་ཉིད།།ཅེས་པ་རྫས་དང་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའང་རང་བཞིན་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། ཕན་ཚུན་མང་པོ་གསལ་བྱེད་ཕྱིར། །མང་པོ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། རྒྱུད་དམ་ ཀུན་ནས་འཇུག་པའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ཐ་དད་པས་དོན་ཐ་དད་པ་གསུངས་སོ།།རྫས་ལས་ནི་ཞེས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ།

"由车等所作的运用"等，是说：某一义唯由最胜者所运用的词来表达，同样也可由非最胜者所运用的词来表达。
若说诸词应由自相的差别来区分，则彼义应成为彼等的所诠，由此，虽然应当不能由"goni"（牛）等词了解彼义，但实际上却能了解。因此，差别并非能诠，而是相同者才是能诠。如是，由非最胜者所运用的词也能了解彼义，因为普遍性无差别的缘故。其他情况则不然。
"顶、背、腹"等这样的，从"头"的认知乃至"手"的认知，这是从肢体形状的差别而言的意思。如是，当头部由自身所依的形状显现时，由此产生"头"的认知。
关于"能显与所显异"等，由实物所作的显现是显现自身普遍性的本质。若认为普遍性异于彼，则会导致相互依赖的过失，因为任一都不能被认知。由此也不能成立相互差别。
以"实物的本性是什么"等来说明其相互依赖性。当问及"实物的本性是什么"时，应说是显现自身普遍性，即显现牛性是牛的本性。当问及"普遍的本性"时，应说是由自身实物所显现，即由牛的实物所显现是牛性。如是，由于通过相互依赖来确定本性，故成相互依赖。
"一有多自性"，是说实物和有性等也会导致有多种本性的过失。若问何以如此，故说："由互相显多故"。由于显现多者的缘故，或由多者所显现的缘故，这是依据相续或普遍运行的道理，通过不同的语词组合来说明不同的意义。
"从实物"是指从瓶等。

།ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་སོགས་པའི་སྒྲས་བུམ་པ་ཉིད་དང་ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། ། ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་སོགས་པའི་སྒྲས་ཆུ་ལས་གྱུར་པ་དང་མེ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་གཅིག་ནི་ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་དེ་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཐལ བར་འགྱུར་ཏེ།གལ་ཏེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ལས་རྫས་ཐ་དད་ནའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ནི་ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྫས་དུ་མས་གསལ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་པས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་དུ་མ་རྣམས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་གསལ་ བར་བྱེད་པ་རྫས་ཐ་དད་པ་ལས་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཁས་ལེན་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྫས་ཐ་དད་པ་ལས་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། གསལ་བར་བྱ་བ་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཟོལ་གྱིས་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པའི་དོན་སླར་ཡང་མདོར་བསྡུས་པས་བདེ་བླག་ཏུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ།།ཡོན་ཏན་དང་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་པ། ཇི་སྐད་དུ་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་ བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།།ཡོན་ཏན་ནི་འདིར་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་དུ་མངོན་པར་དགོངས་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་པ་ན་རྫས་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ནུས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། ནུས་པ་ཐ་དད་པ་རང་གི་སྤྱི་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་པའོ།།མངོན་པར་རྗོད་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རེ་ཞིག་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པས་སྒྲས་བྱས་པ་ཞེས་དང་། ཇི་སྐད་བཤད་པ། ནག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྗོད་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་ དད་པ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན་ཞེས་སོ།།དེ་ལྟར་དེ་དང་ལྡན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་བྱ་ཉིད་ནི། །རང་དབང་མེད་ཕྱིར་སྔར་བརྗོད་ཟིན། །ཞེས་པ། དེ་ལྡན་རང་དབང་མེད་ཕྱིར་མིན། །ཞེས་པ་འདིར་དེ་དང་ཐ་དད་མེད་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལས་ཐ་དད་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་སྟེ།ཐ་དད་པས་སྤྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཐ་མི་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ།

"有性等"中的"等"字，应当包括瓶性和地性等。"地性等"中的"等"字，这里也包括水性、火性等。如是，一个瓶等实物是地性等多者的能显，若能显的普遍性异于实物，则会导致其成为多种本性。
同样，有性等普遍性是由地性等多种实物所显现，若承许所显普遍性异于能显实物，则也会导致其成为多种本性。因此，能显实物不异于普遍性，所显普遍性也不异于实物，因为不确定的缘故。这是以过失的方式来说明。
"一切方面皆"等，是为了便于理解，将前已广说的义理再以简要方式重述。
"由功德关联的差别"，如前所说"由显现不同普遍性的缘故"。这里的功德是指普遍性的差别，与之相关联。若承许彼此差别，则会导致实物成为多体。
关于"由能力差别"，如前所说："由于能力差别能显现自身普遍性的缘故，实物等是有差别的。"
关于"由显说差别"，如前所说："首先，由能显说者的语言所作"，又如所说："如同黑等，也见到由显说差别而有差别。"如是，在具有彼的能诠方面无共同性。
"差别与所差别性，由无自在故已说"，这里说明与"由具彼无自在故非"无差别。
即使是无差别，也如何不可能有共同性，差别与所差别的事物也是如此。因为由差别使普遍性成为所差别，而非由无差别。

།སྒྲ་ནི་འཇུག་པ་དང་མི་འཇུག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་བསྐུལ་ བས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་གྱི།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་སྔར། བྱས་སོགས་བཞིན་དུ་རང་དོན་ལ། །གཞན་སེལ་བ་ཡི་སྒྲ་རྗོད་བྱེད། །ཅེས་བཤད་ཅིང་། དེ་ནི་དེའི་དམིགས་བསལ་གཞན་ཉིད་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །གང་མཆོག་ ཏུ་སྤངས་པ་ནི་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དེ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་དང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ཞེས་པའོ།།གཞན་ཉིད་དུ་མཚུངས་ན་ཡང་ཞེས་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གསུངས་སོ། །དགག་པ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཉིད་ཀྱང་ སེལ་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནོ།།འགལ་བ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་མི་སེལ་བ་ཉིད་ལ་རྒྱུའོ། །གང་རྣམས་མི་འགལ་བ་དེ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་སེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྫས་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ཀའི་མི་འགལ་བ་ཉིད་ཅིག་ཅར་བརྗོད་ནས་ད་ནི་སོ་ སོར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ།རྣམ་གྲངས་པའི་སྒྲ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསལ་བྱ་མཚུངས་པ་ཞེས་པས་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །ཅིག་ཅར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཅིག་གི་དོན་དེ་བྱས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་ པ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དུ་ནུས་པ་ཡོད་ན་ཡང་གཉིས་པ་མི་སྦྱོར་བ་དག་ནི་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་དག་བཞིན་ནོ། །གང་རྣམས་དོན་གཅིག་པ་དེ་རྣམས་ནི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྫས་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན་ནམ་གྲོགས་པོ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །རྣམ་ གྲངས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་དོན་གཅིག་པའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ།།གང་མི་འགལ་བ་དེ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་རྣམས་ལས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་རྣམ་གྲངས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགལ་བའོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ། །རང་གི་དོན་སྤོང་བ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་པ།མི་སེལ་བ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རང་གི་དོན་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་སེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་དོན་བཞིན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་གཞན་གྱི་རང་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། ། སྤྱིའི་སྒྲས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱིའི་སྒྲ་ཤིང་གི་སྒྲ་ནི་གང་རང་ནི་སྤྱི་ཤིང་ཉིད་ཡིན་ཞིང་དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་རང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཏེ་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་དོན་གཞན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་གི་སྒྲས་བསལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་སྟེ། ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲས་རྗེས སུ་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ།

由于声音具有适用与不适用的对象，故通过随行与遮遣而起作用，仅是言说的支分，而非其他方式。为了说明这一点，前文说道："如同所作性等，对自义而言，遮遣他者的声音是能诠。"这一点通过"即使是其他别异"等来阐述。
所谓"最极所遣即是能遮遣他者"，是指完全遮遣普遍、差别和异名词的对象。"即使相同为他"说明了遍及的原因。否定是以遍及为前提，他性也是遮遣的理由。"因无相违"是不遮遣的原因。
凡是不相违者，彼此不相排斥且不遮遣，如实物中的色等。如是同时说明三者皆不相违后，现在为分别显示而说"异名词"等。"所遣相同"说明是同一义。"非同时运用"用以证成同一义性，因为第一个已完成其义，故不用第二个。
若有功能而不用第二个者即是同义，如诸差别。凡是同义者即非相违，如实物中的色等，或如诸友。异名词也是同义，这是能遍相违。凡不相违者，彼此不相排斥，如同前例，异名词也不相违。这正是能遍相违。
"遮遣自义不应理"，这是说明不遮遣的另一理由。若某是某之自义，则彼不遮遣，如识之于自义，异名词的对象也是其他异名词的自义。这是能遍相违。
关于"普遍之声"等，普遍之声即树之声，其自身是普遍树性，其差别即自身差别如娑罗树等。对于这些，声音遮遣其他义如瓶等，差别之声如"树娑罗"之声唯随所欲，因为是所求义故。

།དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་སྟེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དེ་སྟོན་པར་གསུངས་པ། དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིས་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ལས་དོན་ གཅིག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ནི་སྤྱིའི་སྒྲ་དང་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་ནི་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེའི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བསལ་བར་བྱའོ།།དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤིང་གི་སྒྲས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འདིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རང་གི་སྤྱི་ཤིང་ཉིད་ཀྱི་གང་སྤྱི་ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དེའི་སྒྲ་ནི་ས་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་སྟེ། སྤྱིའི་ སྤྱི་སྒྲའོ།།དེས་གང་བསལ་བར་བྱ་བ་ཆུ་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲས་ཀྱང་རྗེས་སུ་སེམས་པར་བྱེད་དེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤིང་ཤ་པ་ནི་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར། ཆུ་ལས་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ཀུན་ནས་འཇུག་པས་རྫས་མ་ཡིན་པ་དང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྫས་དང་ཡོད་པའི་སྒྲ་དག་གིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སེམས་པར་བྱེད་པར་བཙལ་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་སྒྲ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་སྒྲའི་ དོན་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།རང་གི་དོན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་འཇོག་པ་ཞེས་པ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇོག་བཞིན་པའོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་སྟེ། ཡོན་ ཏན་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇོག་པ་སྟེ།ཡུལ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་སྟེ། རྫས་ལ་སོགས་པས་སམ། ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་སྟེ། ས་ལས་གྱུར་པའི་ཤིང་གི་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པས་ཅི་ལྟར་ བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན།བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་གནས་པས་ཡུལ་མེད་པའི་རང་གི་དོན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ནི་སྤྱིའི་སྒྲ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ། དེ་ ལས་ཀྱང་སྤྱིའི་སྒྲ་དེ་དང་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཚོགས་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་མ་སྤངས་པ་ན་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཕན་ཚུན་མི་སྤོང་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་སོ།

所谓"所求"，是指"树娑罗"之声遮遣瓶等，为显示此即是所求，故说"譬如"等。这表明由于遮遣瓶等而成为所求，差别之声与普遍之声不相违，因为差别之声能显明同一义性。
正如巴拉夏等的本性不能成为树娑罗之声的对象，故巴拉夏等是其所遮遣；同样，瓶等的本性也不能成为其对象，故瓶等也应遮遣。这些也由树之声所遮遣。
"由此"等说明，凡是从地所生的普遍树性，其声即是从地所生之声，即普遍的普遍声。其所应遮遣者如从水所生等，树娑罗之声也随之思维，因为是所求故。正如树娑罗非是巴拉夏等，同样也非从水所生等。
如是周遍趣入，由于非实物性和非存在性是所求，故应寻求以实物和存在之声来显明并随之思维。同样，关于"普遍之声"等，如同差别之声因不相违故不遮遣普遍之声的对象，普遍之声也是如此，如存在等。自义即是存在性等。
"安立于所欲境"是指，由于不住于诸差别故正在安立。于所欲境，即安立于由功德等所区分的实物等，非其他境。引发非他性的是差别之声，或由实物等，或差别的差别之声，如从地所生的树的树娑罗之声等，为何不舍弃？确实应当舍弃。所求由安住于自境，因为无境的自义不应理故。
此说明差别之声有助于普遍之声，因为能成办所欲义，由此普遍之声与彼不相违。"聚合亦"等显示由于不相违故不遮遣时功德增长。或者，说明互不相遮遣的另一理由。

།ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་མི་སྤོང་ན་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་ པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཐད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་བོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བོར་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡིན་ན་ཅི་ལས་ཤིང་གི་སྒྲ་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེ་བཞིན་ དུ་ཡང་ཞེས་པ་ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་མི་སྤོང་བར་གྱུར་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གཉིད་དག་གིས་ཞེས་པ། དཔེར་ན་ཤིང་ལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་དག་གིའོ། །འདིར་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་དོན་ཤིང་གི་སྤྱི་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ནི་ལས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ དོན་སྤོང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་།མ་ཞེས་པའི་རྐྱེན་ལས་ཀྱི་སྤྱི་ལ་གནས་པ་ཡང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་མི་སྤོང་བ་ན། དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཤིང་ལ་ཞེས་པ་དེ་ནི་ཡན་ལག་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པར་ འཐད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་དག་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་ལས་མ་བསལ་བར་གྱུར་པ་ན་སྦྱོར་རོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྔོན་པོའི་སྒྲ་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་ཨུཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་སྤོང་བ་ ནི།ུཏྤ་ལ་དང་ཨུཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་ཏོ། །ུཏྤ་ལའི་སྒྲ་ཨུཏྤ་ལའི་ཁྱད་པར་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྤོང་བའི་ཡང་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །ཚོགས་པ་ནི་ཆ་ཤས་ཀྱི་དོན་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེ་དག་གི་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་དེ་དག་གི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན།དེ་ལྟར་ནི་གང་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། གང་དག་ཐ་དད་པ་དེ་དག་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་གཞི་གཅིག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་གི་དོན་རབ་ཏུ་ སྦྱོར་བའོ་ཞེས་དེའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།དེ་ནི་དེ་དག་གི་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཡན་ལག་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བསྟན་པར་བྱའོ། །མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་གཟུགས་མཛེས་པ་ཅན་ ཤོག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།རང་གི་དོན་གྱི་སྤྱི་ལ་འཇུག་བཞིན་པའི་ངག་གི་ཚིག་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ཅིག་ཤོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངག་གི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་སྤངས་པ་ན་སྦྱར་བར་བྱའོ།

若互不遮遣义，则合理成为能诠表以自义差别所限定之义，若为其他方式则不然。若舍弃者，由瓶等声表达舍弃，为何树声与树娑罗等声成为同基性？同样，"亦"字表示唯是互不遮遣义之意。
"由二者"是指如"于树"等的自性和缘。此中，分别观察者趣入树的普遍自义时，不遮遣业等分别之义，而由"母"缘安住于业的普遍者，也不遮遣能了知树等义者。如是互不遮遣义时，彼等的聚合即"于树"，合理成为能诠表以支分义差别所限定之义。
同样，"青莲花"中的青与莲花二声，唯有在互不遮除义时，才能表达复合词之义，应如是配释。如是，青声不遮遣非莲花等青的差别，是趣入莲花与非莲花之义。莲花声不遮遣非青等莲花的差别，也是趣入青与非青。聚合是由支分义差别所限定。
若尔，既然非彼等所诠，如何成为彼等之同基？如是，所诠者是无差别的，凡是差别者即非其所诠，对此说：将成为了知为一基。如是配释彼等之义，故说"彼是彼等"。或者，由支分差别而假立差别，应说唯是彼等之聚合的名言。
诸多者，如说"愿王之人具妙色"等，趣入自义普遍的语句一切，当他者的语句未遮遣所诠义时，应当配合。

།དོན་གཞན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྔར་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱས་ཟིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་ པ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་དེ་ནི་སྔོན་པོ་འབའ་ཞིག་མིན་ཨུཏྤལ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་དག་ནི་ཚོགས་པའི་དོན་གྱིས་སོ་སོར་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པས།ཚོགས་པའི་དོན་གཞན་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །བརྗོད་པ་ཡང་ ཞེས་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་དག་མི་འགལ་བ་ན་སྤྱིའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་རྣམས་མི་གཏོང་ཞིང་མི་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ།དེ་ཙམ་འདོད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམ་པར་གཅད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ།།ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་འདོད་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཤིང་གི་སྒྲ་ལས་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ནའི་འདོད་པ་སྐྱེའི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་པ་ལ་ ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དོར་བར་འགྱུར་ན།དེ་ལ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་པར་མི་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེས་དེ་རྣམས་དོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་བཞིན།སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་རང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །འོ་ན་ཉེ་བར་བླངས་པ་སྟེ་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། བླངས་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བླངས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྟོགས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་ཞིག་གང་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེས་དེ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན། སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་རང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་རྒྱུ་དང་འགལ་བའོ། །མཚུངས་ན་འང་དེ་དག་དོན་གཅིག་ཉིད། །ཅེས་པ་གང་དུ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་གཉིས་ཀ་མི་སྤོང བ་དང་མི་ལེན་པ་དེར་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་སྒྲས་རང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་འདོར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཅི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲས་ཀྱང་སྤྱི་ཡིན་ནམ་ཞེས་པའི་དྲི་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། དུ་མ་ཡིན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཡང་སྤྱི་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ཡང་། དེའི་ཁྱད་པར་སྒྲས་ལེན་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ལེན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于"已先前了知能诠其他义"之说，"如前所说"是指：通过"非仅是青色，亦非仅是莲花"等说明青色与莲花二声就聚合义而言各自无义，故说是能显现诠表聚合的其他义。
"且说"是指：当普遍与差别之声不相违时，就普遍之声不舍不取差别诸法而言，宣说偈颂："由欲彼等量"等。意为"由欲自差别量"。欲求是为断除对彼等的疑惑。"量"字是为遮除欲求其他差别。
如是，从树声生起唯缘取娑罗等境的欲求，而非缘取瓶等境。若如瓶等般舍弃娑罗等，则对彼等亦应如瓶等般不生欲求，然实有生起，故非舍弃。
若某者是对某些法生起欲求之因，则不舍弃彼等，如所量性对无常性等。普遍之声亦是对自差别生起欲求之因 - 此为能遍相违。若谓已摄取故，即未舍弃，故说："非取"等，意为非取亦非了知。
若某者是对某些法生起疑惑之因，则不了知彼等，如前例。普遍之声亦是对自差别生起疑惑之因 - 此为因相违。"虽同彼等一义性"是指：凡普遍与差别二声皆不舍不取处，即是一义性，即同基性之义。
如普遍之声不舍不弃自差别，为遣除"差别之声对普遍是否亦然"之问，说："虽是多"等。意为：虽然普遍是多，然其差别声取之，即了知之。因为除了了知外，不可能有别异的取。

།ཇི་ལྟར་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲས་དོན་གྱི་ཤིང་དང་ས་ལས་གྱུར་པ་དང་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་བླངས་ཀྱི་མ་དོར་ བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པ་བཞིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲས་སྤྱི་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མི་འཁྲུལ་བས་ཤེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ནི་སྤྱི་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་སྟེ། སྤྱི་མེད་ན་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེས་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །དེ་དག་ཁྱད་པར་དང་། ཁྱད་པར་གཞི་ཉིད་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཤིང་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་ལ་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་པས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ། །ཤིང་ཤ་པ་ནི་ཤིང་གི་སྤྱི་ལ་མི་འཁྲུལ་ཞིང་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མེད་དོ། །འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད པར་དག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་མཚུངས་པ་སྟེ།དཔེར་ན་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤ་ལ་དག་བཞིན་ནོ། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་དག་ཕན་ཚུན་སྤོང་བ་བཀག་པ་ན། སྤྱིའི་སྒྲ་གཉིས་དག་དང་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་གཉིས་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་སྤོང་བ་གྲུབ་བོ་ཞེས་པས་འདི་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་།རྒྱུ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་འདྲི་སྟེ། ཡང་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱི་དག་གི་རང་གི་སྤྱི་ལ་ལྟོས་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ལོགས་པར་ཉེ་བར་མ་བླངས་སོ། །ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་གཞན་དོན་ཅན། །ཞེས་པ་ཤིང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ པར་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཕན་ཚུན་ལས་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པས་ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་ངོ་ཞེས་པས་ཁྱད་པར་གཞན་ནོ། །འདིར་ནི་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ངེས་པར་བསྟན་པ་ལས་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གཞན་ ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་དང་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་སྒྲའི་དོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་སོ། །སྤྱིའི་དོན་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའོ། །རྒྱལ་པོའི་བུ་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་དཔེ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནོངས་ པ་ན།སྤྱིའི་དོན་ནི་རྒྱལ་སྲིད་དོ། །དེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཕྲོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགལ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་སྤྱིའི་དོན་འཕྲོག་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རྣམས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་བཞིན་སྤྱིའི་སྒྲ་རྣམས་ ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ།།རང་བཞིན་ནོ། །གང་རྣམས་འགལ་བ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་དོན་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན། ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །དཔེར་ན་ཞེས་པས་སྤྱིའི་དོན་འཕྲོག་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།

如同娑罗树之声不仅取而不舍实义之树、土所成及实有之普遍一样。若问：为何差别之声也取普遍？答曰：因为无错乱的认知，差别于普遍无错乱，因为无普遍则无差别。因此，彼取之。
"彼等非欲差别与差别基"是指：树对娑罗树等的错乱须待遮除，故有差别与所差别之事。娑罗树于树之普遍无错乱且不待观待，故无。对于有错乱的差别，差别与差别事相同，如青色与莲花。
当遮遣普遍与差别之声互相舍弃时，普遍二声与差别二声互相舍弃义已成立，故此非所立，而因是所立。因此唯问此："于此复何"等。由普遍对自普遍观待而有差别故，不另取。
"差别具他差别义"是指：树性之差别即娑罗树等，说为互相差别。彼对紫檀等观待亦为他差别，故为他差别。此中由境之有境决定显示，应知声即差别与他差别，意为差别之声与他差别之声的意义。
"由相违故"是因。"由夺取普遍义故"是相违之因。"如王子"是譬喻：王子们之父逝世时，普遍义即王位。彼等随各自力量夺取故相违。由此亦不容互义：凡夺取普遍义者互相违背，如王子，普遍诸声亦如是。自性。凡相违者不容互义，如彼，差别诸声亦如是。此为能遍相违。"如"字显示夺取普遍义。

།རྫས་གཅིག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་པ།སྤྱིའི་དོན་འཕྲོག་པ་ཉིད་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའོ། །འོ་ན་འདི་ནི་འགལ་བ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི། ཁྱད་པར་གཞན་སེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དེ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་དེའི་བརྒྱུད་པས་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། ། འགལ་བ་ནི་སྤོང་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་ལ། དེ་ཡང་སྤྱིའི་དོན་འཕྲོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་གཞན་ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་དོན་གཅིག་པ་འཕྲོག་པ ཉིད་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཤིང་གི་སྒྲ་དང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་སྤོང་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་བཞིན་པས་སྨྲས་པ། ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤིང་ཤ་པའི་སྤྱི་ནི་ཤིང་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་སྤྱི་གཞན་ནོ། ། དེའི་ཁྱད་པར་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་སྟེ། ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དེའི་སྒྲས་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲའི་རྫས་གཅིག་འཕྲོག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སེལ་བར་བྱེད་དེ། འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་སེལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།སྤྱི་གཞན་ཁྱད་པར་དོན་རྣམས་ནི། །ཞེས་པས་དེ་ཁོ་ན་སེལ་བའི་རྒྱུ་འགལ་བ་སྟོན་ཏེ་འགལ་བའི་སྤྱི་ནི་སེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་སུ་འགལ་བ་མེད་མོད། བརྒྱུད་པས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་སྟོན་ཏེ། ཤིང་གི་སྒྲས་ནི་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲའི་གྲོགས་པོ་ནི་ཤིང་གི་སྒྲ་སྟེ། དེའི་དོན་གྱི་སྤྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཏེ། ས་ལས་གྱུར་པ་འཕྲོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤིང་གི་སྒྲ་དེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་ པ་བསལ་བར་བྱས་བཞིན་པ་ལ་ནི་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ།གྲོགས་པོའི་དགྲ་བོ་བཞིན་ནོ། །དོན་གྱིས་དེ་དེ་ཞེས་པ་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཤིང་ཤ་པའི་སྤྱིའོ། །དེ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་ རྟོགས་པར་བྱ་བའོ།།ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲའི་ནི་དེ་ལ་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་དེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་ལོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྟོགས་པས་དོན་གྱིས་དེ་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

"由夺取一实故"者，仅是重述夺取普遍义。若问：此乃相违性之因，而非遮除他差别，何故由彼而说此相应？答：由彼间接为因故无过。相违说为遮遣之因，此亦由夺取普遍义故。
其他普遍如土所成等之差别为瓶等，彼等能诠声与娑罗树声并非夺取一义，然则何耶？与树声也。故无遮遣因故非遣除，思此而说："若"等。娑罗树之普遍即树性。由异于彼故，土所成为他普遍。彼之差别为瓶等，此无关联，因与娑罗树声无相违故，彼声亦不夺取娑罗树声之一实。故何故遮除？由无相违故此定非遮除，此为其义。
"他普遍差别诸义"即显示遮除之因相违：相违之普遍是遮除之因，此中虽无直接相违，然必有间接相违。为显此故说："由树声"等。"由彼"等者：娑罗树声之友为树声，因能诠彼义之普遍故。彼等声即瓶等声，因夺取土所成故。故树声正遮除瓶等时，娑罗树声随喜，如友之敌。
"义中彼彼"者，娑罗树声之义即娑罗树普遍。彼由非瓶等之体性故，返于瓶等。正因此故应以义理了知。娑罗树声于彼亦无作用。即便如此，应知娑罗树声遮除瓶等，因由了知彼故以义理遮除故。

།འདིས་ནི་ཞེས་པ། རིགས་པ་འདིས་ནི་ས་ལས་གྱུར་པའི་སྤྱི་ལས་སྤྱི་གཞན་ རྫས་ཉིད་དེ།དེའི་སྤྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལས་རྣམས་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱིའང་ཁྱད་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། འདེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་རང་དང་འགལ་བའི་སྤྱིའི་སྒྲས་སེལ་བ་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲས་བཏང་ སྙོམས་སུ་བྱེད་པར་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་ལས་རིག་པར་བྱའོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གྲོགས་པོའི་གྲོགས་པོའི་དགྲ་བོ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་གྲོགས་པོའི་གྲོགས་པོ་ཞེས་གཉིས་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱུད་པས་གྲོགས་པོར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལྷུར་ལེན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། གཞན་དུ་ན་གྲོགས་པོ་གཅིག་བྱས་པ་ཁོ་ནས་གྲོགས་པོར་རྟོགས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ནི་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲས་རྫས་ཀྱི་སྒྲ་སེལ་བར་བྱེད་བཞིན་པ་ལ་གྲོགས་པོའི་གྲོགས་པོའི་དགྲ་བོ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་དོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ རྣམས་དང་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཤིང་ཤ་པའི་སྒས་གྲོགས་པོའི་དགྲ་བོའི་གྲོགས་པོ་བཞིན་དུ་རྫས་ཀྱི་སྒྲས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་གང་རུང་བ་བསལ་བར་བྱ་བཞིན་པ་རྣམས་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་དོ།།འོ་ན་ཤིང་ ཤ་པའི་སྒྲ་ཁོ་ནས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དངོས་སུ་སེལ་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟར་ན་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ལས་དེས་སེལ་བ་རྟོགས་པས་སོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལ་ནི། དེ་ན་དངོས་སུ་དེ་སེལ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་མི་སེལ་བ་ལ་རིགས་པ་གསུངས་སོ། ། མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གལ་ཏེ་དངོས་སུ་སེལ་ན། སྡོང་པོའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་ཤིང་གི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པའི་དོན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྐྱོན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་པ་ལ་ཤ་ལ སོགས་པ་རྣམས་ཤིང་གི་སྒྲ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲས་ཀྱང་སེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་སྒྲ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པས་ཤིང་ལེན་པའི་ཕྱིར་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སེལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲས་ཀྱང་མི་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་གང་ཤིང་པ་ལ་ཤ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་དེ་ནི་ཤིང་གི་དོན་ཉེ་བར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་ཡང་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤོང་ངོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་བཟློག་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མངོན་པར་ བསལ་བར་བྱས་སོ།

"此"者，此理即从土所成普遍之外的其他普遍实体，及其普遍之有性与其差别、诸质、诸业，以及彼等之差别如色等，举起等，皆应依次由与自相违之普遍声遮除，而差别声则保持中立，应从关联及关联性了知。
若问如何？故说："如友之友之敌"等。此中说"友之友"两次，应知是强调由间接而了知为友。否则仅说一次友即可了知为友。其中，当娑罗树声遮除实体声时，质与业如友之友之敌般随喜。质之差别如色等及业之差别如举起等，则如友之敌之友般，当实体声遮除任一色等声及举起等声时，娑罗树声保持中立。
若问：难道不是唯由娑罗树声直接遮除瓶等吗？若如是，则仅由说娑罗树声即能了知其遮除。故说："于彼则，彼中直接是遮除"等，说明不直接遮除之理。"勿成"等者，若是直接遮除，则如树干声般将成与树声同义。若如是成，将有何过？故说："如是诸他差别"等。若如是，则如树声般，娑罗树声亦不能遮除波罗奢等。
如树声由舍弃瓶等而取树故不遮除波罗奢等，如是娑罗树声亦将不遮除。此说明凡遮除波罗奢等者，非取树义，如瓶等声，娑罗树声亦遮除波罗奢等，此说明与遍摄相违。此中亦由应成及返成显因之义。

།ཉུང་ངུ་དང་མང་པོའི་དོན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། ཤིང་ཤ་པའི་གསལ་བར་བྱ་བ་མང་པོ་ཉིད་དེ། པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་གི་སྒྲ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་སྟེ། པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་བསལ་བར་བྱ་བ་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་ནི་ཤིང་གི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཤིང་གི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཤིང་ཉིད་དོ། །ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲའི་ནི་དེ་ཡང་སྟེ། ཤིང་ཤ་པ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་བསལ་བར་བྱ་བ་ཉུང་ངུ་དང་མང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་དང་ཤིང་གི་སྒྲའི་དོན་ཤིང་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་ལ་ཤིང་ཤ་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དེ། དེས་ན་ཤིང་གི་དོན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་ན་ཡང་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་ པ་མི་སེལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་པོས་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་དག་མ་འདྲེས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་གང་ཕ་རོལ་པོའི་ལྟར་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་ པའི་ངེས་པར་འདི་ཅི་ལས་ཤེ་ན།ཅི་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་པོས་འཇིག་རྟེན་པའི་གྲགས་པ་རྗེས་སུ་སྲུང་བས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་དག་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཤིང་ཤ་པ་དང་ཤིང་གི་སྒྲ་དག་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལྟར་ ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་དེའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་ལས། སེལ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དོན་གྱིས་ནི་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲས་ཤིང་ཤ་པའི་དོན་རྟོགས་ པར་བྱས་པ་ན་ཤིང་ཤ་པ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤུགས་ལས་ཤིང་ཉིད་རྟོགས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེས་དོན་གྱིས་བསལ་བར་བྱ་བཞིན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྨོངས་པས་སྒྲས་བྱས་པར་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་རྟགས་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ལ། དུ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་དངོས་སུ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད།གང་གསུངས་པ་རྟགས་ལས་ནི་གང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་སོ། །ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་ནི་དངོས་སུ་ཤིང་ཤ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་སྤྱི་ གཞན་རྣམས་ནི་ཤུགས་ལས་ཡིན་ནོ།

"由遮除少与多之义而有差异"者，娑罗树之所明显者甚多，因遮除波罗奢等故。树声则极少，因不遮除波罗奢等故。是故，由所遮不同故，娑罗树声非与树声同义。如是，树声之义即树性，娑罗树声则兼具彼性及娑罗树性。因此，由所遮少与多之差异故，此过不成。
此说明如下：即使娑罗树声与树声之义皆为树性，然娑罗树声具有娑罗树义相应之特征差别，因此虽有取树义，亦不应成不能遮除波罗奢等。
若作是说，则不应理等。如对方说娑罗树声表不混杂之义，此中亦应如是，此为摄义。又若问：何以必须如对方所说？答：非由何故，而是如对方随顺世间共许，由于世间中普遍声与差别声具有不混杂之义故，安立娑罗树声与树声义有差别，我等亦如是说。
若彼非其作用，则如何由娑罗树声了知极多遮除？故说："由义则成"等。由娑罗树声了知娑罗树义时，因娑罗树性亦是无则不生故，由势力而了知树性。是故，由彼间接所遮之瓶等，愚者思为声所作。
又，如何于相同为因相时，烟等直接了知火等之实性等，如所说："由因亦应了知诸具随系之所表"。娑罗树声则唯直接了知娑罗树性，其他普遍则由势力而知。

།གཞན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་པས་སྒྲ་རང་གི་དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་འདོད་ཅིང་། དེ་ཅི་ལྟར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། དེ་མེད་ན་སྒྲ་ ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན།སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། དེ་ལ་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་ལས་ཏེ། དེ་ནི་གང་དང་གང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་དང་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲའི་འབྲེལ་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ བརྡས་ཉེ་བར་འོངས་པ་སྟེ།རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤིང་གི་སྒྲ་བརྡར་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། དེ་ཅི་ལས་དེ་ལ་ལྟོས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྒྲའི་འབྲེལ་པ་ཡང་སྐྱེས་བུས་མ་ བྱས་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན་ནི།དེ་ལ་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་ན་སྤྱི་གཞན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟུང་བ་ན་ནི། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལ་ཡང་འདི་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཡང་ འབར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།།དེ་ལ་སྒྲ་ཁོ་ན་ལ་བརྩད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་འདི་ཅི་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མངར་བ་དང་སྣུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་འདི་རྣམས་ཕན་ཚུན་སེལ་ན་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བར་མི་རིགས་ན། དེ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ནི་ཙ་ར་ཀ་རུ་རོ་ནི་སྣུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གཞན་རྣམས་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་དམིགས་སོ། །དེ་ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་ཅི་ལྟར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས སེམས་པའོ།།འདིས་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏིལ་ནག་པོ་བཞིན་དུ་མི་སེལ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་ནས་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །སེལ་བ་མེད་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མངར་བ་དང་སྣུམ་པ་དང་གྲང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་ལ་སེལ་བ་ནི་དོད་ཟླ་དང་འགལ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཡོད་ཀྱང་མ་ཚང་བ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེའི་རྟེན་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། མངར་བ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་རྫས་དེ་དང་དེ་རྣམས་མི་འགལ་བ་སྟེ།ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་རང་གི་རྟེན་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྫས་ཁོ་ནའི་ཡོན་ཏན་མངར་པོའོ།

复次，依赖随行与返系性质之关系而欲令声成为了知自义之因，然彼如何不能了知实性等？因无彼则声不可得故。此过不成，其中义之关系非人为造作，而是由自性，即彼唯能了知何者与何者由自性无则不生。声之关系则由人为施设而来，于实性等亦未施设树声为名言，何由彼依赖有随行与返系？是故，彼非实等之能了者。
若谓声之关系亦欲说为非人为，则于彼所生差别之执取时，唯许为了知其他普遍之因，而于无差别执取时，因错乱故不许。答：于烟等因相亦全同此，彼亦不能了知火等具燃烧等普遍差别故。于此何故唯执着诘难声耶？
若谓差别即差别他义，功德差别即甜、润等。彼等若互相遮遣，则不应成同基，然彼亦有，如是于遮罗迦中，味与润等其他功德现为同基。"如何"者，思维如何皆不应理。
此说由同基性故，推度甜等如黑芝麻不遮遣，显示相违因不定。无遮遣亦有故，于甜、润、冷等，遮遣非对立相违之因，因虽有彼，不具足时无彼故。
"同基性"等者，诸功德差别之同基性，因不违其所依故，甜等诸法之所依实体彼此不相违，诸功德不违自所依，唯实之功德即甜。

།དེ་ཁོ་ནའི་ཡོན་ཏན་གྲང་བ་དང་སྣུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་རོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མ་ཡིན་ ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྫས་དེ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་རོ་ལ་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱའོ། །འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་གཅིག་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའོ། །བཏགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མངར་པོ་ཉིད་ནི་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་དུ་འཆད་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དེ་ རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དངོས་རྫས་ནི་མངར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར།མངར་པོ་རྫས་སོ། །གྲང་བའོ། །ལྕི་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་རྟེན་མངར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རོ་ཡང་སྣུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངར་པོ་ནི་སྣུམ་ པའོ་ལྕི་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་ནི་འདིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །བརྟགས་པའི་དོན་གྱི་དབང་ལས་དངོས་པོར་ན་དེའི་བདག་ཉིད་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །མ་མཐོང་ཕྱིར་ན་སེལ་བ་ཉིད། ། ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པའི་དོན་ཅན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་སེལ་བ་སྟེ་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་རྟག་པ་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ལ་མ་མཐོང བའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སེལ་ལོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་ཞེ་ན་ཞེས་པ། ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་མཐོང་བའི་རྒྱུ་འདྲི་བའོ། །རང་བཞིན་པའི་དོན་ལ་ཡང་ཞེས་པ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་བཞིན་པ་སྟེ། སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ འདིར་དགོངས་པའོ།།ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཁོ་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱར་གྱི་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིང་ཤ་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་མ་མཐོང་བ་སྟེ། དེས་ན་རང་བཞིན་པའི་དོན་འདི་ལ་དེ་མ་མཐོང་བ་ཁྱད་པར་གཞན་སེལ་བར་ནུས་པ་དོར་ནས། གང་འགལ་བ་ཉིད་སྤོང་བའི་རྒྱུར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་ལས་འདས་ནས་བདག་ མཚར་བར་སེམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འགལ་བ་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། གང་དེའི་ལྷག་པའི་རྒྱུ་གཞན་བཤད་པ་དེ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ེ་མ་བདག་ཅེས་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་མཚར་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་བདག་མཚར་བར་ སེམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དོ།།དེ་ཡང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཉིད་དོ།

唯彼之功德冷、润等诸功德非味之功德，是故，入于彼实体者，应施设于味。施设之因由即同一义上和合相应。施设之果即说甜性与润等同时运行。
复次，如彼等之所依实体由具甜等功德故，说"甜实体"、"冷"、"重性"，如是施设所依之甜味亦由具润等功德故，应说"甜是润"、"重"。如是观察即此中观察为同基性。依所观察义之力，实际上非成就彼之自性，故无前说过失。
由未见故即遮遣。"性"字具有决定义。唯由未见故遮遣，非由相违故，此为其义。如所作性于诸常法未见故遮遣彼，如是差别之声由于其他差别未见故遮遣彼等。
若问："何故未见？"此问沙波树声于波拉夏等未见之因。于自性义亦者，由因缘自性相关性故为自性，即声相之义，此为此处密意。
沙波树等声唯由欲说沙波树等而施设，非由欲说波拉夏等。是故，由于沙波树欲说自性相关故，沙波树声不施设于波拉夏等。由此亦于彼未见，故于此自性义中，舍弃由未见能遮遣其他差别之能力，而说相违性为因者，即越理而自诩为智者之人。
相违性仅为举例，其他所说过剩因亦应了知。所谓"我真了不起"之想即自诩者，其性质即自诩之人性，此即慢心性。

།དེ་ནི་བདག་མཚར་བར་སེམས་པའི་སྐྱེས་བུའི་སྒྲའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལའོ། །ཡང་གང་གིས་བདག་མཚར་བར་སེམས་པའི་སྐྱེས་བུའི་རྟོགས་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་འདི་ལ་མི་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ནི་སྤྱིའི་དོན་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་བུ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ན་རེ་ཞིག་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་སྤྱིའི་དོན་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་འགལ་བ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཉེ་བར་བླངས་ཤིང་། དེ་ཡང་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད པར་གྱི་ཡུལ་ལ་སྤྱིའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ།རྒྱལ་པོའི་བུ་རྣམས་ནི་དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྒྱལ་སྲིད་རང་གིར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། གང་ཡོད་ན་རང་ཉིད་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་སོན་པའི་སྤྱིའི་དོན་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་ལེན་ན་ནི་དཔེ་གཏན་ཚིགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཅི་སྟེ་རྒྱལ་པོའི་བུ་ལ་སོན་པ་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལས་དོན་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སྒྲ་ཙམ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་པའོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོས་འགྲུབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཐ་དད་དངོས་ལ་རབ་གྲུབ་པ། །སྒྲ་མཚུངས་ཐ་དད་མེད་པ་ལས། ། རྗེས་དཔོག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྐྱ་བོའི་རྫས་ལ་མེ་བཞིན་ནོ། །རིགས་གཞན་ལས་ནི་རབ་གྲུབ་པ། །སྒྲ་ཡི་སྤྱི་ནི་མཐོང་བ་ལས། །སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་ངག་ལ་སོགས། །གོ་ཉིད་ཕྱིར་ན་རྭ་ཅན་བཞིན། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་པས་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཁྱད་པར་བྱས་པའི་ཡུལ་ལ རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན།སྤྱིའི་སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་དག་ནི་འདུས་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་སྤྱིའི་དོན་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ།།གང་ཡང་། དེ་རྣམས་དངོས་སུ་དེ་སེལ་མིན། །སྤྱི་དང་མཚུངས་ཉིད་མ་གྱུར་ཅིག་།གལ་ཏེ་དངོས་སུ་སེལ་ན་ནི་ཤིང་གི་སྒྲ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་ལ་སྒྲ་བརྡར་བྱས་པ་དེ་ཁོ་ ན་བརྗོད་ཅིང་།ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་ཡང་ཤིང་ཤ་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྡར་བྱས་ཀྱི་ཤིང་སྤྱི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

这是关于自诩之人声词的运用。若问："如此所说'由此了知自诩之人'有何不合理？"
首先，"具差别义之诸声夺取共相义，如诸王子互相对立"这一说法不合理。因为如此则是以夺取共相义作为相违的因，而这仅是诸声于差别境上理解共相义的特征；诸王子则与此不同类，其特征是据为己有王位，由此而自身胜利，于布施等诸事得自在。
若以声上所显共相义的夺取作为因，则喻例将缺乏因；若指王子所显，则因不成立。其中仅有声的无差别，而义毫无相同。由此义亦不能成立，因为不依实事的仅仅声音只从欲乐而生，实为无有。
所应了知的事物由实事而成立，如所说：
"于异体实成，
由同声无异，
推度非正理，
如白物有火。
从异类所成，
由见声共相，
能立不应理，
如角具等知。"
仅由差别声并非能令了知共相义于差别境上，那又如何？是与共相声相俱，由此二者和合，因差别声夺取共相义。若由此与其他差别声相违，则共相声亦应如是，然实不然，故此说不合理。
又所说："彼等非直接遮遣，勿与共相等同。若直接遮遣，则与树声无异"等言说亦全然不当。因为声词仅表达其所施设，沙波树声亦仅对沙波树施设，而非对树之共相。

།དེས་ན་གལ་ཏེ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེས་དངོས་སུ་སེལ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤིང་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་འདི་ནི་དོན་གྱིས་ཉུང་ངུ་དང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་སེལ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།ཁྱད་པར་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་སོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་དོན་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་རུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཀ་ལ་སོན་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ ལྷས་བྱིན་ནི་མཆོད་སྦྱིན་བྱིན་གྱི་སྤུན་དྲུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་མཆོད་སྦྱིན་བྱིན་གྱི་ཡང་སྤུན་དྲུང་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།གང་ལྷས་བྱིན་མཆོད་སྦྱིན་བྱིན་གྱི་སྤུན་དྲུང་དུ་འགྱུར་གྱི། མཆོད་སྦྱིན་བྱིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཤིང་ ཤ་པ་ནི་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་སྟེ།དེ་ལས་ཀྱང་ཤིང་ཤ་པ་བརྗོད་པ་ན་ཇི་ལྟར་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་ཡང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ ལས་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དེའི་དངོས་སུ་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱིས་སོ་ཞེས་པས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ཐོབ་པ་ཡིན།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བདག་ཉིད་མཚར་བར་སེམས་པའི་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་པ་དང་། དེ་དོར་ནས་རིགས་ པ་ཁོ་ན་དགོད་པར་མཛད་ཅེ་ན།རིགས་པ་དང་བྲལ་བ་མང་པོ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ལས་དགོངས་ནས་བདག་ཉིད་མཚར་བར་སེམས་པའི་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་པས་གང་རྣམས་དངོས་ པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དོར་ནས་རིགས་པ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ།།འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། སྤྱིའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཡོད་ན་ཡང་སེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེལ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་སོ།།མ་ཡིན་གཞན་ལྡན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དོན་དང་སྐབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ཞེས་པའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ཡང་དག་པར་འགྲོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་དོན་ གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤྱིའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་གཟུགས་མཛེས་པའི་ཆེད་དུ་གཞོན་ནུ་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚིག་མེད་ཀྱང་གཟུགས་མཛེས་པ་ཅན་གྱི་ཆེད་ཁོ་ནར་གཞོན་ནུ་མ་སྦྱིན་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཚིག་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ལས་ཤིན་ཏུ་ གཟུགས་མཛེས་པའི་ཆེད་དུ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།

因此，即便瓶等被其直接遮遣，也不会取树性。所说"这将以义遮遣少量和极多"这一说法也完全不合理，因为差别显示于二者，且自身义也是差别的本性。对于任何差别的表述，都应理解为显示二者的差别。
例如，说"提婆达多是耶若达多的兄长"时，耶若达多也同样是兄长，因为不可能说"提婆达多是耶若达多的兄长，而耶若达多不是"。正如沙波树异于波罗叉等树，也异于瓶等物；当说沙波树时，如同了知遮除波罗叉等显现，也遮除瓶等。因此，从共相而言，波罗叉等是其直接所显，瓶等则是以义遮遣，由此获得此种区分。
若问："为何大师舍弃自诩之人的行为而仅立正理？"因为即便那些说诸多无理之人也不能确立事物的真实性，因此为了正理，为了遣除那些欲通过自诩之人的行为来了知事物真实性的人，应舍弃此而唯随正理。
关于"若如是"等所说，共相声虽于诸差别中有不见，但因无遮遣，故说遮遣非其因。以"见有异品故"说明不成立。以"义及语境等"之"等"字，应摄正相应等。
其中，共相声以义力理解差别，如说"为容貌美故应施与少女"，即使无明言，也必定成立为容貌美者而施与少女，应从语言力度理解为"为极其容貌美故"。

།སྐབས་ཀྱི་ནི་བ་ལང་རྫི་ཟ་མ་ཟ་བའི་སྐབས་སུ་སེན་དྷ་ཝ་འོན་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ན་ལན་ཚྭ་ཁོ་ན་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་འགྲོགས་པས་ནི་བེའུ་དང་བཅས་པའི་བཞོན་མ་འོན་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ན། བ་ལང་ བཞོན་མ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟར་དེ་སྣང་ཐེ་ཚོམ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྤྱིའི་སྒྲ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་སོ། །ནག་པོའི་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྔར་མཐོང་བ་པོའི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ ནི་གང་ཞིག་རང་གི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་སྔར་མཐོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ།འགྲེང་བ་ཉིད་བཞིན་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རང་བཞིན་གསུངས་སོ། །འོ་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་མཐོང་ བ་སྟེ།ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡང་ངོ་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་ཁྱད་པར་ནི་མཉན་པར་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དེ་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ། །གང་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་བ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་འདི་བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་ཉིད་ཡོད་ན་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་འདིར་ཡང་ན་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྤྱིའི་སྒྲའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་འཐོབ་བོ། །ཐེ་ཚོམ་མི་རིགས་ཕྱིར་ཞེ་ན། །ཞེས་པ་གལ་ཏེ་དོན་དང་སྐབས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན། ཐེ་ ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ།བྱ་རོག་གནས་པ་དང་བཅས་པའི་འགྲེང་བ་བཞིན་ན། ཐེ་ཚོམ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ། སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དེ་ལྟར་དོན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ བའོ་ཞེས་སེམས་སོ།།ངེས་ལ་འབའ་ཞིག་ལས་དེ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དོན་དང་སྐབས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སྤྱིའི་སྒྲ་ལས་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ངེས་པ་ལ་ དུས་ཕྱིས་འབའ་ཞིག་པ་ལས་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་དོན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་དུས་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དོན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམ་ བཅས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཁྱད་པར་ལ་འབའ་ཞིག་མེད་ཅེ་ན་ཞེས་པ་འབའ་ཞིག་པ་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་ཉིད་མེད་དེ། དེ་རྗོད་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་གཞན་བཞིན་ནོ།

就语境而言，如在牧牛人用餐时说"拿辛陀婆来"，就会理解为仅指盐。就正相应而言，如说"带犊的母牛来"时，就仅理解为母牛，就是这样。
关于"如是彼现是疑惑"这句话，对于共相声见于诸差别处，说了另一个因。对于先前见过的黑色甜味等，其相似形态不是疑惑的因。这表明，凡是自身差别形态的疑惑因者，必定是先前见过自身差别者，如竖直性一样，共相声也是如此，这是说明其自性。
若问："难道不是以所闻性而不定吗？因为那在任何处都未见到，且是疑惑因。"这是不成立的，因为所闻性的自身差别仅是所闻差别的本性，而且在其中确实见到它。对于未见到的常等言词义，并非其差别，因此这不应成为争论。
关于"若有共相性"这个差别，也应观察，这是从共相声的角度而得。若说"因疑惑不合理"，若与义及语境等相应，则不成为疑惑因，如有乌鸦栖息的竖直物。然而疑惑确实存在，因此，如同对自身差别的观察是有先前经验一样，即使没有与义等相应性，也是相违因，如此认为。
关于"定中唯一故是彼"等，不应说与差别相应而成疑惑，那么是什么呢？从与义及语境等相应的共相声确定沙波树等差别后，后来从单独[的共相声]对差别产生疑惑。这表明，因为在与义等相应观察时不成立疑惑因性，所以当其为疑惑因时，不存在与所立的义等相应性相违。
若问："差别上无单独性？"单独性于

།མ་སྦྱར་བ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང་གི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ། །ཉན་ལ་ལྟོས་ནས་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལན་ནོ། །ཡང་ནམ་གྱི་ཚེ་ཉན་པ་པོ་ལ་ལྟོས་པས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གང་གི་ཚེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཉན་པ་ པོས་ཤིང་གི་རང་བཞིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས།ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡང་རུང་བའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་དོན་དུ། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་བསལ་བས་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། ས་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་པའི་སྦྱོར་བ་སྲིད་ དོ།།འོ་ན་ངེས་པ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐེ་ཚོམ་མི་འཐད་པར་སྟོན་ཏོ། །འདྲི་བ་པོས་ནི་ཤིང་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་འདི་ལྟར་འདྲི་སྟེ་ཅི་ཤིང་ནི་ས་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འདྲི་བ་པོས་ཤིང་ངེས་པ་ལ་ཅི་ཞིག་ལས་ སྤྱིའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཡིན།དེ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ངེས་པ་ལ་གཞན་གྱི་ཞེས་པ། བདེན་ཏེ་འདྲི་བ་པོས་ཤིང་ངེས་པ་ཁོ་ན་ལ། གང་གཞན་སྐབས་དེ་མི་ཤེས་ཤིང་། །ས་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་ཐོས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་སྟེ། སྔར་དོན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དོན་གྱི་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། སྒྲའི་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་དོན་རྣམས་ལ་དོན་བྱ་བ་གཅིག་བྱེད་པའི་གསལ་བའི ཁྱད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པ།བློ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་བཞིན་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཞེན་བཞིན་པ། དོན་གཞན་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྣམས་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་ ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་དྲངས་པ་ལས་སྐྱེས་པ།བློ་ལ་ཡོད་པ། སྤྱིའི་རྣམ་པ། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲ་ཙམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ། སྒྲ་ གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་རུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་འཆད་དོ། །མ་བྱས་པ་བསལ་བས་ཞེས་པ་རྒྱུ་ལ་གསུམ་པའོ། །མ་བྱས་པ་བསལ་བ་ནི་བྱས་པའི་དངོས་པོར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལྡོག་པ་ནི་ལྡོག་པ་དང་ ལྡན་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་པས་སོ།

不相应也不合理成为疑惑因。如此，则未成立为自身差别形态的疑惑因。"依闻者而见"是回答。若问何时依闻者而有相应，回答说："当某时"等。当闻者对树的自性生疑，为了了知地所成性等诸共相中任一自性，通过遮除其他共相而成所求时，如说"地所成"时，唯有所成声的相应是可能的。
那么"于确定"等说明疑惑不合理。提问者仅确定树，如此询问："树是地所成，还是五大所成？"如是，对于提问者已确定树时，如何从唯共相声而有疑惑？这正是因不成立性。"于彼定中他"，诚然，对于提问者仅确定树时，其他不知该语境而仅闻地所成声者生疑惑，因为先前见到与义等相应的差别。
如此了知义共相差别后，为了了知声共相差别而说："如何亦"等。如同对诸义，通过经验作一事业的显现差别而来，正趣入觉等的共相形态，被言说者执为外在实体，了知名为遮除他义的共相；如是对诸声，由经验非彼果等声自相所造成的错乱习气引生，存在于觉中的共相形态，被随言说者过分执为外在声音随行性，当遮除他声时，应安立为共相。
以"如何"等解释偈颂义。"遮无作"是对因的第三。遮除无作应说为所作事，因为已说明遮除即是具遮除，不是其他。

།ལྡོག་པ་དང་རྣམ་པར་བསལ་བ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཞེས་པ་འདི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་བྱས་པ་བསལ་བའི་རྒྱུས་བྱས་པ་ཉིད་བྱས་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་གང་བྱས་པ་ ཉིད་བློ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་དེའི་སྤྱི་ལས་ཏེ་བྱས་པའི་གསལ་བ་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་གཞན་རྣམ་པར་གཅད་པའི་རྒྱུས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ནི་སྒྲ་ལ་རང་གི་སྤྱི་རུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་།དེ་ ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྔར་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །སྒྲའི་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་སྟེ་སྒྲ་ལ་གཞན་འདིར་ རིག་པར་བྱ་སྟེ།གང་དུ་ཨཀྵ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ལ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། སོགས་པ་སྨོས་པ་ལས་བ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །དེ་ལ་སྒྲ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ནི་དོན་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་བྱ་བ་ཉིད་བཞིན་དུ་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་ཅེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དུ་མ་ལས་དེར་ཐེ་ཚོམ་ལའོ་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་བྷ་ཝ་ཏིའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདྲ་བ་ཉིད་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཅི་འདི་ཤ་ ཏྲིའི་མཐའ་ཅན་གྱི་བདུན་པའི་གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནའི་གཟུགས་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཏིང་ངའི་མཐའ་འམ། འོན་ཏེ་བོད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཨ་སྱ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། ཅི་འདི་དྲུག་པའི་མཐའ་ཅན་གྱི་ཚིག་གམ། འོན་ཏེ་ལོ་ཊའི་སྐྱེས་བུ་བར་པའི་ གཅིག་གི་ཚིག་གི་མཐའ་ཅན་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ།སྒྲ་མཚུངས་ན་ཡང་སྒྲའི་དབྱེ་བ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅི་ཞིག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དཔེར་ན་ཀ་ཨི་ཧ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདིར་ནི་འདུས་པ་ན་སྒྲའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། ཅི་འདི་དང་པོའི་མཐའ་ཅན་ ནམ་འོན་ཏེ་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་ཞེས་ཏེ།གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ལ་དང་སྒྲ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲ་དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅད་པས་ཇི་ སྐད་བཤད་པའི་རང་གི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་གང་ལས་འདི་ཁས་བླང་བ།ཕྱོགས་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་གང་སྔར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དེ་རྣམས་ཅི་ལྟར་མེད་ཅེས་འདྲི་བའོ།

"遮除"、"遣除"和"断除"这些是同义词。因此，这样解释：由遮除无作因而成就有作性，凡是以有作事物为因的有作性，在心识中各别显现的差别，如何从其共相，即从有作显现的共性中了知无常性等；如是由遮除他声之因，应说识的形态差别之本性是声的自共相，正是由此了知声义，而非由自相，因为未曾见到自相。
为了详细了解声音的一与多，说"于彼亦"等。于彼即于声中应当如是了知：当听到"akṣa"等声时，对所诠义车轮部分等生疑，"等"字表示对余如诃子等。其中声是一，一与多义相关者已成立为疑惑因，因此如同对他的作用性一样，与多相关者因为是疑惑因故应了知为一。
关于"从多而生彼疑"，如对"bhavati"等声，由相似性而生疑：此是以śatṛ为词尾的第七格单数形式，还是动词词尾，抑或是呼格？同样，当说"asya"时生疑：此是第六格词尾，还是命令式第二人称单数词尾？诸如此类，虽声相同但应观察声的差别。
若问"如何"，答曰：例如"ka iha"，此中结合时对声的本性生疑：此是第一格词尾还是第七格词尾？非一性也已成立。如是，对世间义和声都有疑惑，故应了知无别与有别。
又"如何"等，即声由遮除他义而表述如前所说的自义，对此立场，问从何处接受此说，以及如何能避免先前所说对四种立场的过失。

།སྒྲ་གཞན་དོན་ལ་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྒྲའི་དོན་སྨོས་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེ་ བར་མཚོན་པ་སྟེ།མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རང་དོན་ཆ་ཤས་ལ་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་པ་འདིར་རང་རང་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཚོགས་པའོ། །དེའི་ཆ་ཤས་ནི་ཡན་ལག་སྟེ། བརྗོད་ འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའོ།།ཆ་ཤས་ལའང་ཞེས་པ་བརྗོད་འདོད་ཅན་གྱི་འདི་རྣམ་གྲངས་སོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རང་གི་དོན་གྱི་ཆ་ཤས་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཅིག་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་དུ་མ་ ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་པའོ།།མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་སྨོས་ཏེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཡི་འབྲེལ་པ་སླ་བ་ཉིད། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་གི་དོན་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་འདི་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །སྒོ་ནི་ཐབས་སོ། །སྒྲ་ནི་རྟགས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་རྗོད་པ་སྟེ། རྟགས་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་དང་། དེ་དང་མི་མཚུངས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གི་རང་ གི་ངོ་བོའོ།།དེ་ལ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་ཡིན་ཞེས་པ། ངེས་པ་འདི་ནི་རིགས་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤིང་ལ་ སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བ་སྲིད་དེ། དེའི་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་གསུངས་ སོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཤད་པ་སླ་བའོ།

"因未见声于他义"这句中提到声义，是为了表示异品，意思是"因为在异品中未见到"。"因见于自义支分"中的"自义"指的是各自的义。若问这是什么，即是具有说欲的补特伽罗集合。其支分即是部分，也就是具有说欲的补特伽罗。"于支分"是具有说欲者的异名。
这样解释：即使如前所说的自义支分无量，但因为在一处也能见到，"也"字表明在多处也能见到。说"支分"是因为遍于同品不是了知的要素，即使不是能遍，也能使人理解。
"声之关联极易成"，是因为如前所说的因。"无有错乱性"，是因为无自义则不存在。"随行与返遮"等语句正是明显阐述此义。"门"即是方法。因为声是因相，而且由于随行与返遮的特征所具关联力而成为能使了解，所以如此。
"彼等"是表述随行与返遮的本质，即唯于与彼因相同者转起，唯于与彼不同者不转起，这是随行与返遮的自性。其中"于彼相同者必定非"意味着不应说此确定遍于一切同类。为什么？如说"于某些"等。树等声不可能见于一切树等，因为它们无边际。任意施设声可能见于一切处，因为其境是一，所以说"于某些"。如是，首先解释随行易成。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་དེ་དང་མི་མཚུངས་པ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་བཤད་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་པའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མི་མཚུངས་པ་ལ་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་པ་གང་ ལ་སྒྲའི་དོན་མེད་པ་དེ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཡོད་ན་འང་རང་གི་དོན་མེད་ན་སྒྲ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལྡོག་པ་བསྟན་པར་ནུས་ཏེ།མ་མཐོང་བ་ནི་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དང་དོན་དག་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ལ་རྒྱུ་དོན་མེད་པ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་སྒྲ་མེད་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་མ་མཐོང་བ་རྟོགས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་རྟེན་མཐོང་བ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡང་བཤད་པ་སླ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྲིད་ཅིང་།དེ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་མཐོང་བ་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་རྣམས་ལས་ཏེ་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་ལས་གཞན་ལ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་པ། གང་དུ་རང་གི་དོན་མེད་པ་ལ་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རང་གི་དོན་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །འདིས་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གཉིས ཀ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྡོག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ཁོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ཡིས་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པའི་དོན་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ཁོ་ནས་མངོན་ པར་འདོད་ན།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཤིང་གི་སྒྲ་དོན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས། ཤིང་གི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་པ་ལས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་ཐེ་ཚོམ་དུ་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ རོ།།ཅི་སྟེ་དུ་མ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཞིན་དུ་ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་དུ་མ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་ནི་མཐོང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དུ་མ་ ལ་ཡང་འཇུག་བཞིན་པ་ནི།གང་མེད་ན་མི་འགྱུར་བ་དེས་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། འདི་ཁོ་ན་སྟོན་པ་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

虽然如此，由于不相同者无边际，故说返遮于一切处都不可能。为此说道：即使不相同者无边际，也就是说，即使无声义者无边际，但当无自义时，能显示以无声为相的返遮，因为未见到仅是不存在而已。
声与义成立为果与因的关系时，当因即义不存在时，其果即声便不存在，仅凭这点就能了知未见。对此不需要见到所依，因为即使无所依也能确定返遮。因为无因则果不可能存在，所以返遮也易于解释。
"正因此故"是说，因为见到不可能遍于一切相同者，而未见到可能存在于不相同者，所以从与自相关者，即从同类以外，也就是在异品中未见到，故能推度彼等遮除。这意味着，凡是在无自义处未见到者，即能推度诸遮除，应解释为在比量中明显表述自义。
这表明，虽然随行与返遮二者都是推度的要素，但因为返遮是主要的，所以唯由此门而成能使了解。"由随行之门"等，其中"之"字具有确定义。若仅由随行门而欲显示，如是则树声与义等共同于沙罗树等有随行，则从单独树声对于一事显现为沙罗树等不应成疑，反而应成定解。
若因见于多处而成疑，则如是，如同对彼生疑一样，对于显现为地所成性、实性等也应成疑，因为见地所成性等于多处。但见到确定，因为虽趣入多处，但由无彼则不生者而了知，而非由其他。因此唯由返遮门而有比量，为显示唯此而说："因为"等。

།ལྡོག་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ འདི་གཞུང་གཟུགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ།ཤེས་བྱའི་སྒྲ་ནི་ཡོད་པ་དང་རྫས་དང་ས་ལས་གྱུར་པ་དང་ཤིང་ཉིད་དེ། གཞི་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་རྣམས་མེད་ན་ཡང་མཐོང་བས་སོ། །འདི་ལྟར་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་ ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཡོད་པའི་སྒྲ་ནི་རྫས་དང་ས་ལས་གྱུར་པ་དང་ཤིང་ཉིད་དེ་གསུམ་རྣམས་ལའོ། །རྫས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ས་ལས་གྱུར་པ་དང་ཤིང་ཉིད་དེ་གཉིས་དག་ལའོ། །ས་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་ཤིང་ཉིད་གཅིག་པུ་ལའོ། །དེས་ལ་གཞན་དུ་ཞེས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནོ་ཞེས་འཇུག་ གོ།།གཞན་དུ་ཞེས་པ་ལུགས་དང་མཐུན་པས་ཏེ། ཤིང་གི་སྒྲ་ནི་ས་ལས་གྱུར་པ་དང་། རྫས་དང་ཡོད་པ་དང་ཤེས་བྱ་སྟེ་གཞི་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་ཞིང་དེ་རྣམས་ལེག་པ་ལ་ཡང་མ་མཐོང་བས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ས་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རེ་རེས་དམན་པས་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མཐོང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་བཞི་དང་གསུམ་དང་ གཉིས་དང་གཅིག་གི་དོན་ལ་ངེས་པ་དང་།དེ་ལྟར་ལུགས་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་མེད་ན་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ།།འབྲེལ་པའི་སྒོ་མ་རྟོགས་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་སྒོ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སྒྲ་ནི་བརྟགས་བཞིན་དུ་རང་གི་དོན་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཞིན་གྱི་སྒྲ་ནི་དཔེ་ཉིད་ ལའོ།།ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་དོན་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ཡང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བརྟགས་བཞིན་ཞེས་པའི་ཚིག་གོ།

"唯由返遮门而了知"，为了确立此论述，说此中间偈颂：所知的声对于有、实、地所成及树性等诸基成为疑惑之因，因为即使无彼等亦见故。如是也应说于后者。
有声对于实、地所成及树性三者。实声对于地所成及树性二者。地所成声对于唯一树性。于此"异处"即是理由之义。"异处"是顺序，即树声对于地所成、实、有、所知等基是确定之因。如是，因为见彼等于彼等，而不见于其他处故。
如是也应说于后者，即地所成声等也应知道同样依次递减而为实性等的确定因。即使由见而成了知，依次序于四、三、二、一义成确定，如是逆序则成：因为见所知声等于有性等故。因为即使无彼亦见故成疑，因此唯由返遮门而成能了知。
"未了知关联门"等，关联即是无则不生。彼即是门，即是比量的理由。舍弃彼而声虽观察亦无了知自义的能力，"如同"之声表譬喻义。如同义之自性相由无则不生的关联门而了知，并由自义返遮门而了知，声亦如是，为令了知此义而说"虽观察"之语。

།དེའི་ཆོས་དུ་མ་ཉིད་ན་ཞེས་པ། ཤིང་ཤ་ པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སམ།མེ་ཏོག་ཅན་དང་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་དུ་མ་ཅན་ཉིད་ན་ཡང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མེ་ཏོག་ཅན་དང་འབྲས་བུ་ཅན་ལ་ སོགས་པས་རྟོགས་པར་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཏོག་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་ པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཁྱད་པར་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། དེ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མེད་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཞིང་། སྤྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་ན་ཡང་སྒྲ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་བཀག་པ་ནི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ཁྱབ་པ་ནི་རང་གི་ཁྱད་པར་མི་སྤོང་བའོ། །གཞན་བཀག་པ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྤྱིའོ། །དེ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན བཀག་པའི་ཞེས་པ་ཀྲྀ་ཏའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་ལ་དྲུག་པ་འདིའོ།།དེ་ཁྱད་དོན་དང་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་པ་གཞན་སེལ་བའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་རྣམས་དང་སྟེ། རྫས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་དང་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གཞི་མཐུན་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྤྱིའི་ སྒྲའི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྤྱིའི་སྒྲའི་གང་བྱ་བ་སྟེ། རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དོན་གཞན་བསལ་བ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་མ་སྤངས་པས་སོ། །འདིས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན། རིགས་གཞན་རྣམས་ཡོངས་ སུ་སྤོང་བ་དེ་ལྟར་དོན་གཞན་སེལ་བ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་མི་དད་པའི་དངོས་པོའི་ཡོད་པའི་སྒྲ་ལས་རྫས་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་བློ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནིའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ལའོ་ཅེས་ པའི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཅན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པའི་དོན་ཅན་རྫས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་དང་ཡོད་པའི་སྒྲ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་འཐད་པའོ།

"其诸多法性"者，通过胡桃树等差别，或通过有花、有果等差别，虽然树等义具多法性，但因不可能了知一切行相故。若由一切行相通过有花、有果等而了知，尔时如前所说无关联而唯由能立而了知，然此亦不可能，因为于有花性等诸差别有错乱故。如所见而了知即是能立，因此非由能立而了知，而是由异于他义的返遮门。
"因不说差别"者，因彼等互相即使无亦有故成错乱，若应说共相则不然，因彼无差别故，及即使无彼亦无声故。"遮除他者遍故"者，遍即不舍自差别。遮除他者即如前所说共相。彼遍故，即于自差别成能遍故之义。"遮除他者"此为带有kṛta结合相之作者第六格。
"彼与差别义无异"者，即与诸遮除他者所说差别，即实等声与有等声是同基之义。"共相声之"等，共相声之所作，即所了知。此复云何？遮除异义彼由不舍自义。此说能遍性。如说类时遍舍他类，如是说遮除异义时，实性等诸差别则不然，因为由无差别事物的有声不舍实等相貌于心中各别显现故。ni声表"因为"义，即表"所以"义。因为如是故，异义的实等声与有声同基性合理。

།ཅི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན་ཤེས་པ་གང་འདི་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བྱས་པའི་ བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་དེའི་ཡུལ་ཅན་བཞིན་དང་། འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པའི་དངོས་པོ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་འཛིན་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་གང་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དེ་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གི་།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོར་སོ་སོར་སྣང་བཞིན་པ་དེ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བར་སོ་སོར་སྣང་ཞིང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཁོ་ན་ནི་ཡང་རྫས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་པ་སྟེ། རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་པ་དང་རྗེས་སུ་ལྡན་པ་དང་ཐ་མི་དད་པར་སོ་སོར་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་དུ་གསལ་བཞིན་པ་ནི ཡོད་པའི་རྫས་སོ་ཞེས་ཡོད་པ་དང་རྫས་ཀྱི་སྒྲ་དག་གིས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་པ། ཚོགས་པའི་དོན་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པར་ཚིག་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ ན་ཡང་ཚིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ནི་སྒྲ་གཞན་ཁོ་ན་སྟེ་དེའི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མའི་ཡང་ཞེས་པ། རང་དབང་མེད་ཕྱིར་དེ་ལྡན་མིན། །ཞེས་པ་འདིའིའོ། །དངོས་སུ་འཇུག་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེ་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཕན་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ཏེ།དེར་ནི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་དོར་ཞིང་། འདིར་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ བསལ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སྒྲ་འཇུག་གོ།།དེ་སྟོན་ཏེ་དོན་གཞན་ཉེ་བར་བླངས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཉེ་བར་བླངས་ནས་རྫས་ལ་སྒྲ་འཇུག་པ་གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དོན་གཞན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བར་ཆོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་ལས་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཡིན། དེ་ཁོ་ན་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་དངོས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若问如何，此识虽非外境所缘，但依于执取事物自性之体验所造习气，如同彼境所缘，又因从无差别事物生起故，生起如执无差别义之分别。其中，于义相显现，世间言说者增益为外境者，安立为同基性，而于自相则不然，因不显现于心故。
从非有返遮之体性各别显现者，随顺无差别相而各别显现，即彼从非有之返遮，亦返遮非实性等，与实性等第二相俱而无差别地各别显现。是故，一事物明显为有性与实性者，应以有声与实声说为"有之实"，应安立为同基性。
如是于自义不错乱者，和合义即差别义。若彼成能诠语词，尔时即使无彼，语词仍可运行故不能了知彼。因和合唯是异声，是彼能诠故非错乱。
"后者亦"者，即"因无自在故非具彼"之义。"因直接运行"者，非如具彼品而以声说依附性质之事物，因彼中与其他性质相违故舍弃，此中不待有性等其他性质，声于遮除非有之事物而运行。
为显示此义而说"摄取异义"等。"是故因是他依"者，摄取何者而声于实体运行之遮除他者，非如类等少许异义。是故因无间隔故，从何成他依性？即彼直接所诠之从非有返遮事物，是故于彼差别，因无差别故非所舍。

། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཉེས་པ་ཡང་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་གཙོ་བོར་འཇུག་པའི་སྒྲ་ནི་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ། །འང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཐུག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ལྡན ཁྱད་པར་ཁོ་ནར་བརྗོད།།དེ་ཡང་སྔར་ནི་བསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་འདིས་བཤད་པའོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། གང་བཤད་པ། དེ་ལྡན་དོན་ནི་བུམ་སོགས་པའང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། དོན་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་བཀྲལ་བའོ། །ཐ་དད་ཡོད་ན་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། སྤྱི་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་ངོ་། །གཞན་ནི་གཞན་ལ་མི་འཇུག་པ་ལས་དོན་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཅི་ལས་སྐྱོན་འདིའི་སྐབས་ཡིན། འོ་ན་གང་ཤེས་པའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ནི་སྤྱིར་རྣམ་པར་གཞག་ཅིང་། དེ་ཡང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཞན་ལ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་སྤྱི་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྫས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་སྤྱིའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།འདི་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཁོ་ན་དོན་རྣམས་ལ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དངོས་ པོར་ན་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།སྐྱེ་བོ་འཁྲུལ་པའི་བསམ་པའི་དབང་ལས་སྤྱི་རུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་ཤེས་པའི་སྣང་བའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཁོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ལྟ་བུར་སྤྱིར་སེམས་ པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། དངོས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོའི་བར་དུ་ཆོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།རིགས་ལ་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ནས་དོན་དུ་མ་འདོད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

正因如此，也无假立过失。否则，主要运行的声就不应假立于实体等。"亦非"等差别无边无尽，因此无未说之过。"具彼唯说差别，此亦先已遮除"，此已说明。
因非能遍故，亦无非共相之过。如所说："具彼义即瓶等"等。若问何故无过，答曰：因仅遮除异义故无差别。此解释"因无差异"之义。若有差异，则成无边之过，亦成无共相之过。异者不行于他，而仅遮除异义则无差别，于此何有此过之机？
若尔，凡识之共相相，安立为共相，彼亦因与识无差别故不行于他，云何为共相？答曰："因非实性"等。识相亦非成立为共相体性故，共相决定非实有，此正是所欲。当如是说：唯此颠倒分别于诸义执为一体性，实则决定无所谓共相。依迷惑众生意乐而安立共相，此仅是一种作为。
迷惑言说者因自识显现故，如随顺外在显现差别而思维为共相。"正因如此"者，因直接运行故。于彼中因有性故说能差别之体性，故遮隔事物自体。与彼相联之瓶性等非与有性相联，因类无类故。是故从此门中非所欲义之因。

།འདི་ལ་ནི་དངོས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འགོག་པས་རང་གི་དོན་ལ་སྒྲ་འཇུག་ཅིང་། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འཐད་དེ། སྤྱི་གཞན་ལྡན་པ་མེད་པར་ཡང་ངོ་། ། དངོས་སུ་དོན་གཞན་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། དོན་གཞན་འགེགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་རང་གི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དེ། རང་གི་དོན་དངོས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ཡང་དངོས་པོར་ཡོད་པའི རིགས་གཞན་དང་ལྡན་པ་དགག་པ་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱི།བརྟགས་པའི་རིགས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་གང་ཡོད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་དེ་དང་དེ་ལས་ལོག་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་བརྟགས་པའི་སྤྱི་གཞན་དང་ལྡན་པར་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་སོ། ། འདི་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་གནས་སོ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་ཤིང་ལྡན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དེ། དོན་གཞན་སེལ་བ་ནི་བློ་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་སྣང་བས་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ་ཞེས་པས་དེ་གཅིག་ཉིད་དུ་རྣམ པར་གཞག་གོ།།རྟེན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དེ། རྟེན་ནི་དེའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མི་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་ལོག་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཡིན་ཞིང་དེ་རྣམས་ནི་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་ཏེ་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ ཀྱང་ཆད་པ་མེད་པ་སྟེ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དེའོ་ཞེས་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་ཡང་འཐད་དོ། །དོན་མཐའ་དག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། དོན་གཞན་སེལ་བ་ནི་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་བློ་ཡོངས་སུ་འཇུག་ པ་ན།ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་པས་དེའི་རྟོགས་པའི་ངོར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བཞིན་པ་མཐའ་དག་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགལ་ལོ། །ཡོན་ཏན་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་རིགས་ཀྱི་ ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ལ་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རིགས་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་སྤྱི་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་སེལ་ངེས་པ་སྤྱི་ལས་ཡིན། །ཞེས་པ་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྔོན་པོ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།རོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་དད་དོ།

在此，由于遮遣非实有，声音运行于自义，因此合理成为所欲差别之因，即使无其他共相亦然。
"因直接遮遣异义"者，即说明作为遮遣异义方便的表述自义，因为直接表述自义之故。此说明"正因如此"之义。此处也意在说明遮遣具有实有种类差别，而非具有假立的种类差别。如是，凡说"彼有"者，即显现为与彼彼相异之异相，由分别为具有假立共相差别故。
"唯住于此"者，意为"合理而具"。因无差别故为一，遮遣异义于心显现为无差别体性，随顺言说者执著为一性，故安立为一。
因所依不断故为常，所依即以作彼义用而异于不作者之差别，彼等由自身经验而成为声义之因，如前所说。彼等无有间断，因为无边际故。因此，说"彼等有几即几"，故合理安立为常。
因通达一切义故，于一一圆满。遮遣异义时，当智慧各别趣入帕拉夏等时，随顺言说的了解者通达为一切之体性，故于其了解而安立，不违圆满一切所立义。
"因功德增长故"者，种类法之安立唯于此合理故。关于实有种类之主张如何不合理，应当了知于共相考察品中。"遮他决定从共相"者，意为非从某因。青等相互无有真实随行体性故，如味等彼等亦有差别。

དེ་ལས་ཐ་དད་པར་མཚུངས་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲས་རོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སེལ་གྱི་ཁ་དོག་གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་པ་ན་ཁ་དོག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ ཞེས་པ་འདི་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།འདིས་ནི་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བ་སྨྲས་སོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ལ་ཡང་རྩོད་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་ཅིང་། ཡང་ཁ་དོག་གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་པ་ན་རོ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལ།གཞན་དུ་ལྷག་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་།ཅེས་པ་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་གང་གི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་གཟུགས་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ལ་ནི། དེས་བྱས་པའི་ངེས་པ་སྟེ། གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་ཅིང་དེ་ཡང་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་བསམས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་བརྩལ་མི་བྱ། །ཞེས་པའི་དབྱིངས་རྣམས་ནི་དུ་མའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པའི་ དོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ། །ཚོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སྤྱི་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱུར་བྱས་ནས་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་འཇུག་མོད། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བཤད་པ་འདོད་རྒྱལ་བའོ་ཞེས་པས་འདི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱ་སྟེ། དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སྤྱི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱང་རྒྱུག་པར་མི་བྱ་ཞིང་མི་འདའ་བར བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཤིང་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་ཞེས་པ། གང་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སྤྱིའམ། རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་དེ་ སྐད་དུ་བརྗོད་དེ།དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དོ། །དེས་བརྩལ་བར་མི་བྱ་ཞིང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གསུམ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་བཞིན་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པར་ རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།

对于同样异于彼者，色声遮遣味等，而当说任一颜色时，余色非是，对此决定之因了无所有。此说违背承许。
那么，对你而言争论岂非相同？为何色声趣入一切青等，又当说任一颜色时，于味等及其他余者不趣入？因此说"何者"等。于彼无差别实有共相色性者，由彼所作决定，唯于有彼者色声趣入，而彼唯于青等有，于味等则无。是故应当承许实有共相，此为所思。
"世间共称勿强求"者，意为诸界因具多义性故不应执著。何以故？由说"世人决定语即世间言说"等。聚合诸声以有性等实体共相趣入因缘为因，趣入具彼者。然有性等实有共相无他因缘故，所说任意，故不应如是执著，因实体共相不合理故。
"名亦"等者，意为言说亦不应奔逐且不应违越。因此者，谓因世尊如是宣说且明示故。"真实义性"者，谓于彼等有真实体性共相或趣入因缘境者，如是说之，彼之体性即真实义性。彼不应强求且不应执著，如是为第三相。
应当唯如世间随觉，即如世间无执而随觉，我等亦当如是随觉。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་སྤྱི་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་རོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གྲུབ་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོར་ཡོད་པའི་སྤྱི་མེད་ཀྱང་། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཁོ་ན་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་འཇིག་རྟེན་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་གྲུབ་ཀྱི་རོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་རོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ མ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་གྱིས་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་དེ། གང་གིས་འཇིག་རྟེན་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅིང་ཅིག་ཤོས་ལ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་འདི་འགྱུར་མོད་གལ་ཏེ་དེ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན།གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་མོད་དེ་ཡང་མེད་དེ། ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པར་མཚུངས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་དེ་འཇུག་གི་རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ ལས་ཡིན།རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་གོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གཟུགས་ཉིད་ལ་ཡང་འདི་མཚུངས་སོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱོད་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་འདི་མཚུངས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་ ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་།།རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་པ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མིག་གཟུང་ཉིད་ལ་བྱ་བ་བྱས། །ཞེས་པ་མིག་གཟུང་ཉིད་ལ་སྟེ། ངེས་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་ལ་བྱ་བའི་ རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་འགྱུར་གྱི།རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པར་བྱེད་པ། མིག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་བྱས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། སྒྲ་ནི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ ཅན་ཁོ་ན་སྟེ།དེས་ན་བྱ་བ་བྱས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཅི་རིགས་ཤེ་ན་གསུངས་པ་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ཐ་མི་དད་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་དགོངས་ཏེ་ཐ་དད་རྣམས་ལ་ཐ་མི་དད་འཇུག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་ཉིད་ཐ་མི་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རྟོག་པ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་འདོད་ན། དེ་ཁོ་ན་ལས་གཟུགས་ཞེས་པའི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་མོད། གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཡིན་ཞེས་པའོ།

虽然如此，在世间中若无实有共相，色声就不会如同对味等那样成立于青等。为此所说："已成"等。虽无实有共相，唯由世俗有之共相，色声于世间中唯成立于青等，而于味等则否。于彼唯趣入青等，而于味等则否。通过自性自身体验之门，令分别心趣入如是类共相之相，由此世间唯对彼等作色之言说，而于其他则否。
对此虽有此理：若彼趣入之因缘世俗有之共相唯趣入青等，则色声应唯成立于青等，然此亦无。于极异等同者，唯于青等彼趣入而于味等则否，此从何来？若谓如不趣入味等，于黄等亦不趣入，则说："于色性亦此相同"等。意为于你亦有此相同随顺。
于此以"有"等遮除随顺性本身。"虽有异体性"者，意为虽于青等有异体性。"唯于眼所取性作所作"者，于眼所取性，即于所许为决定因上，色声成为所作因缘，而非成为种类因缘，此说明对所承许之损害性因缘。
那么如是则岂非成为色性之和合所作？声唯是种类因缘，故成所作，对此应如何说？所说"虽眼所取性无别"等。如是意趣：因于异者趣入无别不应理故，于思维色性无别因缘时，虽许于青等眼所取性无别，仅由彼当成无别之"色"言说，然色性何为？

།ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ནུས་པ རྣམས་ནི་ཐ་དད་པ་རྣམས་སོ།།དེས་ན་གཟུགས་ཉིད་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཐ་མི་དད་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའིའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བ་གསུངས་ཏེ། འཕྲོད་པ་འདུ་ བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ཉིད་འཕྲོད་པ་འདུ་བར་མི་སྨྲའི། །འོན་ཀྱང་འཕྲོད་པ་འདུས་པ་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བ་ཞེས་པ་ སྟེ།བྱ་བས་བྱས་པར་ཐོབ་པོ་ཞེས་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །འདིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་གི་རྟེན་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་ན་ཅིའི་ ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་འཇུག་གི་རོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ལ་ཡང་ངེས་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་ཡང་ཕྱིན་ནས་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་སྟེ། གང་གིས་དེ་ཁོ་ན་ལ་མིག་གིས་ གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་རོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་འདི་འདྲ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཁོ་བོས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པས་རྩོད་པའི་ལན་མཚུངས་པའོ། །རྫས་སོགས་རྣམས་ལའང་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ། གལ་ཏེ་ གང་དུ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེར་གཟུགས་ཉིད་ཡིན་ན།རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གཟུགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྫས་ཉིད་དང་གྲངས་དང་ཚད་རྣམས་དང་སོ་སོ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་དང་། གཞན་ཉིད་དང་གཞན་མིན་པ་ཉིད་དག་དང་ལས་ནི་གཟུགས་ཅན་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །དཀར་མིན་སོགས་ལ་ཁྱད་མེད་འགྱུར། །ཞེས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ངེས་པའི་རྒྱུ གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོ་ཞེས་པའི་བརྗོད་པའི་རྟོགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

关于"若"等词，其意趣为：诸事物功能是差别的。因此，色性是无差别言说趣入之因，眼所取性是与色性相关的。"即便如此"等说明与所承许相违，因为和合已被承许为常性故。
虽然如此，不说由于眼所取性故色性为和合，然而和合性显现。为此所说："色性显现"，应连接为"由作用所作而得"。此亦说明与所承许相违，因为承许色性等为由自所依所显故。
"眼所取性亦"者，若有自性差别，为何唯于青等趣入眼所取性而于味等则否，对此亦应说决定因。因此必定远行后应依于自性，唯由此于彼成为眼所取性而于味等则否，如是非为青等之自性。
"如你所说我亦然"者，是相同的诤论回答。"于实等亦成过失"者，若凡是眼所取性处即是色性，则于实等亦应成色性，因为彼等是眼所取性故。此由"实性、数量、度量、个别性、和合、差别、异性、非异性，以及于色法和合故为眼所取"之语故。
"于非白等无差别"者，因决定因眼所取性无差别故，且无其他决定因故，"色"之言说理解相同故，青黄等不应成差别。

།གལ་ཏེ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུགས་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་པར་འདོད་ན། དེ་ལ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་ བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།དེ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཡོད་ན་ཡང་། སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་གང་ལས་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་རྒྱུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།།ནུས་པ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་གང་ལས་དེ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་པས་འདི་ནི་ལན་ལ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་པ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་གིས་ གཟུང་བྱ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ངོར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་མེད་པར་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའི་རོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གྲགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཁོ་ན་སྟེ། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །སླར་ཡང་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོས་སྒྲ་རང་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པའོ།།རྗེས་འགྲོ་ཉིད་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ན་རྗེས་འགྲོ་འབའ་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལྷན་ཅིག་པ་དག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། འགྱུར་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ་འདོད་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེད་པ་པོའི་མཆོག་ཏུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་ཞེས་པ། བྱེད་པ་པོ་ཁོ་ནའི་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་མིན་པའི་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་བྱེད་པ་པོའི་སྒྲ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་མཆོག ཏུ་འདོད་པ་རང་གི་དོན་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཁོ་ན་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་མིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡང་མཆོག་ཏུ་ཐོབ་འདོད་མིན་པ་རྣམ་པར་བསལ་ནས་བྱེད་པ་པོའི་སྒྲ་དོན་རང་གི་དོན་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ གཉིས་ཀ་ངེས་པར་གཟུང་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་ངེས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ།

若认为由眼所取性故青等为无差别之色性，则于此，虽有眼所取性之无差别，但由具有青性等而成差别，然非如此，因为彼不具故。对于青等，并无任何能确定青性等和合的各别决定因。
若谓有差别功能之因，则于彼亦当问：何因唯于某者趣入而于其他一切则否？此乃是答。"因此必定"者，由于眼所取性不应理为色性相关之因故，应舍弃眼所取性，而随顺世间共称，唯于青等立色声，于味等则否。
共称之因亦唯是世俗有之共相，非实有性，此为密意。为复显示"由离于异义而令声了知自义"之理，故说"若复"等。
"唯由随行成就"者，若不待离于异义，则唯由单一随行即能决定差别所诠，而非由随行、离合二者。虽如是，纵令如此，于彼有何过患耶？故说"所欲亦"等。
"欲得作者最胜"者，唯是作者，非非作者，作者之声遮遣非作者，并令最胜所欲与自义相连。如是，唯是极欲得者，非非极欲得者，极欲得声亦遮遣非最胜欲得，令作者声义与自义相连。如是由二者决定限定而义得决定故，言说具有果效。

།གང་ཡང་རུང་བ་ངེས་པར་གཟུང་བས་ནི་ཇི་ལྟར་ན། སྤྲིན་རྣམས་ཡོད་ན་ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ལྟར་གང་ཡང་རུང་བའམ། གཉིས་ཀ་ངེས་པར་གཟུང་བས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་དེ། དེས་ན་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ལ་སྒྲ་མི་འཐོབ་པོ་ ཞེས་པའོ།།དེ་ལྟར་ནི་གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་མིན་པའི་ཡང་མཆོག་ཏུ་འདོད་པ་ལས་ཡིན་ན། བྱེད་པ་པོའི་སྒྲ་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་མཆོག་ཏུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ལས་ཡིན་ན། མཆོག་ཏུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།འོ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་གཞན་མེད་པ་ཙམ་སྒྲའི་དོན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རྩོད་པར་བྱེད་དོ། །སེལ་བ་སྨྲ་བ་པོ་ལ་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་པ་ཁོ་ནས་བྱ་བའོ་ཞེས་པས་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ལས་རྗོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།སྒྲས་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་རྣམས་བཏགས་པ་པའི་རང་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ གསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ།འདི་འདི་ལྟར་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་ཡི་ནི་གཙོ་བོར་ཞེས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བས་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་འདོད་དེ་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་རུང་བར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། ། བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཞན་དུའོ། །འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་སྤྱིར་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་རྣམས་རང་གི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་དམིགས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ངོ་། །རིགས་མེད་པར་ནི་ཞེས་པ་རིགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དངོས་པོར་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་གཞན་སེལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་ལ་ཞེས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྟེ། དེ་ནི་སྒྲའི་དོན་གྱི་རྟེན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་བརྗོད་དོ། །གང་སྨྲས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་གཞན མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཁས་བླངས་ནས།བ་ལང་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལས་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་འདི་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ།



任何一个确定的把握是怎样的呢？就像"有云时会下雨"这样的说法，意思是确实存在而非不存在，是确定不变的。
这样，无论是任何一个还是两者都确定把握，由于表述都带有结果，即使从否定方面也表达了特殊的含义。因此，认为不依赖于与其他对象的区别就无法获得语言表达。
如果认为非作者也是最高意愿的结果，那么表达作者的词语就变得毫无意义；同样，如果非最高意愿也是结果，那么说"欲求最高成就"这样的表述就成了无果。因此，应当承认语言是通过与其他对象的区别来理解意义的。
"然而"等词是在没有其他含义的情况下，将语言意义归结为假立而进行争论。对于主张遮遣的论者来说，除了仅仅区别于其他对象之外没有其他可表达的内容，而与其他对象的区别也仅仅通过否定来实现，因此只能通过否定来表达。
语言不仅仅是区别于其他对象，那么是什么呢？通过与其他对象区别的方式来理解假立的自身含义，如此阐明说："如果是这样的话"等等。"事物的主要"是指不承认以事物存在性的共相作为语言的随行，因为这是不合理的。这种不合理性通过"对诸事物并非"等来说明。
"已经说过"是指在其他章节中。这里也是通过"如果也成为共相"等以及"同样，如果诸特殊由自身根识所缘"等来说明。"无种类"即离开种类，也就是说离开实有的意思。
对于通过遮遣他义而限定的对象，即具有表达意愿的补特伽罗，这是语言意义的所依，用这样的方式来说明其特征。所说的等等，在承认非他义性质的存在随行之后，不应该理解为从非牛等的不存在而了知存在的自性，仅此而已地安立了这个论述。

།དོན་གཞན་ལས་འདི་གཞན་སེལ་བ་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་རྣམ་པར་ལྡན་པར་བརྗོད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ།དེ་མེད་པའི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ངག་གི་ལྷག་མའོ། །གང་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་གསལ་བའི་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་འགྲུབ་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་ གསལ་བར་བྱེད་དེ།ཅིའི་ཕྱིར་ན་གསལ་བ་འདི་ནི་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་མེད་པ་རྗེས་སུ་ལྡན་པ་ཅན་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་དང་ལྡན་པ་དེའི་འདི་རྣམ་པར་འགྱུར་ བ་སྟེ།དཔེར་ན་ཞོ་འོ་མ་དང་ལྡན་པ་ནི་འོ་མའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་བཞིན། གསལ་བ་འདི་ཡང་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གསལ་བ་འདི་ནི་མེད་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་པའོ། །ཞོ་འོ་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པའོ། །གང་ ཞིག་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།དཔེར་ན་ཞོ་འོ་མའི་བཞིན་གསལ་བ་འདི་ཡང་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པས་རང་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཡང་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདིས་མེད་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་སྔ་མ་ འདི་ལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་བརྗོད་པ།གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མེད་པ་ལས་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །རྣམ་འགྱུར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ།རང་བཞིན་ནི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་རང་གི་ངོ་བོར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེའི་རང་གི་ངོ་བོར་དཔག་གོ། །དེ་ལྟར་ནི་འོ་མའི་རྣམ་འགྱུར་ཞོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཁོ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པས་སོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་རྣམས་མེད་པ། སྔོན་མ་ཅན་མའོ་ཞེས་པ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་པའོ། །ཐམས ཅད་མེད་པ་དང་ལྡན་ཞེས།ཁས་ལེན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་པ། གལ་ཏེ། བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་། གསལ་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེའི་སྒྲ་ནི་ཁས་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་ བྱེད་པའོ།

在说明这与其他对象的遮遣具有随行关系之后，立即说明其为灭尽性，这是阐明其不存在的补充语。你所说的为了成立明显种类的单一随行为主要目的的论述，也证明了不存在性。为什么呢？因为这些明显性是与不存在相随行的，具有不存在性，比如地等与牛等之间的自性是互不存在的。
某物与某物相应，就会成为那个的变异，就像酪与牛奶相应就成为牛奶的变异一样。这些明显性也与不存在相应，因此这些明显性就是不存在的变异。"酪与牛奶相应"这种说法是依据数论派的观点而说的。某物与某物相应，就会成为那个的变异，就像酪是牛奶的变异一样，这些明显性也与不存在相应。这是对方所承认的自性。这里说"是不存在的变异"，是要证明明显性以不存在为先导。
对此前说，数论派说：如果要证明一切明显性都是不存在的变异，那么就会导致成为一切的自性，因此会导致从不存在推出存在的自性的过失。一切变异的自性就是一切的本质，因为看到自性是变异的本质，所以推知其为自性。如此，牛奶的变异如酪等都是它的本质，具有其本质的自性的变异都是具有一切本质的。因此，自性众多就是一切的本质。
正因为是一切的本质，所以会导致成为存在性，因为不存在不可能成为一切的本质。由此也证明了诸特殊不是以不存在为先导，这是成立已成立的过失。
"一切都具有不存在"这样的承认是什么意思呢？如果说牛等一切明显性都是不存在的变异，承认一切明显性都具有不存在性。"如果"这个词是用来完全阐明所承认的内容。

།དེ་ལྟར། གྲངས་ཅན་ཁས་ལེན་པ་ཅན་དེའི། །དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཕྱིར་ཡོད་པ། །ཡིན་ཞེས་ཅི་ཞིག་ཅི་ཡིས་འབྲེལ། ཁས་བླངས་པ་དང་ཕྱི་མ་མ་འབྲེལ་ལོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པ། ཕན་ཚུན་མེད་པ་ཁོ་ན་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ བ་ལང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །ཕན་ཚུན་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ཅི་ལྟར་མེད་པ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བ་ལང་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལ།དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེད་པ་ནི་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འཐོབ་བོ་ཞེས་པའི་ལན་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཏེ། ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་བརྗོད་པ་ཞེས་པ། དེ་ལ་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ གསལ་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་ན་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་དག་ལས་རྟོགས་པ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་རྟོགས་པ་ནི། རྣམ་པར་འགྱུར་ལ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རྟོགས་པ་ཁམ་ཕོར་ལ་བཞིན་ཞེས་པའོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་ འགྱུར་ཏེ།མེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་ནའི་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། བ་ལང་ངོ་རྟའོ་ཞེས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ནི་མི་འགྱུར་ན། འགྱུར་བ་ཡང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ནི་མེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ ཅན་གྱི་རྟོགས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བ་ལང་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པས་ངེས་པར་བྱ་བའི་རྟ་ནི་བ་ལང་གི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན། རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ ཅན་གྱི་རྟོགས་པས་ངེས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ།།འདིས་ནི་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་སོ། །འཇིམ་ཁྱད་མེད་ལ་ཁམ་ཕོར་སོགས། །བློ་ཐ་དད་པ་གལ་ཏེ་འདོད། །ཅེས་པ་འཇིམ་པ་རྣམས་ལས་ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པ་ཐ་མི་དད་དེ། དེ་ ལ་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཐ་དད་པ་འདོད་དེ།འཇི་བ་ལ་འཇི་བའི་རྟོགས་པ་དང་ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན། མེད་ཁྱད་མེད་ན་ཡང་སྟེ་མེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ཐ་དད་མེད་ན་ ཡང་།བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལའང་། ཐ་དད་བློ་ནི་སྟེ། བ་ལང་ངོ་རྟའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཅིས་བཟློག་།རྣམ་པ་ཅིས་ཞེས་པ། དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སམ། སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་སོ།

如此，对于数论派的承认者，怎么能说"因为是多的本质所以是存在"呢？承认与后者并不相关。关于这点，牛等到底是什么？世俗的牛等仅仅是相互不存在的，除此之外别无他物。相互不存在也不是实在，因为是分别构想的缘故。因此，对于它的自性，怎么会从不存在推出存在性呢？
关于"一切"等，对于承认牛等是不存在的本质这一点，回答说"因为是它的本质，所以不存在会成为存在的本质"是不合理的，因为这与承认相违背。
所说的是：如果牛等一切明显性都是不存在的变异，那么对不存在和存在的认识就会没有差别。为什么呢？因为对自性的认识是在变异中看到的，就像在陶碗中看到泥土的认识一样。这样解释：对于随顺不存在的情况，应该只产生具有其相的认识，而不应该产生"这是牛"、"这是马"这样具有差别事物相的认识，但实际上却产生了这样的认识。因此，明显性并不随顺不存在。
凡是被具有与某物差别相的认识所认识的，就不是那个的本质，就像被具有与牛差别相的认识所确定的马不是牛的本质一样。变异也是被具有与不存在自性差别相的认识所确定的，这与遍充相违背。这说明不存在的随顺性是不成立的。
"如果承认对无差别的泥土，有碗等差别的认识"，这是说：如果对于与泥土无差别的陶碗等，承认有差别的认识，即对泥土有泥土的认识，对碗等有碗等的认识。如此，即使在不存在没有差别、即不存在的原因没有差别的情况下，对于具有不存在的牛等明显性，为什么不能有差别认识？为什么不能有"这是牛"、"这是马"等差别认识呢？是因为形状的差别，还是因为人的目的的缘故？

།སྒྲའི་ཁྱད་པར་ གོམས་པའི་དབང་ལས་ཞེས་པ།ཐོག་མ་མེད་པར་སྒྲའི་ཐ་སྙད་བརྒྱུད་པ་ནི། སྒྲའི་བྱེ་བྲག་གིས་བྱས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་གང་བག་ཆགས་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་གོམས་པ་སྟེ། དེའི་དབང་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། འདིས་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ན་ཡང་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །དེས་ན་མེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡོད་པ་ལས་ཐ་མི་དད་ནའང དངོས་པོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི།སྒྲ་གོམས་པའི་དབང་ལས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྒྲའི་བརྡ་བྱ་བར་ནུས་ཀྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ པར་བྱ་བ་ལ་ནི་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར་ན་གསུངས་པ།ཁྱོད་ཀྱི་ཡང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཆོག་།གང་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དབང་པོ་ ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།མཐོང་བ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །གསལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ནི། སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གསོག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱང་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་ཐ་ སྙད་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་བརྩད་པ་མཚུངས་སོ།།ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་འཇིག་པ་སྨྲ་བ་པ་ཡིས་བརྗོད་པ། གང་ཞིག་མཐོང་བ་ལས་གང་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཁོ་ན་དེར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་ པ་མཐོང་བ་ལས་བ་ལང་གི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ནི་བ་ལང་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།དོན་གཞན་ལ་རྟོགས་པ་ཡང་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་མེད་པ་ཁོ་ན་བདག་ཉིད་གཞན་རྣམས་སོ་ཞེས་པའོ། །འདིས་ནི་གང་མཐོང་བ་ལས་གང་ རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཁོ་ན་དེར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་བ་ལང་གི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་བ་ལང་ཡིན་པ་བཞིན། བདག་ཉིད་གཞན་ལ་རྟོགས་པ་ཡང་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྲས་བུ་ གསུངས་སོ།

关于"声音差别的熏习力"，是指：无始以来声音言说的相续，由声音的差别所造成的具有其相的认识，为了产生这种认识而形成的习气，就是声音差别的熏习。由这种熏习力而产生具有差别相的认识。这说明即使在同一本质中，也可以见到由具有差别相的认识所确定的陶碗等，因此是不确定的。因此，不存在的随顺性不成立是不合理的。
即使与存在无差别，由于是实在的缘故，被现量所确定的牛等，是由声音熏习的力量而如此确定的。只能对现量所见的事物施设声音符号，而不能以其他方式。对于那些主张是不存在的东西，怎么能说是由具有差别相的认识所确定呢？因此说："你也..."等。
功德的最高本质，在平等状态时，其无颠倒的自性因为超越感官的缘故，不会成为所见的对象实体。在明显状态时，它们的本质如幻术一般，完全是虚妄的、空无自性的。因此，你也应该承认世俗言说完全不是真实性的因。
关于"因为见到垂胡等"，对此有部论师说：在世间上，从见到某物而产生某种认识的，正是那个东西，比如从见到垂胡等而产生牛的认识的垂胡等正是牛。对其他本质的认识也是从见到其他本质的不存在而产生的，因此其他本质就是其他本质的不存在。这表明：从见到某物而产生某种认识的，正是那个东西，就像从见到垂胡等而产生牛的认识的垂胡等正是牛一样。对其他本质的认识也是从见到其他本质的不存在而产生的，这就是所说的果。

།འདི་གྲངས་ཅན་པས་སླར་བསྒྲུབ་པར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་བ་ལང་གི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་བདག་ཉིད་གཞན་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་མི་རིགས་ ཏེ་ཞེས་སོ།།བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཁས་ལེན་ན། ཅི་ལྟར་བ་ལང་གི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ནི་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་སྨྲས་ཏེ། དཔེ་ལ་རང་གི་ཕྱོགས་བཏང་བའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་པ་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པས་ཞེས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་བ་ལང་ངོ་ཞེས་འདོད་པས་སོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པས་ནི་ཕན་ཚུན་བསལ་བྱ་དེ་ཐ་དད་དེ། བ་ལང་དང་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ནི་འདི་རྣམས་ལ་གསལ་བར་བྱ་བ་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།གང་གི་ནི་ཞེས་པ་སེལ་བ་སྨྲ་བའིའོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་བ་ལང་ངོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁས་བླངས་ནས་དཔེ་འདི་རང་གི་འདོད་པ་དང་ འགལ་བ་ཡང་བརྗོད་པའོ།།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་བ་ལང་གི་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ངེད་ཀྱི་ཡང་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མ་མཐོང་བ་ལས་བདག་ཉིད་གཞན་ལ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་པའོ། །སྒྲ་ཐ་དད་པ་ལས་ནི་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་སྒྲའི་ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་མ་ཡིན་པ་བསལ་བྱ་སྟེ།བ་ལང་གི་སྒྲའི་ཡང་བ་ལང་ལ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་བསལ་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསལ་བྱ་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ སེལ་བས་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་དང་བ་ལང་ལ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་བ་ལང་གི་རྟོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཡང་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལས་བདག་ཉིད་གཞན་བ་ལང་ལ་རྟོགས་པ་རང་གི་འདོད་པས་སོ་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་ པ་མེད་དོ།།དེ་མི་ལྟོས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲངས་ཅན་པས་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་བདག་ཉིད་གཞན་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟོས་མེད། བདག་ཉིད་གཞན་རྟོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེད་ཀྱི་ནི་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་བདག་ཉིད་གཞན་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་བ་ལང་ཞེས་སོ། །རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲུལ་པ་ཞེས་པ་འདི་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དབྱེ་བར་བྱས་པའོ།

数论派对此进行反驳说：如果说从见到垂胡等而产生牛的认识，那么你所说的"从见到其他本质的不存在而产生对其他本质的认识"是不合理的。如果承认一切认识都以其他本质的不存在为理由，那么怎么能说垂胡等是牛的认识的理由呢？这说明违背了自己的承诺，因为在举例时放弃了自己的立场，这与教义相违背。
"依据你的主张"是指：你主张唯有垂胡等才是牛。而依据我们的主张，相互排除的是不同的，牛与垂胡等在这些事物中是不同的所诠。"某者的"是指遮遣论者的观点。"承认后"等是说：你认为只有垂胡等的集合才是牛，因此在承认这点后，这个例子也违背了你自己的主张。
这样解释：就像你认为从见到垂胡等的集合而产生牛的认识，同样我们也认为从未见到其他本质而产生对其他本质的认识。关于"从不同的声音"等，垂胡等的声音是要遮遣非垂胡等，牛的声音也是要遮遣非牛。正因为这样遮遣的对象不同，所以通过遮遣非垂胡等而产生垂胡等的认识，通过遮遣非牛而产生牛的认识。
如此，在这里也是仅从见到其他本质的不存在而产生对其他本质之牛的认识，这是依据自己的主张，因此没有违背承诺。"不依赖于彼"等是为了说明数论派所说的"从见到其他本质的不存在也能产生对其他本质的认识"是不成立的。不依赖于彼，就能认识其他本质。为什么呢？因为我们认为不是从见到其他本质的不存在而产生对其他本质的认识，而是仅仅通过肯定的本质而称为牛。"由自己的分别所变现"是指由自己的分别所作的区分。

།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར ཏེ།རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་ལས་འདི་ནི་འདི་ལྟར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སེལ་བ་མེད་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཁོ་ནའི་འགྲེལ་པའོ། ། ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོར་རང་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་སྤྱིའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ན་དོན་གཞན་མེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་དོན་གཞན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་བ་ལང ཞེས་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་རྟོགས་པ་ན་གལ་ཏེ་དོན་གཞན་མེད་པ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་མོད། དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་སྙད་པའི་ངོ་བོ་ནི་བ་ལང་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གཞན་སེལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཆེད་དུ་སྐབས་སུ་བྱས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བརྗོད་པ་ཞེས་པ། འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་ བདག་ཉིད་གཞན་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན།དང་པོའི་རྟོགས་པ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །འདིར་དང་པོའི་རྟོགས་པ་ནི་གང་འཁོར་བར་ཐོག་མར་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེ་མེད་པའོ། །དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་བདག་ ཉིད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར།བདག་ཉིད་གཞན་ཡང་མ་བཟུང་བས། དེ་མེད་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་བདག་ཉིད་གཞན་ཡང་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་པས་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པའོ། །ཐོག་མ་མེད་ཕྱིར་འདོད་པ་གྲུབ། །ཅེས་པ་འདི་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དང་པོའི་རྟོགས་པ་ཁས་ མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕ་རོལ་པོ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱོན་འདི་སླར་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཁྱབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཐམས་ ཅད་ལ་སྒྲ་སྦྱར་བར་ནུས་པ་ཉིད་ན།དེ་ལྟ་ན་རིགས་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་སྒྲས་ཁྱད་པར་ནུས་མོད། དེ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་མ་བྱས་པར་སྒྲས་རྟོགས་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ནུས་སོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཡང་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱབ་པར་ནུས་པ་ཞེས་དཀྱུས་མ་དང་སྦྲེལ་ལོ།

将如是解说：这是依据自己分别的力量而如此表述的。这是不合理的。为什么呢？因为"无遮遣"等。"对于垂胡等"等是对此的解释。垂胡等的声音以共相的本质使人了解自身的对象，而当了解共相的本质时，不可能不依赖于其他事物的不存在，这是之前已经证成的。
那么，如果说认识事物的自相不依赖于认识其他事物的不存在，而仅仅通过肯定而成为"牛"，对此回答说："自体"等。自体即是自相，虽然认识它时不需要依赖其他事物的不存在，但这是因为它不可言说。言说的世俗本质，如牛等，若不依赖于遮遣其他事物就无法认识。这也是为了分析而作的论述。因此不存在因不成立的过失。
所说的是这样：如果从见到其他本质的不存在而产生对其他本质的认识，那么最初的认识就根本不会生起。为什么呢？因为彼时没有见到其他本质的不存在。这里的最初认识是指最初出生在轮回中的认识，这是不存在的。那时因为未见到其他的本质，也未曾把握其他本质，由于它的不存在而表示的其他本质也无法把握，这就违背了承诺。
"因无始故，所欲已成"，这只是一种主张，因为不承认有最初的认识。因此没有违背承诺，这是其义。"任何"等是使对方反受此过失。"不能遍及具有种类者"是说：如果能对一切差别施加声音，那么声音就能区分具有种类的事物，但这是不可能的，因为具有种类的事物是无边的。在未建立关联的情况下，声音也不能认识。
如果说虽然如此，但因为是一，所以种类能够遍及，对此回答说："也非"等，与"能遍及"相连。

།གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་རྟེན་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་ནི་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་པར་རྟོག ན།དེའི་ཚེ་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་དེ་མཐོང་བར་འགྱུར་ན། རྟེན་རྣམས་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རྟེན་སོ་སོ་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟེན་གཅིག་མཐོང་ན་ཡང་ འཛིན་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་ཀྱང་རྟེན་དང་འདྲ་བར་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པའོ། །ཅི་སྟེ་རྟེན་ལས་ཐ་མི་དད་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟར་རིགས་སྨྲ་བ་ཁོ་ན་ལ་དང་པོའི་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་བརྗོད་པ་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་བདག་ཉིད་གཞན་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། རྟོགས་པ་འཇུག་པ་ཉིད་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་བསལ་བར་བྱ་བ་ བདག་ཉིད་གཞན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།བདག་ཉིད་གཞན་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མཐོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་གཞན་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་བ་ལང་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་རྣམས་མཐའ་ཡས་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྟེ།བ་ལང་གི་ཁྱད་པར་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དེ་བསལ་བས་བ་ལང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཞེས་པའོ། །གང་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་གི་ཁྱད་པར་བཞིན་བསལ་བྱ་རྣམས་ཀྱང་ མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའོ། །གང་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ནི་དེ་བསལ་བས་བ་ལང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དེ་བསལ་བས་བ་ལང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན། བ་ལང་མ་ཡིན་པའི་དོན་ རྣམས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོ།།ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པའོ། །དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཅི་ལས་ཤེ་ན། སྤྱི་ཡིས་ངེས་པར་སེལ་བའི་ཕྱིར། །ཤིང་མ་ཡིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་འདི་ལྟར་སྤྱིའི་ངོ་བོས་ངེས་པར་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ གཞན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཤིང་གི་སྒྲ་དེ་ནི་རིགས་གཞན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྫས་སོ་སོར་འདི་བུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་སེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་རྣམ་པར་གཅད་བྱར་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྤྱིའི་ཆོས་གཅིག་གིས་སོ། །སྤྱིའི་ཆོས་གཅིག་ པོ་གང་རྣམ་པར་གཅད་བྱར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ངེས་ཏེ་རྒྱུར་གྱུར་པས་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སེལ་ཞེ་ན། སྐབས་གཞན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནའི་སྤྱིའི་ཆོས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

如果首先认为异于所依的种类进入一切所依，那么此时就如同二性等一样，应当以见到所依为先而见到它，但由于所依无边际，见到它是不可能的。如果认为因为在每个所依中都以一切自性圆满的缘故，即使见到一个所依也能把握，那么此时就会成为差别。由此也因为如同所依一样无边际，所以无有关联。
如果不异于所依，那么也有如差别般的过失，因为不异于差别者也同样是无边际的。如此，唯对主张种类者才有无有最初认识的过失。所说的"如果从见到其他本质的不存在而产生对其他本质的认识，则认识就不会生起，为什么呢？因为所要遮遣的其他本质无边际，所以不能见到一切其他本质的不存在"。
将如是解说：如果通过遮遣一切其他本质而认识，由于非牛的对象无边际故不能见到，如同牛的差别。由此也不能通过遮遣它而认识牛，这是同理。凡是无边际者都不能见到，如同牛的差别，所要遮遣者也是无边际。这与能遍相违。
凡是无边际者，不能通过遮遣它而认识牛，譬如牛的差别无边际，不能通过遮遣它而认识牛，非牛的对象也是无边际。这与能遍相违。由此也违背承诺。
这也不合理。为什么呢？因为"由共相决定遮遣故，不成为非树"。这是说由共相的本质决定遮遣的缘故。这就是"其他"等的意思：因为树的声音不是如此遮遣其他种类如瓶等各个实体"这不成为瓶"，而是怎样呢？是以一个共相法对所欲遮遣而说的。以一个共相法对所欲遮遣而说，决定作为因而遮遣。为什么遮遣呢？应当了知是由于在其他处已说明，所以是由彼共相法。

།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཅད་བྱར་བརྗོད་པར་འདོད་ པས་ཐོབ་པའི་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་ཤིང་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ།།འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲ་གཞན་དོན་ནི་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་པ་འདིར་བཤད་དོ། །རིགས་མི་མཐུན་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་པ། གང་ཞིག་གང་ལ་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་དེ་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཤིང་གི་སྒྲ་ཡང་རང་གི་དོན་མེད་པའི་རིགས་མི་ མཐུན་ལ་མ་མཐོང་བ་སྟེ།རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་འཐད་དོ། །ཉེས་པ་འདི་ནི་ཁྱོད་ཉིད་ལ། །ཞེས་པ་རྟོགས་པ་འཇུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་རང་གི་རིགས་མཐུན་ལ་ ཁྱབ་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་གི་སྒྲུབ་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོའོ་ཞེས་པས། རང་གི་རིགས་མཐུན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་སྒྲས་འཇུག་པར་བྱ་ན། དེ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་དང་།རིགས་ནི་དེ་རྣམས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྭ་ཅན་ཉིད་ནི་རྟ་ལས་ལྡོག་བཞིན་པས་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་སྤྱི་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོར་ ཡོད་པའི་སྤྱི་དམ་བཅས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།གང་རྣམས་རྟ་མ་ཡིན་པ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྭ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཁྱབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་རྣམས་དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྟ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་མི་སེལ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་སྟེ་ཡང་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱི་ རིགས་མི་མཐུན་པ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྡོག་པའི་བློར་འགྱུར་ཞིང་།རྟ་ལས་ལོག་པའི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་པས་རྟ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློ་ཡང་ཡིན་པ། དེ་ལྟར་འདིར་རིགས་པ་སྟེ། སྒྲ་ཡང་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ལས་བ་ལང་ལ་སོགས་ པའི་སྒྲ་ལས་ཀྱང་།བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློ་ཡིན་ཞིང་། བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ལྡོག་པའི་བློར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་རྟགས་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་ དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་རྭ་ཅན་ཉིད་བཞིན་སྒྲ་ཡང་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ།

将如是解说：以共相法对所欲遮遣而说所获得的无差别本质"不成为树"，如是遮遣瓶等诸所遮遣法。因此，非树性等并未成立为无边际，因为是共相的无差别本质故。
对此也说："因为未见到声音的其他义"，在此解说。仅仅由未见于异类而推理，意即：某者于某处未见到，则彼遮遣彼；树的声音也未见于无自义的异类，因为无因则无果故。因此，即使存在无边际性，推理也是合理的。
"此过失是在你自身"，指的是认识不生起的过失。如何呢？说道：如果"由遍于自同类"等，由于"以成立而认识者，随行为主"，若声音要遍入一切自同类，这也是不可能的，因为同类无边际故，又因为种类与彼等无差别故。
因此说"譬如"等：应当了知，如同具角性离于马而了知非马性。即使是主张实有共相者，也完全没有承许所谓"非马性"的实有共相。凡是非马的牛等，也不为具角性所个别遍及。凡是与彼异类的马，也确实不被个别遮遣。
即便如此，如同于彼中由于共相遮蔽异类而成为"不是马"的遮遣认识，以及对离于马的牛等以共相相状而有"是非马"的随行认识，如是于此是合理的。声音也由具有标志，从牛等声音也对牛等有随行认识，对非牛等也成为遮遣认识。
将如是解说：凡是标志者，皆能普遍遮除异类并使自义被认识，如同具角性，声音也是标志，这是自性因。

།གང་ཡང་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་བདག་ཉིད་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ན་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་ཡང་གཅིག་པུ་སྟེ། དེ་ལས་བདག་ཉིད་གཞན་ ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཚུལ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།བྱེ་བྲག་གི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཀུ་མུད་ དང་དུང་ནི་དཀར་པོའོ་ཞེས་ཀུ་མུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་གཅིག་མ་ཡིན་ན། །དེ་ལས་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།ཁ་ར་ནི་དཀར་བ་མངར་བ་དྲི་ཞིམ་པ་ལ་བསིལ་བའོ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་གཉིས་ཀ་མི་འདོད་ཅེས་པ་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ། དེ་ལ་སླར་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། བདག་ཉིད་གཞན་མེད་ཁས་བླངས་ནས། །གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་ རྟོགས་པ།།རིགས་མིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་ལ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྷག་མའོ། །གཅིག་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་སྲིད་ཀྱི་དངོས་པོར་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་མེད་པ་དེ་ཁས་བླངས་ནས་གཅིག་དང་ཅིག་ཤོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྟག་ པར་མི་རིགས་སོ།།གང་ཡང་། རིགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྣམ་གནས་ཕྱིར། །ཞེས་པ་འདིར་གཞན་སེལ་བ་གཅིག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ནི་བློའི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ། །ཁྱོད་ཀྱིའང་བསལ་མིན་ནུས་རྣམས་ལས། །ཐལ་བར་འགྱུར་བར་མཚུངས་སོ་ཞེས་ པ་ལྷག་མའོ།།བསལ་བར་མིན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་གཙོ་བོ་སྟེ། དེ་ལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་གྱི་ནུས་པ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་ན་རྒྱུ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་འགྱུར་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཐ་དད་པ་ཉིད་ན་གཙོ་བོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ འགལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ནུས་པ་དེ་རྣམས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཞེས་ཁས་བླང་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་གཅིག་མིན་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་ པ་མཐོང་བ་ལས་བདག་ཉིད་གཞན་ལ་རྟོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ངོ་ཞེས་པས།མེད་པ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བར་འཐོབ་སྟེ། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་འཛིན་པ་པོ་དབང་པོ་དྲུག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་འདི་འོངས་ན། འདི་གཉིས་ཀ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་དེའི་ལན་འདི་སྟེ། སྒྲའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་འདི། །བསམ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

若是由见到无其他自性而观待其他自性，则无其他自性也是单一的；由此将导致对一切其他自性的观待成为一体，且将由具有同一方式的认识而被认识，因为差别是单一性故。如同由于白性的特征无差别故，"莲花和螺贝是白色的"这样以无差别相的认识而认识莲花等。
若无其他自性非为一，则由此将导致对各个自性的认识成为多样，因为声音运行的根据有差别故。如同"糖是白的、甜的、香的、凉的"这样。
说"这两者都不许可"，指出承许有缺失。对此，复说立论："承许无其他自性后，了知一性与多性不合理"。为何？因为"此将成为实事"，余下可知。一性与多性唯于实事中有可能，于无实事则不然。承许彼无他性后，不应确定为一或非一性。
又如"由种类之法安住故"，此中所安立的遮他为一性，是依据心的显现而假立的。"于你也同样将由诸未遮力成过失"，余下可知。未遮即是诸德性平等状态的胜性，于彼中大等变异诸力若是一性，则因为因无差别故变异不应有差别；若是差别性，则因为诸力非异于一个胜性故相违。也不能承许彼等诸力唯是实有，因为一与非一性相违故。
又若由见到无其他自性而了知其他自性，也是由感官所生，则无性可从声等任何一者获得，因为是耳等所取性故。若非声等任何一者，则此"有于六根这能取者"之说若来，对此说"这两者也都非所欲"的回答是："于声所诠义，此应思"等。

།མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ནི་བསྟན་དུ་མེད་ པ་ཞེས་པ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ།།བསྟན་པར་བྱ་བའང་རྟོགས་པ་སྟེ། གང་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་གཞན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་ཞིང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ངོར་བཤད་ཀྱི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ འདི་མངོན་སུམ་པ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་འཕེན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་ཚིག་གི་འདི་ཞེས་པ་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་ནི་ལོགས་སུ་བྱེད་པར་བྱས་པའོ། །སླར་ ཡང་ངག་ལས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བ་པ་ནི་འདི་ཞེས་པ་གཞན་སེལ་བའོ།།ཡང་ཅི་ལྟར་ན་ཡན་ལག་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་མེད་པའི་ངག་གཅིག་ལས་ཚིག་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བར་ནུས་ཤེ་ན། ཡན་ལག་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་ཚུལ་གསུམ་པའི་བློས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་རྣམ་པ་རྟགས་ལའོ་ཞེས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ཡིན་ཞེ་ན། ངག་གི་དོན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ངག་དོན་སོ་སོར་སྤོབས་པའི་མིང་ཅན་ནི། དེ་ཡིས་ཏེ་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་ཐོག་མར་མ་བྱང་བ་རྣམས་ལ་སྐྱེད་དོ། །ཚིག་གི་དོན་མི་ཤེས་པ་ནི་སྔར་བློས་ ངག་གི་དོན་རྟོགས་པར་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ངག་གི་དོན་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་བཞིན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ། མེད་ཀྱང་ཚིག་གི་དོན་བརྟགས་སོ། །ངག་གི་དོན་དུ་སྣང་བ་དེ་ནི་ཉན་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ ཡང་ངག་ལས་ཉན་པ་པོ་ལ་ཉེ་བར་སྐྱེ་ཞིང་།སྨྲ་བ་པོའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ཡང་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བ་པོའོ། །དེ་ལ་སྔ་མའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ངག་དོན་སྤོབས་པ་ཞེས་བྱ་གང་། །དེ་ཡིས་དང་པོར་ཉེ་བར་བསྐྱེད། །ཅེས་སོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། ངག་གི་དོན་ཉིད་ནི་དེའི་ རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།དེའི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་པོས་ངག་སྦྱར་མོད་ཀྱི། ངག་གི་སྒྲོན་མ་ལས་ཕ་རོལ་པོའི་ངག་གི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །གང་ཡང་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བ་པོ་ངག་དེ་ཉིད་དང་དེའི་དོན་ནི་སྒྲའི་དོན་དངོས་ངག་གོ་ཞེས་འདིར་འཆད་པར་ འགྱུར་རོ།།ངག་གི་དོན་ཉིད་ནི་དེས་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ངག་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་སྟེ། དུ་བས་མེ་བཞིན་ནོ། །ཚིག་གི་མེད་ཀྱང་ཞེས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ངག་ཁོ་ན་སྒྲ་དངོས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྗོད་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།

现量的对象是"不可示"，即是自己各别证知而不可言说的。所应示也是了知，即当说"无其他自性是其他自性"时，这是针对所应示与所说义而解释，而非感官境界。因此，这不应引发现量感官境界，因为它是不可示性故。因此不会导致如前所说的过失。
"词的特别区分此"中，特别区分即是分别作为。复次，从语言中特别区分的即是"此"，即遮他。
又问：如何能从无支分别的一个语言中区分出词？因为由支分详察和三相智而作分别故。正因如此而说"相于因"。为何是于分别？"语言义"等。因为语义各别胜解名者，由彼即词义而于最初未熟练者生起。不知词义者先前不能以智忍受了知语义，因此虽无支分的语义了知方便故，如自性和缘般能诠，虽无亦观察词义。
彼语义显现，于听者相续中所生起者也从语言于听者生起，于说者相续中所生起者也是语言发起者。其中依前者而言："语义胜解所谓何，由彼最初而生起。"此说：语义本身因是彼等结合者故，说者虽为彼义而结合语言，但从语言灯中于他者生起语义境的胜解。
又语言发起者即是语言本身及其义，即是声义实语言，此将于此中解释。语义本身因是彼所量故，彼是果相语言所应比量，如烟与火。"虽无词"即无所诠性。因为唯语言是声实，唯彼与义相关故是能诠性。

།ཚིག་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ངག་གི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྨྲས་པ། མེད་ཀྱང་ནང་གི་བ་ཡི་ནི། །སྒྲ་རྣམས་ཡོད་དོ་ཞེས་སེམས་ཏེ། །རྟོགས་པ་པོ་ཡི་ནུས་མེད་དེ། །འཛིན་པའི་ཐབས་ཁོ་ན་དེའོ། །ཞེས་སོ། ། ཚིག་དེ་ངག་ལས་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་བཀར་བ་ནི་ལུང་ཇི་ལྟ་བར་རབ་ཏུ་བརྟགས་པས་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །གང་གི་ལུང་གང་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ལུང་སྟེ། ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དང་། གཞན རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དང་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱི་དེ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དགར་བ་ནི་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འབའ་ཞིག་ནི་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཚིག་འབའ་ཞིག་ པའི་སྦྱོར་བ་མེད་དེ།གང་དུ་ཡང་བྱ་བའི་ཚིག་གཞན་མ་ཐོས་པ་ཤིང་བླ་ཀྵའོ་ཞེས་པ་དེར་ཡང་ཡོད་དོ། །འགྱུར་རོ་དག་ལྷུར་བྱེད་པ། སྐྱེས་བུ་དང་པོ་རབ་ཏུ་མ་སྦྱར་བཞིན་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་བཤད་པ། གང་ཡང་འདི་ཅི་ཞེས་དྲིས་ཤིག་།ཡོད་པ་བ་ལང་ རྟ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པའི་དྲི་བ་ཁོ་ན་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལ་རབ་ཞུགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུར་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྟགས་པས་དོན་བརྗོད་པར་བྱ། ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་བཞིན་དུ་ཞེས་པ། ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་ནི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་ དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་དོན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་དག་ནི་འབའ་ཞིག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།འབའ་ཞིག་པ་དག་སྦྱོར་བ་ནི་མེད་དོ། །མ་སྦྱར་བ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལྟ་ཡང་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་དོན་རབ་ཏུ་བརྟགས་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཚིག་གིའོ། །འོ་ན་གཞན་གྱིས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཚིག་གི་དོན་དུ་འགྱུར་མོད། མེད་པའི་དོན་ལ་འབད་པ་འདིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ།ལུང་འདི་ལས་གཞན་པའི་ལུང་རྣམས་ལ་མི་རིགས་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རིགས་སྒྲ་མིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉེ་བར་འཕངས་ པ་ཡིན་ནོ།།འདི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏེ། སྒྲ་དོན་གཞན་ནི་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་འཛིན་པའི་ཐབས་ཅན་ཞེས་པ་ཚིག་གི་དོན་བརྟགས་པའི་དགོས་པ་སྟོན་ཏོ།

词非是，因如字般是言说支分而空无语义故。如所说：
"虽无内牛之，
声等有所思，
了知者无能，
唯是执取方。"
词从语言中作为果义而区分，即应如教证般由详察而安立义。某些教证即是说"有差别所诠词义"的教证，即他者的种姓，其他的关联，某些的具有彼等。
若问：为何说"区分"？答：因为不单独结合故。应从世间结合而确定诸声的义，在世间中也无单独词的结合。于任何处若未闻其他动词，如说"树plakṣa"，于彼处也有"是"、"将"等专注，应知有未明显结合的第一人称。如是亦说："若有此何问，有牛马亦说，唯作问询故，因见入于彼。"
如何于无中由详察而说义？若问是何？答："如自性和缘般"，即说者于无自性等差别的词义作结合，而自性和缘二者依止于单独词义，无单独结合。未结合者也不能确定为有，因此彼等唯是无。如是，如何由详察说彼等义，词亦如是。
若谓：则唯他人详察成为词义，何须此无义之劳？答："彼亦详察"等。如于此教证以外的诸教证中执持不合理义般，已由"种姓声非于差别"等说明。因此引出此名为"遮除其他合理义"。此合理性亦已成立，如"未见声义他"等。因为"具词义执取方便"即显示词义观察的必要。

།ཚིག་གི་དོན་འཛིན་པ་གང་གིས་ཐབས་ཡིན་པ་ དེ་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ།།རང་ཉིད་ཁོ་ནས་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལས་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཅན་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ངག་གི་དོན་སྣང་བ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བར་འོས་པ་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་བཟང་པོའི་སྤོབས་པ་ཅན་སོ་སོར་ངེས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ གཅོད་པའི་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་འོས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ནི་འདིས་འདི་ལྟར་དང་འདི་ལྟར་བྱ་བར་འོས་སོ་ཞེས་པ་བྱ་བར་འོས་པའི་གཞི་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་སྐད་གྱུར་པའི་བྱ་བ་དེའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་པའི་བྱ་བའི་བར་མ་ཆད་པར་ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་གང་ ལ་ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་ན་རབ་ཏུ་འཇུག་པའམ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་དོ།།དང་པོར་ཞེས་པ་གང་རྣམས་སྒྲ་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་མ་གོམས་པ་དེ་རྣམས་ནི། ཚིག་གི་དོན་འཛིན་པའི་ཐབས་ཅན་ངག་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །གང་རྣམས་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་གོམས་པ་ལས་ངག་ གི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་མེད་པའི་ངག་ཁོ་ན་ལས་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ངག་གི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཚིག་དང་དེའི་དོན་ཏེ། འདི་གཉིས་ཀ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་སྒྲ་དང་དོན་དངོས་ངག་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་ པ།ངག་ཉིད་ཁོ་ན་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་དག་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། ངག་ལ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ཞིང་། ངག་གི་དོན་ལ་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྟགས་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་བཞིན་དང་། དེ་དག་གི་དོན་བཞིན་ནོ། །གང་གཞན་ཚིག་ལ་སྒྲ་འཛིན་པར་མངོན་པར་རློམ་ཞིང་ཚིག་གི་དོན་ལ་ཡང་སྒྲའི་དོན་འཛིན་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་ཏེ་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཏེ།རང་དབང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རང་དབང་ཉིད་ཀྱང་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ནི་དངོས་པོ་ལས་འདས་ནས་འཇུག་བཞིན་པ་ནི་རྣམ་པར་གཅད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་གང་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྤོབས་པ་སྨོས་པ་ནི་ངག་ ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེས་བརྗོད་འདོད་ཀྱང་འཕེན་ཏེ། སྤོབས་པ་དང་བརྗོད་འདོད་སྤངས་ནས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བ་ལང་ལ་སོགས་པའམ། ངག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྒྲ་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་རྟོགས་པ་ཙམ་སྟེ།རིགས་པ་མེད་པ་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

凡是执持词义的方便，即如是说。仅由自身随执词义，从心安住差别性质的无分别语义显现而生，应成此义。具慧善辩者，应成确定差别遍断之业。如是，此中应如是如是作为所应作之基础，其事即是如是所成业之境。
如所成就业无间断，于何者生起智慧与辩才时，或趣入或保持平等。初者，凡未熟习声义关系者，以执持词义方便而了知语义。凡由熟习声义关系而生起通达语义者，仅从无支分语即生起无分别语义境之辩才。
若词与其义二者皆从约定而生，则声与实义语为何？答："唯语自身"等。为何如此？答：因彼等无差别故。语中非有词等为支分，语义中亦非有诸词义，因彼等是遍计故，如自性、缘及彼等义。
若他执着词中取声，于词义中亦执着取声义，此为颠倒。此从遍计而来，因无钩住故，即因自在故。自在亦由不观待义故，因此，超越事物而趣入者不能遮遣。又"凡诸"等，说辩才是为表示引发语言。
因此彼亦引发说欲，即舍离辩才与说欲之义。除此之外，或外境牛等义，或语言与外境诸义之间互为助益性相关系了知为声义者，彼等亦仅是了知而已，即无理而空无义理之义。

།འདིས་ནི་སྤོབས་པ་དང་བརྗོད་འདོད་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་རང་གི་ལུགས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་རྒྱུས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་ཞེ་ན་ གསུངས་པ།ཇི་ལྟར་གོམས་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་དང་གང་གོམས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བར་གོམས་པའོ། །རང་གི་རྐྱེན་གྱི་རྗེས་བྱེད་པས། །ཞེས་པ། རང་གི་རྐྱེན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་བག་ཆགས་ཏེ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ཀྱང་གང་ ལས་གོམས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་སྐྱེ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནམ་དེའི་འབྲེལ་པ་ནི་ངག་གི་དོན་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཡང་དུ་དོན་གོམས་པ་སྒྲའི་དོན་འཛིན་པ་སྟེ། དེས་བྱས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པའི་ཁྱད་ པར་ནི་དོན་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཏེ་དེ་ལ་ལྟོས་པའོ།།དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དོན་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེའོ། །རྟོགས་པ་པོས་དོན་བྱ་བ་སྤོབས་པ་གང་ཞིག་སྐྱེས་པས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དོན་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བའོ། །ངག་གི་བག་ཆགས་རབ་ཏུ་སད་པའི་རྒྱུ་ མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ངག་ལས་ཞེས་བཤད་དོ།།རང་གི་རྐྱེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་པ། གང་ཞིག་གི་བག་ཆགས་གང་འདྲ་བ་དེའི་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁོ་ནའི་སྤོབས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྟག་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ། སྟག་མེད་ ཀྱང་སྟག་གནས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་སྟག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གནས་པའི་བྱ་བར་སྣང་བའི་རྟོགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་སྟེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ཆུ་ཀླུང་གི་འགྲམ་ན་བུ་རམ་གྱི་ཤིང་རྟ་ཡོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་སྟེ་ངག་གི་དོན་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ། དོན་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་དཀྱུས་མ་དང་སྦྲེལ་ལོ། །སྒེག་པའི་སྙན་དངགས་ཐོས་པ་ལས། །ཞེས་པ། མཆུ་དང་འོ་མ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྔགས་པའི་ངག་ཐོས་པ་ལས། དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་ན་ཡང་ཆགས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་རྗེས་སུ མཐུན་པའི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ངག་ལ་ངག་གི་ཡུལ་ཉིད་ལ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ནི་གཅིག་གི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་ངག་ནི་ངག་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཁྲུལ་པར་སྟོན་ཅིང་། གང་ཞིག་གང་ལས་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བཞིན། ངག་ཀྱང་ངག་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་ དང་འགའ་བ་གསུངས་སོ།

这段藏文的完整直译如下：
此中明示自宗：辩才与说欲即是语义。若问何故仅是分别，答："如同串习"等。凡所串习即如其所习。"随顺自缘"者，自缘即识之所依习气，由与彼相顺故。
虽无外境，然如其所习，生起多种了解。故外境或其关系作为语义皆不应理。再三串习义即是执持声义，由彼所作识之功能差别即是义习气，依止于彼。以彼为因缘之义事了解生起种种自性。了解者由所生起义事辩才而了解者，即是义事了解生起种种自性。
为显示语习气觉醒因相故说"从语"。"与自缘随顺"者，义为：某者之习气如何，即生起与彼随顺之辩才。
"如闻虎等"者，虽无虎，说"虎住"时，生起显现虎所成住之了解。"等"字摄取"河岸有甘蔗车"等。即使彼无差别，即于无差别语义，生起义事了解之分别，此与前文相连。
"从闻优美诗歌"者，从闻赞美唇与乳等语，虽事无差别，然于贪著者生起随顺贪欲之了解，因具可意相故。于离贪者则随顺厌离，因具不可意相故。
此于语中语境性亦不可能，因境唯一自性故。此说明语于语义自性错乱，凡于某处错乱者即非能了彼，如于无常性之非有身性。语亦于语义自性错乱，此说遍及与别异。

།འོ་ན་གང་གི་ཡང་སྤོབས་པ་ནི་ངག་གི་དོན་ཞེས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྤོབས་པ་ཐ་མི་དད་ན་ཡང་སྒེག་པའི་སྙན་དངགས་ཐོས་པ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་ངག་གིས་ཀུན་ནས་བསྐྱེད་པའི་རྟོགས་པ་ངག་དོན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་པའི་ཕ་རོལ་པོ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱོན་འདི་སྟོན་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ད་ནི་སྤོབས་པ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ངག་གི་ནང་དུ་འདུས་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷས་བྱིན་པ་དཀར་མོ་མངོན་དུ་དེད་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལས་གང་ཉན་པ་པོ་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་མཆོད་ སྦྱིན་གྲོང་ཁྱེར་སྐྱ་སྣར་གྱི་བུར་སོང་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ངག་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལས་ལོག་པའི་དོན་ལ་སྤོབས་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ལ་འདོད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་ངག་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཁོ་ནའི་སྤོབས་པ་རྣམས་དེའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ འགྱུར་རོ།།འདིས་ནི་སྤོབས་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅིང་། སྤོབས་པའི་སྤྱི་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་དུ་མའི་གཞི་ཅན་ནི་རྟོགས་པའི་སྤྱིའོ། །འབྲེལ་པ་ཤེས་པའི་ཞེས་པ། གང་སྒྲ་དང་དོན་ངག་གིས་འབྲེལ་པ་ཤེས་པའོ། ། འདིས་ནི་ངག་རྟོགས་སོ་ཞེས་དགོངས་པས། གང་ཞིག་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ནི་དོན་ལ་འབྲེལ་པ་ཤེས་པའི་རྟགས་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་བཞིན། སྨྲ་བ་པོའི་སྤོབས་པ་ལས་ཉན་པ་པོའི་སྤོབས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རང་བཞིན་གསུངས་སོ། ། གང་ཞིག་ངག་ལས་རྟོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི། གང་རང་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ནང་དུ་འདུ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་སྤོབས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ཁོ་ནའོ། །རེ་ཞིག་རིགས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན ཅན་རྣམས་ནི་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་དང་རྫས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་སོ།།དེ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་དོན་དུ་མ་གཞན་སོ་སོར་སྤྱིའི་ངོ་བོས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྲིད་དོ། །འདོད་རྒྱལ་བ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་ལྷུང་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཅི་ ལྟར་ཡིན།དེ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྤྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། སྤྱི་ནི་དུ་མ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་འདོད་རྒྱལ་བ་རྣམས་སྤྱིའི་དོན་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་སྨྲས་སོ།

那么，难道不是承许任何辩才都是语义吗？彼亦非仅是分别，因为即使辩才无差别，从闻优美诗歌所说的了解有差别故。
此非如是。此过失仅针对主张由语所生了解以语义自相为境之对方，而于我等则不然，因已承许诸分别非以自相为境故。
今为显示辩才摄入现量与比量中而说："彼亦"等。从"天授驱白马"等语中，于听者所生辩才，即是异于"祭施往灰城"等其他语义之辩才，承许于共相与别相。如是，即说有几许语，即有尔许辩才以彼义为境。
此显示辩才众多性，并明示辩才共相由语引发之了解有境。多境所依即是了解共相。"知关系"者，即知声与义由语关系。
此意为了知语，凡以共相为性者，由知关系之相而了知，即是比量，如由烟了知火。说者辩才与闻者辩才亦复如是，此说自性。
"由语了知"等，说明凡为自证所知者，摄入自证现量中，如贪等，辩才亦复如是，此唯说自性。
"且于种类"等。有因相者即种类、功德、作用、实体诸声。于彼等中，可以共相之性别别诠说具如其自身因相之多义。
于约定专就一事者云何？彼等无所诠共相，因共相必依多故。此说约定者不诠共相义故，说违背承许。

།འདོད་རྒྱལ་བ་ལའང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཌིཏ་ཐ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ དུ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅིང་།དེ་ལ་ཡང་སྤྱི་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འདོད་རྒྱལ་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀཱ་ཎ་དང་ཀུཎ་ཌ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཚོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འདོད་རྒྱལ་པ་ཌིཏ་ཐ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ། །ཚོགས་པ་དེའི་ཆ་ཤས་ཀཱ་ཎ་དང་ཀུཎ་ཌ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་རྣམས་ཐ་དད་པར་སྤྱི་ཡིས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་སྒྲ་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཐ་དད་པ་བརྗོད་ཅིང་སྤྱི་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་ཚོགས་པའི་སྒྲ་ཌིཏ་ཐ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྤྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ན་རིགས་དང་ཚོགས་པའི་སྒྲ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བསམས་པའོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་པ་ཆ་ཤས་འདི་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་ མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་སྒྲའོ། །འདི་ནི་ཚོགས་པའི་སྒྲའོ་ཞེས་པ་ཐ་དད་དུ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་དངོས་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པས་འཇུག་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་སོ་སོར་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་ཅིང་། ཚོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སྤྱི་བརྟགས་པ་རྒྱས་པར། འདི་ནི་རིགས་དང་ཚོགས་པའི་སྒྲ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཏེ། རབ་ཏུ་ གྲགས་པའི་དབང་ལས་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་སོ་སོར་ཡང་ཚོགས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་འཇུག་སྟེ།ཚོགས་པའི་སྒྲ་ནི་སོ་སོར་ཚོགས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཕག་པའི་གསལ་བའི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡང་ཕག་པའི་སྒྲ་བཏགས་པ་ལས་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་གྲོང་གི་ཕག་བཟའ་བྱ་མིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱང་བཟའ་བྱ་མིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་གཙོ་བོར་ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་འཇུག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བྷ་ར་ཏི་ཧ རིས་སྨྲས་པ།ཆུ་སོགས་རྣམས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་གཙོ་བོར་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ན་ཀཱརྵཱ་པ་ཎ་དང་དཔག་ ཚད་དང་གྲུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་གྲངས་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཐིགས་པ་དང་ཁྱོར་པ་གང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲངས་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ཡང་ཐིགས་པ་འཇུག་ཅིང་དུ་མ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ།

"于约定者亦"等，显示"迪塔"等为多性，并证成彼亦有共相。"约定者"等，即"卡纳"与"昆达"等，表示功德聚集之约定语"迪塔"等声。彼聚集之部分即"卡纳"与"昆达"等，以共相别别诠说彼等差别。
是故，如树声诠说娑罗等差别并诠说共相，如是聚集声"迪塔"等声亦然。因此非违背承许。
"那么何"等。若二者皆是诠说共相，则种类声与聚集声有何差别？意谓毫无差别。"毫无"者，意为仅就此部分确无差别。
非一切方面皆无差别，否则"此是种类声"、"此是聚集声"之差别不应理。
那么，于诸部分以实际与假立运行之差别，岂非种类声于各支分实际运行，而聚集声是假立耶？如《共相广论》云："此是种类声与聚集声之差别，依极成力，种类声于各聚集者亦运行，聚集声于各聚集者应假立。"
为此而说"依极成力"等。于猪之显现支分，猪声亦由假立而运行，如说"村猪不可食"时，部分亦不可食。
某处主要于部分运行，如巴尔特利哈利所说："以等声摄取水等诸地等。"由不待数等故，显示主要于部分运行。
若待数等，则如迦利沙波那、由旬、方等声，不应唯于一分运行。其中不待数者，如滴、升等，由不待数故，于一亦有滴之运行，于多亦有。
注：文中出现的专有名词如"迪塔"(Diṭṭha)、"卡纳"(Kāṇa)、"昆达"(Kuṇḍa)等均保留了原有的音译形式，以保持学术性和准确性。

།ཆུའི་སྒྲ་ནི་ ཚད་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྟེ།ལྟེ་བ་དང་བརླ་དང་པུས་མོ་ཙམ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱིབས་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྟེ། རིང་པོ་དང་ཟླུམ་པོ་དང་གྲུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་ཚུར་དང་མདུད་པ་དང་རྣ་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ ཤས་ནི་ཁུ་ཚུར་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཞེས་པ། ངེས་པའི་ཡན་ལག་གི་ཁྱད་པར་ཚོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཡན་ལག་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཁྲ་བོ་ དང་འདྲེན་མ་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་པོའམ།དམར་པོ་ཁྲ་བོའི་ཡན་ལག་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་རེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ་ཞེས་པ་དང་། ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་གཙོ་བོར་རབ་ཏུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཙོ་བོ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ལས་ཤེ་ན། ཕྱི་མ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཞེས་ པའི་ཚིག་ལས་སོ།།གྲོང་གི་སྒྲ་ནི་ཁང་པ་དང་ཞིང་དང་ལམ་དང་ལྕགས་རི་དང་སབ་མ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཕྱོགས་གཅིག་སྐྱེས་བུ་ལ་འཇུག་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བདག་གི་ལས་བཤད་པ་ཞེས་པ་འདིར་ལུས་ཀྱི་སྒྲ་ལག་པ་ དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ནི་དེའི་ཆ་ཤས་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ།།སྤྱི་བརྟགས་པ་རྒྱས་པར་ནི། ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པས་འཇུག་པ་ཉིད་མང་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ལས་ཚོགས་པའི་སྒྲ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ བཤད་དོ།།འདི་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་པའོ། །ཡང་འདི་ནི་འདིར་རིགས་དང་ཚོགས་པའི་སྒྲ་དག་གི་ཁྱད་པར་གསལ་བ་སྟེ། ཚོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་གི་ནང་དུ་འདུས་པའི་རིགས་མི་མཐུན་དང་རིགས་མཐུན་ཡང་ཐ་མི་དད་པར་བརྗོད་དེ། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དེའི་ རིགས་མཐུན་པ་ཁོ་ནའི་ཚོགས་པ་དང་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་པའོ།།འོ་ན་གང་འདི་ཉིད་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གསལ་བ་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་ལྟུང་བ་དེ་རྣམས་ཅི་ལྟར་སྤྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་ པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་མི་སྐྱོན་ནོ།།འབྲེལ་པ་མ་བྱས་པ་ཞེས་པ། འབྲེལ་པ་མི་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་པོའོ། །ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཞེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་བསམས་པའོ། །འབྲེལ་པ་ཞེས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་གང་ཞིག་གི་ཀླ་ཀློའི་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་བཞིན། འབྲེལ་པ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་འདི་པ་ན་སའོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའོ།

水声不待量度，因不待及腰、大腿、膝盖等程度。不待形状，因不待长、圆、方等形状。同样，拳头、结、耳饰等的部分，不应由拳头等声诠说。
"于特殊支分"者，表达确定支分特殊聚集的百等声，非于支分运行者。"于特殊色彩"如斑驳、杂色者，非于青色或红色斑驳支分运行。
"于一一圆满"者，意为于各部分主要安立。若问此"主要"从何而来？从后文"假立"之语。
村声诠说房屋、田地、道路、围墙、篱笆、人等聚集，其中于一分人运行。如说"以身业说我业"，此中身声虽运行于手脚等聚集，却唯于其部分假立。
《共相广论》中以于诸部分假立运行较多，说明聚集声异于种类声。此仅显示一分。
复次，此中种类声与聚集声之差别明显：聚集声不分别地诠说一聚集中所摄同类与异类，而种类声则唯于其同类之聚集与非聚集。
若问：如何说那些仅于日等一显现趣入的声是诠说共相？答：由于日等有不同状态差别，故有多性，因此无过。
"未作联系"者，即不知联系的认知者。"如何是比量"意为绝非比量。从未作联系之声所生认知非是比量，如从某人胡语之声所生疑惑。于作联系时，对"此是彼处者"的认知亦如是，此与能遍相违。

།དེ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། ། རྟོགས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི། འདི་ཁོ་ན་ལ་འཐད་པའོ། །རྟོགས་པས་ཞེས་པ་འབྲེལ་བ་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་སྒྲ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །འོ་ན་འདི་སྒྲ་ཡང་ཉེ་བ་མངོན་སུམ་པའི་དངོས་པོའི་སྤྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཅི་ཞིག་ལས་དེས་པ་ན་སའི་དོན་འགྲུབ་ཅེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པའི་ཤིང་གི་སྒྲ་སྤྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་གང་གི་ཚེ་མདུན་ན་གནས་པའི་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤིང་འདི་ཆོད་ཅིག་ཅེས་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་འདི་སྒྲ་ཡང་ངོ་། །འོ་ན ཅི་ཞེ་ན།མིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་པ། པན་སའི་སྒྲས་དེར་མིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཙམ་བྱ་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པའི་དོན་ཅན་ནོ། །མིང་ཅན་ གང་གི་དོན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ།གང་འདིའི་སྒྲ་པ་ན་སའི་དོན་ཅན་དང་པ་ན་སའི་སྒྲ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་བསྟན་པའི་དོན་ཅན་ནོ། །འོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་སྒྲ་དག་འཇུག་པ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་འབྲེལ་པ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་པ་ན་སའི་སྒྲའི་དོན་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་ཅི་ལས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། བརྡར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་པོས་མིང་ཉིད་ཀྱིས་པ་ན་སའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་འདི་སྒྲའི་དོན་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་པས་མི་སྐྱོན་ནོ། །འདིར་འདི་དོན་ཡིན་ཏེ། མིང་དང་མིང་ཅན་ གྱི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ཅན་ཁོ་ན་དེའི་ཚེ་པ་ན་སའི་སྒྲའི་ཡིན་ཏེ།འདིའི་སྒྲའི་ཡུལ་པ་ན་ས་ལ་མིང་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སྦྱར་བའོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་ནུས། ཇི་ཙམ་གྱིས་འདི་དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱིས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ།གཉིས་ཀའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ་ཞེས་པ། པ་ན་ས་དང་འདིའི་སྒྲ་གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་རྗོད་བྱེད་དུ་འོས་པའམ། གཉིས་དག་གིས་བརྗོད་པར་ནུས་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་རྣམས་ འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་ཀྱང་འབྲེལ་པ་བསྟན་པར་ནུས་སོ།

以"非彼"等说明为不成立。以"了知"等说明唯此合理。"了知"意为联系了知。以"此即声"等显示彼了知。
若问：此声亦非诠说近现前事物共相耶？若尔，何以成就"彼处者"之义？答：此无过失。如已了知联系的树声虽诠说共相，当用于眼前的波罗叉等说"砍此树"时，唯趣入树的别相，此声亦复如是。
若问何故？答："名别了知"者，意为仅以波罗叉声作别名了知。
为明显此义而说："显示联系之义"等。"尼"声具有确定义。凡具某名之义即如是称说，此声具波罗叉义与波罗叉声共同基，即具显示联系之义。
若问：声于一所诠趣入即为共同基，尔时由不知联系故，波罗叉声之义实为无，云何成共同基？答：由施设者以名趣入波罗叉义故，尔时定系此声之义，是故趣入于彼，故无过失。
此中义为：尔时波罗叉声唯具了知名与所名联系之义，此声境为波罗叉定系为名，如是而已。
复次，云何能显示与彼联系？汝全不许此趣入彼之任何实在因由，故说"二者皆所诠"者，意为波罗叉声与此声二者皆堪能诠说，或二者皆能诠说。
当如是说明：诸声由仅随欲趣入故，于一切义皆可行，是故虽无其他趣入因由，亦能显示联系。

།དེའི་དོན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མིང་གི་དོན་ཅན་པ་ན་སའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་པ་ན་ས་དེས་དོན་དང་ལྡན་པ་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།པ་ན་སའི་སྒྲ་ནི་མིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། འདིའི་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་སྒྲའི་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོར་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འདི་ཁོ་ནས།སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཚད་མ་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་པའོ། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་ཞེས་པ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ཉེ་བར་དམིགས། ཇི་ཙམ་དུ་ སྒྲ་དང་དོན་དག་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་དག་གོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཅིང་།མངོན་སུམ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པས་འདི་སྐད་བཤད་པའོ། །ཡང་ན་ཚད་མ་གཞན་གྱི་རྗེས་ལ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུས་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་གྱི་སྒྲས་ བརྗོད་དོ་ཞེས་པས་མི་སྐྱོན་ནོ།།ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པའོ་ཞེས་པས་འབྲེལ་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པར་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་དབང་ལས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །གང་བརྟགས་པ་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་དོན་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ ཞིང་དོན་བྱ་བའི་དོན་ཅན་ནི་རྟོགས་པ་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་པས་འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་བརྟགས་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་བཞིན་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་ འབྲེལ་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ།།ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །འོ་ན་སྤྱི་བརྟགས་པ་ཡིན་ན། ཡང་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་འདི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་ཅི་ལྟར་ཞེས་ པ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཞེས་གྲགས་པ་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ།།ཕྱོགས་འདི་ལྷག་མ་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཁོ་ནས་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ པ་ཉིད་དུ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། རེ་ཞིག་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བ་ལང་དང་བ་མེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པས་ལུང་སྟོན་ཏོ། །འདྲ་བར་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཞེས་ པ་འདྲ་བར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

由非其义故，波罗叉声具名义，意即因波罗叉不具实义，故波罗叉声具有别名了知之用。
若问"唯彼"等，此声与义之联系即是声成立之体性所应诠说，由此特殊性，声生推理异于其他量，如是思维。
"由其他量所缘"者，谓由现量等。复次，云何由现量缘及具联系者？既已成立声义为共相之体性，而现量非缘共相之境，答：此依对方意乐而说。或者，是其他量后所生之智，因果上以因假立于果故，说为其他量，故无过失。
"意所分别"者，联系非离具联系者而有，唯是具联系者互相观待而假立。所分别者于任何义用皆不相应，而具义用者是具智者一切造作，故联系不应推理。所分别者不应推理，如推理与所推理之联系，声义联系亦复如是。遍及相违。
若问：若共相是分别，则应可推理？答：此已说明唯自相以他体性为所推理。
若问："度量等余如何"等，"等"字摄取"如是闻名"、"可能"等。"此分余已说"者，应知即由如前所说此分，度量等诸法随其所应，说为非量及非异量。
依如前所说分，就度量而言："且度量"等，以"于牛、犏牛等"等作教示。"具同分了知义"者，意为确定相似之因由。

།རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བའོ་ཞེས་པ་འདི་དེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ཚད་ལས་ངེས་པ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་མཚུངས་ པ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལས་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པས་བ་མེན་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བའོ། །དེ་ལ་གཞན་ལས་ཐོས་ནས་ཞེས་པ། བ་ལང་ལྟ་བུ་ནི་བ་མེན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཐོས་པ་སྔོན་མ་ཅན།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྟེན་གྱི་བ་མེན་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་གང་དེ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། སྒྲ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ ལ་ནི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེ་ཚད་མ་ཉིད་ཁོ་ན་མེད་དོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།།རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ན་ནི་དོན་གཉིས་ཞེས་པ། རང་ཉིད་ཁོ་ནས་བ་ལང་དང་བ་མེན་གཉིས་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་ནས། ཡིད་ཀྱིས་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་གང་གི་ཚེ་འདི་དག་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཟིན་ པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།རྟོགས་པ་དེ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་ན། ཅི་ཞིག་ལས་ཚད་མ་གཞན་དུ་འགྱུར། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་བ་ལང་དང་མ་ཧེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ནས་གང་གི་ཚེ་འདི་ལས་འདི་མི་འདྲ་བའོ་ཞེས་པ་དེ་དག་མི་འདྲ་བར་ རྟོགས་པ་དེའི་དེ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ན་མ་ཡིན་ཞེས་པ། ཚད་མ་ཡིན་པས་རྟོགས་བཞིན་པ་ནི། དྲན་པ་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པ་ལྟར་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཕྱོགས་ཅན་ལེན་གྱིས་ སྨྲས་པ།ལུང་གིས་བྱས་པའི་འདུ་བྱེད་ལས་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ལས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་སོ། །བ་ལང་ལྟ་བུ་བ་མེན་ནོ་ཞེས་པའི་ལུང་འདིས་བྱས་པའི་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དྲན་ པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་སྟེ།དེ་ལས་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ལས། གང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་སྟེ། མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཡུལ་ལོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོར་རེ་ཞིག་ བ་ལང་ལྟ་བུར་བ་མེན་ནོ་ཞེས་སྒྲས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་།དེ་ལས་བ་མེན་མཐོང་བ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལས་འདི་ལྟར་འདི་བ་མེན་ནོ་ཞེས་ཞེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའོ།

由极成立与法相同性而成立所立，即是度量，此为其定义。极成立者，谓由量决定之牛等，与彼法相同性即法相等性，是为极成立与法相同性。由此，依于牛等，成立犏牛等相似性，其能立所立即是度量。
"从他闻已"者，具有先前所闻"如牛即犏牛"等可信语言，对所欲说之所依犏牛等相似性之了知，唯是声生，因从声而生故。声生亦摄于推理中故，非异量。意趣为：于外境因有欺诳性故，全无量性。
"若自身则二义"者，若仅由自身以现量了知牛与犏牛二者，当由意识了知其相似性时，因是已经验对境故，此了知如同忆念等非唯是量，何故成为异量？若异此，见牛与水牛以现量后，当了知此与彼不相似时，彼亦应成异量，此为意趣。
"如是了知则非"者，意为：以量正在了知时，如同由忆念等了知般，相似性非所量。
胜论师言：由教言所作之行相，依忆念而知法相同性，由此了知"相似"之关系，是为度量之义。由"如牛即犏牛"此教言所作之行相为忆念智之因，由彼所生忆念，依此而知法相同性，了知所谓相似之关系，即决定名与所名之关系，是为度量之境。
当如是说：首先由声决定"如牛即犏牛"，由此依见犏牛之忆念而知法相同性，唯由此而执著"此是犏牛"。

།འདི་ཡང་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ལུང་ལས་ཡོངས་སུ་གཅད་པ་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་ གཅོད་པར་བྱེད་ན་ནི།དེས་ན་དྲན་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདིའི་ཞེས་ཁྱད་པར་ངོ་ཤེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་གང་བ་ལང་དང་མཚུངས་པ་དེ་བ་མེན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ན། འདྲ་བའི་ རྟགས་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་སོ།།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བཞིན་པའི་གོང་བུ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །འདི་བ་མེན་ནོ་ཞེས་པའི་མིང་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །སྒྲ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་མདུན་ན་གནས་པ་དག་ལ་གང་བ་ལང་དང་བ་མེན་འདྲ་བའི་སྤྱི་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ། ། ལུང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་ལ་གནས་པའི་བ་མེན་ནི་དཔེའོ་ཞེས་པའོ། །ཐབས་མཐའ་ཡས་པ་ཅན་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་པས། ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཁོ་ན་ལ་ངོར་དགའ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན་གང་སྣ་མཐོ་བ་དེ་ནག་པ་སྟེ་གང་རྟ་ལ་ཞོན་པ་དེ་བྱམས པའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདི་ཚད་མ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རི་ཁྲོད་པས་ན་སྨྲས་པ། ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཡང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ། ཉེ་བར་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་བློ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བ་མེན་མཐོང་བ་བ་ལང་དྲན་པའི་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་བཟུང་ཟིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་སོགས་ པ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གཟུང་བ་ཙམ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་གྱུར་པ་ན་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འདྲ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་སྔར་བཟུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཟུང་ཟིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ ཉིད་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན།འདི་མི་རིགས་ཏེ། མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ལས་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཁོ་ནར་དེ་སྔར་ཡང་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་སོ། །འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་སྔར་བ་ལང་མཐོང་ནས་ཕྱིས་མ་ཧེ་མཐོང་བའི་ ཡང་བ་ལང་ལ་འདྲ་བའི་བློར་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདྲ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་བཞིན་པ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་དུ་རྟགས་པའི་ཆེད་དུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡང་འགའ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་འཛིན་ཞེས་པས་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་དུ་ བརྟག་པར་བྱ་ན།མངོན་སུམ་ལས་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་རྫས་ལ་གང་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་འཛིན་པར་དེ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་སྔར་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོའོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་མངོན་སུམ་ལས་ཡོངས་སུ་བཅད་ པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

若如教言所决定而对未见者也作决定，则唯是忆念而非量。若由了知"此是"之差别而作差别了知，则唯是推理而非异量。如是，当安立"凡与牛相似者即是犏牛"时，是由相似相而了知差别。
当如是说：正见之聚为有法，"此是犏牛"之名为所立法。由经验声音，对现前诸法中凡与牛及犏牛相似之共相，是宗法。住于经验教言之心中之犏牛是喻，此谓也。
虽有无量方便，亦相等，由此了知关系。于度量独有何可乐？如"凡高鼻者即黑者，凡骑马者即慈者"等。此亦非量。
林居者言：度量亦是于未极成为相似性之义生起心识，如见犏牛忆念牛等。彼亦因是已取境故，如同忆念等不应成量。虽如是，当仅取所取时，度量非是量性。若问何者？由相似所差别。彼非如是先所取，故未成已取境性。
此不应理，因唯由现量了知彼故。唯由相似所差别，先前亦已决定故。此必须承许，否则，先见牛后见水牛者，亦应生起与牛相似之心识，然实不生。故正取由相似所差别之事物，不能为成立异量。
若谓如是亦由某些差别所差别而取，故应观察为异量性，则由现量所决定之青莲花实，后时执取为"青莲花"时，彼亦应观察为异量。于此亦非由先前"是青莲花"此相而现量决定，因是无分别故。

།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་པར་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་མི་རིགས་ཏེ། བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་བརྡ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་རྟོགས་པ་མི་གནས་པར་ གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གང་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ། འདོད་པ་ལས་སེར་པོའི་སྒྲ་བརྡར་བྱས་པ་ན། འགའ་ཞིག་སྔོན་པོ་ཞེས་ཞེན་ཅིང་། ཁ་ཅིག་སེར་པོར་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པར་གྱུར་ན། ཅི་ལྟར་དེའི་དངོས་པོ་ རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ།།དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བའི་བརྡ་ནི་མེད་དེ། དེ་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་པ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་རྟེན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མཐོང་བཞིན་པ་ལས་གཞན་པའི་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་དེ་འདྲའོ་ ཞེས་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་བློ་ནི་ཚད་མ་གཞན་དུ་རྟོག་ན།མཐོང་བཞིན་པ་ལས་གཞན་པའི་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་དེ་མི་འདྲ་བའོ་ཞེས་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་བདུན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། ཕན་ཚུན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་འདྲ་བའི་བློའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་འཐད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ འདྲ་བའི་བློའི་ཡུལ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་འདྲ་བའི་བློ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་མ་གྱུར་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཁོ་ནར་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་ལྟོས་པ་སྔོན་མཐོང་བ་ཤེས་པ་མཐོང་བཞིན་པ་ནི་ ཉེ་བར་འཇལ་བའོ་ཞེས་རྟོགས་ན་དེ་ལ་ཡང་ནག་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ།དུས་ཕྱིས་དེའི་བུ་ཡང་རྟོགས་ནས། འདི་ལྟར་དེ་ནི་འདིའོ་ཕའོ་ཞེས་ཞེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལའང་སྔར་བཟུང་བའི་ནག་པ་ལ་ཕྱིས་མཐོང་བཞིན་པའི་བུ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ།

虽然如此，因是从感官生起，应知唯摄入现量之中。若谓通达名言之根识亦成有分别，故此处成过失，此不应理，因依赖名言故。否则，不了知名言者亦应如是决定。从感官生起者不依赖名言，若不安立决定了知事物自性，则不应理。
如是，唯于青莲花自性所安住之事物，由欲乐而作黄色之名言时，有些执著为蓝色，有些执著为黄色。故若成不了知，如何是其事物之安住？
无有如实事物之名言，因随顺欲乐故，欲乐亦因于事物所依不定故。复次，若谓于异于正见之隐蔽处，"此与彼相似"之相似性心识是异量，则于异于正见之隐蔽处，"此与彼不相似"之不相似性心识，为何不应观察为第七异量？且非离无事量之外故。
非也，因此是有事境故。虽如是，由相互无之自性故，凡是不相似心识之境者，唯是无事之境，由此亦应成无事境性。若如是，于相似心识之境亦有此理，故相似心识亦应成不离无事量之外。
若谓不观待相似性之差别，唯无差别地观待正见，了知先见之智见现前者是度量，则于彼中决定黑者后，了知其子时，如是执著"此是彼之父"，于彼中亦唯可能了知先所取之黑者对后见之子为父性。

།དེ་བཞིན་ དུ་སྐས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་འཛེག་པ་ན།སྤང་ལེབ་དང་པོ་འདས་ཤིང་། སྤང་ལེབ་གཉིས་པ་ཐོབ་པ་ན། འདས་ཟིན་པའི་སྤང་ལེབ་ལ། འདི་ལས་དེ་སྔ་མའོ་ཞེས་མཐོང་བཞིན་པའི་སྤང་ལེབ་ལ་ལྟོས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་དེ་ཡང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། གང་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་དུ་བཏགས་པའི་ཚད་མ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མི་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཞེ་དྲག་པ་ནི་ཞེ་དྲག་ཅིང་བརྗོད་ནས་ངེས་པར་བསྟན་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་བརྒྱུད་པར་འོས་པའི་ཚིག་སྟེ་དཔེར་ན་ནགས་འདི་ན་གནོད་སྦྱིན་གནས་སོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ ལས་ཐ་མི་དད་དེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ནི་འདིའི་ཚད་མ་ཉིད་ཁོ་ན་མེད་དོ། །སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་དུ་གང་སྲིད་པ་དེ་གཟུང་བ་ལས་སྲིད་པ་ཅན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁལ་འཛིན་པ་ལས་བྲེ་གང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡང་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡི། ། རྒྱུ་ནི་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། ཁལ་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཁོ་ན་ལས་འཛིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་པའོ། །དོན་གྱིས་གོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྔར་ཁོ་ནར་བསྒྲུབ་པར་བྱས་སོ་ཞེས་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། ཚད་མ་དག གཉིས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་གནས་པའོ།།ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །།ཚད་མ་གཉིས་སུ་གནས་སོ་ཞེས་པ་ཚད་མ་དག་གོ། །གཉིས་དག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གང་དམ་བཅས་པ་དེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་བཀག་པས་རྣམ་པས་གནས་སོ་ཞེས་དམ་བཅའ་ བརྟན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལ་ཚད་མ་བརྗོད་པའི་དགོས་པ་ནི་སྔར་ཁོ་ནར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉེ་བར་དགོད་པ་གསུངས་པ། ཅི་སྟེ་ཅིའི་དོན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚད་མ་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ རྟོགས་པའི་ཐབས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་དོན་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་ལ་ཞེས་སོ། །ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ནི་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། ། གང་ལ་དགོས་པ་མེད་པ་དེ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དགོས་པ་མེད་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་བཞིན། ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡང་དགོས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ།

如是，当攀登阶梯时，越过第一阶，到达第二阶时，对已过去的阶梯，由观待正见之阶梯而了知"此是彼之前者"，虽说此亦成为度量，然而此非所许。因此，此不应理为量。
同样，其他"如是"等说法，凡是被假立为异量之诸量，因不异于比量分别故，皆是应当遮除认为是异量之说法。
其中，强势语是以强势方式宣说而确定显示，堪能传递之语，如说"此林中有夜叉"。此亦不异于言说所生，于外境则全无量性。
所谓可能性，即由把握某处有某可能而执为具可能性，如由把握量器而了知有一升量。此亦由"聚合安立之因是具聚合者"之理，唯由量器果相而把握。故摄入唯比量中。
义准等已如前成立。现量与比量二量唯二，此为所立。
第五品
"量唯二"之说，即诸量唯二者。凡是所立"唯二"者，由遮遣言说所生等为异量，以此方式而住，此显示坚固立宗。
其中，宣说量之目的已如前说。为显示非宣说似量故，宣说前主张："为何之义"等。量是通达事物真实之方便，故显示彼具有意义。如是亦说："因所量通达依赖于量"。显示似量则全无少许目的，故非应作。凡无目的者非应作，如某些其他无目的者，显示似量亦无目的，此为能遍之无。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེའི སྐྱོན་རྣམས་གཟུང་ངོ་།།ཚད་མ་ལྟར་སྣང་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་རིག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར། ཚད་མ་ལྟར་སྣང་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །མ་གྱུར་ཅིག་སྟེ་འགྱུར་བ་ མིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།མཉམ་ནས་མ་ཚང་ལ་སོགས་བརྗོད། །དེའི་ཕྱོགས་འགྲུབ་པ་ངེས་པར་ཟློག་པའི་དོན་དུའོ་ཞེས་པ་ལྷག་མའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲེལ་པར་གསུངས་པ། ཕྱོགས་འགྲུབ་པ་ངེས་པར་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་བཤད་དོ་ ཞེས་པའོ།།ངག་ཙམ་ལ་མཁས་པ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་འགྲུབ་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་རྣམས་བཤད་དོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་ ལྟར་སྣང་བ་སྟོན་པའི་དགོས་པ་ནི་ལྡོག་པར་རྟོགས་པ་སེལ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཕྱིར་དེ་སྟོན་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སྟོན་པ་ནི་རིགས་པའི་ལན་ དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེར་སྣང་བ་ནི་རྗོད་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི། ལྟག་ཆོད་དུ་སྟེ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི། ལྟག་ཆོད་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ལེན་ལྟར་སྣང་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ སྟོན་པ་རིགས་པའི་ལན་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟོན་པ། ལན་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ་འདིས་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྲད་མ་ཕྲད་ལ་མི་འདོད་བརྗོད། ། ཞེས་པ་ཕྲད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མ་ཕྲད་པ་ནི་ཕྲད་མ་ཕྲད་དོ། །དེ་ཡོད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་འདོད་བརྗོད། དུས་གསུམ་པ་ལ་ཡང་མི་འདོད་བརྗོད། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཞེས་འཇུག་གོ། །དེ་ལ་ཕྲད་དང་མ་ཕྲད་ལ། །གཏན་ཚིགས་མི་འདོད་བརྗོད་པ་ཞེས་པ་འདི ནི་ཕྲད་མ་ཕྲད་མཚུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟགས་མིན་མཚུངས་པའི་འོ། །ཕྲད་མ་ཕྲད་རྟགས་མིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་མཚན་བྱ་ངེས་པར་སྟོན་པའོ། །དཔེ་བརྗོད་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཞེས་པ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །བསྒྲུབ་བྱ་ དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འཐོབ་བོ་ཞེས་པའོ།

"等"字所摄为宗、因、喻之诸过失。
以"诸似量论者"等语明显显示其不成立，如同支分论者之宗得成立，似量论者则不应成立且实不成立，此为其义。
"从相等而说不圆满等"，为遮止其宗必定成立之义，此为余说。因此而相关地说："为遮止宗必定成立故，说明不圆满等能立过失。"
唯善言说而不知事物真实之彼等，认为仅以似能立亦能成立所立，为遮止此宗得成立故，说明能立诸过失，此为结语。如是，显示似量之目的即是遣除相违解。
"是故显示彼"者，因不圆满等不能成立所立故，显示彼等不圆满等为应理之答。
"彼似"即说能诠等似显，为诡辩，此说似显归入诡辩中。义为"似答与似破"。
若问：为何显示彼为应理答？故说："因为此等"等。若问：为何显示不圆满等似显为答过？故说"此非"等。
"说接触不接触不欲"者，接触与俱时不接触即接触不接触。于彼有时说因之不欲，于三时亦说不欲。若问何故？则续以"因之"。其中"于接触不接触，说因不欲"者，此为接触不接触相等之相。余者为非因相等。
"接触不接触非因"者，显示所相之决定。"具喻例之因"者，明显显示为圆满之结合。"将与所立无别"者，即因亦成为所立。

།ཅི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཆུ་བོ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཕྲད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་བཞིན་ཞེས་པ། ཕྲད་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་ཆུ་བོ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་དག་ཀྱང་ཞེས་པ་ལས་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། སྔ་མ་ནི་ཕྲད་པ་ཁས་བླངས་ནས་ཁྱད་པར་མེད་པ་བརྗོད་པས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་བརྗོད་ལ། ད་ལྟ་ནི་ཕྲད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོང་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཅི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་ཕྲད་པ་འགྲུབ་པའི་དོན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འདི་ཅི་ཞིག་གི་གཏན་ཚིགས་ཡིན། གཏན་ཚིགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་དེ་གྲུབ་ན་འདི་ཅི་ཞིག་གི གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་མ་ཕྲད་པས་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྦྲེལ་ལོ། །མ་ཕྲད་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མ་ ཕྲད་པ་རྣམས་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་ཅི་ཞིག་གི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་པ་ཅིའི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་འདི་གཏན་ ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པ་ལ།བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་དེ་མི་རིགས་པས་སོ། །ཅི་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་ན། འདི་ཅི་ཞིག་གི་གཏན་ཚིགས་ཡིན། གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པའོ། ། གཏན་ཚིགས་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དག་སྟེ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་མ་ཚང་བ་ཉིད་དུ་རྩོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྩོད་པ་དག་ཁོ ནར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ།མི་རིགས་པས་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདིར་གཏན་ཚིགས་སྤྱི་བཟུང་ནས་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་རྩོད་ཀྱི། ཁྱད་པར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་ པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་དེ་ནི་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བར་བྱས་ཞེས་པ་འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

若问"如何"，则说：如河水与海水相遇无差别，即是相遇且为河水与海水，从此理解，彼等如何无差别亦复如是。
"因未成立且无相遇"者，前者是承认相遇后说无差别而成似因，今则唯说无相遇。
若所立完全不成立，则如何与已成立之因相遇？若为成立相遇而欲所立圆满成立，如是则此为何因？因是为成立所立而立，若彼已成，则此为何因？此即成无因之过。
若说"因不相遇"，则连接为"因能成立所立"。"诸不相遇无差别故"者，即如眼所取性等所立之不相遇非为因，如是此亦非因。
如是则唯无因。"于无所立为何之因"者，义为实非任何因。对所立而言此虽是因，然无所立则不应理。若唯从所立而有因，如是则所立若成，此为何因？因与具因之事皆不成立。
"因不圆满之影像"者，义为似因不圆满之诤论。因能诠于所诠假立故。
若问："何故不唯成为因不圆满之诤论？"则说：以不应理而诽谤一切因故。此中执取普遍之因而诤为不应理，非唯对特殊争论所生者。是故成为诽谤一切因。
"此有何理"等。凡三相性即能以义理令知，明说此即因相。说具此者亦成非因，义为此全无道理。

།འདི་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བའམ་ཤེས་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་བློ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱང་རྗོད་པར་བྱེད་པའམ་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་བྱའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་གལ་ཏེ་བརྗོད་ན།ཅི་ལྟར་མ་ཕྲད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། མ་ཕྲད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བློ་དང་ཕྲད་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ཞིང་།དེ་སྟེ་ཡང་དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་པས་སོ། །མ་ཕྲད་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་ལས་ཀྱང་། ཕྲད་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་སྔར་ཞེས་པ། སྔར་རྒྱུ་དང་ཕྱི་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བློར་འདོད་ན། དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་མེད་ན་འདི་ཅི་ཞིག་གི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་མི་རིགས་ཏེ།དེ་ལྟར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །མ་སྐྱེས་པ་ན་གཏན་ཚིགས་ ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་འགྱུར་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ།བུ་མ་སྐྱེས་པ་ན་ཕའི་ཐ་སྙད་བཞིན་ནོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐ་སྙད་ལ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ནུས་པ་ལ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ པས་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སྐྱོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།རང་ཉིད་འཇོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་སྟེ། རང་ཉིད་འཇོམས་པ་འདིའི་ངང་ཚུལ་ལོ་ཞེས་པ་བདག་ཉིད་འཇོམས་པའོ། །ཡང་ན་རང་ཉིད་འཇོམས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ འཇོམས་པ་སྟེ།དེ་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ན་རང་ཉིད་འཇོམས་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་རང་ཉིད་འཇོམས་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་སྐྱོན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་སྐྱོན་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དགག་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ཞེས་པ། གལ་ཏེ་སུན་འབྱིན་འདི་སུན་དབྱུང་བྱ་དང་ཕྲད་ནས་སུན་འབྱིན་ན་སུན་དབྱུང་ བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཐོབ་བོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སུན་འབྱིན་པ་འདི་སུན་དབྱུང་བྱ་ལས་སྔར་ཡིན་ན་སུན་དབྱུང་བྱ་མེད་ན་འདི་ཅི་ཞིག་གི་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་ པས་སོ།

此亦有二种所立：即应生或应知。其中应生者为心识，应知者为无常性。因亦为能诠或义理。
其中，若就应生之所立而言，云何从不相遇及法同性而成非因？不相遇非唯入于非因，那又如何？亦入于因。如是，诸色等虽与心识不相遇，然彼等仍为其生因。依不相遇分亦将说明"不成立所应相遇"。
如是"先于所立"者，若许先有因后有所立之心识，则所说"无所立时此为何因"不应理。如是唯于无所立时有因义，因为当已生无常性等之决定时，因已无任何作用。未生时虽不成"因"之名言，然非仅止于此，如子未生时父之名言。
仅此不应理解为非能立，因为生果非关系于名言，那又如何？是关系于功能，而彼亦有，故此非为非因。
不仅是诽谤一切之过，亦有自我毁灭之过。"自我毁灭是此本性"即自我毁灭。或者，自我毁灭即自我摧毁，此中亦有彼故名具自我毁灭。其事即自我毁灭性，即彼过失。
若问："何故此亦为过？"则说："因破斥相等故。"若此破斥与所破相遇而破斥，则得与所破无差别等，应说一切。如是，若此破斥先于所破，则"无所破时此为何破斥"等一切亦应于此说。"如是"者，即以刚才所说之方式。

།བློ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གང་གི་ཚེ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་གཞན་ཡང་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ཚང་བར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། ། དོན་རྟགས་ཡིན་ན་མ་གྲུབ་སྣང་བ་དག་གོ་ཞེས་པ་གང་གི་ཚེ་དོན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་། བློ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཚིག་མ་བཀག་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གནས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དེ། གང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཆོས་འདི་ནི མ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།བློ་ནི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཡང་ཆོས་སུ་འདི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་སྔར་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཏན་ཚིགས་ ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་པ། ཚིག་གི་བདག་ཉིད་དང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལའོ།།འདིར་ཡང་མ་ཚང་བ་ཉིད་དང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལྟར་སྣང་བ་དག་སྟེ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཚིག་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་དོན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་དག་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་མ་ཕྲད་པ་དག་ལ་ཡང་མཐོང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་དང་སྤྲིན་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་དུས་ཅན་དག་ལ་ཡང་སྟེ། རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ནི་དུས་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་འདི་མི་རིགས་སོ།།རྟག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་པ་རྟག་པ་མཚུངས་པའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད། རྗེས་སུ་འགྲོ་ཕྱིར་རྟག་ཉིད་ཐལ། །ཞེས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཏན་ཚིགས་ལས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཀུན་དུ་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ ཏོ།།དེ་རྟག་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་སྟེ། གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། མི་འཕོ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་ལས་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ནི་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་བཞིན་ནོ།

"若心识非所立"者，当观待以无常性为特征之声为所缘的心识为所立时，由于遮遣言语性之因及不显示其他，故显为因不完备。
"若义为因则显为不成立"者，当义为因且唯心识为所立时，言语未遮，因为安立为因处故。若义为因则显为不成立，此立宗之义法不应不成立。心识非立宗之义，那又如何？是以无常性为特征之声，而此必定成为彼之法，故非不成立。
若谓"由于先于所立无相遇故，及无因之名言故，必定不成立"，为此而说："一切诸法..."等。"以二因"者，即以言语性与义性。于无常性等所应知义之所立。
此中亦有不完备性与不成立性显现，依次是由于言语极为相应故及义成立故。"彼等非因果事物故"者，所立与能立非能生所生事物，那又如何？是所知与能知事物，而彼亦见于不相遇者，如云与水，亦见于异时与同时者，因为比量是三时性故，此不应理。
"说为常"者，即常相等。"无常性，由随行故成常性"者，义为由无常性随行因而遍系属为常性。义为得彼恒具无常性，即于任何时位亦不成为非无常。
若问："何故？"则说："由不变自性故"等。诸法不离自性，如火不离能烧性。

།དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྟག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་པས་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་རང་ཚིག་འགལ་བའོ་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་པ་རང་ཚིག འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་པ་རང་ཚིག་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོས་ཐ་དད་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །འོ་ན་གང་ལ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་འདི་ཡིན་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཅིས་བརྗོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་གཞན་མེད་ན་དངོས་པོའི་རྐྱེན་འདིས་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ།དེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ན་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་ན་ཕ་རོལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། དེའི་གནས་སྐབས་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་འང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་ དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།།བརྗོད་པ་ལས་སྔར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལས་སྔོན་དུ་རྟགས་མེད་པས། གང་གི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པར་ཐལ་བྱེད་པ། དེ་ནི་མ་བརྗོད་མཚུངས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་ལན་ནོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་སྔར་ཞེས་པ། ཇི་ སྲིད་དུ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཚིག་མི་བརྗོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཏན་ཚིགས་མེད་དོ།།དེ་ལས་ཀྱང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །སྒྲོ་བཏགས་ནས། སྨྲ་བ་པོའི་ངག་གིས་ཞེས་པ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྨྲ་བ་པོའི་ཚིག་འདིས་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་ པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས།བརྗོད་པ་ལས་སྔར་དེ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་དེ། མ་གྲུབ་ལྟར་སྣང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ་དོན་གྱིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔ་མ་ཞེས་པ་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་སུའོ། །དེ་མེད་པ་ལས་ཞེས་པ། དོན་མེད་པ་ ལས་སོ།།ཡང་ན་ཉུང་ལྟར་སྣང་། བརྗོད་པ་ལས་སྔར་སྒྲུབ་བྱེད་ངོར། །ཞེས་པ་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ལས་སྔར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་མེད་པར་རྩོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ཚང་བ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

因此说"必定是常"者，声音于一切时中不可能具有无常性，故成立声音为常性之宗，由此又成自语相违。"似宗过失"者，即似自语相违。
若问："何故？"则说："由于增益无常性故"，因为对方将无常性分别增益。那么，凡是具有此实事缘之处，岂非即有无常性？既然如此，为何说"由于增益无常性故"？为此而说："无常性..."等。若问："若无，如何是无常？"则说："即彼..."。
若问："若无常性非异法，此实事缘所诠何义？"则说："彼亦..."等。如同事物本性成立时，待他作用称为果，而其状态由实事缘所诠，如是声之所说状态亦应由实事缘所诠。
"先于言说"等，由于言说之前无因，故为对"若无所立则成能破，彼与未说相等"之诡辩之答。"先于能诠"者，即在未说"由刚作即生性故"之语之前无因。由此亦应成声非无常。
"增益后，由说者语"者，即由说者此语"由刚作即生性故"而增益推度声之无常性，而诤论在言说之前彼不存在，显为不成立。
若问："何故？"则说："由义..."等。"前"者，即自义比量时。"由彼无"者，即由义无。或显为缺减。
"先于言说于能立面"者，若增益因先于言说为能立而诤论无因之语，则显为因不完备。若问："何故？"则说："于能立时..."等。

།གང་གི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་ཁོ་ནར་གཏན་ཚིགས་མི་བརྗོད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཚང་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་ལས་གཞན་གྱི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཚང་བ་མ་ཡིན་པར་ རིགས་སོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ལས་སྔར་ཁོ་ནར་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐའ་དག་གི་དོན་ཅན་ཞེས་མཐའ་དག་པ་སྟེ། ཚུལ་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་གི་དོན་ཡིན་ པ་དེ་མཐའ་དག་གི་དོན་ཅན་ཏེ།ཚུལ་གསུམ་བརྗོད་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་མེད་པར་རྩོད་པས་ཁྱད་པར་མེད་པར་དཔེར་བརྗོད་སྟོན་པ་གཉིས་ཀྱང་མེད་པར་རྩོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་དཔེ་བརྗོད་པ་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་ལས་རྟགས་མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་ སྒྲ་ལས་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པས་འདི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྩོད་པར་བྱེད་དེ།ལན་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་བཟློག་པར་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ལས་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་དང་། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་བརྟེན་ཏེ་རྩོད་ པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།དེ་ལས་ཀྱང་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལས་བཟློག་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པར་རོ། །འདི་ཁོ་ན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གསུངས་པ། སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་སྒྲ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་ བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཞེས་པ་འདི་ནི་འདོད་ཞེས་པ་འདི་དང་སྦྲེལ་ལོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དེ་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་གཉིས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་ པ་ལས་ཞེས་པའོ།།སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩོལ་མ་ཐག་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་གདགས་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྔ་མ་ལས་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བར་འདོད་ཅིང་ཅིག་ཤོས་ལས་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། དོན་གྱིས་གོ་བས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་ གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྐྱེས་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་འདིར་འགྱུར་མོད། སྐྱེས་པ་ཡང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཡང་ང་ཞེས་པ་སྒྲ་སྐྱེས་པ་ ནའོ།

由于唯于能立时不说因即成为因不完备之能立，因此于能立时以外之时无因故，理应非为能立不完备。虽然如此，若说此于因语之前即是能立，为此而说："此亦非..."等。
"具一切义"即完整，凡是三相因之义，即为具一切义，即说三相之语。若无此而诤论，则无差别地连举例说明二者亦成诤论，由此应知亦显为譬喻不完备。
"由生无因故"者，即诤论声于生前无刚作即生性，故此非为因。此答依不成立及相违，意谓依于何者刚作即生性不成立，及刚作非即生性即依彼相违而诤论。
由此亦令成刚作即生性为无之过，由此相违刚作非即生性成立故，从无常之相违即有常性。为辨明此义而说："声于生前非刚作即生..."等。
"此有二种"者，此与"许"字相连。二种即由显为不成立及显为不定故。又问："何故为二种？"则说："由二增益故"。
由于生前增益为能立故，即由增益刚作即生性故。其中由前增益许为显似不成立，由另一增益为显似不定，因为由义理可知而增益为常性故。
又问："何故显为不成立？"则说："已生..."等。于此虽成，若说已生亦无刚作即生性，为此而说："彼于彼时亦有"，即声生时。

།རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་ཅེས་སྨྲས་པས། དོན་གྱིས་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པའོ་ཞེས་པར་རོ། །དེའི་ཀློག་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་མ་ ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ།།འབྲས་ཉིད་གཞན་ཉིད་ཆ་ཡིས་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་ཉིད་དེ་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་གཞན་གྱི་ཆ་སྟེ་དབྱེ་བའི་ཆའོ། །དེ་ལྷུར་ལེན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པར་ཚིག་གང་གིས་སྟོན་པ། དེ་ནི་འབྲས་མཚུངས། གལ་ཏེ་བུམ་པ་ནི་གཞན་ གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ།འཇི་བ་དབྱུ་གུ་འཁོར་ལོ་དང་སྐུད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་སོ། །འདིར་སྒྲ་ལས་ཅིར་ཞེས་པ། གང་ལས་དེ་དང་འདྲ་བར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་བྱས་པ་ཉིད་སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཚེ་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་པ་བུམ་པའི་བྱས་པ་ཉིད་སྒྲ་ལས་ མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་མེད་ཅེས་པ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་རྟག་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་རྟག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བས་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་པ། སྒྲའི་གང་བྱས་ པ་ཉིད་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་འདི་ཁོ་ན་ཞེས་པ་སྒྲའི་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །དཔེའི་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་བའམ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་པའི་བུམ་པ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དཔེ་སྒྲུབ་ བྱེད་དང་བྲལ་བའི་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་བའོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གཟུང་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་བྱེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱད་པར་ནི་དོན་དང་དོན་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་ན་དེ་ནི་སྤྱིའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །དཔེ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔེ་དང་དཔེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་དཔེ་དང་དཔེའི་ མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་སྟེ།ཡན་ལག་གི་ངོ་བོ་རྣམས་ལ་ཡང་གཅིག་ལྷག་མཐོང་བས་ཏེ། ཡང་དང་ཙཀ་དག་གོ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་མཐུན་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་དོན་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ཚིག་གང་གིས་སྒྲུབ་སྟེ། སྟོན་ པ་དེ་ཆོས་མཐུན་མཚུངས་པའོ།

"由于非刚作即生性"等，因说"由刚作即生性故无常"，义理上即表达为："由非刚作即生性故为常"。由其读诵等而不定，此即显为不定。
"由果性及异性分"等，果性即所作性。其异分即差别分。为显示以重视此之因不能成立所立之语，即"彼果相等"。若说"瓶由他所作性"，即由泥、杖、轮、线等因。此中"声由何"者，谓声中并无与彼相同而成无常之所作性。尔时显为不成立者，即由瓶之所作性于声不成立故。
"于瓶等无常诸法中无"者，应视为唯就瓶等无常诸法之限定，因为后文说于常法中亦无故。"显为相违"者，因为声之所作性唯存在于异品故。
"若唯此"者，即声之所作性。为显似喻过，何以故？因为摄为同法性故，于摄为同法性之瓶中无所作性，故为显似能立缺乏之喻过。
又问："何故不取差别而推理？"故说："彼..."等。差别即义与义之各别决定，故若于推理中取此，则为共相。必定无推理，因为获得一切因皆无故。推理亦有，故不应取差别。
"由喻及异品"等，喻及喻之异品即喻与喻之异品，于支分体性中亦由见一多，如"又与叉"等。由彼等之同法性，显示能成立欲所立义之相违义之语，即同法相等。

།སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། བྱེད་པའི་བྱེད་པ་ཅན་དུ་བྱས་ནས་སོ་ཞེས་པའོ། །དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་བརྗོད་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །སྒྲ་མི་རྟག་ སྟེ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བར་བྱས་པ་ན་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་སྨྲས་པ།གལ་ཏེ་དཔེར་གྱུར་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་དཔེར་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་ པ་ཉིད་ལས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དཔེར་བྱས་པའི་བུམ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་དཔེར་བྱས་ པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་རྟག་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མཚུངས་པའོ། །སྔ་མ་ལྟ་བུའི་དཔེ་གཉིས་ལ་བུམ་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་ཆོས་མཐུན་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ གཉིས་ལ།ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་སྦྱར་བ་དེ་ལྟར་འདི་ཡང་བུམ་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བུམ་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ལ། ཕ་རོལ་པོས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དཔེར་བྱས་ པའི་བུམ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན།དཔེར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པའོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་སྟེ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ ཉིད་དུ་བྱས་པ་ལ།དཔེར་བྱས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བུམ་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་བའི་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྔ་མའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་ལ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དམ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྔ་མའི་ཕྱོགས་ལ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ།

能立之语也见到能成立事物等，因此为遮遣彼义而说："作为能作之作者而作"。"譬如"等是显示举例。
当立"声是无常，因为刚作即生故"以虚空为异法喻时，诡辩者说：若由与作为喻之异品同法性，因刚作即生性故声为无常，则由与作为喻之虚空同法性，因非有质碍性故应成常。
同样，对于以瓶为同法喻之立式，诡辩者说：若由与作为喻之瓶同法性，因刚作即生性故声为无常，则由与作为喻之异品虚空同法性，因非有质碍性故为常。此即同法相等。
如前例二喻应与瓶为异法配合，即如同法相等之二喻中与虚空为同法性配合一样，此亦应以与瓶异法性配合。即：
声是无常，因为刚作即生故，以瓶为同法喻时，对方说：若由与作为喻之瓶同法性，因刚作即生故声为无常，则由与作为喻之瓶异法性，因非有质碍性故为常。
同样，立"无常，因为刚作即生故"以虚空为异法喻时，由与作为喻之异品瓶异法性，因非有质碍性故应成常。
又问："何故为似共不定？"故说："于前分非..."等。因为如后分中非有质碍性之同法性或异法性不定一样，前分中刚作即生性并非如此，故由无相等性，此为似共不定。

།འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ འདྲ།།ཞེས་པ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མ་ངེས་པ་མིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རྗེས་སུ་འགྲོ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མ་ངེས་པར་སྣང་བ་གཉིས་པོ་དག་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔེའི་ཚིག་གིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་གཏན་ཚིགས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་མཐུན་པ་མཚུངས་པའམ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་ལ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྔ་མའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྟེ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་ངེད་ཀྱི་དཔེ་སྐྱོན་ཅན ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཡང་ངོ་ཞེས་རྩོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བར་རྩོད་པར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཕྱིར་ཡང་། །དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་ཡང་། །ཞེས་དཀྱུས་མ་དང་སྦྲེལ་ལོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་སྲིད་པར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ དཔེ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདྲེས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདྲེས་པ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དང་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །བུམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་སྒྲའོ་ཞེས་པ་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་སྒྲ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་ མཐུན་པ་ཉིད་བཀག་པས་བུམ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་གཞུང་འཛུགས་སོ།།ཕལ་ཆེར་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྲེ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོན་ཏེ། ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་བསྲེ་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན། དེ་ལས་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལ་འདིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ན་ནི་བུམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་སྒྲ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་བྱ་བར་འདོད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ག་ལ་སྲིད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

"相违无错乱相似"，意为似相违不错乱，因为与相违不错乱相似而运作。但实非相违不错乱，因为非有质碍性并非不定，而刚作即生性则不然。
"因无随行故"意为无遍摄故。又问："何故无随行？"故说："此二种似不定..."等。以喻词应显示具随行与返遮相之遍摄，否则于因不能有所助益。既非显示同法相等，亦非于异法中显示随行与返遮。如后分中所示，前分亦然。因此，若争论说"如我们的喻有过失，你的亦然"，此亦应配合为似喻之诤。
"又因随行颠倒故，亦说为似喻"，此与正文相连。又问："云何有随行颠倒性？"故说："因所立与喻相混故"。混合即是混，将所立与同法喻合为一体。
说"如瓶即是声"，又以异法说"如虚空非即是声"，以否定与虚空同法性而唯立与瓶同法性。
"大多数..."等显示混合之自性，意为配合即是混合。若如是配合，则有何过？故说："于此..."等。虽应如是，但若随行颠倒，则不能作"如瓶即是声，如虚空非即是声"之配合。因此，欲作配合者不应作颠倒随行。
若问："此云何得有？"故说："即便如此..."等。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ན་ཡང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་ པ་རྟག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་སྟེ།དེ་ལྟར་བུམ་པ་ལུས་ཅན་མི་རྟག་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱས་པ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ཞེས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའང་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཅི་ལྟར་ན་སྐྱོན་འདི་སྔ་མའི་ཕྱོགས་ ལ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ཤེ་ན།མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་དག་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་རྩོད་ པ་ནི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བར་རྩོད་པར་ཡང་འཐད་དོ།།འདི་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་དཔེ་སྟོན་པ་ཙམ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཇི་སྲིད་ཙམ་དུ་དཔེར་བསྟན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྲིད་ཙམ་དཔེ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ སྲིད་ཙམ་དཔེ་ཉིད་ཡིན་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཚུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ཆོས་གཉིས་དང་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་ ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་དང་ངོ་།།ལྷན་ཅིག་གྱུར་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་དཔེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཡང་དཔེར་བྱས་པ་བུམ་པ་ ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་ནུས་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དཔེ་ལྟར་སྣང་བར་རྩོད་པར་འཐད་དོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་སྦྱོར་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཉེ་བར་མི་སྟོན་པ་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བ་པོས་ཀྱང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ སྦྱོར་བའི་ངོར་སུན་འབྱིན་པ་ཁོ་ནར་འདི་དག་རིགས་ཏེ།ཡོངས་སུ་གནས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་སྐད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་འདི་བདེན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོད་ཟླར་གནས་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་གཉིས་པོ་འདི་ལན་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པའོ།

因为如此作时，只能配合"如是"或"非如是"。怎样呢？即"如虚空无质碍而常住，声亦如是；而见瓶有质碍无常，声则不如是"。如此，即使作颠倒随行，亦唯应作"如是"之总结。
若问："云何能证此过失存在于前分？"答："因相等故，如何..."等。由前后二分相等之故，如后分有颠倒随行之过，前分亦应有颠倒随行之过，故关于颠倒随行之诤论亦可成立为似喻之诤。
为明此义故说："因为仅示喻..."等。世人认为，凡举瓶等为喻者，即以彼为喻。若仅此为喻，则前后二分皆有颠倒随行之过。
何以故？故说："如是..."等。因为于前分中，如瓶具有二法（即所立与能立之相），后分中虚空亦具无质碍性与常住性二法。喻应显示所立与能立之和合。此亦于颠倒随行中能以瓶等为喻而显示，故应理解为似喻之诤论确实合理。
那么，如诡辩者之配合不显因之必然性，前分论者亦然。因此，对世间配合而言，这些破斥确实合理，因为安立相等故。若问："何故是似破斥？"故说："此亦..."等。此说明：虽如所说为真，然对确定因不应以不定性为对治，仅此便说明此二者为似答复。

།དེ་བདག་ཉིད་དེ་ངེས་པ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྒྱུ་དེས་གཉིས་ཀ་འཁྲུལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །སྦྱོར་བ་སྔ་མ་གཏན་ཚིགས་ནི། །ངེས་པ་པ་ཉིད་བྱས་པ་མེད། །ཅེས་པ་ངེས་པ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ནི་ཞེས་པ་གང་ལས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ལ་དེ་དག་གི སྐབས་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བའི་ངོར་བྱས་པས་སོ།།ངེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་ངེས་པ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལ་བསམས་ནས་འདི་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བར་བརྗོད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་ སྤྱིས་ཤེ་ན་གསུངས་པ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཞེས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱང་། ངེས་པའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །འདིས་ནི་དེའི་བདག་ལས་ཐ་དད་པས་ཞེས་པ་འདིའི་དོན་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་བྱ་བ་ན་ནི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཞེས་པའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཁྱད་པར་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ།།མ་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མཐུན་ཉིད་ལའང་ཁྱད་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ཡང་ལྟག་ཆོད་དེ། ཕྲད་དང་མ་ཕྲད་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་མ་ཟད་ཅེས་པ་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་རྟོག་མཚུངས་ཡིན་ཞེས་པ་མཚོན་བྱའོ། །སྔ་མ་བཞིན་ལ་བུམ་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ལ་ཞེས་པ་དམ་བཅས་པ་ནའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་སྒྲ་མི རྟག་སྟེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་སྨྲས་པ།འདི་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཡོད་ན། བུམ་པ་ཁོ་ན་ཚོས་པར་བྱ་བ་དང་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བས་ཏེ། དེས་ན་བུམ་པ་ཁོ་ན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཚོས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་མི་ རྟག་པར་འགྱུར་གྱི།སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཁོ་ན་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་ཚོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་བུམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྒྲ་ཁོ་ན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པར་འགྱུར་གྱི་བུམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། གང་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་སྟེ།དེ་ལས་བཟློག་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་མཚུངས་པའོ།

此即确定性之自性。与此相异者，由相反性，即不确定性之义。因此，说二者皆为似现错乱。前配合之因，未显示为确定性，此即"确定性之因未作"之义。
随顺世间配合者，因唯对世间配合而言，故于世间配合之面前而作。于我等之配合则不然，因已显示为确定性故。若问："依何而说此为似不定？"故说："刚作即生之因..."等。
若问及因之总相，故说："由颠倒..."。颠倒性即确定之不确定性。此中已显示"由异于其自性"之义。此即"如我等之配合，如是作配合时"之义。
"同法性相等等"之"等"字，当摄取异法性、分别、差别相等等。"唯无关联者"，因不可能生起彼故。"于同法性亦说差别"者为相。于同法性说差别亦为诡辩，不仅是接触与未接触相等等，此为"亦"字之义。"分别相等"为所相。
如前，以瓶之同法性立为无常性时，即立宗时。譬如："声是无常，因刚作即生故，如瓶"，对此诡辩者言：若此有同法性，则唯瓶可染可见，故唯瓶以可见性及可染性故成无常；声则不然。唯声不可见、不可染而可闻，瓶则不然。故唯声以不可见性等故成常住，瓶则不然。此中，所立为无常，与此相反而解为常住性，即为分别相等。

།དཔེ་བརྗོད་ལས་གཞན་པ་ཡང་ཞེས་པ། དཔེ་བརྗོད་ནི་བུམ་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཚོས་པར་བྱ་བ་དང་ ཚོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་སྒྲ་དང་བུམ་པ་དག་ལ་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་རྟག་པ་དང་།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་ཚོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནི་བུམ་པ་ལས་སྒྲའི་ཁྱད་པར་དུ་ འགྱུར་ཞིང་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡང་སྟེ།མི་རྟག་པ་ལས་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་མིན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྟག་པར་ཐལ་ཕྱིར་དེ་སྣང་ཉིད། །ཅེས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚོས་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སམ།མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། །རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ ངེས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སོ་སོར་གནས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ངེད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དག་གིས་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཡང་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་རང་གི་ཕྱོགས་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ལ་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། སུན་འབྱིན་པར་མི་འགྱུར་ རམ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ཡིན། རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་ཚོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཕྱོགས་འགྲུབ་པའི་དོན་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ན། དེ་ལས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ལྟར་སྣང་ བ་ཉིད་དེ།སྟོབས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། ཇི་ལྟར་རྫས་མ་ཡིན་པ་དང་ལས་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡོད་ན། མངོན་སུམ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ ཁོ་ནའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ཚོས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་པ་ཁོ་ནའི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་གྱི། འབའ་ཞིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཉིད་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་ཚོས་པར་བྱ་བ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་སྨྲ་ན།དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་འདིས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ།

"除举例外"者，举例即瓶，除此之外，于碗等及水等，虽同为所作性，如见可染与不可染之差别，如是于声与瓶二者，虽有所作性与同法性，亦成常与无常之差别。
"由具错乱之差别"者，即由不可染性。此为声异于瓶之差别且具错乱性，因于无常以外亦有故。"由非共相亦"者，即由不共之可闻性等。"因成常故为似现"者，应连结二者。
此说如下：由不可染性等差别，或由可闻性等不共法，作成常性之过故，为似现。"如于自宗不成"等者，于前宗亦假立共相与不共相之不定法而各别安立。即如我等错乱之共相与不共相诸法不能成立常性，如是汝亦然。
如是，如自宗不成，显示他方不成故，岂非能破耶？为能立耶？应观察"自宗之"。若为能立，则为相违与不定似现。若唯为成立自宗义而施设不可染性等，则由此成相违似现，因力不相等故。
"若复异此"等者，如非实与非业之声。"若有不可见性，由现量性"者，唯与不可见性俱之现量性为因性。如是，唯与可染性等俱之刚作即生性为因性，非单独者。如现量性，因具错乱性故。如是，若说具可染性等为因性，尔时以此相亦成不定似现。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འབའ་ཞིག་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ཉིད་དང་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དག་གི་འབའ་ཞིག་པ་དག་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་ གྱི་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དག་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སོ།།རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་འབའ་ཞིག་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ཚོགས་པའི་དོན་ཏོ། །གཅིག་ཉིད་དུ། ཐལ་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་མཚན་ཉིད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་དག་།མི་རྟག་ པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་གཅིག་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་བྱེད་པའོ། །མདོ་འདིར་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་འདིའི་ཁྱད་པར་མེད་པའོ་ཞེས་མ་བརྗོད་ཅེས་པ་དེའི་ ཕྱིར།ཅི་ཞིག་ནི་ཅི་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཁྱད་པར་མེད་པའོ་ཞེས་མི་ཤེས་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེར་བྱས་པའི་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཚུངས་པ་ལ་ནི། ཆོས་མཐུན་ཉིད་ལའང་ཁྱད་པར་ བརྗོད།།ཅེས་པའི་ཚིག་ལས་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའི་སྐབས་སོ། །གང་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་སྒྲའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དེ། གཞན་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཅི་ཞིག་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ བ་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དོད་ཟླར་སྦྱོར་བའི་མཉན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་གཞན་ནི་འདིར་རེ་ཞིག་དོད་ཟླར་སྦྱོར་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་སྐབས་ཡིན་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བ་ཉིད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་དུ་མའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ནི་འདིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ དང་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།

若问何故，则说："唯独"等，现量性与不可见性二者之单独性非为因性，唯二者俱时性方为因。刚作即生性则单独亦为因性，此为聚合义。
"因成一故，令无差别"者，为相。所立与喻依，由无常性等同法性而成一故，因及余法若令成一者，即为令无差别。此经中未说"此与彼俱无差别"，故不知何者与何者俱无差别。为令了知此义故说："由是同法性喻之处故"等。
于分别相同处："于同法性亦说差别"之语，为同法性喻之处。因刚作即生性是声之同法性喻瓶等之同法性，与他则不然。如是，仍不知何者与何者俱成一耶？故说："因无对应相属之可闻故"等。
此中，所立以外者暂时不能了知为对应相属性，因未闻故。所立则由是处故为近，故应了知"其"字。"成无差别"具多义故，此中"成"字应知为"将成"之义。
如是，所立法依由与同法性喻成一故，令成无差别，即为无差别相等，当如是说。

།ཅི་ཞིག་གི་ཅི་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་པ། ཅི་བུམ་པ་ཁོ་ན་དང་སྒྲ་ཁྱད་པར་མེད་དམ། འོན་ཏེ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ གཞན་དང་ཡང་ཡིན།ཡང་ན་ཅི་བུམ་པའི་ཆོས་གཅིག་དང་སྒྲ་ཁྱད་པར་མེད་པའམ། འོན་ཏེ་བུམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་ཡིན་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དང་ངོ་ཞེས་པ། འདིར་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བླངས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ དེ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་།ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལས་གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བྱ་ན་ཞེས་པ་འདིས་དེའི་ལུགས་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་དབང་གིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ།།བུམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ འདི་ཁྱད་པར་མེད་པར་མཚུངས་པའོ།།ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་མཚུངས་པ་ལ་ནི་དངོས་སུ་ཁྱད་པར་སྟོན་ཅིང་། འདིར་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་སོ་ཞེས་པ་སྦྱོར་བ་ཙམ་ཐ་དད་ཀྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། ། ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་ཀ་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་སྔར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག པ་ཉིད་ཀྱང་གཏན་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དག་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་མེད་པ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་མེད་པའོ། །ཡང་དེ་ཅི་ཞེ་ན་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྩོལ་བ་ལས་སྔར་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །དེ་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ དག་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པར་ལྟར་སྣང་བའོ།

"何者与何者俱无差别"是指：是否仅与瓶无差别，还是与毛毯等其他物也无差别？或是与瓶之一法无差别，还是与瓶之一切法无差别？为此而说："因未作差别故，一切与一切"。此中全无所取差别，故应知一切事物之一切法相互无差别。
若谓"见与瓶同法性外亦当无差别"，此即显示其宗过失太过，由此将成无差别。由"瓶之一切法"等而成无差别。由"一切相互同法性"，即从所量性等，一切万物将成一性，将成无差别，此即无差别相等。
"非极相异"者，于分别相同处直接显示差别，此中则由成无差别门，非仅结合差异之义。故非极相异，因此如不定似因。
"因非极有性故"者，刚作即生性与无常性二者皆唯是非极有性。如是，刚作即生即是刚作而起，彼亦唯是非极有性，因在作用之前无故。无常性亦唯是全无所有。
故所立与能立无差别故，宗义一分为因，即成未成。此亦是未成似因。若问何故？则说："生前无"等。生前无者，即是生前无。又此为何？因是此处故，即刚作即生，此即作用前无生，此为极成。将此增益为所立自性，令所立与能立无差别故，此为未成似因。

།སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་མེད་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལས་ཐ་དད་པར་སྟོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱུང་བའོ། ། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའམ་མངོན་པར་གསལ་བ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་གཞན་ཁོ་ནའོ། །འདིར་ནི་དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་གྲུབ་པ་དེས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། ཞི་གནས་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས ཅན་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་དོ།།གང་གསུངས་པ། གྲུབ་པ་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་རྟག་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཞེས་པ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཚོས་པར་ བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་ཆོས་གཞན་ཡང་སྟེ།དེ་དང་ལྡན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཆོས་དག་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་འགལ་བའི་ཆོས་སོ།།དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འདིར་ནི་དེར་རྩོད་པ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་ ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་རྩོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཚོས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་ལས་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ངེས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟར་ཚོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བའོ། །བཤད་པ་ཡང་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པའི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྡུད་དོ། །བསྒྲུབ་བྱ་གནོད་བྱེད་ཆོས་ལ་ཡང་། །མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་མེད་བྱེད། །རྩོད་པ་ལའོ་ཞེས་ པ་ལྷག་མའོ།

生前无性也被增益为所立性，故显示与所立法有别。所立法即是无常性，即从前位而生差别。刚作即生性即是刚作而生或显现，具有了知相之别法。此中因已成故非所立，那么是什么呢？以此成就无常性，即无止息异名之位差别自性。
如所说："以成就"等。如无常般能立别法者，刚作即生性如同于无常中见故能立无常性，如是于可染性等与所立差别相违之别法亦然，因于具彼瓶等中见故。由此亦无能立所立他法之差别故无差别。
"此亦"等，能害所立法即是能害所立，即相违法。彼之能立即是能立能害所立，彼之事相即是能立能害所立性。此中于彼诤论应观能立能害所立之声，意即因诤为相违因故为相违似因。
若问何故？则说："由于可染等决定故"，如于常性所立，刚作即生性是决定，如是于可染等。故此为相违似因。
"已说"者，即以偈颂总摄前说之义：
"于所立能害法，
以相等故作无差别，
于诤论"为余。

།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་བྱེད་དེ་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བྱེད། གཏན་ཚིགས་ལ་རྩོད་པ་གང་ཡིན་པ། ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་འདི་འདོད་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ལ་འགལ་བར་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་རོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ལས་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་རྣམ་པ་འདིས་ ཀྱང་ངོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་གི་སྒྲའོ།།སྐྱོན་མེད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་རྩོད་པ། དེ་སུན་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཅི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་མཚུངས་པ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་ ལན་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཁོ་ནར་འགྱུར་རམ་འོན་ཏེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ལན་རྣམས་སུ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལན་རྣམས་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྔ་མའི་ཕྱོགས་ལའོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་མཐའ་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་གནས་ པར་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་འདི་རྣམས་སུན་འབྱིན་པ་ཁོ་ན་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །སོ་སོར་གནས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ལན་རྣམས་སུ་འགྱུར་བར་སྟོན་པ་གསུངས་པ། ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དང་ལྡན་ན་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།མ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་འཁྲུལ་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དོད་ཟླར་གནས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་སུན་འབྱིན་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་སྟེན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པའི་སྒོ་ནས་སམ་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པས་སོ།།དེ་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་དག་ལ་ནི་མ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་མ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནས་དོད་ཟླར་གནས་པའི་ཕྱིར། སུན་འབྱིན་པའི་སྒོ་ནས་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པར་རྩོད་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐའ་གཅིག་པ་དང་ལྡན་ པ་ལ་མཐའ་གཅིག་པས་དོད་ཟླར་གནས་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པར་རྩོད་པ་ལས་སོ།

对于能害所立之法，以相等性故因而作无差别，即成过失。对因的诤论是怎样的呢？如此因是对所欲法的能立性，如是对能害所立者亦然，具有如是相者即是因过中相违似因之无差别相等诤难。
不仅仅是所立与因无差别，那么是什么呢？为明示"以此相亦然"而用"亦"字。若无过失则对因的诤论，即能破彼，此为偈颂之义。
复次，同法性、异法性、分别与无差别相等这些是否一切处唯成似答，抑或也单独成为答呢？为此而说："成为诸答"等。对决定一边之前分。若此等以一边各别安住，尔时此等唯成能破。因各别安住相等故，非成似（答）。
以其他方式亦成诸答而说："于前分若具不定性"等。于具不定之前分，若如是所说错乱与同法性相等等相对安住，如是亦成为诸能破。即依此故，以"是故由能破门"等而说。
其中于同法性与异法性相等二者，因于具不定之前分唯以不定相对安住故，由能破门争论共不定故；于具一边者以一边相对安住故，由能立门争论相违与不定故。

།རྣམ་རྟོག་མཚུངས་པ་ལ་ནི་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་དང་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་དོད་ཟླར་གནས་པའི་ཕྱིར། སུན་འབྱིན་པའི་སྒོ་ནས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པར་རྩོད་པ་ལས་དང་། མཐའ་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པས་དོད་ཟླར་གནས་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པར་རྩོད་པ་ལས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མེད པ་མཚུངས་པ་དང་པོ་ལ་སྟེ།གསུམ་པ་ལ་ནི་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོད་ཟླར་གནས་པའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པར་རྩོད་པའི་ཕྱིར། འདི་རྣམས་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཁོ་ན་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་ལ་གནོད་མེད་ན། །ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པར་རྩོད་པ་ལ་ དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་གསུངས་སོ།།མཐོང་བ་ནི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་མཐོང་བས་གནོད་པ་ཅི་ཞིག་ཏུ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གྲུབ་པའི་སྒྲའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་ཅེས་ དམ་འཆའ་ན།དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་མི་འགྲུབ་བོ། །ཅི་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་སྒྲ་རུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་ཡང་གྲགས་པས་གྲུབ་པས་སོ། །གང་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡུལ་གཉིས་པ་ཅན་ནི་རྡུལ་སྔོན་མ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རགས་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་བྱས་པ་ལ།ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་འདིས་རྡུལ་སྔ་མ་ཅན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། འདི་ལྟར་རགས་པའི་རྡུལ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་ཡང་ཞེས་པ། ཤིན་ཏུ་རགས་པ་ལ་ལྟོས་པས་གང་རྡུལ་ཡིན་པ་དེ་རགས་པའི་རྡུལ་ལོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ འགྲུབ་སྟེ།འདིར་ཚད་མ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རགས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བཞིན་པ་ལ་གནོད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གནོད་བྱེད་མེད་ན་འགལ་བ་ཉིད། །ཅེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། བསྒྲུབ་བྱ་གནོད་བྱེད་སྒྲུབ་བྱེད་ཕྱིར། །ཅེས་པའོ།

于分别相等者，对于共与不共之不定性前分，因共与不共二者相对安住故，由能破门争论共与不共不定性；于具一边者，因以非一边安住相对安住故，由能立门争论相违与不定性。
如是于第一无差别相等，于第三则因于具决定者以决定性相对安住故，由能破门争论损害所立故，此等唯成能破。
"若于所见无害"者，是对争论损害所立特别遮除而说。所见即是由量所成立。云何以所见有何损害耶？故说："如何"等。
"唯由立宗过失"者，若立宗声之自相非由耳识所成，尔时因现量所成立能害故，立宗不成。若谓所闻声之所诠非成声者，亦为共许所成。
"于何"等者，二尘是具前尘，因粗性故，如瓶，作如是言时，如此因证成具前尘性，如是亦于粗尘具前尘性。相对粗者，凡是尘者即是粗尘。如是极微尘等亦成粗性，此中任何量对极微尘等成立粗性亦无能害。于此答何？故说："无能害则成相违"。何故？故说："因能立所立能害故"。

། ཡང་ཅི་ལྟར་རགས་པ་ཉིད་ལ་རགས་པའི་རྡུལ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ། ཇི་སྲིད་དུ་འདིར་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་རགས་པ་ཡང་འགྱུར་ཞིང་རགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྡུལ་སྔོན་མ་ཅན་ཡང་ངོ་ཞེས་པས། ཅི་ཞིག་ལས་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར འགལ་བ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ནི་མཚུངས་པའི་ཡུལ་ས་ཅན་ནོ་ཞེས་པའི་གཞུང་ལས། ཇི་སྲིད་དུ་ནམ་མཁའི་ཡུལ་ཕྱོགས་ཡན་ལག་གི་རྫས་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་ཁོ་ནར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་གཉིས་པ་ཅན་རགས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་པོས་དེ་རྩོམ་པར་བྱེད་ པའི་རྡུལ་གཉིས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། ཡུལ་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ན་རྡུལ་ཕྲན་ནི་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་གཉིས་པ་ཅན་རགས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་པོས་གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་ཡན་ལག་ཀྱང་ཁས་བླང་ བར་བྱའོ་ཞེས་པས་འགལ་བ་ཉིད་དོ།།དམིགས་པ་མཚུངས་པ་ཞེས་པ་མཚོན་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་མཚན་ཉིད་དོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་པའི་ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཅན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་གཞན་ཁོ་ནས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་ ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་མོད།དེ་ལས་གང་གིས་དེ་མི་རྟག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་བ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་ཅི་ཞིག་འོངས་ཤེ་ན་བཤད་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་བྱེད་རྒྱུའོ། །རྒྱུའི་སྒྲས་བསྣན་པ་ལས། བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ སྒྲོ་བཏགས་ནས།གང་ཞིག་གང་མེད་ཀྱང་འགྱུར་བ་དེའི་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་མེའི་བཞིན། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོའི་ཐ་སྙད་དགག་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་བཤད་དོ། །འདི་ནི་མི་རྟག་པ་ ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ།ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། གང་ཞིག་གང་གི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སེམས་པ་དང་བཅས་པའི་ཉལ་བ་བཞིན། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱར་མ་ངེས་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱའི་གང་མ་ངེས་པ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དེར་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་ པ་ཉིད་དུ་རྩོད་པའི་ཕྱིར།དེའི་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

复次，如何粗性必为具前尘之粗性所遍？只要此中无任何关联，由此亦成粗，亦成非粗之具前尘。若问：由何成相违？如何相违当如是说：
从"有分实体是同处所者"之论典中，乃至虚空处所得有分实体时，唯尔时亦有有分实体。是故，承许二尘为粗性者，彼亦非能造二尘，因与彼同处所故；若处所各异，则微尘不成为彼支分。是故，承许二尘为粗性者，必定应许其支分，由此成相违。
"同所缘"者是所表，余者是能表。"由其他因亦"之"亦"字具有确定义，即唯由其他因之义。
若谓于电等由他成无常性，则何故刚生即灭性不成为无常之因？故说："此非"等。因即作因。由因字增益，假立于能作法了知之因上，若某物无某物亦有，则彼非彼因，如水非火因。无常性亦于刚生即灭性无时亦有，为遮止因与有因事物之言说，故说违因。
此非无常性之因，因非能遍故。若某不能遍某，则彼非彼因，如有心睡眠。刚生即灭性亦非能遍无常性。此为能遍不得之似因。
"于所立不定假立"等者，于所立不定即错乱，于彼假立刚生即灭性之因，因争论因错乱性故，其似因即不定似因之义。

།བྱེད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། བྱེད་པའི་ཆོས་གཞན་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཞན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཐ་སྙད་ཙམ་མཚུངས་པ་ ལས་བྱེད་པའི་ཆོས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་འགྱུར་ཞེས་སྟོན་ཅིང་།གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ངེས་པར་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་མེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགྱུར་མོད། དེ་སྟེ་ཡང་དེ་རྣམས་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་ཏེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད། །མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མེད་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །འོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ། དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྒྲར་གནས་པས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་སྒྲའི་རྗེས་སུ་སོན་པའི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གློག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་སུན་འབྱིན་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྒྲ་ལ་གཏན་ཚིགས་དེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་ཞེས་པ་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་མིང་ངེས་པར་སྟོན་པའོ། །དོན་ཐ་དད་པས་ཞེས པ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་དོ།།དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམ་བཅའ་བའི་དོན་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །དེ་ཐ་དད་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་དེ་དེས་གཏན་ཚིགས་ལ་གང་ཐེ་ཚོམ་རྩོད་པ་ཐེ་ཚོམ་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཐེ་ཚོམ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ། །གང་དུ་དམ་ བཅས་པའི་དོན་བརྟགས་པས་སམ་ཞེས་པ།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དམ་བཅའི་དོན་ལས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གཞན་བརྟགས་པས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བརྟགས་པས་ཞེས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ལས་གཞན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བརྟགས་པས་སོ། །རྩོལ་མ་ ཐག་པ་ནི་གསལ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེས་པ།སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་དམ་བཅའི་དོན་བརྟགས་ནས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་གསལ་བ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རྩ་བའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེ་བ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།

"关于能作之因"等，能作法为他，了知法为他，因此仅由因之名称相同，不能成为能作法之了知，如是显示，并由前因如烟等明显成不定。如是，虽无烟等，火等仍可有，然彼等仍是彼等之因。
对于第二，亦说明显为因不成立，即"由不遍"等。因即刚生即灭性，由不遍故于同品一分中无，即所立，于有法声作推度，故为似不成。
若问：于所立如电等，岂非确实无刚生即灭性，故说推度耶？为此说：若谓不由住于声而能成立一切，因为随声之刚生即灭性不能成立电等一切为无常性故，此为其义。
复次，何故显为不成而非唯能破？为此说："由唯于所立无故成不成。"若谓虽如是然于彼亦无，为此说："于声亦非无此因。"
"称为疑惑"者，显示诡辩之确定名称。"由义异"等为定义。义有二种：宗义与因义。彼差异即离所欲说义之他义，由此于因有疑难争论称为疑惑者，即为等疑诡辩。
"由观察所立义"者，由观察离所欲说宗义之他宗义。"由观察因义"者，由观察离所欲说因义之他因义。
"由见刚生即显现与生起故有疑"者，以生起义观察宗义而作破斥，亦见刚生即显现，如根本水等，生起则如瓶等。

།དེས་ན་ ཅི་འདི་རྩ་བའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གསལ་བར་བྱ་བའམ།འོན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་མ་ངེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མི་རིགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེའི་ཕྱིར་ན་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལས་སྒྲ་ནི་སྐྱེས་པར་ མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་ངག་གི་དོན་ཏོ།།བསྒྲུབ་བྱར་སྒྲོ་བཏགས་ན་མ་ངེས། ལྟར་སྣང་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་སྒྲོ་བཏགས་ན་ནི་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་ ལྟར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། འཇིག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དང་། གསལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིག་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་པ། འཇིག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རྩ་བ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ མ་ངེས་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།སྒྲོ་བཏགས་ན་འཇུག་གོ་ཞེས་པ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཞེས་པ་འདིར་བཤད་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྨོས་པ་འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བར་ དམིགས་པ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་ལ།གལ་ཏེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། བརྩལ་མ་ཐག་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པས་ཅི་བརྗོད་པར་འགྱུར་ན། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་དེ་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་པ། དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། བརྩལ་མ་ཐག་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་དོན་གྱིས་ནི། །མི་འདོད་བརྗོད་པ་ཞེས་པ་མཚན་ཉིད་དོ། །ལྷག་མ མཚོན་བྱའོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་བྱས་པ་ལ་སྨྲས་པ། འདི་སྐད་སྨྲ་བའི་ཁྱོད་ཀྱི་དོན་གྱིས་བརྩལ་མ་ཐག་བྱུང་བ་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་གློག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ངེས་པའོ་ཞེས་སོ། །གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ རྟག་པ་ཉིད་དེ་དེ་རྩོལ་མ་ཐག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ།གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བརྩལ་མ་ཐག་ཅན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གཏན་ཚིགས་རྟག་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་སོ།།ཡང་ན་ཞེས་པ་རྣམ་པ་གཞན་སྟོན་པའོ། །འདིར་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངེས་པའི་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རྩོད་པ་ལས་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ།

因此，是否如根本水等为显现所作，抑或如瓶等为生起所作，此为不定，故说"不应理"等。由如是生疑故，从此刚生即灭性之因，声不应为生起，此为语义。
"若于所立增益则不定，为似"者，意为若于所立无常性增益为所生，则为似不定。"于彼亦"者，谓于所生。
若问：何故生疑？答曰："如是"等。若问：何故为似不定？说："由坏灭性即是所立故"及"于显现者亦有坏灭性"，此显示于坏灭性所立，根本水等无不定性。
"若增益则随行"者，此处所说增益于所立，此增益之说于此亦随行。"若于因增益"等，对于以刚生即得为相之因所说，若增益为刚生即生而作破斥，以具刚生性故，说何所成？谓由刚生即生故。彼生于彼亦不成立，故为似不成。
若问：何故？说："刚生即得"等。"于异品以义而说不欲"者为定义，余为所定义。如前对能立所作性所说："如是说者，以义说汝之刚生即起是常"，由此亦为电等所不定。
"于异所立性迷乱"者，谓于无常性之异即常性，彼以非刚生性故为所立，因迷乱于此，非由刚生性于无常性。故为似不定。
若问：何故？说："因于常亦非有"。"或者"表示另一方式。此中应知，凡是增益决定之迷乱，于因增益而争论即成似不定。

།ཐལ་འགྱུར་མཚུངས་པ་ཞེས་པ་མཚོན་བྱ་དང་། ལྷག་མ་མཚན་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་ པའི་དཔེ་ལ་ཡང་།གཉིས་དག་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གོ། །གང་གིས་གཏན་ཚིགས་ཚོལ་བར་བྱེད་པའོ། །བུམ་པ་ཁོ་ན་རེ་ཞིག་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཞིག་ཅེས་པ་འདི་ནི་ཐལ་འགྱུར་མཚུངས་པའོ། །དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་འདི་ཡིན། །ཞེས་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་བུམ་པ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་རྩོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་ལས་འདིའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་སྟེ། ཇི་ཙམ་དུ་དེར་ཡང་སྒྲའི་འབྲས་བུ་ཉིད་བུམ་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་རྩོད་པའི་ཕྱིར་དཔེའི་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་བར་བརྗོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་དེའི ཕྱིར་གསུངས་པ།སྔ་མ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེར་ནི་སྒྲའི་འབྲས་བུ་ཉིད་བུམ་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་དཔེའི་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་བཤད་ཅིང་། འདིར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་ པ་ཁྱད་པར་རོ།།འདི་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། འདི་ནི་ངེད་ཀྱིས་ལྟག་ཆོད་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་ཙམ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ནི་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལན་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་དོན་ དུའོ།།ཕྱོགས་འདིས་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་མི་རིགས་པའི་ལན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ། སོགས་པའི་སྒྲས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་ངོ་། །འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་འདིར་ ཡང་སོགས་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་བྱ་དང་།བསྒྲགས་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཐད་པ་དང་ཟླ་བོའི་དཔེ་དང་སྐབས་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་གཞན་ལ་ཡང་མི་རིགས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་ནུས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། འདི་རྣམས་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཙམ་སྨོས་པས་ནི་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་སྐྱེའི། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་རིགས་པའི་ལན ཉིད་དུ་ཤེས་པར་ནུས་སོ།།དེ་ལ་འཕེལ་བ་མཚུངས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་སྔ་མ་བཞིན་བྱས་པ་ལ་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ཡང་འདོད་ན་བུམ་པ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་སྒྲ་ཡང་ལུས་ཅན་དུ་འཐོབ་བོ་ཞེས་ པའོ།

"相似应成"为所定义，余为定义。于极成之喻亦如是。"二者"即能立者与对论者，即寻求因者。对于"瓶唯是无常"此说，问"何因"，此即相似应成。
"如似喻般此亦是"者，因于已成就具所立性之瓶，仍争论为离所立性故。
若问：此与果相似有何差别？彼中亦争论瓶无声之果性，故说为似喻过失。为此而说："前者"等。彼中由无声果性于瓶无随行，故说为似喻过失；此中由无所立随行，故为似过，此为差别。
"此仅是少分"等者，此是我等对诡辩略作显示，由似因不全等故。为令了知彼等以不全等似因故为似答故。以此方式，于其他诡辩亦应知为不应理答。
"以不全等似因"者，等字摄取不成等。"于增减相似等"中，等字亦摄取所诠与非所诠、正理与对方喻、场合相似等。
若问：如何能仅由少分而了知其他亦为不应理义？说："唯此等"等。说"仅"者，显示唯由差别安立而生无边差别，非由义之差别。正因此故，由义无别故，以如所说方式，由不全等似因，能了知彼等为不应理答。
其中，增相似者，如前对能立所作性，诡辩者说：若由刚生即起性同法，如瓶无常，声亦如是承许，则声亦应如瓶般成有质碍。

།འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེའི་ཆོས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་མཚུངས་པའོ། །ཡང་ན་བུམ་པ་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཡང་མཉན་བྱ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཆོས་གཞན་འགྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགྲིབ་པ་མཚུངས་པའོ། །བསྒྲགས་ པར་འོས་པ་ནི་བསྒྲགས་བྱ་སྟེ།བསྒྲུབ་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲ་བསྒྲགས་བྱ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བུམ་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་བསྒྲགས་བྱ་མཚུངས་པའོ། །ཡང་ན་བུམ་པ་བསྒྲགས་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་བསྒྲགས་བྱ་མ་ཡིན་པ་མཚུངས་པའོ། །བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ མེད་པ་མཚུངས་པ་དང་།རྣམ་རྟོག་མཚུངས་པར་ནང་དུ་འདུའོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པའི་འཐད་པ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། རྟག་པའི་འཐད་པ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འཐད་པ་མཚུངས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་རྟག་པར་ ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དམ།མི་རྟག་པར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པར་དགྲ་ཟླར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། མི་མཐུན་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་དག་གི་ནང་དུ་འདུའོ། །དཔེའི་ཟླ་བོ་མཚུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་སྒྲ་མི་ རྟག་པ་ཡིན་ན།རྟག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་མཚུངས་པའི་ནང་དུ་འདུ་སྟེ། གལ་ཏེ་བུམ་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་ པ་ཉིད་དུ་དོད་ཟླར་གནས་པར་བྱེད་ནའོ།།ཅི་སྟེ་ནམ་མཁའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མཚུངས་པར་རོ། །སྐབས་མཚུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་བྱས་པ་ལ། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་འདི་ཡོད་པ་ལ། སྐབས་འདི་བརྩམས་ན། ཅིས་ན་རྟག་པ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ ཞེས་པ་སྟེ།རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་གསལ་བྱ་དང་བསྐྱེད་བྱ་དག་གིས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་སྐབས་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་མཚུངས་པར་ནང་དུ་འདུའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཡང་ ནང་དུ་འདུས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ།།འོ་ན་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་ལན་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་བར་བཤད་ཅེ་ན། གསུངས་པ། འདིར་གང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་པ་ གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མ་བྱས་པར་བརྗོད་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་བརྗོད་ན་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

此因于所立增加喻法，故为增相似。或说："瓶非所闻，故声亦不应为所闻"，此因于所立减损他法，故为减相似。
所应诠表即所诠表，意为所立。如声是所诠表，瓶亦如是，此为所诠表相似。或说如瓶非所诠表，声亦如是，此为非所诠表相似。此四者亦摄入无差别相似与分别相似中。
若由无常正理刚生即起性而声为无常，则由常性正理无实体性而应成常，此为正理相似。此亦由同法于常性或异法于无常性而成不定对立，故摄入同法性与异法性相似中。
对方喻相似者，若说："若由'无常所立有瓶等喻'而声无常，则由'常性所立亦有虚空等喻'，故由无实体性，应如虚空等成常。"此摄入异法相似中，若作为瓶之异法对立者。若作为虚空之同法，则为同法相似。
场合相似者，如是：如前于所作性，有此刚生即起性时，于此场合问："何故常为无常？"以刚生即起于显现对象与所生对象二者，见于常与无常故。故因不离场合，此亦仅有少分差别，摄入疑惑相似中。如是于其他亦应知摄入。
若问：不全等岂非所说法？云何说诡辩之答为不全等似因？说："此中我等"等。"若不尔"者，意为若不作假立而说。若如是说有何过失？说："即便如是"等。

།ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྡུད་པ་རྣམས་ལ་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་ཁོ་ནར་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ངའི་ཡང་འདི་ལན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་མི་བདེན་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བ་ལའོ། །ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པ་ལ་སྟེ། འདི་ལ་ཁྱད་པར་མཚོན་པ་ མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།ཡང་ན་སྐྱོན་གསུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྔ་མའི་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། །མི་བདེན་པ་ནི་བརྫུན་པ་སྟེ། གང་གི་དོན་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའོ། །འགལ་བ་ནི་གང་གི་དོན་ ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གཞན་ཡང་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་གཞི་རྣམས་ཞེས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །མ་ངེས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཞེས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་ མཐུན་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་དག་གི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་མཚུངས་པ་དག་གི་ཚོས་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སོ། །ངེས་པ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐ་མི་དད་པ་སྟོན་ཏོ། །ལྷན་ཅིག་མི་ གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ།ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་དག་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་ངེས་པ་ཡོད་ན་མ་ངེས་པ་ལྡོག་གོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཚུངས་པ་ལ་ནི་འདི་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་པ། རྩོད་པ་སྒྲུབ་པར་ནི་ཚོས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ ཆེད་དུ་བཤད་དེ།མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མཐོང་བ་མེད་དེ། མེ་དང་དུ་བ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཆེད་དུ་དེ་བཤད་དོ། །ཚོས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རླུང་གཡབ་ཀྱི་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་འདི་མི་རིགས་སོ། །ཅི་ལྟར་མི་རིགས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། ཕ་རོལ་པོས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། ཚོས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བུམ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྦྲེལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཉིས་ཀ ལ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཞེས་པ་ཚོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཚོས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

因将导致对一切总摄皆成相似过失，即如此是你的能立，如是亦是我的答复，如此令前后诸方皆成相似故。
"颠倒与不实"等，其中"与"字表示总摄，"即"字表示确定，此中全无差别标识。或应知另一次第为"唯三过"。
其中，颠倒是前方所用因相缺乏特征。不实即虚妄，即其义不如所立。相违即其义不能共存。
首先关于"颠倒"等，"等"字亦摄取其他类似情形。"其中诸基"指同法相似等。"不定由同法性等"指由无实体性之同法性与异法性相似，以及由非所染等之分别与无差别相似。"于决定"等显示无别。
"因不共存"者，决定与不定二者确实不能共存，如是有决定则不定即遣除。
"于分别相似此不应理"者，为显示诤论能立中所染性不定而说：未见无常性之外有刚生即起性，如烟与火。为推理故说此。非无所染性等而不见风扇之风等无常性，故此颠倒。此不应理。
云何不应理？说："对方"等。连说：非由所染性等说瓶为无常。何故非说？因瓶之无常性于双方皆已成立故。"其中"指于所染性等成立常性。如是将说于他方亦成不定，因于相违方亦见所染性等故。

། སྔ་མ་ལ་ནི་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཅེས་པ། རེ་ཞིག་ཕ་རོལ་པོས་ཚོས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡོད་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུའོ། །མ་ཁྱབ་པ གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བཞིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩོད་པ་སྒྲུབ་པར་བཤད་པ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་སྒྲ་དང་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིའང་ཡོད་པ་ལ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལས་ཐལ་བར་འགྱུར་ཡང་འདི་ ལས་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མཐོང་བའི་ནུས་པ་ལས་ལྡོག་གོ།།རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིའང་ཡོད་པ་འདི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞིང་། གང་ནུས་པ་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ཡང་མི་ རིགས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོས་སྒྲ་ལ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་སྒྲ་ཁོ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ལན་ཕྱོགས་ སྔ་མ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།།འདི་བདེན་པར་ཞེས་པ་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འདིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྩོད་དོ། །ཆོས་མཐུན་པས་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་སམ། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལྡོག་པ་ན་ གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལས་སོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ངེད་ཀྱིས་ཚོས་བྱ་ཉིད་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་བདེན་མོད། ཚོས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལན་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"于前者非遍"者，首先对方并非由所染性等说为无常性，即使如是说，也不会如此显示为不定性，而是什么？是因对所立不遍性。
非不能令理解不遍，如刚生即起性对无常性一样。对方对于识等，诤论能立中所说可闻性亦见于声及刚生即起性，由此虽成过失，但从此推度非可闻性是从见功能而遣除。
刚生即起性虽有，见为常性，而从功能推度无常性者非能遣除。是故此唯颠倒。
此亦不应理，因对方非因声有刚生即起性而推度非可闻性，而是什么？因可闻性，即使有刚生即起性，唯声成常，如是答复与前方无关。
"此为真"者是诤论能立。此中争论不定性有二种：由同法显示因亦有于相违品，或由异法显示所立遣除时因不遣除。
其中，若我等由同法性说所染性为不定性，则此为真。"非不见无所染性等"等答复与前方无关。

།ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོས་ཚོས་བྱ་མིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་ན། ཚོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་ལ་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་མ་ངེས་པའོ་ཞེ་ན།དེ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་འདི་སྐད་དུ་ཚོས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རླུང་གཡོབ་ཀྱི་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པས་ཚོས་བྱ་མིན་པ་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་རླུང་གཡོབ་ཀྱི་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལན་ཅིག་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་ན།གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ། འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཁྱབ་པའོ། །དེའི་བཟློག་པ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་འགྲོ་བ་དང་ཆོས་ མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པའོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གང་གི་དཔེ་གཉིས་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ནའི་སོ་སོར་སྒྲུབ་པ་འདི་རིགས་ན། དེ་ལྟར་ནི་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པར་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ། དེར་རྣམ་པ་འདིས་དཔེ་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིའམ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་གི་འབྲེལ་པ་སྟོན་པ་དཔེའི་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བཤད་པ་ཞེས་པ། དེར་ནི་འདི་བཤད་དེ། གང་ཆོས་མཐུན་པ་ ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དག་ལས།རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་འགའ་ཞིག་རྟག་པ་ཉིད་དུ་དང་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ངེས་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་མི་རིགས་པ་ ཉིད་དུ་སྟོན་པ་གསུངས་པ།དེ་འདིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྲ་རྟག་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མཉན་བྱ་མིན་པ་མི་རྟག་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་འདི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་ འགྱུར་རོ།།འདི་འདྲ་བས་ནི་ཞེས་པ། འདི་འདྲ་བ་ནི་གང་གིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་བྱའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བར་འདོད་པའོ། །དེ་འདྲ་བས་ནི་གློག་རྟག་སྟེ། རྩོལ་ མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

非由同法而说，那么是什么？是由异法。对方以非所染性等说声为常，于此若欲显示无所立则无因，非所染性于无常性所立处虽非无，故为不定者。
此不应理。此说"非不见无所染性等"，即非所染性与无常性于扇风等处同时显现，故所立遣除时因不遣除，此为其义。于此阿阇黎说："此有"等。
随行即遍。其相反者，由同法因随所立行，由异法则无所立时无因。
若以随行异名而说二例，唯各别成立此理，如是则非诤论能立。于彼以此相不应说二例，因未说如是相故。由"彼等或彼相违品之关联显示之例"之语，如相而配故。
所说者，于彼说此：由同法及异法，于推度常性时，未见可闻性定为常性及非可闻性定为无常性。是故此为颠倒。
为显示此不应理而说"此中"等。声常，因可闻性，见非可闻者无常，如瓶，此唯有异法之例。由此亦成立常性。
"如是者"，即如是者是汝欲显示因之相违品唯存在于所立相违品之异法配合。如是则"闪电常，因非刚生即起性"此能立应无过失。

།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ནི་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཕ་རོལ་པོས་བརྩད་པ་ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་མེད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ།ཕ་རོལ་པོས་གཉིས་ཀ་དག་གཏན་ནས་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཁོ་ནར་བརྩད་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ལས་ལོགས་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕྲད་པ་དང་མ་ཕྲད་པ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ལས་སྐྱོན་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པ་ཉིད་དུ་རྩོད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སྔ་མའི་ཕྱོགས་སྨྲ་བས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་ཅིང་། ཕ་རོལ་གྱི་བྱེད་པ་པོར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སུན་འབྱིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཏུ་བརྗོད་དེ།ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པར་རྩོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས། དམ་བཅའི་དོན་སྐྱེད་པ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུ་ལ་སྐྱོན་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ ཁོ་ན་ལའོ།།ཅི་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་སྟེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཕྲད་པར་བྱ་བ་མ་ཕྲད་པ་ན་སྐྱོན་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འདི་ཕྲད་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གང་བཤད་པའོ། །དམིགས་པ་མཚུངས་ པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ།ཕ་རོལ་པོས་འདི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། གློག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་མི་རྟག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། རྩོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བཤད་པ། འདི་སྐད་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཁོ་ནས་མི་རྟག་པ་ ཉིད་འགྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་ངེད་མི་སྨྲའི།དེ་གལ་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་ན་དགའ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་སྒྲོ་ བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཞེའོ།།འདི་ལས་གསུངས་པ། འདི་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་གྱི། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཕ་རོལ་པོས་འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

若问如何，说道："见非刚生即起"等。对方唯争论无因，即于生前无之能立上增益，故说因与所立无差别，对方说二者皆非完全无。如是仍成唯争论无因，因离所立别无故。是故无颠倒故，所说为其他过失之颠倒性非是。
如是，于接触与未接触同非为因者，因无颠倒故，应说颠倒外之过失。因诽谤一切因故，以无性争论者不应说为颠倒显现。
虽如是，前宗论者说能知为因，增益对方为作者而破斥。是故说为颠倒，因争论违背能知之因故。为此而说："此亦非"等。此诡辩论者亦非说立宗义生起之作者因之过失，那么是什么？唯于能知因。
何以故？因于彼即能知，未接触所应接触时唯有过失相关。若此因接触而能立，则与所立无差别等所说。
"所缘相同亦"等，对方说此非无常性之因，因闪电等由现量等他法成立无常故。说争论能立："我不说唯由刚生即起性成立无常性，非由他相。若有其他能知亦欢喜"，此为颠倒。因欲说"由刚生即起性故唯无常"时，增益"唯由刚生即起性故无常"故。
于此说："此亦非颠倒"。若问为何，说："对方如是"等。

།གང་གི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོས་འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྩད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པར་བསྟན་ པས་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ།འདི་མེད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཞེས་སོ། །དེ་འཁྲུལ་པར་སྟོན་པ་གསུངས་པ། དེ་དེའི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ལན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པས་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ པར་བརྗོད་ནའོ།།གཞན་དུ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་འདི་ལས་ཕྱོགས་གཞན་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གློག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་རྟག་སྟེ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པར་སྣང་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་ལན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།གཉིས་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་བརྩད་ཀྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅུང་ཟད་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ མཚུངས་པ་ཡང་གང་གིས་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཕ་རོལ་པོས་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་གཏན་ཚིགས་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྟེ།དགྲ་ཟླར་གནས་པར་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཅི་ལས་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་འདོད། དམ་བཅའ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ལན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ན། ཕ་རོལ་ པོས་བརྗོད་པ།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དམ་བཅའ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་དམ་བཅའ་བ་བཟློག་པས་བརྗོད་པ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དོན་གྱིས་གོ་བ་ མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དམ་བཅའ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཁོ་ནས་དགྲ་ཟླར་གནས་པར་རོ། །དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཙམ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །མ་བརྗོད་པ་མཚུངས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་བརྗོད་པ་ལས་སྔར་གཏན་ཚིགས་ མེད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པར་ཐལ་འགྱུར་བྱས་ཏེ།གལ་ཏེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་འདི་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། བརྗོད་པ་ལས་སྔར་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྔར་རྟག་པར་ཡོད་པ་ཅི་ལྟར་མི་རྟག་པར་བྱེད་ཅེས་སོ།

因为对方并非如此争论"无常性还有其他因"，那么是什么？通过显示错乱而说非因，因为"即使无此，所立亦得成立，故此非因"。说明其错乱道："彼非彼"等。如是，若以刚才所说方式说为非因，则此成为答复。
否则，从"声是无常，因刚生即起故"此前宗，将说其他宗："闪电等是无常，因为是眼所取故"。因此，因无似能破故，不成诡辩之答。
第二中因亦非颠倒。为何？因于彼唯争论因不周遍，而非安立少许颠倒相违之他因。
疑惑相同亦非对方说因颠倒性之过失，那么是什么？增益所立与因，即增益有生为所立性，及增益刚生即起为因性，使之成对立。如是，何以欲成因颠倒性？因说立宗颠倒，答复颠倒。如是，立宗"声是无常"时，对方说："所生是常"，为此而说："以立宗颠倒亦"等。
若由相违立宗而说为颠倒性，如是则一切应成颠倒性，于义相同等亦应成过失，因唯由立宗颠倒而成对立。由此，唯颠倒性成过失。
"未说相同亦"等，诡辩论者由说前无因而成立无所立，即"若由刚生即起性故此因声是无常，则因说前无因故非无常"，是故先前常有者如何成无常？

།འདི་ ལ་རྩོད་སྒྲུབ་བྱེད་པས་སྨྲས་པ།འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱས་ནས་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་ཀྱི། འཇིག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་ནི་འཇིག་བྱེད་དུ་བྱས་ནས་སུན་འབྱིན་པས་སོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལ་གསུངས་པ། འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཕ་རོལ་པོས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྒྲ་ལ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བསམས་ནས་ཚིག་ལས་སྔར་དེ་མེད་པ་ཉིད་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་ པ།མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་ནི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པའི་དུས་སུ་ཡང་། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དེ་བརྗོད་པ་ལས་སྔར་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ ན་བརྗོད་པའི་དུས་སུ་གཏན་ཚིགས་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་སྤྱིའི་རྣམ་པ་དེས་གང་བྱས་པ་དེ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། བུམ་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ དོད་ཟླར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ་ཞེས་རྩོད་སྒྲུབ་བྱེད་པས་སེམས་སོ།།དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་འབྲས་བུའི་སྤྱི་དེ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེས་སོ། །དེའི་ནང་དུ་ འདུས་པ་ཁོ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཐལ་འགྱུར་དང་དོན་གྱིས་གོ་བ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་དེའི་རིགས་ཅན་གཞན་བསྡུའོ། །སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་བྱས་པ་ལ། ལྟག་ ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་སྨྲས་པ།རེ་ཞིག་བུམ་པ་ཁོ་ན་མི་རྟག་ཅེས་པ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཞིག་ཅེས་པ་འདི་ལ་རྩོད་སྒྲུབ་བྱེད་པས་བཤད་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་མཐོང་བའི་དོན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ ཡང་སྟེ།རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བུམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་སྟོན་པ་གསུངས་པ། འདི་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ཡང་སྟེ་ལྷན་ ཅིག་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

对此，论证者说："此是颠倒，因为说'能知'为因，而非'能坏'，诡辩论者却以能坏为前提而破斥。"对此回答："此亦非因颠倒。"为何？说："对方"等。因为诡辩论者并非思考'能坏'是声之因而说言前无彼。
若问此如何理解？说："莫成"等。诡辩论者即使在说因之时，也完全不承认声是无常。若遍计能坏为因而说言前无彼，如是则说时因存在而声成无常，此非颠倒。
"果相同亦"等，即以共相"凡所作皆无常"为所立时，瓶之果性等差别作为对立，故此颠倒，论证者如是思维。此亦不应理，因为并非说因颠倒，那么是什么？是以因果共相所摄之差别。摄入其中并非成为颠倒。
"应成与义准相同等非正确"等言，以此等声摄其他同类。
对"声无常，因有因相故，如瓶"，诡辩论者说："且唯瓶无常，此中何因？"对此论证者说："此非正确。"为何？因为所见义亦非因之所立，即自身所见亦即有因相之瓶非极成。
对此显示无差别说："于此亦颠倒"等。于彼能说颠倒，因离相故。相违亦即不俱存故。

།དོན་གྱིས་གོ་བ་མཚུངས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཞེས་པ། བདག་མེད་དེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ཞེས་བྱས་པ་ལ། ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་སྨྲས་པ། དོན་གྱིས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཐོབ་ཅིང་། ཉེ་བར་དམིགས་ བཞིན་པ་ཡིན་ཡང་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ།།འདི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་རྩོད་སྒྲུབ་སྟེ། ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལ་འདྲེས་པར་སྟོན་པ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པའོ།།མེད་པ་རྟག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་འགལ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་རྟག་པ་ཉིད་དག་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་གསུངས་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡང་འདི་སྟེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་པའོ། ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཡོད་པའི་དོན་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་དོན་རྟག་པ་ཉིད། དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གང་ཕྱིར་མེད་པ་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མི་བདེན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྟག་པ་མཚུངས་པ་ལ་ཡང་འགལ་བར་བཤད་དོ། །ཅི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་རྟག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སོ། །འདི་ལ་གསུངས་པ། རྟག་པ་མཚུངས་པ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་མེད་པ ཉིད་མེད་ན་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྦྱོར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྟག་ཆོད་རྣམས་སུ་མ་འདྲེས་པས་ཏེ། ཡུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ཕྲར་ཡང་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རིགས་པ་ཕྲ་མོ་རཀྵ་ཡཱ་ད་ཡིས་བརྗོད་པའི་ལྟག་ཆོད་རྣམས་མཚན་ཉིད་སྐྱོན་ཅན་ཉིད་དང་། ལན་བྱས་པ་ཉིད། རྒྱས་པར་རིགས་པ་བརྟག་པར་ཤེས་པར་བྱ། ཅི་སྟེ་མ་ཐ་རའི་བུ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་ལྟག་ཆོད་རྣམས་ལ་ཅི་ལྟར་མཚན་ཉིད་དང་ལན་སྐྱོན་ཅན་ཉིད་དུ་ ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།ཕྱོགས་དེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དག་གིས་དགྲ་ཟླར་གནས་པ་ཞེས་པ་འདི་རིགས་པ་ཕྲ་མོར་ལྟག་ཆོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དགྲ་ཟླར་གནས་ཏེ་གང་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་དོད་ཟླར་ གནས་པའི་ཚིག་སྟེ་ལྟག་ཆོད་དོ།

"义准相同亦如是"，对于"无我，因为不可得，如石女子"这样的论式，诡辩论者说："通过义准所观察到的事物都可获得为有，虽然正在观察，但如旋火轮等某些事物确实是无。"
论证者说此非正确，因为"所观察即可了知为有"是增益之故。对此显示混杂说："如何"等。
"无是常"此为相违，因为无性与常性二者不能同时存在。对此说明无差别："颠倒亦是此，不正确亦是。"
若问如何？说："有之义是常故"等。因为唯有之义是常，故于无说常是颠倒，因为离相故。又因为"无是常"不真实，故非正确。
对于常相同亦说为相违。无论如何，唯无常者将成立为常。对此说："常相同亦"等。于彼是颠倒，如前，因为若无无性则无常性故。
"是故"即因为如是于一切处配合一切过失，所以诡辩不相混，由境分别故不能说颠倒等过失。
"细理亦"等，由罗刹耶提所说细微理论的诡辩，其相过失性及答复，当广知理论观察。若问如何了知摩咤罗子等所作诡辩的相及答复过失性？为此说："彼方"等。
同法性与异法性二者作为对立而住，此是细理中一切诡辩的定义。对立而住，即以何颠倒而住，彼对立住言即诡辩。

།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་མཚུངས་པ་གཉིས་པོ་དག་ཁོ་ན་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ལྟག་ཆོད་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཞེས་པ། སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་ལ་དོད་ཟླར་གནས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་ ལས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ།དེས་ན་དེའི་བྱེ་བྲག་དུ་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྟག་ཆོད་རྣམས་མང་པོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་མི་སྐྱེ་བ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །འདིར་དཔེ་བརྗོད་དང་ཆོས་ མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པས་རྩོད་ཟླར་གནས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་ཏེ།གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཙམ་དུ་རྩོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བ་ལང་དུ་གྲུབ་པ་བཞིན་གྲུང་པོ་ཞེས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་དག་གིས་ལན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་ དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ན་ཁྲ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་དེ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན།བུམ་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་ལ་ནི་བཟློག་ པས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་ཁྲ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་གྲུབ་ན། བ་ལང་ཉིད་དུ་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དེ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྟག་པ་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་དབང་པོས་གཟུང་བྱ་ཉིད་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་ པ་དང་།ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་དེ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ཡང་ལན་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་དག་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཁས་བླངས་འགལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་བཟློག་ པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ཁོ་ན་མཚུངས་པར་དགྲ་ཟླར་གནས་པ་ལས་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་སྨྲས་པའོ། །བཟློག་པ་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པོས་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་ པ་ཉིད་ཙམ་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་ན།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ངའི་ཡང་འགྲུབ་པོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ལན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པ་ལས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི། ཅུང་ཟད་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལས་དོད་ཟླར་མི་གནས་པ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྡུའོ།

如此则唯有同法性与异法性相同二者将成为诡辩，为此说："由彼分别而成多诡辩"。对立于能立的诸多差别，由结合差别而有多种，因此由其具多差别故，诡辩成为多种。
又以"此即定义"等说明定义不周遍。"等"字所摄应当包括"不生相同"等。
此中实例与同法、异法作为对立而住是不可能的，因为仅就因的缺失而争论故。"因为是牛性故成立为牛，如聪明"这样的同法性与异法性相同的答复是：如同由牛性成立牛之事物时，不会因与花斑性等异法性而有所转变；同样，由同法性成立无常性时，不会因与瓶等异法性而成为非有形故而有所转变。
对于同法性相同则应反过来配合：如同由与花斑性等异法性成立差别时，不会因牛性同法性而有所转变；同样，由与常法异法性成立为感官所取性之无常性时，不会因与虚空等同法性成为非有形故而有所转变。
此亦非答复，因为此非承认由同法与异法成立无常性后而避免承认相违，而是说正是由于此相同对立而不成立。由于在反面也相同，故亦非答复。
对此诡辩论者能说：若由你们的仅由同法性与异法性便成立无常性，如是则我的也应成立。因此对此应当以其他方式作答。
由说"等"字所摄，增减相同等，由少许同法而成立摄集故，不对立于异法等如是等类应当摄入。

།ཅུང་ཟད་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྡུད་པ་འགྲུབ་པ་མཐོང་སྟེ། བ་ལང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་བ་མེན་ནོ་ཞེས་སོ། །བ་ལང་གི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བ་མེན་ལའམ། བ་མེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་བ ལང་ལ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་བརྟག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་གཞན་དུ་བྱས་པའི་ལྟག་ཆོད་དང་ལན་རྣམས་ལ་ཡང་དགག་པའི་ཆེད་དུ། གང་རིགས་པ་ བརྟག་པར་བསྟན་པ་འདི་ཁོ་ན་ཕྱོགས་ཙམ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་འདི་ཁོ་ནས་དགག་པར་བྱའོ། །རིགས་པ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་གཞལ་བྱ་དགག་པ་བྱས་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འདི་ཡང་དོན་གྱིས་བྱས་པའོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་རྟོགས་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་དང་ཕྱོགས་དང་དུས་དང་འཕྲད་པ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྟགས་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི ཕྱིར་རྟོག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།བརྟག་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དཔྱད་བཟོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་ནི་བརྟག་པར་བཟོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ གཞལ་བྱ་ཡང་དོན་གྱིས་དགག་པ་འདིར་བྱས་པ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།།ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་བྱེད་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་ཅན་སྟོན་ཏོ། །སྔར་ཚད་མ་འགྲུབ་པ་ནི་དངོས་ཀྱི་དགོས་པར་བརྗོད་ཅིང་། འདི་ནི་བརྒྱུད་པས་ སོ།།འོ་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡང་འདི་རྩོམ་པ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ནི་མིག་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ན་གཟུགས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་དོན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་ འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཚད་མ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ན།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ལམ་ཡང་ངོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེའི་ཆོས་ནི་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སོ།

见到由少许同法性而成立摄集，如"如牛者非牛"。牛的一切性质不存在于非牛，或非牛的性质不存在于牛。因此，这不是应成，如此等一切不合理性应当从《理门论》中了知。
同样，对于其他论著中所作的诡辩及其答复，为了破斥，此《理门论》所说仅是一分，因此那些也应当仅由此分而破斥。
不仅在《理门论》等中作了所量的破斥，此处也已经以义理作了破斥，为此说"一切的也"等。
若问：为何不成为现量所证知？答曰："由彼遍计的语义"等。胜论派的主性、数论派的神我、方位、时间、和合、聚集等，由于是现量性故，以因相而安立为有，因此是分别所证知。"不能观察"意为不能经受观察。如何不能经受观察已如前成立。
"因此"即由于因明不能经受观察，故应知其所证知的所量也在此处已由义理作了破斥。以"量与所量难作"等说明造论的目的。前说量的成立是直接目的，此是间接目的。
若问：由于开示无倒之道，此造论不也成为随入如来教法之义吗？如同成立眼根无垢性时，也由义理开示色尘无倒，同样，当别别了知量时，也能随入无倒真实之道？为此说："仅由此非能"等。
为何？答曰：因为彼法非是因明的境界。

།རྟོག་གེ་སྨོས་པ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནའི་ཚད་མའི་ཡུལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཅི་ལོག་ པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་ལོག་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་མི་རྟོགས་སམ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལོག་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ལོག་པ་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྙིང་པོར་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཉན་པར་ཡང་མི་སྤྲོ་ཞིང་། ལོག་པ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་བསྟན་པ་ལ་གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པ་དེ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་ཡང་དག་པར་བསྒོམ་པའི་རིམ་པས་འབད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་པའི་ལུགས་ཐོས་པར་བྱས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་མི་རྟོགས་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་རྟོགས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། བར་ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་བསྟན་པ་ནི ལེགས་པར་བྱས་པ་སྟེ།དེར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མུ་སྟེགས་པའི་ལུགས་ནི་ཉེས་པར་བྱས་པ་སྟེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ པར་འགྱུར་གྱི་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བར་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཉིད་ཁོ་ནར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། རྟོག་གེ་ཙམ་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོག་གེ་ཙམ་གྱི་སྐྱབས་ཅན་ནི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཏེ། དོན་གང་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ རྟོགས་པ་ལས་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་བདག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་རྟོག་གེ་ཙམ་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ཡང་བདག་མེད་པ་ཉིད་རྟོག་གེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཕྱིན་ ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མཚན་ཉིད་མ་བསྟན་ཅིང་ངོ་། །རང་གི་སྦྱོར་བ་དང་འགལ་བ་ཡང་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བ་ཁོ་ནའི་སྦྱོར་བ་དང་འགལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ནི་གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྲེལ་པ་གཅིག་ལས་མངོན་སུམ་ལས་ལྷག་མ་འགྲུབ་པའོ་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། སྦྱོར་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཡོད་དེ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

说"因明"是为了表示世俗量的意思，世尊法唯是出世间量的境界，是自己各别证知的，而非世俗量的境界，此为其义。
若问：如此，颠倒者虽然颠倒，难道不能了知法性吗？为此说："诸颠倒者"等。未颠倒者因执真实为实质，甚至不乐闻如来教法；颠倒者则于如来教法中，对已完全显明的诸法法性，通过闻思修的次第，无需勤勉即能证悟。法性即诸法无倒自性，同义词为真实性。
又问：为何听闻外道教义不能了知法性，而听闻如来教法后能了知？答曰："因为距离极远"。这是由于善作与恶作的缘故。牟尼王的教法是善作，因为能清楚显示诸法无倒无我等自性；外道教义是恶作，因为与此相违。因此唯依善逝教法能证悟真实，而非依他者。
为显示距离确实极远，说偈颂："唯依因明力者"等。唯依因明为依怙者即外道们，因为他们仅从因明了知我等诸法的无倒自性。
若问：你们的无我性不也唯是因明所证知吗？那么此有何差别？答曰："彼亦"等。因为未说无倒相故，未说相且与自身论式相违，即与自身唯一论式相违。如数论派说"由一关联，现量外余得成"是比量的定义。论式为"主性存在，因为见到诸差别随行"等。

།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་ནི་གཙོ་བོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འདིའི་འདི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ བཤད་པ་ནི།དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་སྦྱོར་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡང་རུང་བ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཡང་རང་གི་སྦྱོར་བ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ།འདོད་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའང་མིན། །ཞེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པ་བདུན་ཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་དང་འདིར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །ཆེས་རིང་ཉམས་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ལམ་གོལ་བ་ལ་ ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་རྟོག་གེའི་ལམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཐུབ་དབང་བསྟན་ལས་ཆེས་རིང་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་ན་བརྟག་པར་གྱིས།མུ་སྟེགས་པས་བརྟགས་པའི་ཚེག་གི་དོན་བཞིན་ནོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་གེའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་བདག་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ཀྱང་ རྟོག་གེས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་ཏེ།བསྟན་བཅོས་སུ་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་པ་དེ་ལྟར་མི་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རབ་ཏུ་རིག་པར་མཛད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་རྣམ་ པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་ཉེ་བར་དམིགས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་རྟོག་གེ་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོ་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱས་སོ།།ཚད་མའི་ཕུང་པོའི་ཞེས་པ། རང་དང་ཕ་རོལ་པོ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ་ཚོགས་པའོ། །རང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཚད་མ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་ཕ་རོལ་པོ་མངོན་པར་ འདོད་པ་རྣམས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།དེ་ལ་རང་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་ཏེ། །དེ་རྣམས་རྒྱས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་རྒྱས་པའོ།

见到随行并非与主性有关联。毗婆沙师所说"此是彼之果与因"等比量自性的定义，其论式"因为是其因故，因为是果故，声是无常"等，也与关联不相符，因为如前所说的任何关联都不可能存在。即使某种程度上与自身论式有关联，也必定有过失，为此说："不能成立所欲义"。如何不能成立，已在《胜义七十论》等处及此处说明。
"极远失坏者"是因为入于邪道。凡以因明之道决定法性者，皆是远离牟尼王教法者，因为法性非因明境界。虽然如此，若你观察如来法之性相是否会变异，则如外道所计度的词义。此说明：外道承许为因明境界的我等词义，若以因明观察则会变异，意即不如论中所安立而住。如来所证知的诸法无倒自性、无我等，经观察不会变异，意即如所说以世俗自性如是现见。
此说明：即使因明不能成为胜义境，但仍能以总相方式显明如实之事，并与证悟真实相顺。"量蕴"即自他所许诸量的蕴集。由安立自许诸量并破除他许诸量而说。其中有自许者的功德与他方的过失，此等广说即是功德过失之广说。

།དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྩད་པ་དང་བཅས་པའི་ལན་གྱི་གཞུང་གི་ཕུང་པོའོ། །དེ་གསལ་བར་བྱས་ ལས་གང་དགེ་བ་སྟེ།།བསོད་ནམས་བདག་གིས་བསགས་པ་སྟེ། །ཉེ་བར་བསགས་པ་དེས་ཏེ་དགེ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཡོན་ཏན་མིན་པ་དག་སྟེ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དག་གོ། །དེ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་མཐར་བྱས་ཞི་བའི་ཆེད་དུ་ཤོག་ སྟེ་བྱུར་ཅིག་པའོ།།ཐར་པའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པའི་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སྐྱོན་ཤེས་པའི་ཡང་ཞེས་འདི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་རྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐར་པ་དང་སྐྱེ་བ་དག་གི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ནི་མཐར་བྱས་ཞི་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ངག་གི་ དོན་ཏོ།།མཐར་བྱས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། གང་ཕྱིར་དེས་ཐར་པའི་གགས་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མཐའ་སྟེ་ཡོངས་མཐར་བྱས་ཏེ། བདག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་རབ་ཏུ་བསྒོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ཟད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ལྡོག་པ་སྟེ་དེ་ཞི་བའོ་ཞེས་པའོ། །གང་ ལ་འཇམ་པའི་དཔལ་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་མཛད་ཅིང་བློ་གྲོས་ལྡན།།ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་དེ་ཡིས་ཚད་མ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་དེ། །ཀུན་ནས་ཕྱེ་སྟེ་རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་བློ་ལྟར་དེ་ཉིད་དོན་ཅན་བཤད་པ་འདི་བྱས་ལས། །བདག་ལ་དགེ་བ་ ཡང་དག་བྱུང་གང་དེ་ལས་འགྲོ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་གྱུར་ཅིག་།ཅེས་པ་ཡངས་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་བཤད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུལ་པ་སློབ་དཔོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཤློ་ཀ་སྟོང་ཕྲག དགུ་པའོ་ཞེས་རྒྱད་པའི་མཇུག་ཏུ་འབྱུང་ངོ་།།ཚུལ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཤོང་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྲོལ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཚུལ་ལ་བློའི་སྣང་བ་ཆེར་རྒྱས་པ། དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་བསྟན་པས། པཎྜི་ ཏ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་དཔེ་ལ་བལྟས་ནས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

理解此义的是带有诤论的答复正文之蕴。由此明显所生之善，即我所积集的福德，由此近积之善。世间的解脱即涅槃，以及生起即轮回，彼等之功德与非功德，即功德与过失。愿成为知晓后获得究竟寂静。
此处是成立知解脱功德与了知生死过患，而非随后陈述，否则将成为片面回向。愿通达解脱与生死的功德与非功德者，获得究竟寂静，此为语义。究竟即具四颠倒相，因为以其解脱障碍故，使众生至究竟边际，因为被我等颠倒所染污故。轮回一切苦尽之体性即还灭，此即寂静。
文殊此尊自身摄受具慧者，
胜军论师为成量义所造论，
如同胜者智慧全面开显此实义释，
愿我由此所生诸善使众生证真实。
此为广大无垢《量集释》，菩萨境论师胜军慧足所造圆满。
按藏文原文末跋：共计九千颂。此法依据法主雄敦译师多杰坚赞善说传统等，善巧文法、智慧广大的庞译师比丘吉祥慧教，不依潘底特，自己对照梵本翻译校对而定稿。

། །།དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་བསྟན་པའི་ཁང་བཟངས་ཕན་བདེའི་མཛོད་ལྡན་དམ་པའི་སྒོ་འཕར་མཆོག་།དཔལ་ལྡན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང་ལུགས་རང་གི་སྡེ་པས་བརྟགས པའི་རྟོག་གེ་ངན་སེལ་ཞིང་།།རྒྱལ་བ་རྒྱལ་དཔོག་རྐང་མིག་གཟེགས་ཟན་སེར་སྐྱ་འཇིག་རྟེན་མིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་རྣམས་ཀྱི། །རྟོག་གེ་ངན་པ་རྨེག་མེད་བྱེད་དེའི་འགྲེལ་བཤད་མཆོག་འདི་སྔོན་མེད་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུ་ཆེན་བྱས། །གཞུང་འགྲེལ་འགྲེལ་བཤད་བཅས་པ་རྣམས། །ཚིག་བརླིང་ དོན་ཡང་གཏིང་དཔག་དཀའ།།དེ་སླད་ལེགས་པར་རབ་འབད་ཀྱང་། །འདི་ལ་འཁྲུལ་མེད་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །འཕགས་བློ་མ་ཐོབ་བློ་གྲོས་སྐྱོན། །རྣམ་གཡེང་ལེ་ལོ་སྦྱོར་བའི་སྐྱོན། །མཁས་ལས་མ་ཐོས་སྐལ་བའི་སྐྱོན། །འདི་ཡི་སྐྱོན་ལྡན་བཟོད་པར་མཛོད། །བློ་མཆོག་སྦྱོར་བ་རབ་རྒྱས་ཤིང་། །གཟུ་བོར་ གནས་པའི་དགེ་མཚན་ལྡན།།ལེགས་བཤད་དོན་གཉེར་དུས་སྐབས་ཅན། །དེ་རྣམས་རིགས་པའི་དགའ་སྟོན་མཛོད། །འདིར་འབད་དགེ་བས་འགྲོ་བ་ཀུན། །རིགས་པ་དམ་པའི་དཔུང་བསགས་ཏེ། །བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཀུན་བཅོམ་ནས། །རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མྱུར་ཐོབ་ཤོག། །།

吉祥胜者教法宫殿利乐藏具最胜圣门，
吉祥方称论典自部所观察除恶邪分别，
随行佛陀、胜论、足目、饭食、黄发、世间眼，
彼等恶见无余破除此胜释前所未译今译校。
论典、注释及广释，
文词深奥义难测，
虽然善加勤精进，
此中无误实稀少。
圣智未得慧过失，
散乱懈怠修行过，
智者未闻福分过，
此中诸过祈宽恕。
最胜智慧修广大，
具足公正善征相，
善说所求时机具，
彼等享此理宴飨。
此中精进诸善根，
愿诸众生积圣理，
降伏魔外道一切，
速证胜者自在位。
注：这段文字是一篇藏文佛教论著的译跋，包含四个部分：首先是四句长行，赞叹此论的殊胜；其次是两个四句偈，说明译事的困难与过失；最后是两个四句偈，表达对读者的期许和回向发愿。译文尽量保持了原文的对仗结构和诗歌韵律。

རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མྱུར་ཐོབ་ཤོག། །།

这是一句藏文祈愿文，我将为您完整直译：
愿速证得胜者自在（或：愿迅速获得佛陀王位）
注：རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་(rgyal ba'i dbang po)是佛陀的尊称，直译为"胜者之王/胜者自在"，མྱུར་(myur)意为"迅速/快速"，ཐོབ་(thob)意为"获得/证得"，ཤོག(shog)是祈愿词"愿..."。这是一个典型的藏传佛教回向文结尾句式。
由于这句话并非咒语或种子字，所以不需要提供梵文对照。如果您有包含咒语或种子字的内容，我很乐意为您提供完整的四种形式对照。
